Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

23 Απρ 2018


Ψηφίδα ενός ευρύτερου σχεδίου ενίσχυσης της Ελλάδας, προκειμένου να καταφέρει να διαχειριστεί τις γεωπολιτικές προκλήσεις που έχουν συσσωρευτεί και αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα χρόνια, θεωρούνται οι προωθημένες συζητήσεις ανάμεσα σε Αθήνα και Παρίσι για την παραχώρηση δύο φρεγατών πολλαπλών ρόλων στο Πολεμικό Ναυτικό (Π.Ν.), ώστε να καλύψει έκτακτες ανάγκες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η συγκεκριμένη συζήτηση για ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας με τη Γαλλία έρχεται έπειτα από σειρά ανάλογων, έμμεσων ή άμεσων, συμφωνιών και με τις ΗΠΑ.

Ολη αυτή η κινητικότητα εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εθνικιστικοί τόνοι στη γειτονική Τουρκία εντείνονται με επίκεντρο και τις διαφορές με την Ελλάδα. Στην Αθήνα υπάρχει ανησυχία για την εξέλιξη των επόμενων μηνών, όχι μόνο έως τις 24 Ιουνίου, αλλά, κυρίως, κατά το φθινόπωρο, όταν στην Ελλάδα θα έχει φανεί πλέον ξεκάθαρα ποια είναι η νέα, μετά το πρόγραμμα, σχέση με τους δανειστές. Πίσω από τη βοήθεια προς την Ελλάδα, ώστε να ενισχυθεί η θέση της έναντι μιας επιθετικής και ασταθούς Τουρκίας, βρίσκεται, βεβαίως, και η σαφής συμμαχική προσπάθεια να αποκλειστεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο επέκτασης της ρωσικής επιρροής πέρα από την Ανατολική Μεσόγειο.

Ο ρόλος Αποστολάκη

Ως προς τη γενική γραμμή έναντι της Τουρκίας, φαίνεται ότι υπάρχει μια σαφής υποχώρηση του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Καμμένου από τους υψηλούς τόνους. Τη διαχείριση ελέγχει πλέον στενά το Μαξίμου, σε πλήρη συντονισμό με το υπουργείο Εξωτερικών. Κρίσιμος κρίκος είναι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ευάγγελος Αποστολάκης, ο οποίος διαθέτει την πλήρη επιχειρησιακή εικόνα, αλλά και τη δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας και με τους συμμάχους.

Αναφορικά με το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών», όπως εξακολουθεί να το θέτει η Τουρκία και προέκυψε ανάγλυφα έπειτα από την ατυχή πρωτοβουλία κάποιων να στήσουν σημαία στον Μικρό Ανθρωποφάγο, υπάρχουν ορισμένες νομικές λεπτομέρειες, την εκμετάλλευση των οποίων η Αθήνα εκτιμά ακόμα. Μία από αυτές είναι το γεγονός ότι η Τουρκία, σε τρία σημεία του αρχιπελάγους, περιλαμβάνει στην επικράτειά της τρία συμπλέγματα βραχονησίδων που με βάση τη Συνθήκη της Λωζάννης θα μπορούσαν και να μην της ανήκουν. Βρίσκονται, δηλαδή, σε απόσταση μεγαλύτερη των τριών ναυτικών μιλίων από την τουρκική ακτή. Πρακτικά, η συγκεκριμένη ιδέα θα οδηγούσε σε μια θεωρία «γκρίζων ζωνών» και από την ελληνική πλευρά. Σε επίπεδο, πάντως, διμερούς έντασης, στην Αθήνα εκτιμάται ότι εφόσον προχωρήσει η μεταφορά της αμερικανικής πρεσβείας στο Ισραήλ από την Ιερουσαλήμ στο Τελ Αβίβ τις επόμενες εβδομάδες, τότε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα στρέψει την ακραία προεκλογική ρητορική του και προς τα εκεί.

Παράλληλα, η πιθανή ένταξη φρεγατών τύπου FREMM στο Π.Ν. εκ των πραγμάτων θα δημιουργήσει στην Ελλάδα ένα άνοιγμα στην Ανατολική Μεσόγειο. Τον επόμενο μήνα φθάνουν στην Αθήνα Γάλλοι αξιωματικοί για το επόμενο στάδιο των συζητήσεων, σε πρακτικό, πια, επίπεδο. Εμπειροι παρατηρητές εκτιμούν ότι το γαλλικό ενδιαφέρον για τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Κύπρο –σε συνδυασμό με την απόφαση για πρακτική βοήθεια προς την Ελλάδα σε έναν τομέα ο οποίος χρήζει ενίσχυσης προκειμένου να γεφυρωθεί ένα χάσμα με την Τουρκία που διαρκώς ευρύνεται– δεν συνιστά τυχαία κίνηση, αφενός ως προς τα ενεργειακά συμφέροντα του Παρισιού στην περιοχή, αφετέρου για το συνολικό προφίλ που επιθυμεί να καλλιεργήσει για τη χώρα του εντός της Ε.Ε. ο Εμανουέλ Μακρόν.

Προς το παρόν, πάντως, στο εσωτερικό της Γαλλίας η συζήτηση για τις FREMM παρουσιάζεται ως εκκρεμούσα. Η υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας, κατά την επίσκεψή της την Παρασκευή στην Τουλόν, την πόλη που φιλοξενεί τις βάσεις του γαλλικού ναυτικού, δήλωσε για την πιθανή παραχώρηση: «Αυτό το νέο δεν είναι του παρόντος, ακόμα και αν είμαστε στη διάθεση των Ελλήνων φίλων μας για να συνεχίσουμε να δουλεύουμε μαζί ακόμα πιο στενά». Και συμπλήρωσε: «Εχουμε πολύ φιλικές σχέσεις με τους Ελληνες φίλους μας και πολύ συχνές ανταλλαγές απόψεων».

Σε πρακτικό επίπεδο οι FREMM αποτελούν επιθετικό όπλο, με πλέον πρόσφατο παράδειγμα τη χρησιμοποίηση μιας εκ των γαλλικών φρεγατών για χτυπήματα στη Συρία. Εκ των πραγμάτων, δηλαδή, λειτουργούν εξισορροπητικά στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Με βάση όσα έχουν συζητηθεί έως τώρα, οι φρεγάτες θα παραχωρηθούν με πενταετές leasing στο Π.Ν. με το σύνολο του εξοπλισμού τους. Αυτός περιλαμβάνει πυραύλους τύπου Exocet, αντιαεροπορικό σύστημα τύπου Aster 15, αλλά και πυραύλους τύπου Cruise (MdCN) με εμβέλεια περίπου 1.000 χιλιομέτρων. Επίσης, οι FREMM μπορεί να πλήξουν στόχους και με τη ναυτική εκδοχή των πυραύλων SCALP. Οταν λήξει ο χρόνος μίσθωσης των δύο FREMM (2023), εκτιμάται ότι η Ελλάδα θα έχει ολοκληρώσει και τη διαδικασία αγοράς δύο υπερσύγχρονων δικτυοκεντρικών κορβετών τύπου Belh@rra. Ως προς τη χρηματοδότηση του leasing, δεν είναι ακόμα γνωστές πολλές λεπτομέρειες. Ωστόσο, πηγές αναφέρουν ότι οι πληρωμές θα μπορούσαν να επεκταθούν σε βάθος δεκαετίας και να συνδεθούν και με την προμήθεια των κορβετών τύπου Belh@rra. Εκτιμάται ότι ένα ρεαλιστικό ποσό για leasing των δύο φρεγατών τύπου FREMM κυμαίνεται στα 200-250 εκατ. ευρώ τον χρόνο, δίχως, ωστόσο, να υπάρχει επίσημα υπολογισμένο κόστος αυτή τη στιγμή. Σημαντική λεπτομέρεια της συνεργασίας με τους Γάλλους είναι αυτή της ανανέωσης των Exocet που ήδη διαθέτει το Π.Ν.

Κάθε φρεγάτα τύπου FREMM έχει πλήρωμα 147 ατόμων, ωστόσο στο Π.Ν. σχεδιάζουν μια αρκετά μεγαλύτερη εκδοχή (ίσως και 200 ατόμων), προκειμένου να δημιουργηθεί ένας πυρήνας στελεχών με εξοικείωση στα νέα γαλλικά πλοία. Θεωρείται βέβαιος ο παροπλισμός της φρεγάτας «Κανάρης», που πρακτικά δεν έχει ανθυποβρυχιακό θόλο. Ισως την ίδια τύχη να έχει και δεύτερη φρεγάτα, βάσει παλαιότητας, μάλλον ο «Θεμιστοκλής». Καλά πληροφορημένες πηγές αναφέρουν στην «Κ» ότι έχουν αρχίσει ήδη οι εργασίες δημιουργίας σχετικών υποδομών.

Δεδομένης της δυνατότητας των συγκεκριμένων πλοίων να διεξάγουν πολυήμερες επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο, δεν θα πρέπει να αποκλείεται η χρήση του Ναυστάθμου Κρήτης, τον οποίο, ούτως ή άλλως, το ΓΕΝ προορίζει ως σημείο ελλιμενισμού μιας μάχιμης μοίρας του Π.Ν. Ηδη, με την έμμεση, αλλά πολύ ουσιαστική, βοήθεια των Αμερικανών, στον ναύσταθμο κατασκευάζονται οικήματα που θα μπορούσαν να διαμένουν τα πληρώματα και οι οικογένειές τους, ωστόσο απαιτούνται εργασίες και στις υπόλοιπες υποδομές.

Τα 85 μαχητικά

Εντός της επόμενης εβδομάδας θα πρέπει, επίσης, να κλείσει οριστικά και η συμφωνία ανάμεσα στην Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.) και τις ΗΠΑ για την αναβάθμιση 85 μαχητικών F-16 στην τελευταία έκδοσή τους. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διαφορά έχει γεφυρωθεί, με την πλευρά της Αθήνας να επενδύει ιδιαίτερα στο τελικό στάδιο, όταν δηλαδή θα επιστραφούν κάποια χρήματα ως ενίσχυση και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Το επίπεδο της αμυντικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ προκύπτει, πάντως, πολύ πιο έντονα από την ουσιαστική συμφωνία της Αθήνας να επιτρέψει στους Αμερικανούς να προχωρήσουν σε μεγάλες επεκτάσεις της συμφωνίας της Σούδας.

Οι Ενοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ χρησιμοποιούν τόσο τη ναυτική βάση όσο και το παρακείμενο αεροδρόμιο της Σούδας, για διαρκή μεταφορά δυνάμεων, πυρομαχικών και άλλων υλικών, που επιτρέπει τη διεξαγωγή επιχειρήσεων στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, οι βάσεις της Ανδραβίδας, της Λάρισας και του Kαστελλίου θα χρησιμοποιούνται από τις αμερικανικές δυνάμεις, κυρίως για τη στάθμευση και πτήση drones αλλά και κατασκοπευτικών αεροπλάνων στην ευρύτερη περιοχή. Από αυτή τη συνεργασία η Αθήνα φιλοδοξεί να επωφεληθεί κυρίως μέσω της απόκτησης drones, αλλά και τεχνογνωσίας σε αυτό το σκέλος.

Δυσφορία Αθήνας για Στόλτενμπεργκ

Στην Αθήνα υπάρχει δυσαρέσκεια για τη γραμμή απόλυτης ουδετερότητας που διατηρεί στις δημόσιες τοποθετήσεις του ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσω διπλωματικoύ διαύλου έχει μεταφερθεί στον κ. Στόλτενμπεργκ η δυσφορία της Ελλάδας, η οποία γίνεται κατανοητή, στο σημείο μάλιστα της παραδοχής ότι θα πρέπει να υπάρξει μια επανατοποθέτηση –πάντα στη γραμμή της ουδετερότητας– που θα λαμβάνει υπόψη τις πρόσφατες εξελίξεις. Ωστόσο και την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια διάλεξής του στο Πανεπιστήμιο του Λέιντεν στην Ολλανδία, ο κ. Στόλτενμπεργκ επέλεξε τη γραμμή της χρυσής ουδετερότητας, βάσει της οποίας το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να εισέλθει σε καμία συζήτηση για τα ελληνοτουρκικά, με κεντρική παραδοχή την αντίληψη ότι μεταξύ συμμάχων δεν μπορεί να υπάρξει τίποτε άλλο παρά μόνο διάλογος. Ωστόσο, όσοι γνωρίζουν τις ισορροπίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας, εκτιμούν ότι η στάση του κ. Στόλτενμπεργκ επηρεάζεται από την ανησυχία του για τα προσκόμματα που θέτει διαρκώς στη συνεργασία ΝΑΤΟ-Ε.Ε. η Τουρκία. Βεβαίως, κύριο πρόβλημα της Τουρκίας είναι η Κύπρος, γι’ αυτό και έως τώρα υπονομεύει την ομοφωνία στο συμβούλιο για το παραμικρό που αφορά τη συνεργασία ΝΑΤΟ-Ε.Ε. Στη σύνοδο του ερχόμενου Ιουλίου θα κριθεί το επόμενο βήμα συνεργασίας ΝΑΤΟ-Ε.Ε., και ο κ. Στόλτενμπεργκ δεν θα ήθελε να δει αυτή την προοπτική να τορπιλίζεται.

Βασίλης Νέδος
Καθημερινή



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Επανέρχεται το εφιαλτικό σενάριο δημιουργίας –σκόπιμα από την Τουρκία- ενός τσουνάμι προσφύγων και μεταναστών που θα περάσουν τα ελληνικά σύνορα στον Έβρο.

H κυβέρνηση ήδη έχει αφήσει ανεξέλεγκτους τους διακινητές που έλαβαν το μήνυμα και προχωρούν σε μαζικές «αποστολές» Κούρδων της Συρίας και του Ιράκ.

Είναι χαρακτηριστικές οι εικόνες όπου δεκάδες πρόσφυγες και μετανάστες εδώ και τουλάχιστον μία εβδομάδα έχουν κατασκηνώσει έξω από την Αστυνομική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης, αλλά και σε κεντρικές πλατείες της πόλης, όπως την Πλατεία Αριστοτέλους, προκειμένου να κινήσουν τις απαραίτητες διαδικασίες για νόμιμη παραμονή τους στη χώρα.

Πρόκειται για πρόσφυγες και μετανάστες, που το τελευταίο διάστημα έχουν περάσει από την Τουρκία μέσω του Έβρου, μια διαδρομή που φαίνεται πως επιλέγουν όλο και περισσότεροι άνθρωποι. Με δεδομένη αυτή την κατάσταση τα κέντρα φιλοξενίας της περιοχής έχουν ήδη γεμίσει ασφυκτικά. Αρκετοί είναι εκείνοι που φοβούνται πως είμαστε κοντά στο να ζήσουμε καταστάσεις όπως το καλοκαίρι του 2015.
Πάντως, σημειώνεται ότι η αύξηση των προσφυγικών αφίξεων που παρατηρείται από τον Εβρο - όπως άλλωστε παραδέχθηκε και ο ίδιος ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Δημήτρης Βίτσας - έχει τουλάχιστον τριπλασιαστεί τους πρώτους μήνες του 2018, συγκριτικά με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα της περσινής χρονιάς. Στην ίδια διαπίστωση κατέληξε και η Frontex, η οποία στα επίσημα στοιχεία που εξέδωσε, έδειξε πως τους πρώτους τρεις μήνες του 2018 καταγράφηκαν 7.900 περισσότερες παράνομες αφίξεις στην Ανατολική Μεσόγειου, με την αύξηση αυτή να οφείλεται στις ροές από τα χερσαία σύνορα με την Τουρκία, δηλαδή τον Έβρο.

Ακόμη και άνθρωποι του Δήμου Θεσσαλονίκης κάνουν λόγο για οριακή κατάσταση, αφού τα κέντρα φιλοξενίας της περιοχής, όπως και τα μισθωμένα διαμερίσματα, έχουν ελάχιστες - έως καθόλου - διαθέσιμες θέσεις.

Πάντως, συνεχίζουν με αμείωτο ρυθμό να φτάνουν οι βάρκες με τους πρόσφυγες - μετανάστες στα νησιά του Αιγαίου. Μόνο στη Λέσβο από την περασμένη Δευτέρα μέχρι και χθες έφτασαν 244 πρόσφυγες και μετανάστες. Είναι ενδεικτικό ότι από την 1η έως και τις 19 Απριλίου έφτασαν, σύμφωνα με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου Συνόρων, Μετανάστευσης και Ασύλου του υπουργείου Εσωτερικών, στα νησιά του Αιγαίου συνολικά 2.108 πρόσφυγες και μετανάστες, με τους περισσότερους να τους υποδέχεται το νησί της Λέσβου. Αυτή τη στιγμή, ο αριθμός των εγκλωβισμένων στα κέντρα φιλοξενίας και κράτησης των νησιών φτάνει σχεδόν τους 15.600.

Επισημαίνεται, δε, πως αύξηση καταγράφεται και στον αριθμό των ασυνόδευτων ανηλίκων. Με βάση τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), που εκδόθηκαν στις 15 Απριλίου, ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων που καταγράφηκε έφτασε τις 3.050 - τη στιγμή που στα τέλη Μαρτίου ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 3.010. Την ίδια ώρα, όμως, φαίνεται πως μειώνεται ο αριθμός των παιδιών που βρίσκονται εντός δομών φιλοξενίας: Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν πως 1.099 ασυνόδευτα παιδιά μένουν σε δομές, ενώ στα τέλη Μαρτίου ο αριθμός ξεπερνούσε τα 1.100 και παράλληλα αυξήθηκε - σε μικρό ποσοστό - ο αριθμός των παιδιών που βρίσκονται σε αστεγία.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Ο λαός έχει «εκπαιδευτεί» να προτιμά να οδηγείται στον αφανισμό παρά να ετεροπροσδιοριστεί ως «ρατσιστής»

Ο Ξέρξης έστειλε άνδρες από την προσωπική του φρουρά με τη διαταγή, αν οι τρεις κατάσκοποι ήταν ακόμα ζωντανοί, να τους φέρουν αμέσως μπροστά του. Ετσι κι έγινε, αφού η ποινή δεν είχε εκτελεστεί ακόμα ο βασιλιάς, αφού πληροφορήθηκε τον λόγο που βρίσκονταν στις Σάρδεις, έδωσε διαταγή στους άντρες του να τους ξεναγήσουν και να τους δείξουν ολόκληρο το στράτευμα, ιππικό και πεζικό έπειτα, αφού θα είχαν δει τα πάντα, θα ήταν ελεύθεροι να φύγουν σώοι για όποια χώρα ήθελαν».

Ηρόδοτος, «Ιστορία 7, Πολύμνια» κ. 146, Αθήνα: 1992, εκδόσεις Κάκτος σ. 187

Παράξενη, εκ πρώτης όψεως, η συμπεριφορά του Ξέρξη. Λίγο πριν από τη μεγάλη αναμέτρηση, συλλαμβάνει κατασκόπους που έχουν στείλει οι Ελληνες για να καταγράψουν τις δυνάμεις με τις οποίες εκστράτευε εναντίον τους. Και αντί να συμφωνήσει με την απόφαση των στρατηγών του να εκτελεστούν με συνοπτικές διαδικασίες, εκείνος όχι μόνο τους διευκολύνει στο έργο τους να καταγράψουν το σύνολο των στρατευμάτων του, αλλά στο τέλος τους αφήνει ελεύθερους για να πάνε οπουδήποτε θελήσουν!

Την ερμηνεία στην «παράλογη» στάση του Πέρση βασιλιά απέναντι στους Ελληνες κατασκόπους δίνει ο ίδιος ο Ηρόδοτος στο αμέσως επόμενο χωρίο του κειμένου: «Αφού έδωσε αυτή τη διαταγή, εξήγησε ότι, αν οι κατάσκοποι είχαν εκτελεστεί, οι Ελληνες δεν θα είχαν πληροφορηθεί έγκαιρα το τεράστιο μέγεθος του περσικού στρατού εξάλλου, ο θάνατος τριών αντρών δεν θα έκανε και μεγάλη ζημιά στον εχθρό. Αν, όμως, οι κατάσκοποι επέστρεφαν στην πατρίδα τους, ήταν σίγουρος ότι η αναφορά τους για το μέγεθος της περσικής δυνάμεως θα έπεισε τους Ελληνες να απαρνηθούν την ελευθερία τους πριν αρχίσει η εισβολή, οπότε δεν θα γινόταν πόλεμος».

Οι ψυχολογικές επιχειρήσεις βρίσκονταν σε εφαρμογή πολύ πριν «ανακαλυφθούν» τα σχετικά επαγγέλματα και οι ειδικότητες με τα φανταχτερά ονόματα και τη σχεδόν ακατανόητη αργκό που τις χαρακτηρίζει. Αυτά τα επικοινωνιακά και ψυχολογικά τεχνάσματα κάμψεως της βούλησης του αντιπάλου να πολεμήσει είναι γνωστά στην ανθρωπότητα από την πρώτη στιγμή που οι στρατοί συνειδητοποίησαν ότι είναι προτιμότερο και πιο άκοπο να παραδοθεί ο αντίπαλος πριν καν αποφασίσει να πολεμήσει.

Η διάδοση της ιδέας περί της υπερβάλλουσας ισχύος του εχθρού, του μάταιου της αντίστασης και της αδυναμίας να προβληθεί είναι η εμπροσθοφυλακή κάθε δυνάμεως που θέλει να υποδουλώσει το έθνος μας ή να αφαιρέσει κομμάτια από την ελληνική επικράτεια. Πριν ακουστούν τα βήματα των εχθρικών στρατευμάτων έχουν ηχήσει τα προπαγανδιστικά βομβαρδιστικά τους, που επιδιώκουν να συντρίψουν τον ελληνικό λαό πριν προλάβει να απογειώσει τη σκέψη του προς τους αιθέρες του αληθούς, του ορθού, του ωραίου και του δέοντος. Θέλουν να μας συντρίψουν επί του εδάφους σαν καθηλωμένες σακαράκες που έχουν πιστέψει ότι ο εχθρός είναι σημαντικότερος από την πρόθεσή μας να νικηθεί και από τα μέσα που θα χρησιμοποιήσουμε για αυτόν τον σκοπό.

Επίσης, οι ψυχολογικές επιχειρήσεις που διεξάγονται εντός της ελληνικής νοόσφαιρας και ρυπαίνουν τον δημόσιο λόγο έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό τους και την απόπειρα ηθικού αφοπλισμού του λαού. Δηλαδή, ο εχθρός έχει δίκιο. Μικρό ή μεγάλο, έχει δίκιο και εμείς οφείλουμε να του το αναγνωρίζουμε. Αν τμήμα της εσωτερικής νομιμοποίησης αποσπασθεί από την Ελλάδα και προσαρτηθεί στον εχθρό, είναι θέμα χρόνου να χαθούν και εδάφη.

Τέλος, στο πλαίσιο της ψυχολογικής επιχείρησης συναισθηματικού, ηθικού αλλά και κυριολεκτικού αφοπλισμού των Ελλήνων είναι η διάχυση του ίδιου του δικαιώματός τους στη χώρα σε τρίτους, αναρίθμητους... τρίτους. Οι Ελληνες απολαμβάνουν τα δικαιώματα και τις υλικές και ηθικές παροχές που απομένουν έπειτα από τη διανομή τους σε οποιονδήποτε απλά περάσει τα σύνορα. Εάν ομάδα πληθυσμού αμφισβητήσει το δίκαιο και το λογικό αυτού του σχήματος, τότε επιστρατεύεται μια λέξη-κλειδί, η οποία χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για να αμβλύνει το ένστικτο επιβίωσης του πληθυσμού - μέχρι την οριστική εξουδετέρωσή του: η λέξη «ρατσισμός».

Ουσιαστικά, είναι μια λέξη που οι μηχανισμοί παραγωγής κυρίαρχης ιδεολογίας έχουν φορτίσει τόσο αρνητικά, ώστε να μην επιθυμεί κάποιος να ηχήσει για εκείνον, σε καμία περίπτωση. Ο λαός έχει «εκπαιδευτεί» να προτιμά να οδηγείται στον αφανισμό παρά να ετεροπροσδιοριστεί από πρόσωπο ή ομάδα προσώπων ως «ρατσιστής».
Αυτό το λεκτικό εργαλείο έχει προξενήσει μεγαλύτερη βλάβη στην Ελλάδα από τα στίφη του Ξέρξη.

Παναγιώτης Λιάκος
Δημοκρατία



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



22 Απρ 2018


Της Αντωνίας Δήμου 

Η Ελλάδα αποτελεί χώρα που συνεισφέρει ενεργά στη σταθερότητα και ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Η χώρα μας μέσω της νήσου Κρήτης, που κατέχει σημαίνουσα γεωστρατηγική θέση, διασφαλίζει τη σύνδεση της Ευρώπης με την Μέση Ανατολή, την Βόρεια Αφρική και τον Περσικό Κόλπο. Η υποστήριξη συμμαχικών και δη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων πραγματοποιείται στην Κρήτη από το 1958, και ενισχύθηκε έτι περαιτέρω το 1990. Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Σούδα αφενός καταλαμβάνουν έκταση 110 στρεμμάτων συνυπάρχοντας με την 115 Πτέρυγα Μάχης της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας και αφετέρου προσφέρουν τη δυνατότητα ελλιμενισμού αμερικανικών πολεμικών πλοίων στο λιμάνι της Σούδας.

Σήμερα Ευκολία!

Με την «Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας» που υπεγράφη μεταξύ της Ελλάδας και των ΗΠΑ το 1990 συνομολογήθηκε η παραχώρηση αεροπορικών και ναυτικών διευκολύνσεων προς την αμερικανική πλευρά. Πρόκειται ουσιαστικά για στρατιωτική «ευκολία» που διατίθεται σε μία φίλη και σύμμαχο χώρα.Τα πλεονεκτήματα της Ευκολίας στη Σούδα συνίστανται στο ότι:

Πρώτον, υπάγεται στον Έλληνα Διοικητή της Αεροπορικής Βάσης που την φιλοξενεί.

Δεύτερον, είναι προφανώς ελεγχόμενη η όποια στρατιωτική δραστηριότητα για την οποία χρησιμοποιείται, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι επιτρέπεται στον Έλληνα Διοικητή η πρόσβασή του σε κάθε «διαβαθμισμένο» σημείο της Στρατιωτικής Ευκολίας στη Σούδα κατ’ εφαρμογή των όρων της Συμφωνίας Παραχώρησης.

Τρίτον, το προσωπικό και τα μέσα που φιλοξενούνται στην Στρατιωτική Ευκολία είναι de facto λόγω χώρου περιορισμένου αριθμού και επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Τέταρτον, η ισχύς της Συμφωνίας Παραχώρησης είναι για σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως για ένα έτος, και με δικαίωμα ανανέωσης. Η τακτική ανανέωση της Συμφωνίας Παραχώρησης επιτρέπει στην φιλοξενούσα χώρα, εν προκειμένω στην Ελλάδα, εάν το επιθυμεί,την τροποποίηση των όρων της, σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στο αρχικό κείμενο Συμφωνίας.

Στην Στρατιωτική Ευκολία στη Σούδα, κατά υπέρβαση των προβλεπομένων στη Συμφωνία Παραχώρησης, έχει διατεθεί επιπλέον χώρος, κυρίως για τη δημιουργία έργων που προάγουν την φύλαξη και την ασφάλεια του προσωπικού και των στρατιωτικών μέσων. Συγκεκριμένα, έχουν κατασκευαστεί ζώνες ελέγχου της όποιας πρόσβασης και έχουν τοποθετηθεί συστήματα αισθητήρων και καμερών για την επίτευξη ασφάλειας.

Αύριο ίσως Βάση;

Το εύλογο ερώτημα το οποίο ανακύπτει είναι το εξής: Είναι δυνατόν η υπάρχουσα σήμερα Στρατιωτική Ευκολία να αναβαθμιστεί σε Βάση;Η απάντηση είναι καταφατική υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Πρώτον, για μία μελλοντική αναβάθμιση, πρέπει και οι δύο χώρες, φιλοξενούσα (Ελλάδα) και φιλοξενούμενη (ΗΠΑ), να το επιθυμούν.

Δεύτερον, η σύναψη μακροχρόνιας σύμβασης αποτελεί αναγκαιότητα η οποία αυτόματα θα επιβεβαιώσει την φιλική, συμμαχική και στρατηγική σχέση των συμβαλλόμενων χωρών, καθώς και το πνεύμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και υποστήριξης.

Ωφελήματα Αναβάθμισης σε Βάση

Όσον αφορά τα άμεσα ωφελήματα που δύναται να προκύψουν από την αναβάθμιση της υπάρχουσας Ευκολίας σε Βάση στην Σούδα,αυτά ταυτοποιούνται ως ακολούθως:

Πρώτον, αύξηση των ωφελημάτων σε χρήμα (οικονομική βοήθεια) και σε είδος (παραχώρηση αμυντικού υλικού) για τη φιλοξενούσα χώρα.

Δεύτερον, αύξηση των επιχειρησιακών ωφελημάτων της φιλοξενούσας χώρας, λόγω των έργων υποδομής που θα χρηματοδοτηθούν από τη φιλοξενούμενη χώρα, όπως επισκευή αεροδιαδρόμων, τοποθέτηση σύγχρονων ραδιο-βοηθημάτων, τοποθέτηση αντι-αεροπορικών και άλλων αμυντικών οπλικών συστημάτων, καθώς και λοιπών ευκολιών για τη λειτουργική αναβάθμιση της Βάσης.

Επισημαίνεται δε ότι, όσον αφορά τις μακροχρόνιες Συμβάσεις, προβλέπεται η έγκριση σημαντικών πιστώσεων από το αμερικανικό Κογκρέσο για την χρηματοδότηση των ανωτέρω έργων. Αντιθέτως, για την περίπτωση Συμφωνίας Παραχώρησης με ετήσια βάση ανανέωσης, δεν υφίσταται ο χρόνος για επενδύσεις σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς είθισται να εξασφαλίζεται η έγκριση χρηματοδότησης μόνο μικρών έργων αντλώντας κονδύλια από τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό ενός μόνο οικονομικού έτους (fiscal year).

Γεωστρατηγικά Πλεονεκτήματα Αναβάθμισης σε Βάση

Η αναβάθμιση της Στρατιωτικής Ευκολίας της Σούδας σε Βάση εκτιμάται ότι θα ενδυναμώσει την Ελλάδα τόσο σε διμερές με τις ΗΠΑ όσο και σε ΝΑΤΟικό επίπεδο. Η υποβάθμιση της βάσης του Ιντσιρλίκ στην Τουρκία με την πραγματοποιηθείσα μεταφορά των αμερικανικών πυρηνικών στην Ρουμανία καθώς και του συνόλου των προηγμένων συμβατικών οπλικών συστημάτων σε άλλες χώρες αλλά και την μετεγκατάσταση των αμερικανικών Drones στο Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας (ΑΤΑ) στην Λάρισα αναπόδραστα ισχυροποιεί τον γεωπολιτικό ρόλο της χώρας μας στο περιφερειακό και διεθνές περιβάλλον.

Η αναβάθμιση από Στρατιωτική Ευκολία σε Στρατιωτική Βάση της Σούδας στην Κρήτη εκτιμάται ότι είναι εφικτό να αυξήσει την οικονομική και αμυντική βοήθεια που δύναται να λάβει η χώρα μας από τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό στην βάση των προβλεπόμενων οικονομικών κονδυλίων για το σύνολο των αμερικανικών βάσεων που λειτουργούν ανά την υφήλιο. Η κομβική σημασία της Σούδας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής είναι αναμφισβήτητη.

Στο χέρι της όποιας ελληνικής κυβέρνησης έγκειται η έμπρακτη ποιοτική αναβάθμιση και οικονομική ανταμοιβή του ρόλου της χώρας μας...

* Η κ. Αντωνία Δήμου είναι επικεφαλής του Τομέα Μέσης Ανατολής στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Άμυνας και Ασφάλειας (ΙΑΑΑ) με έδρα την Αθήνα καθώς και Εταίρος στο Κέντρο για την Ανάπτυξη της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες.
Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή έχουν εξελιχθεί ατελείωτες εχθροπραξίες, ορισμένες εκ των οποίων φονικότατες, για τους ίδιους ακριβώς λόγους

Γιατί εξελίσσεται αυτό το τόσο «χοντρό παιχνίδι» εξουσίας και δύναμης στη Συρία; Διότι ο ενεργειακός πόλεμος, που εξελίσσεται εδώ και περίπου μια δεκαετία στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, αποτιμάται σε πολλά δις δολάρια. Και κάποιος θα πρέπει να είναι ο νικητής. Γι αυτό κι έχουν εμπλακεί χοντρά στην ιστορία οι δύο υπερδυνάμεις, δηλαδή ΗΠΑ και Ρωσία, αλλά και το Ισραήλ και το Ιράν, γι αυτό και Βρετανία και Γαλλία μπήκαν πολύ εύκολα στη συμμαχία των προθύμων και γι αυτό η Τουρκία που θέλει να λογίζεται μεγάλη δύναμη (κι αυτή) έφτασε στο Αφρίν, δημιουργώντας τετελεσμένα, όπως πιστεύεται.

Η διαμάχη που περιγράφεται παραπάνω είναι μια «καλή αιτία» για να ξεσπάσει ένας γενικευμένος πόλεμος.

Γιατί, αν δεν ξεσπάσει για το πετρέλαιο (κυρίως) και τους υδρογονάνθρακες, για τον έλεγχο τους και τον έλεγχο των δρόμων που οδηγούν σε αυτά, τότε, γιατί θα ξεσπάσει; Όπως διδάσκει η ιστορία, στο πρόσφατο αλλά και στο απώτερο παρελθόν, στη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή έχουν εξελιχθεί ατελείωτες εχθροπραξίες, ορισμένες εκ των οποίων φονικότατες, για τους ίδιους ακριβώς λόγους. Όποιος μπει στον κόπο να διαβάσει, για παράδειγμα, δύο – τρία πράγματα για τη Μοσούλη και την ιστορία της, μπορεί να αντιληφθεί τι έχει εξελιχθεί εκεί κατά καιρούς. Και να καταλάβει γιατί η ιστορία επαναλαμβάνεται σήμερα, όπως επαναλαμβάνεται.

Απλώς, τώρα θα πρέπει να προσθέσει έναν επιπλέον λόγο:

Στην ευρύτερη περιοχή ήρθε να προστεθεί ένας επιπλέον ενεργειακός παράγοντας που ωθεί τις εξελίξεις προς τη σημερινή καταστροφική τους πορεία και δεν είναι άλλος από τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην ανατολική λεκάνη της Μεσογείου. Οι έχοντες καλή μνήμη θα θυμούνται ότι ο «Τειρεσίας», από αυτή εδώ τη θέση, είχε προβλέψει ήδη από τα τέλη του περασμένου έτους, ότι στην συγκεκριμένη περιοχή θα διαδραματισθούν γεγονότα των οποίων το τελικό αποτέλεσμα δεν μπορεί κανείς να προδιαγράψει. Κι ότι η ένταση στο Αιγαίο θα είναι ένα φυσικό επακόλουθο αυτών των νέων ισορροπιών.

Απλώς, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε μαζί της στο επόμενο διάστημα. Άγνωστο για πόσο, αλλά σίγουρα όχι μόνο τις τουρκικές εκλογές, όπως λέει η πρώτη ανάγνωση των γεγονότων.
Αν πάντως θέλει κανείς να κάνει μια πρόβλεψη, ας τη συνδυάσει με την τελική απόφαση για συνδιαχείριση στην περιοχή της ανατολικής Μεσογείου. Εργο σύνθετο και περίπλοκο και γι αυτόν ακριβώς το λόγο ακόμα πιο επικίνδυνο.

Τειρεσίας
Voria



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



Πρόχειρος και ενδεικτικός χάρτης της ελληνικής ΑΟΖ, αλιευμένος από το διαδίκτυο. Σημαντικό είναι το ζήτημα της ΑΟΖ του Καστελλόριζου

Τι ισχύει με τα έξι όμορα κράτη

Γράφει ο Χρήστος Φασλής

Οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών στην ευρύτερη περιοχή της γειτονιάς της Ελλάδας, θέτουν νέα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική και την ελληνική στρατηγική.

Η δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου με κύριους πρωταγωνιστές την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ και μελλοντικά την Αίγυπτο και την Ιορδανία, σε συνδυασμό με την πρόσφατη εμβάθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, διαμορφώνουν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάδειξη του νέου ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της νέας ελληνικής στρατηγικής που αναδύεται στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, στο πλαίσιο πάντοτε του νεότευκτου και πολλά υποσχόμενου άξονα Ελλάδος - Κύπρου - Ισραήλ, είναι και η ανακήρυξη και οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών δικαιοδοσίας της χώρας μας, στις οποίες περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων και η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Ας σημειωθεί εδώ ότι η έννοια της υφαλοκρηπίδας αποτελεί ειδική περίπτωση επί της οποίας τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους -όπως π.χ. είναι η Ελλάδα- υφίστανται ab initio και ipso facto και συνεπώς δεν απαιτείται ρητή διακήρυξη από το παράκτιο κράτος για την άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων [1].

Είναι σημαντικό επίσης να διασαφηνιστεί εξαρχής ότι για την υλοποίηση του ελληνικού στρατηγικού σχεδιασμού πρέπει πρώτα να πραγματοποιηθεί η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ, η οποία είναι μια μονομερής πράξη και μετά να ακολουθήσει η οριοθέτηση της ήδη ανακηρυχθείσας ελληνικής ΑΟΖ, η οποία είναι μια διμερής πράξη και πρέπει να γίνει ξεχωριστά με καθεμιά από τις έξι γειτονικές χώρες της Ελλάδος δηλαδή τις Αλβανία, Ιταλία, Λιβύη, Αίγυπτο, Κύπρο και Τουρκία.

Το νομοθετικό πλαίσιο για τις θαλάσσιες ζώνες του πλανήτη μας, ήτοι η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III) υπογραφείσα στο Μοντέγκο Μπέι της Τζαμάικα το 1982, έχει ήδη ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη με τον Ν. 2321/1995 (ΦΕΚ Α’ 136/23.6.1995).

Ειδικότερα αναφέρεται ότι: «Για την εφαρμογή στην εσωτερική έννομη τάξη της διατάξεως αυτής και την εφαρμογή ή εκτέλεση των λοιπών διατάξεων που αφορούν την αιγιαλίτιδα ζώνη καθώς και την συνορεύουσα ζώνη, τα στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας και την ερμηνευτική δήλωση που έκανε η χώρα μας σχετικά με αυτά, την υφαλοκρηπίδα, την θαλάσσια επιστημονική έρευνα, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και κάθε άλλης διατάξεώς της με τον παρόντα νόμο κυρούμενης συμβάσεως, εκδίδονται προεδρικά διατάγματα μετά από πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου».

Δεδομένης της ανωτέρω διάταξης του Ν. 2321/1995 προκύπτει ότι αρκεί ένα Προεδρικό Διάταγμα για την ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ κατόπιν προτάσεως του ελληνικού υπουργικού συμβουλίου και η οποία όπως προαναφέρθηκε αποτελεί μια μονομερή πράξη της Ελλάδος και δε χρειάζεται οποιουδήποτε είδους συμφωνία με άλλη χώρα.

Είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί ότι η ανακήρυξη και κατόπιν η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών δεν είναι κρίσιμη μόνο για την εξόρυξη πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων αλλά και για την αλιεία, την εκμετάλλευση της κυματικής ενέργειας της θάλασσας, την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, τη διεξαγωγή θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας και την προστασία της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Για την Ελλάδα μετά την ανακήρυξη της ΑΟΖ, σημαντικό και κρίσιμο σημείο είναι, όπως προαναφέρθηκε, η οριοθέτηση αυτής με τις έξι γειτονικές και συνορεύουσες χώρες.
Η πρώτη οριοθέτηση είναι με την γειτονική Αλβανία.

Στις 27 Απριλίου 2009, η Ελλάδα υπό τον Κώστα Καραμανλή και η Αλβανία υπό τον Σαλί Μπερίσα υπέγραψαν συμφωνία οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών τους. Η συμφωνία αυτή, πριν καν ισχύσει, ακυρώθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας στις 15 Απριλίου 2010.

Σύμφωνα με την εν λόγω δικαστική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας οι ελλείψεις της απόφασης έγκειντο στα εξής:

α) έλλειψη πληρεξουσιότητας διότι βάσει του αλβανικού Συντάγματος απαιτείτο εξουσιοδότηση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και όχι από τον Πρωθυπουργό της χώρας,

β) σοβαρές ελλείψεις και ασάφειες στην συμφωνία,

γ) δεν εφαρμόστηκαν βασικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου και,

δ) αναγνωρίστηκε πλήρης επήρεια όλων των νησιών με βάση την συμφωνία, ενώ θα έπρεπε να θεωρηθούν ως ειδικές περιστάσεις και άρα τα νησιά να έχουν μειωμένη επήρεια.

Οι σημαντικότερες αντιφάσεις και παραλείψεις της εν λόγω αποφάσεως εδράζονται σε δύο σημεία:

-Στην απόφασή του το Συνταγματικό Δικαστήριο προκρίνει την αρχή της ευθυδικίας και όχι την αρχή της μέσης γραμμής με βάση την οποία έγινε η ακυρωθείσα συμφωνία. Αφενός, όμως, δεν είναι αρμόδιο για να κρίνει το ουσιαστικό περιεχόμενο της συμφωνίας, αφετέρου η αρχή της μέσης γραμμής αποτελεί την βασική και πρωταρχική μέθοδο οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών μεταξύ κρατών κατά την πάγια διεθνή νομολογία και την πρακτική των κρατών ανά τον πλανήτη.

-Το δεύτερο σημαντικό λάθος της απόφασης είναι ότι δεν αναγνωρίζει πλήρη επήρεια σε όλα τα νησιά. Δυνάμει του άρθρου 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III), όλα τα νησιά δικαιούνται αιγιαλίτιδας ζώνης, συνορεύουσας ζώνης, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, εξαιρετέων δε των βράχων που δεν έχουν οικονομική ζωή και συνεπώς δεν έχουν με βάση το ίδιο άρθρο υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, δικαιούνται ωστόσο αιγιαλίτιδα και συνορεύουσα ζώνη. Το Αλβανικό Συνταγματικό Δικαστήριο επιχειρεί να ανατρέψει αυτόν τον κανόνα κάνοντας λόγο για περιορισμένη επήρεια των νησιών προκρίνοντας ως παράδειγμα την νήσο Κέρκυρα… [2].

Συμπληρωματικά προς τα ανωτέρω υπάρχει και ένα παράδοξο που αφορά την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αλβανίας. Το παράδοξο έγκειται στο γεγονός ότι η Αλβανία με βάση την ακυρωθείσα συμφωνία λάμβανε το 50,87 % της οριοθετηθείσας περιοχής έναντι 49,12 % που ελάμβανε η Ελλάς, το οποίο αποτελεί και το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό που θα μπορούσε να λάβει η Αλβανία με βάση το ισχύον διεθνές δίκαιο της θάλασσας και την UNCLOS III [3].

Η δεύτερη οριοθέτηση είναι με το γειτονικό κράτος της Ιταλίας. Τα πραγματικά δεδομένα εν προκειμένω είναι ευνοϊκά δεδομένης της ήδη υπογραφείσας οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας της χώρας μας με την γείτονα χώρα από το έτος 1977 και την τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Η δε οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ με την γειτονική Ιταλία είναι απλή διαδικασία καθότι η ΑΟΖ συμπίπτει πάντοτε με την υφαλοκρηπίδα.

Η τρίτη οριοθέτηση είναι με την Λιβύη. Το κρίσιμο σημείο εν προκειμένω είναι ότι η Λιβύη σε αντίθεση με την Ελλάδα, δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της UNCLOS III, με αποτέλεσμα οι διμερείς σχέσεις των δύο χωρών στο πεδίο του δικαίου της θάλασσας να διέπονται από τους κανόνες του εθιμικού δικαίου. Επίσης, η Λιβύη αντιτίθεται στην πάγια αρχή της UNCLOS III για την πλήρη επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση της ΑΟΖ [4].

Η τέταρτη οριοθέτηση είναι με την Αίγυπτο. Το ξεκίνημα των διμερών διαπραγματεύσεων για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών έγινε από την κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή το 2009, σε μια όχι και τόσο ευνοϊκή συγκυρία για την Ελλάδα, καθότι η τότε αιγυπτιακή κυβέρνηση στήριζε τις αντίθετες με την UNCLOS III απόψεις της Τουρκίας περί μη επήρειας του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελόριζου και της νήσου Στρογγύλης στην οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ. Τα νέα πολιτικά δεδομένα της Αιγύπτου, η σύμπλευση της τελευταίας με τον άξονα Ελλάδος Κύπρου Ισραήλ και η οριοθέτηση Κύπρου-Αιγύπτου το 2003 κάνουν ακόμη ευφορότερο το έδαφος για την οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδος – Αιγύπτου.

Η πέμπτη οριοθέτηση είναι με την Κυπριακή Δημοκρατία. Οι άριστες διπλωματικές διμερείς σχέσεις των δύο χωρών εγγυώνται μια εξαιρετική μελλοντική συνεργασία στον τομέα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών των δύο κρατών.

Το έτος 2004 η Κυπριακή Δημοκρατία ανακήρυξε δια διατάγματος του προέδρου της, Τάσσου Παπαδόπουλου, την κυπριακή ΑΟΖ. Ένα χρόνο πριν, το 2003, η κυπριακή κυβέρνηση του Γλαύκου Κληρίδη έκανε την οριοθέτηση με την Αίγυπτο. Στο πλαίσιο αυτό η τότε ελληνική κυβέρνηση Σημίτη δια του πρωθυπουργού Κ. Σημίτη και του υπουργού Εξωτερικών Γεώργιου Παπανδρέου ζήτησαν από την Κύπρο να οριοθετήσει την ΑΟΖ της με την Αίγυπτο στα 8 ναυτικά μίλια και όχι στα 12 ν.μ. ώστε να μη δοθεί πλήρης επήρεια με την γείτονα Τουρκία! Συγκεκριμένα, η ελληνική κυβέρνηση διεμήνυσε τότε τα εξής στον τότε Κύπριο υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Ρολάνδη: «Εάν δεχτούμε την ελλαδική θέση ότι το Καστελόριζο έχει πλήρη επήρεια στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, τότε η μέση γραμμή θα είναι εδώ. Εάν δεχτούμε την τουρκική θέση ότι το Καστελόριζο δεν έχει επήρεια, τότε η γραμμή είναι αλλού. Για αποφυγή των προβλημάτων αυτών προτρέπουμε την κυπριακή πλευρά όπως διορθωθούν οι συντεταγμένες και τα σύνορα δυτικά να σταματήσουν μέχρι τα 8 ν.μ., πιο μέσα από εκεί που έχουν συμφωνηθεί, ούτως ώστε να αποφευχθούν οι οποιεσδήποτε επιπλοκές με γείτονες χώρες» [5].

Σημειωτέον ότι με βάση την UNCLOS III και με βάση την αρχή της μέσης γραμμής που είναι η κυρίαρχη παγκοσμίως στην οριοθέτηση ΑΟΖ, τα δύο κράτη, Κύπρος και Ελλάδα, έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα μήκους 27 ναυτικών μιλίων.

Το 2014 πραγματοποιήθηκε τριμερής σύνοδος Ελλάδος, Κύπρου και Αιγύπτου, στο πλαίσιο της οποίας υπογραμμίστηκε ο οικουμενικός χαρακτήρας της Σύμβασης των
Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III) και η Ελλάδα αποφασίζει το ταχύτερο δυνατό να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της, όπου αυτό δεν έχει ακόμα γίνει [6].

Υπό αυτά τα δεδομένα και με δεδομένο ότι η Κύπρος είναι έτοιμη να δώσει της συντεταγμένες της οριοθέτησής της με την Τουρκική ΑΟΖ στα Ηνωμένα Έθνη, είναι σαφές ότι η Κύπρος οριοθετεί ΑΟΖ και με την Ελλάδα… καθώς, εφόσον η οριοθέτηση ΑΟΖ Κύπρου Τουρκίας για να είναι σύμφωνη με την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III) πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη επήρεια των ακρότατων νησιών της ελληνικής επικράτειας ήτοι των νήσων Μεγίστης και Στρογγύλης, τότε διαμορφώνεται ταυτοχρόνως και η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου [7].

Η έκτη και κατά γενική ομολογία «δυσκολότερη» οριοθέτηση ΑΟΖ είναι αυτή της Ελλάδας με την Τουρκία. Οι κυμαινόμενες διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών καθώς και ο όψιμος αναθεωρητισμός της γείτονος χώρας καταδεικνύουν ότι δικαίως και η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών των δύο χωρών είναι από μόνη της περίπτωση για μελέτη (case study)… [8].

Ένας ψαράς κοντά στις ακτές της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου, στις 3 Αυγούστου 2017. REUTERS/Amr Abdallah Dalsh
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης [9]: «Είναι αναμφίβολο ότι η ύπαρξη νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος που ανήκουν κυρίως στην Ελλάδα, ευνοεί ιδιαίτερα την χώρα. Και τούτο γιατί ο γεωγραφικός σχηματισμός τους δημιουργεί μια συμπαγή παρουσία στην θάλασσα αυτή, που δύσκολα θα μπορούσε να αγνοηθεί σε οποιαδήποτε οριοθέτηση. Η ηπειρωτική Ελλάδα ουσιαστικά προεκτείνεται στην θάλασσα μέσα από το νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων, που εκκινούν από –και συμπλέκονται με- το άκρον της Αττικής και της νότιας Εύβοιας και καταλήγουν στα Δωδεκάνησα. Αυτή η γεωγραφική συνέχεια δημιουργεί ένα ενιαίο μέτωπο, που δεν έχει καμία σχέση με τις περιπτώσεις εκείνες μεμονωμένων νησιών που είναι διάσπαρτα σε μια θάλασσα που διαφορετικά θα ήταν ελεύθερη. Η ύπαρξη αυτής της συνέχειας και της πυκνότητας και φυσικά η προσθήκη του συνολικού μήκους των ακτών τους, είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για την ελληνική περίπτωση. Η λογική λοιπόν ότι τα ακραία ανατολικά νησιά ευρίσκονται για αυτόν τον λόγο στην λανθασμένη πλευρά της οριοθετικής γραμμής ανάμεσα στις ηπειρωτικές ακτές της Ελλάδας και της Τουρκίας, δεν μπορεί να ισχύσει στην περίπτωσή μας.

Σε κάθε περίπτωση, εάν υπάρξει μια συνολική οριοθέτηση ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία, στην βάση του Διεθνούς Δικαίου, όπως αυτό προσδιορίζεται από τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης, τότε το μήκος των ακτών των νησιών που ευρίσκονται στην ανατολική πλευρά της ανατολικής Μεσογείου θα συνυπολογιστεί, ως τμήμα ενός συνολικότερου υπολογισμού, με το μήκος των άλλων ελληνικών ακτών. Κάτι που πιστεύω ότι ευνοεί την Ελλάδα».

Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της UNCLOS III, σε αντίθεση με την Ελλάδα που είναι συμβαλλόμενο μέρος. Παρ’ όλα αυτά η Τουρκία έχει ανακηρύξει ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα ήδη από το έτος 1986…

Όσον αφορά τη μέθοδο οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών σε αντίθεση με την Ελλάδα που προκρίνει την αρχή της μέσης γραμμής η οποία είναι και διεθνώς η κυρίαρχη, η Τουρκία προκρίνει την αρχή της ευθυδικίας και μάλιστα την έχει νομοθετήσει ήδη με τον Νόμο 2674/1982.

Όπως προαναφέρθηκε, για την οριοθέτηση της ΑΟΖ της Ελλάδος με Κύπρο, Τουρκία και Αίγυπτο, είναι εξαιρετική σημασίας το νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Το νησιωτικό αυτό σύμπλεγμα της Ελλάδος αποτελείται από 13 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες, ευρίσκεται στο Λύκιο Πέλαγος (ή αλλιώς Levantine Sea) και όπως προαναφέρθηκε δυνάμει του άρθρου 121 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS III), όλα τα νησιά δικαιούνται αιγιαλίτιδας ζώνης, συνορεύουσας ζώνης, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας [10].

Ως εκ τούτου προκύπτει σαφώς από τα ανωτέρω ότι η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ και η συνακόλουθη οριοθέτησή της με τις έξι συνορεύουσες χώρες, αποτελεί πιθανότατα μια σημαντική και έως τώρα αναξιοποίητη ευκαιρία για την ελληνική εξωτερική πολιτική με στόχο την σταδιακή ανάδειξη της Ελλάδος ως πόλο γεωπολιτικής σταθερότητας, ενεργειακής ασφάλειας και οικονομικής ευημερίας στο γεωγραφικό πλαίσιο των Βαλκανίων, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:
[1] Αναστασία Στρατή, Ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και οριοθέτηση με γειτονικά κράτη, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2012, σελίδα 1
[2] ibid, σελίδες 141-144
[3] Θεόδωρος Καρυώτης, Η ΑΟΖ της Ελλάδας, Εκδόσεις Λιβάνης, Αθήνα 2014, σελίδα 209-210
[4] Αναστασία Στρατή, Ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και οριοθέτηση με γειτονικά κράτη, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2012, σελίδα 148
[5] Θεόδωρος Καρυώτης, Η ΑΟΖ της Ελλάδας, Εκδόσεις Λιβάνης, Αθήνα 2014, σελίδα 201
[6] ibid, σελίδα 203
[7] http://mignatiou.com/2017/10/afti-ine-magkes-i-kipros-ekane-monomeri-ori... [3]
[8] Θεόδωρος Καρυώτης, Η ΑΟΖ της Ελλάδας, Εκδόσεις Λιβάνης, Αθήνα 2014, σελίδα 210
[9] Χρήστος Ροζάκης, Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2014, σελίδα 42
[10] Αναστασία Στρατή, Ελληνικές θαλάσσιες ζώνες και οριοθέτηση με γειτονικά κράτη, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2012, σελίδα 155

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc. All rights reserved.
ForeignAffairs


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Της Νατάσας Στασινού

Ποιος ελέγχει σήμερα την αγορά πετρελαίου; Κάποιοι δεν θα διστάσουν να απαντήσουν ο ΟΠΕΚ. Το πετρελαϊκό καρτέλ πέρασε από σαράντα κύματα, αλλά πέτυχε να πείσει τα μέλη του και τη Ρωσία να συνεργαστούν σε μία δυναμική παρέμβαση στην αγορά, που απορρόφησε το πλεόνασμα προσφοράς και στήριξε τις τιμές. Εάν ο ηγέτης του καρτέλ, η Σ. Αραβία, που προωθεί mega-project πολλών δισ., θελήσει να δει τις τιμές στα 80-100 δολ., όπως αφήνεται να διαρρεύσει, έχει τον τρόπο να πιέσει σε αυτή την κατεύθυνση. Άλλοι θα δείξουν προς τους ανεξάρτητους παραγωγούς της Β. Αμερικής.

Η επανάσταση των σχιστολιθικών κοιτασμάτων απογείωσε την προσφορά τους και τη θέση τους στην παγκόσμια αγορά. Και σήμερα οι τιμές, προσεγγίζοντας τα 75 δολ./βαρέλι, τους χαρίζουν άκρως ικανοποιητικά περιθώρια κέρδους. Και κάποιος τρίτος θα μπορούσε να απαντήσει η Κίνα και η Ινδία. Είναι δυνατόν να ελέγχει την αγορά κάποιος που δεν παράγει; Εάν πρόκειται για τις πολυπληθέστερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες, τότε το πόσο μεγάλη είναι η όρεξή τους για ορυκτά καύσιμα διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση τιμών.

Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι η ζήτηση θα αυξάνεται έως και το 2040. Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν αποκαλύψει ότι δεν υπάρχει ένας παντοδύναμος παίκτης που να κινεί τα νήματα. Όλοι οι παραπάνω διαμορφώνουν τις συνθήκες. Σήμερα, όμως, περισσότερο ίσως από τους ισχυρούς παραγωγούς και τους μεγάλους καταναλωτές, η πορεία των τιμών εξαρτάται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις προθέσεις ενός ηγέτη: του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Η JPMorgan προειδοποίησε για άλμα στις τιμές του πετρελαίου εάν η ένταση στη Μ. Ανατολή κλιμακωθεί.

Δεν έχουν περάσει, άλλωστε, πολλά χρόνια από τότε που άγγιξε τα 120 δολ. Το κλειδί βρίσκεται στην απόφαση της Ουάσιγκτον για το εάν θα επιβάλει νέες κυρώσεις στην Τεχεράνη. Στην περίπτωση κυρώσεων κατά της Ρωσίας και της Rusal, κορυφαίας παραγωγού αλουμινίου, ο Τραμπ έδειξε ότι δεν υπολογίζει τον αντίκτυπο των αποφάσεών του στις διεθνείς αγορές. Εάν κρίνει ότι θέλει να τιμωρήσει τους Ιρανούς και να στείλει ευρύτερο μήνυμα στην περιοχή, δεν θα φοβηθεί την πετρελαϊκή κρίση και την αντίδραση των καταναλωτών. Το Ιράν εξάγει στην Κίνα, την Ινδία, αλλά και την Ε.Ε., και συγκεκριμένα σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Ελλάδα και Ολλανδία. Το 2017 οι εξαγωγές του προς την Ευρώπη υπερδιπλασιάστηκαν. Οι σύμβουλοι του Τραμπ εμφανίζονται διχασμένοι. Κανείς, άλλωστε, δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα τους ακούσει. Τι λοιπόν σκέφτεται ο ίδιος; Θα το μάθουμε ίσως σε ένα επόμενο tweet.

Ναυτεμπορική


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



21 Απρ 2018


Συνέχεια των προκλητικών δηλώσεων της Άγκυρας κατά της Ελλάδας για την υπόθεση των «8». Ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης έστειλε επιστολή στον Σ. Κοντονή στην οποία χαρακτηρίζει την Ελλάδα «τόπο συγκέντρωσης εγκληματιών», αναφέροντας μάλιστα ότι, «αναμένω να λάβετε πρωτοβουλίες απέλασης των τρομοκρατών».

Ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης με αφορμή την απόφαση του Τμήματος Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας με την οποία αφέθηκε ελεύθερος με αυστηρούς περιοριστικούς όρους ο ένας εκ των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών έστειλε, σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu, επιστολή στον Έλληνα ομόλογό του Σταύρο Κοντονή.

Στην επιστολή του ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης υποστηρίζει ότι τα δύο χρόνια μετά το πραξικόπημα τα πιο κορυφαία στελέχη της τρομοκρατικής οργάνωσης (σ.σ. αναφέρεται στην οργάνωση FETO του Φετουλάχ Γκιουλέν) έχουν συλληφθεί στην Ελλάδα ή έχουν περάσει παράνομα στην Ελλάδα ή έχουν προσπαθήσει να περάσουν στην Ελλάδα. Η Ελλάδα έχει γίνει κέντρο συγκέντρωσης εγκληματιών».

Ο κ. Γκιουλ ζητά επίσης την απέλαση των «τρομοκρατών» στην Τουρκία γράφοντας προς τον Σταύρο Κοντονή ότι «αναμένω να λάβετε πρωτοβουλίες απέλασης των τρομοκρατών που δεν θα πρέπει να προστατεύονται πουθενά στον κόσμο».

«Αυτό πρέπει να κάνει κάθε ευνομούμενου κράτος. Πιστεύω ότι κανείς από τους δύο μας δεν θέλει αυτό να μείνει ανοιχτή πληγή ανάμεσα στους λαούς μας» καταλήγει ο Τούρκος υπουργός.

Την Παρασκευή ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπιναλί Γιλντιρίμ είχε επίσης χαρακτηρίσει τη χώρα μας «ασφαλές λιμάνι για τους εχθρούς της Τουρκίας». Μιλώντας σε δημοσιογράφους και αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στην υπόθεση των οκτώ Τούρκων αξιωματικών, ο κ. Γιλντιρίμ σημείωσε ότι οι εχθροί της Τουρκίας βλέπουν την Ελλάδα σαν «ασφαλές λιμάνι», προσθέτοντας ότι η στάση της Ελλάδας απέναντι σε άτομα που η Άγκυρα τα αντιμετωπίζει ως οπαδούς του αποτυχημένου πραξικοπήματος του 2016, πλήττει τις σχέσεις των δύο χωρών.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



20 Απρ 2018


Η Ρωσία δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στη Συρία όσον αφορά τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών

Στην παραδοχή ότι η Μόσχα δεν γνωρίζει το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση σε ό,τι αφορά στη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, προχώρησε ο Ρώσος αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Sergei Ryabkov.

«Δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση όσον αφορά το αν είναι δυνατό να διατηρηθεί η Συρία ως ενιαία χώρα», ανέφερε χαρακτηριστικά στο γερμανικό δίκτυο Deutsche Welle.

Επισημαίνεται ότι ο Vladimir Putin στηρίζει ενεργά από το 2015 το καθεστώς του Σύρου Προέδρου Bashar al-Assad.
Μάλιστα, μετά τη στρατιωτική παρέμβαση του Ρωσίας στα συριακά εδάφη, η πλάστιγγα έχει γύρει συντριπτικά υπέρ του Assad.

Ότι συνέβη στο Ιράκ (2003), στη Λιβύη (2011) και στην Ουκρανία (2014) θα γίνει και στη Συρία
Οι αμερικανικές πρακτικές

Πως βοηθά τις μεγάλες δυνάμεις η προπαγάνδα των δυτικών ΜΜΕ

Tην Κυριακή 15 Απριλίου, η βρετανική εφημερίδα Guardian απαγόρευσε στους «επιθεωρητές του OPCW να ερευνήσουν τον τόπο της χημικής επίθεσης στη Douma» και ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχε αμφιβολία ότι πράγματι συνέβη μια χημική επίθεση στο Douma της Συρίας στις 7 Απριλίου.
Στο άρθρο της κατηγορούσε την κυβέρνηση της Συρίας ότι διέπραξε την επίθεση με τα χημικά.

Οι ερευνητές του ΟΗΕ έχουν ξεκινήσει την διερεύνηση της υπόθεση στη συριακή πόλη Douma, η οποία προκάλεσε τις κοινές αμερικανικές, γαλλικές και βρετανικές επιθέσεις κατά των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και των εγκαταστάσεων χημικών όπλων στη Δαμασκό.

Η άφιξη της αντιπροσωπείας από τον Οργανισμό για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (OPCW) πραγματοποιήθηκε όταν ο Συριακός στρατός είχε ήδη "εκκαθαρίσει" πάνω από 2.000 πολίτες της στην περιοχή της ανατολικής Γκούτα, στην οποία ανήκει στη Δούμα.

"Οι μονάδες των γενναίων στρατιωτικών μας δυνάμεων και των βοηθητικών συμμαχικών δυνάμεων ολοκλήρωσαν τον "καθαρισμό" της ανατολικής Γκούτα, συμπεριλαμβανομένων όλων των γύρω πόλεων και των χωριών, από ένοπλες τρομοκρατικές οργανώσεις", ανέφερε η δήλωση της βρετανικής διοίκησης.

Δεν υπήρχε καμία πηγή γι 'αυτό, αλλά αυτή η φράση είναι μια πεισματική χειραγώγηση του νου, διότι εδώ έγραψε στην πραγματικότητα η Γενική Διοίκηση της Συριακής Κυβέρνησης: «Δήλωση της Γενικής Διοίκησης του Στρατού που κηρύσσει την Ανατολική Γκούτα σαφή της τρομοκρατίας», όπως τονίζει η συριακή κυβέρνηση εαυτό.

Το βασικό ζήτημα για όλο τον κόσμο είναι να επιτραπεί στον Οργανισμό για την Πρόληψη των Χημικών Όπλων (Douglas) να διεξαγάγει ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τα στοιχεία εκεί.

Αυτός ο τύπος αναφοράς «ειδήσεων» είναι σχεδόν καθολικός στη Δύση, μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμαχικών κυβερνήσεών τους, οι οποίες αναφέρονται στους εαυτούς τους ως «δημοκρατίες» και προσπαθούν να ανατρέψουν και να αντικαταστήσουν ηγέτες σε χώρες που ενδιαφέρονται, με δικούς τους επιλεγμένους δικτάτορες.

Χαρακτηριστικές οι περιπτώσεις στο Ιράκ το 2003, στη Λιβύη το 2011, στη Συρία (για πάντα) και στην Ουκρανία το 2014.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Ακάθεκτοι συνεχίζουν τις εναέριες προκλήσεις στο Αιγαίο οι Τούρκοι. Σήμερα, σύμφωνα με το ΓΕΕΘΑ, τουρκικά αεροσκάφη προχώρησαν σε 11 παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου στο Βoρειοανατολικό και το Κεντρικό Αιγαίο.

Συγκεκριμένα, συνολικά έξι τουρκικά αεροσκάφη -τέσσερα F-4 και και δύο F-16 προέβησαν σε δύο παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας του FIR Αθηνών.

Από τα παραπάνω αεροσκάφη, το ζεύγος των F-16 και ένα ζεύγος F-4 που πετούσαν σε σχηματισμό προέβησαν σε 11 παραβιάσεις, ενώ ακόμη μια παραβίαση πραγματοποίησε το δεύτερο ζεύγος F-14.

Τα δύο τουρκικά μαχητικά ήταν οπλισμένα.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Μέλη ενός ακροδεξιού νεοναζιστικού κινήματος που αρνείται ακόμη και την ύπαρξη της ίδιας δημοκρατίας στη Γερμανία, φέρεται να είναι δεκάδες εργαζόμενοι σε υπηρεσίες όπως η αστυνομία και ο στρατός, σύμφωνα με τις υπηρεσίες ασφαλείας της Γερμανίας.

Την αποκάλυψη έκανε το περιοδικό «Der Spiegel» το οποίο επικαλείται έκθεση των υπηρεσιών ασφαλείας. Σύμφωνα με αυτή πρόκειται για διψήφιο αριθμό δημοσίων λειτουργών που ανήκουν σε ένα μυστικό νεοναζιστικό κίνημα με την ονομασία «Reichsbuerger» ή «πολίτες του Ράιχ».

Το κίνημα αυτό πρεσβεύει ότι το Ράιχ συνέχισε να υπάρχει μετά την ήττα της Γερμανίας στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες ενάντια 11 μελών της αστυνομίας της Βαυαρίας, πέντε εκ των οποίων έχουν ήδη τεθεί σε διαθεσιμότητα.

Οπως σημειώνει μάλιστα το Spiegel υπάρχουν έντεκα αντίστοιχες περιπτώσεις στην Ομοσπονδιακή Αστυνομία της Γερμανίας. Στους τέσσερις από αυτούς έχουν ήδη κατασχεθεί τα όπλα τους.

Επίσης, πέντε άτομα, που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο των ερευνών υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις.

Μέχρι στιγμής πάντως η γερμανική υπηρεσία πληροφοριών αρνείται να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο για το ρεπορτάζ του Spiegel.

Πρόσφατες εκτιμήσεις υπολόγιζαν ότι το ακροδεξιό κίνημα «Reichsbuerger» αριθμεί περίπου 16.500 μέλη, από τα οποία τα 900 θεωρούνται ακροδεξιοί εξτρεμιστές.

Οι γερμανικές αρχές είναι εξαιρετικά ευαίσθητες όταν ανιχνεύονται στις ενδείξεις ακροδεξιού ριζοσπαστισμού ανάμεσα στις τάξεις τους. Σε εξέλιξη βρίσκονται ήδη έρευνες για έναν πρώην αξιωματικό που τα τελευταία δύο χρόνια φέρεται να σχεδίαζε συνωμοσίες για την εκτέλεση βίαιων επιθέσεων, ενώ ένα μέλος του «Reichsbuerger» είχε σκοτώσει τον Οκτώβριο του 2016 έναν αστυνομικό κατά τη διάρκεια επιχείρησης της αστυνομίας στο σπίτι του.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Του Νεκτάριου Δαπέργολα
Διδάκτορος Ιστορίας


Ως γνωστόν, κάθε μέρα που περνάει κλιμακώνεται ολοένα και περισσότερο το οικουμενιστικό ξεσάλωμα του Φαναρίου και απάσης της ελλαδικής αρχιερατικής ομήγυρης που συμμετέχει (όχι απλά συρόμενη, αλλά πρωτοστατούσα, διαγκωνιζόμενη και ασθμαίνουσα) σε όλη αυτή την κατάπτωση. Στην εν λόγω ομήγυρη μετέχει βέβαια δυστυχώς και μέγα μέρος του λεγόμενου κατώτερου κλήρου, σαφές δείγμα του πόσο βαθιά έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια το δηλητήριο της πλάνης και έχει διαποτίσει ακόμη και χώρους, που μάλλον διαφορετική εικόνα έδειχναν κάποτε. Φυσικά όμως μετέχει και μέγα μέρος του λαϊκού χριστεπωνύμου πληρώματος, που τελεί σε βαθιά σύγχυση και χαρακτηριστική αδυναμία διάκρισης της πραγματικότητας και του τι εξυφαίνεται γύρω μας. Όλα αυτά αποτελούν άλλη μία ξεκάθαρη απόδειξη ότι αυτό που συχνά λέμε για τον επανευαγγελισμό που χρειάζεται άμεσα η πατρίδα μας, δεν αφορά μόνο στους λεγόμενους άθεους ή στους ζώντας εκτός Εκκλησίας, αλλά και στους εντός αυτής (και δυστυχώς, όπως φαίνεται, ίσως και πρωτίστως σ’ αυτούς).

Στην απειροελάχιστη βέβαια αντίδραση που παρατηρείται απέναντι στο εν λόγω οικουμενιστικό ξεσάλωμα (εντυπωσιακά και αδικαιολόγητα μικρή, ειδικά για την μετά το Κολυμπάρι περίοδο, οπότε και οι θιασώτες της Παναίρεσης πέταξαν απροκάλυπτα πλέον κάθε πρόσχημα και κάθε προσωπείο) παίζουν σίγουρα ρόλο και άλλα αίτια, όπως ο φόβος πολλών - κυρίως - κληρικών έναντι των (συνήθως καισαροπαπικών στη συμπεριφορά) επισκόπων τους, αλλά φυσικά και ακόμη πιο ταπεινά…«ένστικτα» (όπως π.χ. το βόλεμα και το συμφέρον). Το κύριο αίτιο είναι όμως η άμβλυνση των συνειδήσεων μετά από δεκαετίες αγαπολογίας, συγκρητιστικής ψευτοπροοδευτικότητας, «διαλόγων», συμπροσευχών και λοιπών ενωσιακών δράσεων, σε συνδυασμό με την ούτως ή άλλως τραγική θεολογική κατάρτιση των πιστών, αλλά συνήθως και των ίδιων των κληρικών. Η πλήρης πλέον άλωση των Θεολογικών Σχολών από «λύκους βαρείς» που υποδύονται τους καθηγητές και τους διδάκτορες «πλανώντες και πλανώμενοι» και η διόγκωση ψευδοθεολογικών κινήσεων, όπως ο τραγικός «Καιρός», που διδάσκουν με απροκάλυπτη αλαζονεία την αίρεση δια της εγωμανιακής βλασφημίας της λεγόμενης «μεταπατερικότητας» και έχουν ταχθεί να παράγουν «υιούς γεένης διπλοτέρους αυτών», επιτείνει καθημερινά το πρόβλημα. Και έτι περαιτέρω βέβαια το επιτείνει η συνεχής εξοικείωση (έως βαθμού εξηλιθίωσης) του λαού μας με όλη την ευρύτερη νεοταξίτικη ατζέντα που προωθείται από τα στημένα βοθροκάναλα, τη δημόσια εκπαίδευση και πλείστους ακόμη επίσημους κι ανεπίσημους φορείς. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα όχι μόνο την εξοικείωση με τη δήθεν θεολογία της οικουμενιστικής νεοεποχίτικης βλασφημίας, αλλά και με τη σταδιακή εμπέδωση στη σκέψη των πολλών ότι οι λίγοι που μάχονται υπέρ της αυθεντικής Ορθοδοξίας δεν είναι παρά σκοταδιστές και σχεδόν ψυχασθενείς Ταλιμπάν, την ώρα που ο πατριάρχης Βαρθολομαίος εξαγιάζεται λεκτικά ως πατριάρχης της «αγάπης», της «ανεκτικότητας», της «οικολογίας», του «ανυπόκριτου διαλόγου» και όποιας άλλης άθλιας στρέβλωσης η νεοταξίτικη αλλοίωση της αυθεντικής σημασίας των λέξεων κατά πώς βολεύει τους ινστρούχτορές της (για να θυμηθώ παραφραστικά και τον μέγιστο Θουκυδίδη) έκανε να δείχνει ως αξιοθαύμαστη αρετή.

Στη μαζική, συστηματική και πολυεπίπεδη πάντως πλύση εγκεφάλου που γίνεται για την εξύμνηση του πατριάρχη και των συν αυτώ, πέρα από τα προαναφερθέντα, μόνιμη θέση κατέχει και η γνωστή αυτή τεράστια ανοησία περί της δήθεν ομηρείας από το τουρκικό κράτος και παρακράτος (η διαφορά αυτών των δύο είναι άλλωστε δυσδιάκριτη) στην οποία τελεί το Φανάρι. Την έχουμε ακούσει όλοι μας πάμπολλες φορές στο παρελθόν, την ακούσαμε και πρόσφατα με αφορμή την κατάπτυστη επιστολή «ευλογίας των όπλων» του Ερντογάν ενόψει της εισβολής στη Συρία, την ακούσαμε ως δικαιολογία της απαράδεκτα μακράς σιωπής του Φαναρίου για τους δύο αιχμαλώτους στρατιωτικούς μας, τη διαβάσαμε όμως βέβαια προ ολίγου καιρού (και κυριολεκτικά φρίξαμε) και κατά την άθλια προσπάθεια διάσημου (και για πολλούς θεωρούμενου δυστυχώς ως υπεράνω πάσης υποψίας) «πατριώτη» - και διαχειριστή μεγάλου ιστολογίου - να εξουθενώσει τους επικριτές του Βαρθολομαίου ως άσχετους, μικρονοϊκούς και περίπου ανθέλληνες και να εξυμνήσει ταυτόχρονα τον τελευταίο ως μαρτυρική και ηρωική μορφή, παραλληλίζοντας τον μάλιστα expressis verbis με τον μεγάλο εθνομάρτυρα και άγιο της Εκκλησίας μας Γρηγόριο τον Ε΄!

Ασφαλώς όμως το πόσο κωμικά είναι όλα αυτά αποτελεί θέμα στοιχειώδους σκέψης και λογικής. Και κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε βέβαια ότι ακόμη και αν ίσχυαν τα περί ομηρείας, τουρκικής πίεσης ή οτιδήποτε άλλου παρόμοιου απέναντι στο Φανάρι, θα μπορούσαμε να δούμε ίσως με κατανόηση κάποια μουδιασμένη και παθητική στάση σε θέματα σχετικά με τα εθνικά μας δίκαια, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις σχέσεις του Πατριαρχείου με τον λοιπό ορθόδοξο κόσμο κλπ, θα αδυνατούσαμε ωστόσο παντελώς και πάλι να αντιληφθούμε γιατί μια τέτοια κατάσταση ομηρείας μπορεί να δικαιολογεί όλο το οικουμενιστικό και ευρύτερα πανθρησκειακό ξεσάλωμα των τελευταίων δεκαετιών (εκτός δηλαδή και αν υπονοούν οι υποστηρικτές αυτής της θέσης ότι η τουρκική πίεση είναι που επιβάλλει την οικουμενιστική ατζέντα και δη σε τέτοιο υπερμεγέθη βαθμό, ενώ οι καημένοι οι…ελεύθεροι πολιορκημένοι του Φαναρίου άλλα φρονούν, πράγμα όμως βέβαια που ούτε ως κακόγουστο αστείο δεν μπορεί να λεχθεί). Είναι πασιφανές λοιπόν ότι ακόμη και αν υπήρχε θέμα ομηρείας, μόνο ως σοφιστεία και ως άλλοθι μπορεί να το χρησιμοποιούν οι υποστηρικτές του Φαναρίου, μήπως και πείσουν κάποιους αφελείς για τα παντελώς αδικαιολόγητα.

Για να προχωρήσουμε όμως πλέον λίγο περισσότερο τον συλλογισμό μας, καιρός να ξεκαθαρίσουμε ότι και αυτό που παραπάνω δεχθήκαμε (για την οικονομία της συζήτησης και δίκην υπόθεσης εργασίας) ως πιθανότητα κατάστασης ομηρείας, είναι στην πραγματικότητα παντελώς ανυπόστατο. Καθότι φυσικά το επί χρόνια χαϊδεμένο (των ΗΠΑ, της CIA, της Λέσχης Μπίλντεμπεργκ και ετέρων…ευαγών ιδρυμάτων) Φανάρι μόνο όμηρος δεν ήταν ποτέ (και εννοώ κατά τις τελευταίες 6-7 δεκαετίες), αλλά αντίθετα ήταν οργανισμός απολύτως προστατευόμενος από τα παραπάνω… καθιδρύματα, για να μπορεί να παίζει με όλο και μεγαλύτερη άνεση τον ρόλο του ως βασικότατου πυλώνα του νεοταξίτικου και νεοεποχίτικου σχεδίου των παγκοσμιοποιητών για τη νόθευση και διάλυση της Ορθοδοξίας, την άμβλυνση των θρησκευτικών διαφορών με τον υπόλοιπο κόσμο, την πολτοποιημένη πνευματική ενοποίηση των λαών του πλανήτη και την προώθηση και εδραίωση της Πανθρησκείας. Η προστασία αυτή υπήρξε επί σειρά ετών ξεκάθαρη και απολύτως χαρακτηριστική, όπως πιστοποιείται περίτρανα από την όλη ευχέρεια και το πολυσχιδές πλέγμα μετακινήσεων και δράσεων του πατριάρχη (αλλά και ετέρων εκπροσώπων του) σε όλο σχεδόν τον πλανήτη (κυρίως δε στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη), τεκμηριώνεται δε πάνω και σε άλλες πληροφορίες, στις οποίες πάντως δεν χρειάζεται να υπεισέλθουμε αυτή τη στιγμή.

Ένα παραμύθι με δήθεν δράκους και δήθεν φυλακισμένες πριγκηποπούλες είναι λοιπόν όλο αυτό το αφήγημα για τη δυσχερή θέση του Πατριαρχείου λόγω των τουρκικών πιέσεων. Όμηρος ήταν πράγματι το σεπτό μας και συχνά μαρτυρικό Πατριαρχείο επί αιώνες, όσο ήταν πραγματικός θεματοφύλακας της Ορθοδοξίας, αλλά και του Ελληνισμού. Η τραγική εξέλιξη ωστόσο της διολίσθησής του στην αγκαλιά του Σιωνισμού και της σταδιακής μετάλλαξής του σε άντρο της πλάνης και της κακοδοξίας, ειδικά κατά το β΄ μισό του 20ού αιώνα, κατάντησε και όλη αυτή την κάποτε πασιφανή διαπίστωση σε κωμικό ανέκδοτο. Φυσικά όμως, αν θέλουμε (για να είμαστε απολύτως δίκαιοι) να καλύψουμε όλες τις παραμέτρους του ζητήματος, μπορούμε ειδικά κατά τα 2-3 τελευταία χρόνια να αποδεχθούμε ίσως την ύπαρξη κάποιας φοβίας των ενοίκων του Φαναρίου και την εμφάνιση κάποιας πολιτικής πιέσεων. Αλλά αυτό, ακόμη κι αν συμβαίνει, δεν μπορεί παρά να οφείλεται στις προβληματικές σχέσεις του ξεσαλωμένου εσχάτως νεο-οθωμανού σουλτάνου Ερντογάν με τη Δύση και ειδικά τις ΗΠΑ και όχι επειδή είναι το Φανάρι προπύργιο Ορθοδοξίας και Ελληνισμού. Μία τέτοια όμως ενδεχόμενη ανασφάλεια των συγκεκριμένων ενοίκων του Φαναρίου και για τους συγκεκριμένους λόγους τον υποφαινόμενο τουλάχιστον τον αφήνει παγερά αδιάφορο. Αυτά, για να τελειώνουμε επιτέλους με τις ανυπόστατες δικαιολογίες και τα αστεία άλλοθι…



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Σε «ακόμα μία απόδειξη ότι η Ελλάδα είναι χώρα που προστατεύει πραξικοπηματίες» αναφέρεται σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, με αφορμή τη χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να αφεθεί ελεύθερος με αυστηρούς περιοριστικούς όρους ο ένας από τους οκτώ Τούρκους αξιωματικούς.

Όπως σημειώνει το τουρκικό ΥΠΕΞ, για ακόμα μία φορά δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα όσον αφορά έναν προδότη που συμμετείχε στην απόπειρα πραξικοπήματος, ενώ η Τουρκία παραμένει δεσμευμένη στην έκδοση των πραξικοπηματιών και την κρίση τους στη χώρα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Πληροφορηθήκαμε xθες (19 Απριλίου) ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε να απελευθερώσει τον Suleyman Özkaynakçı, έναν από τους οκτώ που ζήτησαν άσυλο από την Ελλάδα και οι οποίοι συμμετείχαν στην απόπειρα πραξικοπήματος στις 15 Ιουλίου.

Παρά το γεγονός ότι απελευθερώθηκε υπό αυστηρή επιτήρηση, η απόφαση αυτή έδειξε για ακόμα μία φορά ότι δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα όσον αφορά έναν προδότη που συμμετείχε στην απόπειρα πραξικοπήματος καθώς και ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που προστάτευε και προστατεύει τους πραξικοπηματίες.

Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές βρίσκονται υπό πίεση να ανακοινώσουν ότι και οι υπόλοιποι που συμμετείχαν στο πραξικόπημα θα απελευθερωθούν τις επόμενες ημέρες. Κάτι που δεν μπορεί να εξηγηθεί ως μια απλή εφαρμογή της διάταξης περί του χρόνου προφυλάκισης, όπως υποστηρίζουν οι ελληνικές αρχές.

Η ελληνική δικαιοσύνη έθεσε τις βάσεις για μια τέτοια εξέλιξη που έβλαψε το τουρκικό δημόσιο συμφέρον, απορρίπτοντας επανειλημμένα τον επαναπατρισμό των πραξικοπηματιών που επιτέθηκαν στη δημοκρατία της χώρας μας.

Παραμένουμε δεσμευμένοι στην έκδοση των πραξικοπηματών και την κρίση τους στη χώρα μας».

Υπενθυμίζεται ότι χθες το Συμβούλιο της Επικρατείας αποφάσισε να αφεθεί ελεύθερος αλλά υπό ιδιαίτερα αυστηρούς όρους ο ένας εκ των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, ο συγκυβερνήτης του ελικοπτέρου.

Το ΣτΕ στην απόφασή του επισήμαινε, μεταξύ άλλων, ότι «η αναγνώριση ενός προσώπου ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας συνδέεται άρρηκτα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας η οποία οφείλει ως μέλος της διεθνούς κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σέβεται και να εφαρμόζει τη Σύμβαση της Γενεύης η οποία αποτελεί "ακρογωνιαίο λίθο" του διεθνούς νομικού συστήματος για την προστασία των προσφύγων».


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Δύο γαλλικές φρεγάτες, τύπου FREMM, θα αποκτήσει το ελληνικό πολεμικό ναυτικό, ενώ εξετάζεται η απόκτηση ακόμα δύο σε δεύτερο στάδιο.

Την είδηση επιβεβαίωσε και ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας, Φώτης Κουβέλης, μιλώντας στον ΣΚΑΪ. Ο κ. Κουβέλης ανέφερε πως ο Αλέξης Τσίπρας είχε συνομιλήσει με τον Εμάνουελ Μακρόν, όπου συμφώνησαν στην απόκτηση των φρεγατών, με χρονομίσθωση (leasing), ενώ εξετάζεται σε δεύτερο στάδιο η απόκτηση ακόμα δύο.

«Οι δυο φρεγάτες δεν είναι χθεσινή απόφαση, είναι έτοιμες, είναι δυνατόν να πλεύσουν μέσα στο καλοκαίρι», ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός.

Όπως μετέδιδε νωρίτερα η Καθημερινή, οι δύο φρεγάτες θα μεταφερθούν το καλοκαίρι στην Ελλάδα, με πενταετή συμφωνία leasing και αμέσως πληρώματα του Π.Ν. θα αναλάβουν να εξοικειωθούν με τα νέα πλοία, ώστε ώς το τέλος του θέρους να είναι απολύτως μάχιμα. Οι φρεγάτες θα παραδοθούν στο Π.Ν., όχι «γυμνές» αλλά με τον πλήρη εξοπλισμό τους, περιλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, και υψηλής ακρίβειας και εμβέλειας αντιαεροπορικών συστημάτων. Η απόφαση αυτή για leasing ελήφθη από τους Γάλλους ως αναγνώριση της επείγουσας ανάγκης του Π.Ν. να διατηρήσει τη δυνατότητα παρέμβασής του στο Αιγαίο, κυρίως όμως στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στη λήξη του πενταετούς leasing των δύο φρεγατών τύπου FREMM (δηλαδή το 2023), η Ελλάδα θα παραλαμβάνει και το πρώτο πλοίο τύπου Belh@rra, που θα συνιστά, ουσιαστικά, μια μεγάλη κορβέτα με δικτυοκεντρικό σύστημα επικοινωνίας. Παρότι οι συζητήσεις για την αγορά των νέων Belh@rra έχουν ξεκινήσει (όπως αποκάλυψε ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο η «Κ») πριν από περίπου τέσσερις μήνες, η τελική συμφωνία φαίνεται να είναι αρκετά κοντά. Μάλιστα, το leasing των δύο φρεγατών τύπου FREMM, ουσιαστικά, λειτουργεί ως δικλίδα ασφαλείας για τη συμφωνία. Πέρα από τις δύο φρεγάτες, η συμφωνία ανάμεσα σε Αθήνα και Παρίσι περιλαμβάνει πρόσθετες λεπτομέρειες οι οποίες θα προσφέρουν σημαντική ανακούφιση στις Ένοπλες Δυνάμεις. Οι Γάλλοι ουσιαστικά δεσμεύονται ότι για όσο καιρό υπάρχει ανάγκη προμήθειας πυραύλων τύπου EXOCET από την Ελλάδα, αυτοί θα παραχωρούνται έως ότου οι υφιστάμενοι ελληνικοί ανακυκλωθούν.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Έκκληση προς την Ελλάδα και την Τουρκία να λύσουν τις διαφορές τους και να αντιμετωπίσουν την ένταση στο Αιγαίο σε πνεύμα καλής γειτονίας απηύθυνε χθες ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ.

«Υπάρχουν, ως γνωστόν, διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Καλώ την Τουρκία και την Ελλάδα να λύσουν τις διαφορές τους σε πνεύμα καλής γειτονίας και στο πλαίσιο διμερών συναντήσεων», δήλωσε ο Στόλτενμπεργκ απαντώντας σε ερώτηση της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ».

Κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψής του στη Χάγη, χαιρέτισε παράλληλα την πρόσφατη συνομιλία που είχαν μεταξύ τους οι Πρωθυπουργοί των δύο χωρών «για να αντιμετωπίσουν τα ζητήματα αυτά».

Στο πλαίσιο αυτό, απέκλεισε το ενδεχόμενο παρέμβασης του ΝΑΤΟ στις ελληνοτουρκικές διαφορές. «Δεν θεωρώ ότι θα ήταν χρήσιμο να εισέλθει το ΝΑΤΟ στα συγκεκριμένα θέματα, που προκαλούν προβλήματα, τα οποία θα πρέπει να αντιμετωπιστούν από την Ελλάδα και την Τουρκία».

Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ επεσήμανε ότι «και οι δύο χώρες, Ελλάδα και Τουρκία, είναι δύο πολύτιμοι σύμμαχοι και μέλη της Συμμαχίας για αρκετές δεκαετίες», τονίζοντας ότι «και οι δύο συμβάλλουν στις αποστολές, τις επιχειρήσεις και στη συλλογική μας άμυνα με διάφορους τρόπους, κάτι που χαιρετίζουμε».


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



19 Απρ 2018


Άρχισαν ήδη τα στοιχήματα για τον αριθμό ημερών της "ξαφνικής επιστροφής" του στην Τουρκία

Ο ένας εκ των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, ο συγκυβερνήτης του ελικοπτέρου, θα αφεθεί ελεύθερος με αυστηρούς περιοριστικούς όρους για λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως αποφάνθηκε το Τμήμα Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε σχηματισμό Ολομέλειας.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκανε σήμερα εν μέρει δεκτή την αίτηση του τέως υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα, με την οποία ζητούσε να ανασταλεί η απόφαση της 3ης Ανεξάρτητης Αρχής Προσφύγων με την οποία είχε χορηγηθεί άσυλο στον εν λόγω Τούρκο αξιωματικό. Η απόφαση του ΣτΕ δεν αναστέλλει στο σύνολό της την απόφαση της Επιτροπής Ασύλου, αλλά θέτει περιορισμούς στον Τούρκο αξιωματικό.

Υπενθυμίζεται ότι στον εν λόγω Τούρκο αξιωματικό είχε χορηγηθεί άσυλο, αλλά η σχετική απόφαση της Επιτροπής Ασύλου ανακλήθηκε προσωρινά, με διαταγή της προέδρου Εφετών Ευγενίας Μυλωνοπούλου, μετά από αίτημα του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής. Επίσης, η κυβέρνηση, πλέον της αίτησης αναστολής, έχει καταθέσει και αίτηση ακύρωσης της ίδιας απόφασης της 3ης Ανεξάρτητης Αρχής Προσφυγών, η οποία θα συζητηθεί την 4η Μαΐου 2018 στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ, με πρόεδρο τον Νικόλαο Σακελλαρίου και με εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Διομήδη Κυριλλόπουλο, με την υπ' αριθμ.97/2018 απόφασή της, διατάσσει σήμερα τη διοίκηση μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Ολομέλεια του ΣτΕ για το ίδιο θέμα -που θα συζητηθεί τον ερχόμενο Μάιο-, στον Τούρκο συγκυβερνήτη του ελικοπτέρου: 1) να μη χορηγήσει ταξιδιωτικά έγγραφα, 2) να ορίσει ως τόπο διαμονής του συγκεκριμένη, μη δημοσιοποιούμενη διεύθυνση και 3) να του επιβληθεί η υποχρέωση να εμφανίζεται καθημερινά στο Αστυνομικό Τμήμα διαμονής του.

Ακόμη η Ολομέλεια του ΣτΕ αναφέρει ότι η διοίκηση «οφείλει να λάβει παν έτερον αναγκαίο και πρόσφορο μέτρο, με σκοπό την αποτελεσματική επιτήρηση και προστασία του Τούρκου, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα που θα ληφθούν δεν θα ισοδυναμούν με κατ’ ουσία κράτηση αυτού», ενώ σε περίπτωση μη τήρησης των διατασσομένων μέτρων και περιορισμών, το ΣτΕ δύναται ανά πάσα στιγμή, κατόπιν υποβολής σχετικής αιτήσεως, να ανακαλέσει τη σημερινή απόφασή του.

Οπως αναφέρει το ΑΠΕ, οι σύμβουλοι Επικρατείας αναφέρουν ότι «η αναγνώριση ενός προσώπου ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας συνδέεται άρρηκτα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, η οποία οφείλει ως μέλος της διεθνούς κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σέβεται και να εφαρμόζει τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, η οποία αποτελεί "ακρογωνιαίο λίθο" του διεθνούς νομικού συστήματος για την προστασία των προσφύγων». Προσθέτουν δε ότι «αβασίμως προβάλλεται ότι η εκτέλεση της απόφασης (χορήγηση ασύλου) θα επηρεάσει δυσμενώς τις σχέσεις της χώρας με την Τουρκία και συνεπώς συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος, συναπτόμενοι με την προστασία της εθνικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης της χώρας, οι οποίοι επιβάλλουν τη χορήγηση της αιτούμενης αναστολής της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης».

Εξάλλου, η απόφαση του ΣτΕ επικαλείται το γεγονός ότι η αναγνώριση ενός προσώπου ως αιτούντος διεθνούς προστασίας από αρχαιοτάτων χρόνων θεωρείται πράξη ειρηνική και ανθρωπιστική και ως τέτοια δεν «δύναται να θεωρηθεί ως μη φιλική ενέργεια έναντι άλλου κράτους». Αναφέρει μάλιστα απόσπασμα από τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου («τις θυσίες εκείνου που ευσπλαχνίζεται τον ικέτη οι Θεοί τιμούν ως προσφορές θεοσεβούμενου άνδρα»).

Επίσης, αναφέρεται στην απόφαση ότι στον συγκεκριμένο Τούρκο αξιωματικό δεν είναι δυνατή «η επιβολή του στερητικού της ελευθερίας μέτρου της κρατήσεως (του περιορισμού του σε ειδικό χώρο) ή της παρατάσεως της ήδη επιβληθείσης σε αυτόν κρατήσεως, η οποία επιτρέπεται να επιβληθεί υπό προϋποθέσεις μόνο σε εκείνους οι οποίοι δεν έχουν εισέτι αναγνωρισθεί ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας».

Να σημειωθεί ότι οι 7 υπόλοιποι Τούρκοι στρατιωτικοί παραμένουν κρατούμενοι στο Αστυνομικό Τμήμα του Ολυμπιακού Χωρίου-Αχαρνών, καθώς σε αυτούς δεν έχει χορηγηθεί μέχρι στιγμής άσυλο από την αρμόδια επιτροπή.

Πάντως, μέσα στον ερχόμενο Μάιο λήγει το ανώτατο όριο κράτησής τους (18μηνο).

Σχόλιο ιστολογίου: Οι καλά γνωρίζοντες ήδη λένε πως πριν να γίνουν οι εκλογές στην Τουρκία ο τούρκος αξιωματικός θα κάνει το "ταξίδι επιστροφής στην μητέρα πατρίδα", χωρίς να φέρουν ευθύνη ελληνικές υπηρεσίες... Εξάλλου, είναι γνωστό σε όλους πως η ΜΙΤ έχει πολλούς ανθρώπους της στην Αθήνα, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας ποτέ δεν απάντησε στην ερώτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο αν υποσχέθηκε στον Ερντογάν επιστροφή των οκτώ τούρκων αξιωματικών...


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




H Άγκυρα έχει δεσμεύσει ολόκληρη σχεδόν τη χερσόνησο του Τσεσμέ στο χρονικό διάστημα από τις 30 Απριλίου μέχρι και τις 10 Μαΐου 

Σε ένα ιδιαίτερα ηλεκτρισμένο κλίμα μετά το μπαράζ προκλήσεων της Άγκυρας στο Αιγαίο, πραγματοποιείται τον Μάιο η στρατιωτική αποβατική άσκηση Efes 2018.

Τις τελευταίες ώρες ισχυρές τουρκικές δυνάμεις συγκεντρώνονται παράλια και κοντά στα Ίμια, και παραμένουν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Αλικαρνασσού (Μπόντρουμ), ενώ δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κάποια οργανωμένη κίνησή τους προς το Αιγαίο.

Όπως έχει καταγραφεί και από τον φακό του παρατηρητή Aegean Hawk, τα τελευταία 24ωρα από το στενό της Χίου έχουν περάσει περισσότερα από δέκα αρματαγωγά, μεταξύ αυτών «Bayraktar», καθώς επίσης αποβατικά, 3 ακτοφυλακιδες SG ,1 περιπολικό AY, 1 ρυμουλκό και 1 φραγματοθέτιδα.

Σε ένα από τα στιγμιότυπα διακρίνεται και η παρουσία στην περιοχή από την οποία κάνουν διέλευση τα τουρκικά πλοία του Παράκτιου Περιπολικού "Κελευστής Στάμου" του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Στην άσκηση που είναι ετήσια και ως εκ τούτου προγραμματισμένη, σύμφωνα με πληροφορίες έχουν κληθεί και ξένοι στρατιωτικοί ακόλουθοι.

H Άγκυρα έχει δεσμεύσει ολόκληρη σχεδόν τη χερσόνησο του Τσεσμέ στο χρονικό διάστημα από τις 30 Απριλίου μέχρι και τις 10 Μαΐου

Η προαναγγελία της άσκησης «Efes» έγινε με τις ΝΟΤΑΜ B0973/18, B0977/18, B0978/18 και B0979/18 ενώ άλλες μικρότερης κλίμακας ασκήσεις θα λάβουν χώρα, πάνω κάτω το ίδιο χρονικό διάστημα σύμφωνα με αντίστοιχες ΝΟΤΑΜ που εξέδωσε η Τουρκία.

Το ίδιο χρονικό διάστημα η Τουρκία αναφέρει πως κοντά στην περιοχή αυτή θα πραγματοποιεί το ίδιο χρονικο διάστημα πτήσεις και ιπτάμενο ραντάρ.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Γράφει ο Πέτρος Σιούσιουρας
Kαθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και διδάσκει Γεωπολιτική, Θαλάσσιες Μεταφορές και Δίκαιο της Θάλασσας

Η ΑΟΖ αποτέλεσε διαχρονικό αίτημα των παρακτίων κρατών να διευρύνουν τα όρια ασκήσεως του δικαιώματος αλιείας πέραν των χωρικών υδάτων, καθεστώς που ίσχυε μέχρι την Πρώτη Συνδιάσκεψη του Δικαίου της Θάλασσας (1957) [1]. Λόγω αυτού του γεγονότος προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας μιας sui generis ζώνης [2] εντός της οποίας τα παράκτια κράτη θα είχαν την δυνατότητα εκμετάλλευσης των πόρων της, ενώ τα τρίτα κράτη δεν θα αποκλείονταν από την άσκηση των βασικών δικαιωμάτων που απορρέουν από την αρχή της ελευθερίας των θαλασσών [3]. Σύμφωνα με την Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (1982, εφεξής Σύμβαση ΔΘ) [4], η ΑΟΖ είναι μια θαλάσσια ζώνη η οποία μπορεί να εκταθεί μέχρι το εύρος των 200 ναυτικών μιλίων, εντός της οποίας το παράκτιο κράτος μπορεί να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα που ασκούσε στην υφαλοκρηπίδα μέχρι τα 200 ν.μ. [5] (έρευνα, εκμετάλλευση), ασκώντας, παράλληλα, σειρά αποκλειστικών δικαιωμάτων όπως είναι αλιεία και η διατήρηση των φυσικών πόρων των υδάτων της ΑΟΖ, η παραγωγή ενέργειας από τα ύδατα, τα ρεύματα και τους ανέμους [6].

Η εφαρμογή της ΑΟΖ παρουσιάζει ενδιαφέρον στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας λόγω του υψηλού γεωπολιτικού/γεωοικονομικού ενδιαφέροντός της, αλλά και στο Αιγαίο Πέλαγος για τους ίδιους λόγους. Επιπρόσθετα το ενδιαφέρον για το Αιγαίο Πέλαγος αυξάνεται λόγω της μη συμμόρφωσης της Τουρκίας στο ισχύον διεθνές δίκαιο και της μη υιοθέτησης από την τελευταία του ισχύοντος διεθνές δικαίου της θάλασσας στο μέτρο που το τελευταίο αποκρυσταλλώνεται στη Σύμβαση ΔΘ. Αυτό το γεγονός δημιουργεί ένα πλαίσιο αστάθειας και αβεβαιότητας στην περιοχή δεδομένων των πολιτικών διαφορών που επικαλείται η Τουρκία, οι οποίες εξ ορισμού κινούνται εκτός του πλαισίου που οριοθετεί το διεθνές δίκαιο.

ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ, ΑΟΖ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαύρη Θάλασσα (βλ. χάρτη 1) είναι ημίκλειστη θάλασσα με μοναδική έξοδο νοτιοδυτικά στα Στενά του Βοσπόρου, την Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Στενά των Δαρδανελίων, προς το Αιγαίο Πέλαγος και την Μεσόγειο Θάλασσα που είναι επίσης ημίκλειστες θάλασσες [7]. Η σύνδεση Αιγαίου Πελάγους και Μαύρης Θάλασσας έχει γεωοικονομικό ενδιαφέρον, όχι μόνο λόγω των πετρελαίων της Κασπίας Θάλασσας, της εκμετάλλευσης αυτής καθαυτής της θάλασσας στην βάση των συμφωνιών που έχουν υπογράψει οι χώρες που βρέχονται από την Μαύρη Θάλασσα για τις θαλάσσιες ζώνες και την ΑΟΖ αλλά και των ενεργειακών πόρων που διακινούνται από τις χώρες Καυκάσου προς την κατεύθυνση της στερημένης από ενέργεια Ευρώπης [8]. Αυτές οι ζώνες, πέραν του οικονομικού ενδιαφέροντος που εκ πρώτης όψεως παρουσιάζουν (ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα) στην πραγματικότητα υποκρύπτουν το γεωπολιτικό/στρατηγικό ενδιαφέρον της Ρωσίας σε αυτήν την ζωτική για τα συμφέροντά της περιοχή [9].

Το γεωπολιτικό ενδιαφέρον του ζητήματος κορυφώνεται εφόσον η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί στην πραγματικότητα την κρίσιμη διέξοδο της Ρωσίας προς τις θερμές θάλασσες, η οποία ολοκληρώνεται μέσω της Μαύρης Θάλασσας, των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και του Αιγαίου Πελάγους. Το κρίσιμο στοιχείο στο σημείο αυτό είναι ότι η συγκεκριμένη διέξοδος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να δώσει στην Ρωσία την δυνατότητα απόκτησης παγκόσμιας κυριαρχίας. Σε αυτήν ακριβώς την λογική δύναται να κατανοηθεί το ενδιαφέρον της Δύσης, τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία να ευρίσκονται στους κόλπους του ΝΑΤΟ, εφόσον η γεωπολιτική θέση αυτών των κρατών ελέγχει με απόλυτο τρόπο την κάθοδο της Ρωσίας προς τις θερμές θάλασσες.

Κάνοντας μια μικρή αναδρομή στο ιστορικό παρελθόν της Ρωσίας, ήταν πρόδηλη, ήδη από το 968, η στρατηγική της να κατέλθει στις θερμές θάλασσες όταν οι Ρως του Κιέβου, επέτυχαν, σε συνεννόηση με το Βυζάντιο, την κατάληψη της Βουλγαρίας. Ακολούθως, το εγχείρημα των Ρως να μεταφέρουν τη πρωτεύουσα τους στη βουλγαρική πόλη Πρεσλάβ (το οποίο όμως δεν στέφθηκε από επιτυχία) βρισκόταν στην ίδια ακριβώς λογική. Αλλά και ο «εκχριστιανισμός» του ρωσικού πριγκιπάτου που ακολούθησε ήταν μια επιλογή που είχε έντονα πολιτικό χαρακτήρα και κατευθυνόταν στην ίδια στρατηγική επιδίωξη: Στην έξοδο των Ρως στις θερμές θάλασσες. Μάλιστα, κατά την εποχή του Μεγάλου Πέτρου (1672-1725) αυτή η επιδίωξη αποτελούσε τον καίριο στρατηγικό άξονα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, επιδίωξη που ευοδώθηκε την περίοδο των πρώτων εξεγέρσεων των υπόδουλων εθνοτήτων εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τότε, η Ρωσία εκμεταλλευόμενη τις λαϊκές αντιλήψεις περί «ομοδόξων απελευθερωτών από τη Μοσχοβία», δημιουργούσε ένα επαναστατικό κλίμα για τους ορθόδοξους έλληνες κατά των Οθωμανών. Τα «ορλωφικά» που οργάνωσαν Ρώσοι αξιωματούχοι το 1770 στην Πελοπόννησο, αποτελούν μάλλον την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση. Έκτοτε, η αποσταθεροποίηση και διάσπαση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από μέσα αλλά και η ευθεία αντιπαράθεση μέσω πολεμικών συρράξεων εναντίον της, ήταν το βασικό δόγμα της ρωσικής πολιτικής. Το εγχείρημα στέφθηκε με επιτυχία αρχικά με την υπογραφή των Συνθηκών του Kιουτσούκ-Καϊναρτζή (1774) και Ιασίου (1792) στην βάση των οποίων η Ρωσία επεξέτεινε την κυριαρχία της από τον Δούναβη έως το Κέρτς και το Ταγκανρόγκ. Τότε απελευθερώθηκε ο πλους των ρώσικων πλοίων στην Μαύρη Θάλασσα, ενώ η Ρωσία αναγορεύτηκε πλέον ως η προστάτιδα δύναμη των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Έκτοτε η Ρωσία, έχοντας σχεδόν αδιάλειπτα από τον Μεσαίωνα και μετά, την πρωτοκαθεδρία στην εν λόγω περιοχή, κατέβαλλε συνεχώς προσπάθειες για έξοδό της προς την Μεσόγειο, μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Είχε, δηλαδή, θέσει ως ζήτημα υψηλής στρατηγικής προτεραιότητας τον γεωγραφικό απεγκλωβισμό της. Η Δύση, από την άλλη πλευρά, είχε προσηλωθεί ακριβώς στην αντίθετη επιδίωξη: Την διατήρηση αυτού του εγκλωβισμού της Ρωσίας και την συνακόλουθη αποκοπή της από τις θερμές θάλασσες. Πολύ περισσότερο που σύμφωνα με την κρατούσα γεωπολιτική θεωρία η πανίσχυρη χερσαία Ρωσία θα μπορούσε λόγω γεωγραφικής θέσης («Καρδιά της Γης») να αναλάβει θέση παγκόσμιου ηγεμόνα εάν πετύχαινε την κάθοδό της στις θερμές θάλασσες [10]. Η πολιτική των αγωγών που αποτελούν πλέον στρατηγική πολιτική της Ρωσίας κινείται σε αυτήν ακριβώς την λογική: Εφόσον η Ρωσία καταφθάσει μέσω αγωγών στις θερμές θάλασσες για παράδειγμα μέσω της ομόδοξης Ελλάδας, τότε θα παρακάμψει επιτυχώς και αναίμακτα τα Στενά που ελέγχονται από την Τουρκία, πλήττοντας κατ' αυτόν τον τρόπο άμεσα την στρατηγική τους αξία, έμμεσα δε το ΝΑΤΟ στον βαθμό που η Τουρκία είναι μέλος του. Μια τέτοια προσέγγιση θα άλλαζε την ισορροπία στην περιοχή Ελλάδας - Τουρκίας, αναβαθμίζοντας την Ελλάδα δεδομένης και της παρουσίας σπουδαίων ρωσικών συμφερόντων στην ελληνική επικράτεια.

Πλέον, και μετά από αρκετά χρόνια σιωπής που ακολούθησαν την πτώση του τείχους του Βερολίνου, η πρόσφατη ενδυνάμωση της ρωσικής ισχύος θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η Ρωσία δεν θα παραμείνει πλέον απλός παρατηρητής αλλά θα αναλάβει έναν κατ' ελάχιστο παρεμβατικό, αν όχι αναθεωρητικό, ρόλο εντός της Ευρασίας. Σε αυτή τη λογική κινείται και η επέμβαση της Ρωσία στην Γεωργία, πλήττοντας, μεταξύ άλλων, το συγκριτικό πλεονέκτημα που διέθετε η Γεωργία ως κρίσιμος διάδρομος ενέργειας της Κασπίας. Αλλά και αυτή η de facto προσάρτηση της Κριμαίας, όπως και η στήριξη των αποσχιστικών τάσεων των ρωσοφώνων πληθυσμών των περιοχών της Ανατολικής Ουκρανίας, κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.

Είναι μάλλον ευνόητο το ότι και μετά τον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου και σε συνδυασμό με την οικονομική κατάρρευση της πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ, που οδήγησε σε μια ιδιαίτερα ανίσχυρη Ρωσία, οι ΗΠΑ παρέμειναν προσηλωμένες στον έλεγχο του περιβόητου «δακτυλίου» του Spykman. Μάλιστα, χρησιμοποιώντας ως όχημα υλοποίησης αυτής της επιδίωξης είτε την ΕΕ είτε το ΝΑΤΟ, συνέχισαν τον στραγγαλισμό/περικύκλωση του γεωπολιτικού τους αντιπάλου (Ρωσία) εντάσσοντας, για τον ίδιο λόγο, στους δύο προαναφερθέντες οργανισμούς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης ώστε και μέσω αυτών να συνεχίζουν να αποκόπτουν την ρωσική έξοδο προς την θάλασσα. Οι ενέργειες των ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει τελικά ένα γεωπολιτικό τόξο που αρχίζει από την Βαλτική Θάλασσα και τις Βαλτικές Δημοκρατίες (Λετονία, Εσθονία που οι ΗΠΑ ενθουσιωδώς ενέταξαν στο ΝΑΤΟ) και συνεχίζει προς την κεντρική Ευρώπη με κατεύθυνση Γερμανία και Πολωνία, απλώθηκε πλέον στην Ουκρανία, Μαύρη Θάλασσα, Στενά Βοσπόρου/Δαρδανελίων, Τουρκία, Αιγαίο και καταλήγει στην Μ. Ανατολή και Ασία. Επομένως, η αστάθεια και η συνεχιζόμενη εμφύλια σύγκρουση στην Ουκρανία εντάσσονται ακριβώς σε αυτή την επιδίωξη: Δηλαδή, την παρεμπόδιση της ρωσικής εξόδου σε θερμές θάλασσες ή ακόμα και την πλήρη περικύκλωση της Ρωσίας από κράτη που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα είναι κάτω από την σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Από την άλλη, ήταν μάλλον αναμενόμενο ότι η αναγεννημένη Ρωσία δεν θα έμενε αδρανής στην απώλεια του ναυστάθμου στην Σεβαστούπολη και αντέδρασε δυναμικά με την προσάρτηση της Κριμαίας.

Εξάλλου, ήταν ενδεικτική η ρωσική αντίδραση του πρόσφατου παρελθόντος όταν και πάλι με αντίστοιχες μεθοδεύσεις υπήρξαν ανάλογες κινήσεις στην Γεωργία: Με άμεση χρήση στρατιωτικής ισχύος ανέτρεψε τα δεδομένα και σε δεύτερο χρόνο βοήθησε πολυποίκιλα στην ανάδειξη μιας φιλικής προς τα συμφέροντά της πολιτικής ηγεσίας για αυτή την πρώην Σοβιετική Δημοκρατία. Επομένως, πιθανολογείται ότι ανάλογη θα είναι και η αντίδρασή της στο θέμα της Ουκρανίας. Χρησιμοποιώντας την γεωγραφική της γειτνίαση και με αυτή την χώρα, θα χρησιμοποιήσει το πλεονέκτημα της στρατιωτικής ισχύος ώστε να κάνει ανέφικτο στην ουκρανική κυβέρνηση τον αποτελεσματικό έλεγχο των ανατολικών περιοχών της χώρας, στις οποίες μάλιστα υπάρχει και έντονο ρωσόφωνο/ρωσόφιλο στοιχείο. Περαιτέρω, θα δημιουργήσει σαφή προσκόμματα στην οικονομία της Ουκρανίας, ώστε σε σύντομο χρόνο να αυξηθεί η δυσαρέσκεια του ουκρανικού λαού ώστε να φέρει και πάλι την Ουκρανία στην αγκαλιά της Ρωσίας.

Ας σημειωθεί ότι σε αυτό το ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο εντάσσεται και η πολιτική αστάθεια και ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος στην Συρία: Εφόσον στην Ταρτούς της Συρίας φιλοξενείται ναυτική βάση της Ρωσίας σε καθεστώς παρόμοιο με αυτό που ίσχυε στην Κριμαία, στην Σεβαστούπολη (μακρόχρονη μίσθωση), παρουσιάζει ενδιαφέρον η παρατήρηση ότι η Ρωσία για πρώτη έχει στρατηγικά περικυκλώσει το βασικό της ανάχωμα της Ρωσίας στις θερμές θάλασσες (την Τουρκία) έχοντας αυξήσει σημαντικά την στρατιωτική της ισχύ πέριξ αυτής (Κριμαία, ρωσική επικράτεια, ρωσικά στρατεύματα, Γεωργία, συνεργασία με την Αρμενία και ναυτική βάση στην Συρία που περιλαμβάνει και προωθημένη στρατιωτική συνεργασία με στρατιωτικούς συμβούλους και ειδικές δυνάμεις).

Έτσι, η Τουρκία είναι ήδη εγκλωβισμένη από την αναγεννημένη από την τέφρα της Ρωσία, χωρίς η πρώτη να έχει την δυνατότητα δραστικής αντίδρασης κατά της Ρωσίας λόγω ακριβώς του απαγορευτικού σε βάρος της συσχετισμού δυνάμεων. Αναγκαστικά η αντίδρασή της περιορίζεται μόνον στο μέτωπο της Συρίας που θα διατηρήσει την υποστήριξή της προς το ISIS -κάτι που σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα μπορεί να την φέρει ενάντια στις αμερικανικές θεωρήσεις- με τελικό στόχο την αλλαγή των συνόρων στην περιοχή (και εφόσον επί του παρόντος την ευνοεί και το ισοζύγιο δυνάμεων). Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί την αναβάθμιση του ρόλου της στα ενεργειακά δρώμενα της Ανατολικής Μεσογείου, δεδομένων των νέων ενεργειακών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, αλλά και στην περιοχή του θαλασσίου τριγώνου νότιας θαλάσσιας λεκάνης Κρήτης – Καστελόριζου – Κύπρου. Στο σημείο αυτό, όμως, οι αντιδράσεις της προσκρούουν στον άξονα Τελ Αβίβ-Λευκωσίας-Αθήνας, με τις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ να είναι εξαιρετικά δύσκολο να βελτιωθούν. Ταυτόχρονα, και το νέο καθεστώς της Αιγύπτου βλέπει την Τουρκία αρνητικά, αφού η χώρα αυτή ήταν από τους βασικούς υποστηρικτές του πρώην προέδρου Μόρσι [11].

Χάρτης 1: Η Μαύρη Θάλασσα και οι περιβάλλουσες χώρες Πηγή: www.worldatlas.com, Ιούλιος 2014.

ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΟΖ

Με την υιοθέτηση της ΑΟΖ ανέκυψε αυτόματα και το ζήτημα της οριοθέτησής της, δεδομένης και της στενής σύνδεσης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Κατά το άρθρο 74(1) της Σύμβασης ΔΘ, η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των κρατών με έναντι αλλήλων ή παρακείμενες ακτές πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 38 του Καταστατικού του Διεθνούς Δικαστηρίου, με σκοπό την επίτευξη δίκαιης λύσης. Αν αυτή η λύση δεν μπορεί να δοθεί, σύμφωνα με την δεύτερη παράγραφο του ιδίου άρθρου προβλέπεται η διευθέτηση της διαφοράς μέσω συνδιαλλαγής. Λόγω αυτής της ασάφειας και δεδομένης της επικάλυψης των δύο ζωνών, υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, οι διατάξεις που αφορούν στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας ισχύουν mutatis mutandis και για την ΑΟΖ, κάτι που επιβεβαιώνεται τόσο από την πρακτική, όσο και από τη νομολογία. Υποστηρίζεται, εξάλλου, ότι «η οριοθετική γραμμή της ΑΟΖ θα πρέπει να ακολουθεί την οριοθετική γραμμή της υφαλοκρηπίδας, επειδή εντός της ΑΟΖ αναγνωρίζονται στο παράκτιο κράτος κυριαρχικά δικαιώματα στον βυθό όπως αυτά ισχύουν στην υφαλοκρηπίδα. Η νομική φύση των δύο καθεστώτων επιβάλλει την υπεροχή της οριοθετικής γραμμής της υφαλοκρηπίδας» [12].

Λόγω των παραπάνω, για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταβαίνουμε αναγκαστικά στην ευθυδικία (equity) την οποία προβλέπει η Σύμβαση ΔΘ για την οριοθέτηση επικαλυπτομένων υφαλοκρηπίδων [13]. Ενδιαφέρον για την διακρίβωση της νομικής έννοιας της ευθυδικίας παρουσιάζει η Απόφαση του ΔΔ για την Υφαλοκρηπίδα της Βόρειας Θάλασσας, σύμφωνα με την οποία η ευθυδικία είναι νομική έννοια η οποία απορρέει άμεσα από την αρχή της δικαιοσύνης και για τον λόγο αυτό πρέπει να διακρίνεται από μια απόφαση ex aequo et bono γιατί στην πρώτη περίπτωση εφαρμόζεται ένας κανόνας δικαίου που ο ίδιος απαιτεί εφαρμογή των αρχών της ευθυδικίας, ενώ στην δεύτερη περίπτωση ο δικαστής μπορεί να αποφασίσει κατά συνείδηση. Με άλλα λόγια η ευθυδικία λειτουργεί infra legem, που σημαίνει ότι «απλώς προσθέτει ορισμένες διορθωτικές συνιστώσες ή κατευθυντήριες γραμμές στην κεντρική λογική της μέσης γραμμής που αποτελεί την οριοθετική αφετηρία» [14]. Υπενθυμίζεται εδώ ότι η Σύμβαση της Γενεύης (1958) για την Υφαλοκρηπίδα προσδιορίζει την νομική υφαλοκρηπίδα δίδοντας έμφαση στο γεωλογικό κριτήριο, με την ισοβαθή των 200 μέτρων να αποτελεί σταθερή παράμετρο για τον υπολογισμό της υφαλοκρηπίδας (γεωλογικό κριτήριο και εγγύτητα) ενώ το κριτήριο της εκμεταλλευσιμότητας καθιστούσε αρκετά ασαφή τον προσδιορισμό της νομικής υφαλοκρηπίδας. Στην ΑΟΖ το κριτήριο της απόστασης από την ξηρά αποδυναμώνει το αντίστοιχο γεωλογικό κριτήριο (φυσική προέκταση) της υφαλοκρηπίδας. Υπέρ αυτής της άποψης συνηγορεί και το γεγονός ότι το κριτήριο της απόστασης είναι το αποφασιστικό κριτήριο μέχρι τα 200 ν.μ. και για την επιμέτρηση της υφαλοκρηπίδας, ενώ το γεωλογικό κριτήριο «διατηρεί την σημασία του μόνο για το πέραν των 200 ν.μ. υφαλοπλαίσιο. Η «θεμελιακή αυτή μεταβολή της νομολογίας σημειώθηκε στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 1985 για την Υπόθεση της Υφαλοκρηπίδας Μάλτας – Λιβύης … ενώ η μεταβολή είχε βέβαια αρχίσει να διαφαίνεται στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 1982, για την Υφαλοκρηπίδα Λιβύης – Τυνησίας (παρ. 47), όπου αναφερόταν ότι το κριτήριο της απόστασης μετά την Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας, τροποποίησε το γεωλογικό κριτήριο του τίτλου επί της υφαλοκρηπίδας» [15].

Στην Μαύρη Θάλασσα ήδη από το 1958 η Σοβιετική Ένωση, η Βουλγαρία και η Ρουμανία είχαν υπογράψει συμφωνία αλιείας, με οριοθετικό κανόνα τη μέση γραμμή. Η αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. έγινε αποδεκτή από την Τουρκία, την Βουλγαρία και την Ρουμανία, ενώ στις 17 Απριλίου 1973 η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με την Σοβιετική Ένωση για την οριοθέτηση της αιγιαλίτιδας ζώνης των 12 ν.μ. στην Μαύρη Θάλασσα [16]. Πλην όμως, η Τουρκία την ίδια στιγμή διαφοροποίησε την πολιτική της στο Αιγαίο Πέλαγος, για το οποίο απαίτησε αιγιαλίτιδα ζώνη 6 ν.μ. Στην Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας (1973-1982), η Τουρκία επιχείρησε να εντάξει το Αιγαίο Πέλαγος στο καθεστώς των κλειστών ή ημίκλειστων θαλασσών [17] για τις οποίες πρότεινε μικρό εύρος αιγιαλίτιδας ζώνης [18]. Όταν απέτυχε, κατέθεσε νέα πρόταση κατά την οποία οι νήσοι δεν δικαιούνται δική τους υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ όταν «επικάθηνται» στην υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ παρακτίου κράτους (βλ. Τουρκία), θέση η οποία, κατά τον καθηγητή κ. Οικονομίδη, είναι χωρίς αξία, πέρα από το γεγονός ότι «υπήρξε, πάντοτε, αυθαίρετη και ποτέ μέχρι σήμερα δεν αποδείχθηκε» [19]. Στην συνέχεια η Τουρκία καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ [20]. Έκτοτε, η Τουρκία αντιμετωπίζει την Σύμβαση ΔΘ ως res inter alios acta [21].

Εκείνο, όμως, που έχει σημαντικό ενδιαφέρον είναι το εξής: Πριν ακόμη ολοκληρωθεί η Τρίτη Συνδιάσκεψη, η Τουρκία άρχισε διαπραγματεύσεις με την Σοβιετική Ένωση για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας στην Μαύρη Θάλασσα, ξεχνώντας τις θέσεις της περί ημίκλειστων θαλασσών, τις οποίες υποστήριζε στην εν λόγω συνδιάσκεψη. Μάλιστα, τον Ιούνιο του 1978 υπέγραψε Πρωτόκολλο στο οποίο συμφωνείται η «οριοθέτηση με βάση την αρχή της ευθυδικίας (equity)» [22].

Αξίζει ιδιαίτερης προσοχής το γεγονός ότι η Τουρκία επέμεινε να γίνει αναφορά στην αρχή της ευθυδικίας, παρότι η οριοθέτηση στην Μαύρη Θάλασσα έγινε στην πράξη με τον κανόνα της μέσης γραμμής (equidistance). Ο λόγος είναι προφανής: Προκειμένου, να επικαλεστεί και πάλι την ευθυδικία στο Αιγαίο. Όμως, για την Τουρκία η ευθυδικία στο Αιγαίο θα έχει άλλη έννοια. Δεν θα είναι η μέση γραμμή ανάμεσα στα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στην Μικρά Ασία, όπως κατά κάποιο τρόπο ορίζει το διεθνές δίκαιο, αλλά η μέση γραμμή μεταξύ των ελληνικών ακτών (Θεσσαλίας, Στερεάς και Πελοποννήσου) και των τουρκικών ακτών, κάτι που θα σήμαινε τον διαχωρισμό του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό. Αντίστοιχη πολιτική ακολούθησε η Τουρκία και στην περίπτωση της ΑΟΖ [23]. Παρ’ όλο που η Τουρκία καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ -η οποία προβλέπει την ΑΟΖ-, εντούτοις, τέσσερα χρόνια μετά υιοθέτησε ΑΟΖ στην Μαύρη Θάλασσα σε διμερή συμφωνία με την πρώην Σοβιετική Ένωση (βλ. χάρτη 2). Η συμφωνία συνομολογήθηκε με την μέθοδο ανταλλαγής επιστολών, στις 23 Δεκεμβρίου 1986 και 6 Φεβρουαρίου 1987, αντίστοιχα [24]. Η οριοθετική γραμμή, ήταν αυτή ακριβώς που είχε συμφωνηθεί με την Σύμβαση του 1978 για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας [25]. Για μια ακόμη φορά, η οριοθέτηση σε θεωρητικό επίπεδο έλαβε χώρα με βάση την ευθυδικία, ενώ στην πράξη η οριοθετική γραμμή κινήθηκε στην λογική της μέσης γραμμής [26].

Χάρτης 2: Τα όρια της Τουρκικής ΑΟΖ στην Μαύρη θάλασσα. Πηγή: www.seaaroundus.org, Δεκέμβριος 2007.

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΟΖ ΣΤΗΝ ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ

Ένα ζήτημα που παρουσιάζει ενδιαφέρον στην Μαύρη Θάλασσα από πλευράς οριοθετήσεων αφορά στη Νήσο Serpent της Ουκρανίας η οποία βρίσκεται 30 έως 40 ν.μ. προς την μεριά του oυκρανικού - ρουμανικού χερσαίου συνόρου, με τρόπο που επηρεάζει σημαντικά στην διαμόρφωση της μέσης γραμμής ανάμεσα στα δύο αυτά κράτη (βλ. χάρτη 3). Και είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο τον Σεπτέμβριο 2004 η Ρουμανία προσέφυγε κατά της Ουκρανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση του θαλασσίου συνόρου. Το ζήτημα ήταν αρκετά περίπλοκο στο μέτρο που το πολύ μικρό νησί Serpent έκτασης μόλις 0,17 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μήκους 662 μέτρων και πλάτους 440 μέτρων, κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 2004 από 100 κατοίκους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ το γεγονός ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στο οποίο προσέφυγαν οι δύο χώρες, δεν προχώρησε στον νομικό χαρακτηρισμό της μικρής νήσου: Νήσος ή βράχος. Σημειώνεται ότι στην πρώτη περίπτωση (νήσος) το Serpent δικαιούται, κατά την Σύμβαση ΔΘ, πλήρη δικαιώματα όσον αφορά στις θαλάσσιες ζώνες που προβλέπει η σύμβαση [27], ενώ στη δεύτερη (βράχος) δικαιούται μόνον αιγιαλίτιδα ζώνη. Από την απόφαση, ωστόσο, του Δικαστηρίου η οποία αναγνώρισε μόνον δικαιώματα χωρικών υδάτων τεκμαίρεται ότι το Serpent αντιμετωπίσθηκε ως βράχος, γεγονός που δικαίωσε κατά πολύ την θέση της Ρουμανίας, η οποία κέρδισε το 79,3% της διεκδικουμένης από αυτήν υφαλοκρηπίδας (βλ. χάρτη 4) [28].

Χάρτης 3: Η διένεξη μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Πηγή: Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania Vs Ukraine), ICJ, Reports of Judgments, 3 Feb 2009, p. 69.
Η απόφαση του Δικαστηρίου προσέλκυσε το ενδιαφέρον των ελληνικών ΜΜΕ λόγω ακριβώς των πολλών ομοιοτήτων που παρουσιάζει η περίπτωση της διαφοράς Ουκρανίας – Ρουμανίας για το Serpent με την αντίστοιχη περίπτωση της διαφοράς Ελλάδας – Τουρκίας για τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους για τα οποία η Τουρκία –όπως και η Ρουμανία για το Serpent– δεν αναγνωρίζει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ. Ωστόσο, θεωρούμε ότι αυτός ο παραλληλισμός παρουσιάζει σημαντικές δυσχέρειες. Πρώτον, διότι, το μικρό μέγεθος του Serpent σε συνδυασμό με το γεγονός ότι κατοικείται από πολύ μικρό αριθμό κατοίκων ενώ ήταν ακατοίκητο για πολλά έτη, αποδυναμώνει την απόφαση του Δικαστηρίου στο μέτρο που το Αιγαίο Πέλαγος βρίσκεται υψηλός αριθμός νήσων, κατά πολύ μεγαλύτερου μεγέθους, κατοικούμενων επί το πλείστον από μεγάλο αριθμό κατοίκων [29]. Σημείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο είναι ότι το Δικαστήριο δεν συνέδεσε την απόφασή του με το νομικό χαρακτήρα της Μ. Θάλασσας, ότι δηλαδή αποτελεί κατά τη Σύμβαση ΔΘ ημίκλειστη θάλασσα, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα κατά κάποιο τρόπο δεδικασμένο και για την ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο Πέλαγος το οποίο αποτελεί επίσης ημίκλειστη θάλασσα. Όμως, το Δικαστήριο δεν παρέκλινε από τη Σύμβαση ΔΘ η οποία αντιμετωπίζει τις ημίκλειστες χωρίς καμία διάκριση όσον αφορά στα θέματα οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών.

Χάρτης 4: Η τελική οριοθέτηση μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Πηγή: Infognomon, Web forum for issues related to international relations, foreign and defence policy, ICJ Decision for the Maritime Delimitation Ukraine and Romania, διαθέσιμο στο http://infognomonpolitics.blogspot.com/2009/02/blog-post_9036.html, Ιούνιος 2013.
Το γεγονός, πάντως, ότι το Δικαστήριο αναγνώρισε χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων στο μικροσκοπικό Serpent σε συνδυασμό με τον μικρό πληθυσμό του, προσφέρει μια κατά κάποιο τρόπο μικρή ικανοποίηση. Όχι μεγάλη ικανοποίηση γιατί εφόσον υπάρχουν κάτοικοι στο Serpent oι οποίοι μένουν σε αυτό για πολλά χρόνια, τότε σύμφωνα με την Σύμβαση ΔΘ (άρθρο 121) το Serpent αποδεικνύει στην πράξη ότι μπορεί να συντηρήσει ανθρώπινο πληθυσμό, άρα είναι νησί και κατ΄ αποτέλεσμα δικαιούται υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Και είναι εξάλλου ακριβώς ο λόγος που το Δικαστήριο δεν προχώρησε στον χαρακτηρισμό του Serpent ως βράχο ή νησί. Και τούτο διότι, εφόσον το χαρακτήριζε νησί θα έπρεπε να του αναγνωριστούν δικαιώματα οικονομικών ζωνών. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούσε να το χαρακτηρίσει και βράχο εφόσον πάνω σε αυτό διαμένει επί σειρά ετών ανθρώπινος πληθυσμός. Έτσι, δεν προχώρησε στον χαρακτηρισμό του και αναγνώρισε σε αυτό μόνον δικαιώματα βράχου (δηλαδή χωρικά ύδατα). Διαφορετική είναι βεβαίως η θέση των ελληνικών νησιών του Αιγαίου Αρχιπελάγους και λόγω ακριβώς της αρχιπελαγικής δομής του, το οποίο μολονότι δεν είναι αρχιπέλαγος με την έννοια της Σύμβασης ΔΘ, η αρχιπελαγική δομή του αποτελεί μια πραγματικότητα η οποία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη σε μια οριοθέτηση που θέλει να έχει κάποιο δίκαιο χαρακτήρα υπέρ του παρακτίου κράτους που διαθέτει αυτό το αρχιπέλαγος. Αυτή η αρχιπελαγική δομή δεν μπορεί να μην ληφθεί υπόψη σε περίπτωση οριοθέτησης, εφόσον η ύπαρξή της διασφαλίζει την πολιτική και οικονομική ενότητα του νησιωτικού με τον ηπειρωτικό χώρο. Και εφόσον υπάρξει περίπτωση αμφιβολίας, αυτή θα πρέπει να λειτουργήσει υπέρ της ενότητας του αρχιπελάγους και κατά της διάσπασής του. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ως ειδική περίσταση η οποία έχει φυσικό χαρακτήρα [30].

Η Τουρκία επιχείρησε να διακηρύξει ΑΟΖ και στην Μεσόγειο, στην οποία έχει καθιερώσει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. (βλ. χάρτες 5 και 6). Κατά τον τρόπο αυτό, αδιαφορώντας για τις προβλέψεις του ΔΘ, επιθυμεί να αποκόψει την ΑΟΖ των ελληνικών νήσων του ΝΑ Αιγαίου και την σύνδεση αυτής με την Κυπριακή ΑΟΖ. Επιπλέον, η Τουρκία προχώρησε σε διατύπωση απειλών σε βάρος της Κύπρου εφόσον η τελευταία προχωρούσε σε διακήρυξη ΑΟΖ. Όμως, η αγνόηση των απειλών της Άγκυρας από την Κύπρο και η διακήρυξη ΑΟΖ για την οριοθέτηση της οποίας προχώρησε στη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ - κάτι που η Ελλάδα με τα κράτη της περιφέρειάς της, Αίγυπτο, Λιβύη και Αλβανία πλην Ιταλίας δεν έχει ακόμη κάνει -, απέτρεψε την Τουρκία να προβεί σε αντίστοιχη ενέργεια. Υπέρ των συμφωνιών συγκατατέθηκε και η ΕΕ η οποία στην Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ επανέλαβε το δικαίωμα όλων των κρατών-μελών για άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Σημειώνεται ότι η Κύπρος, την οποία η Τουρκία πεισματικά δεν αναγνωρίζει, είναι διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, το μόνο νόμιμο κράτος στην Κύπρο, το οποίο εκπροσωπεί όχι μόνο τον κυπριακό λαό, αλλά και τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους. Η Τουρκία, όπως άλλωστε προβλέπεται στην Δήλωση του Συμβουλίου της ΕΕ του Σεπτεμβρίου του 2005, όχι μόνο δεν δικαιούται να αμφισβητεί την ως άνω συμφωνία αλλά αντίθετα έχει την υποχρέωση να προχωρήσει στην αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάτι που απαιτεί εξάλλου η ενταξιακή πορείας της. Η ολοκλήρωση των συμφωνιών και η οριοθέτηση της ΑΟΖ της θαλάσσιας περιοχής της Κύπρου σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο είναι αναγκαία για την ενεργοποίηση των συμφωνιών Κύπρου –Αιγύπτου και Κύπρου– Λιβάνου λόγω των επικαλυπτομένων ΑΟΖ στην περιοχή. Υπέρ αυτών των περιφερειακών συμφωνιών θα λειτουργήσει και η προσχώρηση της Συρίας και του Ισραήλ στη Σύμβαση ΔΘ.

Χάρτης 5: Τα όρια της Τουρκικής ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Μαύρη Θάλασσα σύμφωνα με το ΔΘ. Πηγή: www.seaaroundus.org, Απρίλιος 2011.
Χάρτης 6: Η τουρκική άποψη για την ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου. Πηγή: www.tudav.org (Turkish Marine Research Foundation), Ιούλιος 2013.
Συνοπτικά, οι θέσεις των δύο χωρών σχετικά με το ζήτημα οριοθέτησης της Υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ τους θα μπορούσαν να αποτυπωθούν ως εξής:

Για την Ελλάδα, το Διεθνές Δίκαιο, και ειδικότερα η Σύμβαση της Γενεύης για την Υφαλοκρηπίδα (1958), όπως και η μεταγενέστερη Σύμβαση ΔΘ, προσδίδει στα νησιά το δικαίωμα να ασκήσουν πλήρη δικαιοδοσία στην υφαλοκρηπίδα τους (βλ. σχήμα 7) [31]. Σύμφωνα με την Τουρκία, τα ελληνικά νησιά δεν έχουν δικαίωμα να ασκήσουν πλήρη δικαιοδοσία στην υφαλοκρηπίδα επειδή επικάθηνται στην «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Μάλιστα επιχειρώντας να ενισχύσει την άποψή της περί «φυσικής προέκτασης» (natural prolongation) της ηπειρωτικής τουρκικής υφαλοκρηπίδας μέχρι την μέση του βυθού του Αιγαίου Πελάγους, φθάνει να υποστηρίζει το παντελώς ανυπόστατο νομικά επιχείρημα ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου επικάθηνται επί αυτής ((υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας και βλ. χάρτη 7). Η εν λόγω τουρκική άποψη βασίζεται στο «γεωλογικό κριτήριο» ορισμού της νομικής υφαλοκρηπίδας της Σύμβασης ΔΘ για τις περιπτώσεις οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας πέραν των 200 ν.μ. Συνεπώς για τον προσδιορισμό της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου όπου οι αποστάσεις μεταξύ των αντικείμενων ή παρακειμένων ακτών Ελλάδος και Τουρκίας δεν υπερβαίνουν το όριο των 200 ν.μ., το γεωλογικό κριτήριο δεν υφίσταται νομικά.

Αντίθετα, η αρχιπελαγική μορφή του Αιγαίου ενισχύει την ελληνική άποψη για οριοθέτηση με βάση την αρχή της μέσης γραμμής/ίσης απόστασης ανάμεσα στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου και την τουρκική ακτή. Ας τονισθεί ότι αν και το Αιγαίο δεν συνιστά νομικά αρχιπέλαγος σύμφωνα με τον ορισμό της Σύμβασης ΔΘ, εντούτοις το αρχιπελαγικό σχήμα του Αιγαίου είναι μια πραγματικότητα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη υπέρ του παράκτιου κράτους στο οποίο ανήκει αυτό το «αρχιπέλαγος» κατά την οριοθέτηση, εφόσον αυτή η αρχιπελαγική μορφή διασφαλίζει την πολιτική και οικονομική ενότητα ηπειρωτικής χώρας και νησιωτικού χώρου. Ενός νησιωτικού χώρου που βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση με τις ηπειρωτικές ακτές με υψηλή γεωγραφική πυκνότητα, η οποία δεν επιτρέπει την δημιουργία ενδιάμεσων θαλασσίων κενών με την ηπειρωτική χώρα [32].

Χάρτης 7: Η τουρκική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου σύμφωνα με την Τουρκική άποψη (διακεκομμένη γραμμή) και σύμφωνα με την ελληνική άποψη (πορτοκαλί χρώμα). Πηγή : Ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία, Ιούλιος 2013.
AΙΓΙΑΛΙΤΙΔΑ ΖΩΝΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙ «ΓΚΡΙΖΩΝ ΖΩΝΩΝ»

Η ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη έχει εύρος 6 ν.μ. από την φυσική ακτογραμμή. Συνδέεται με την αιγιαλίτιδα ζώνη ο Αναγκαστικός Νόμος (Α.Ν.) 230/1936 «Περί καθορισμού Αιγιαλίτιδος Ζώνης της Ελλάδας» [33]. Κατά τις σχετικές διατάξεις του νόμου εξαίρεση αποτελεί το Προεδρικό Διάταγμα του 1931 [34] περί του καθορισμού του εύρους του εναέριου χώρου για τις ανάγκες της Αεροπορίας και Αστυνομίας στα 10 ν.μ. (αρ.2, Ν.5017/31). Το εν λόγω ΠΔ, δηλαδή, αναφέρεται σε ειδική περίπτωση και συγκεκριμένη λειτουργία (αεροπορία και αστυνομία αυτής) σε μια ζώνη που εκτείνεται μέχρι 10 ν.μ. από τις ακτές (εναέριος χώρος) [35].

Περαιτέρω, η πρόβλεψη περί 6 ν.μ. της ελληνικής Αιγιαλίτιδας Ζώνης επαναλαμβάνεται και ορίζεται πλέον ρητώς στο Άρθρο 139 του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου [36]. Ωστόσο, η Σύμβαση ΔΘ δίνει δυνατότητα για επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ν.μ., με την Τουρκία να χαρακτηρίζει μια τέτοια επέκταση ως αφορμή πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες (casus belli) (βλ. χάρτη 8) [37].

Χάρτης 8: Ελληνική Αιγιαλίτιδα Ζώνη 6 νμ, Εναέριος Χώρος 10 νμ και επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης στα 12 νμ. Πηγή: Εθνική Υδρογραφική Υπηρεσία, Ιούλιος 2013.
Επιπρόσθετα, η τουρκική διπλωματία από τα μέσα της δεκαετίας του '90, επιχειρεί επανερμηνεία των διεθνών συνθηκών και αναπτύσσει την καινοφανή θεωρία «περί γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο» στην βάση της οποίας αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε αριθμό νήσων, νησίδων και βραχονησίδων. Κατά την τουρκική ερμηνεία η ελληνική κυριαρχία εκτείνεται μόνο σε εκείνα τα νησιά του Αιγαίου τα οποία αναφέρονται ρητά (ονομαστικά) στις συνθήκες παραχώρησης των νησιών στην Ελλάδα. Οι τουρκικοί ισχυρισμοί οδήγησαν σε θερμό επεισόδιο ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία τον Ιανουάριο του 1996, με αντικείμενο την κυριαρχία επί των ελληνικών βραχονησίδων Ίμια ανατολικά της νήσου Καλύμνου. Το επεισόδιο άρχισε στις 26 Δεκεμβρίου 1995 όταν τουρκικό πλοίο προσάραξε σε νησίδα των Ίμια. Τότε, ο πλοίαρχος αρνήθηκε πεισματικά βοήθεια από τις ελληνικές Αρχές προφασιζόμενος ότι ευρίσκεται μέσα σε τουρκικά χωρικά ύδατα. Τελικά, δέχθηκε την ρυμούλκησή του από ελληνικό ρυμουλκό στην Τουρκία. Στις 27 Ιανουαρίου 1996, τούρκοι δημοσιογράφοι της Hurriyet κατέβασαν την ελληνική σημαία από τα Ίμια και ύψωσαν την τουρκική. Η Ελλάδα ύψωσε ξανά την ελληνική σημαία και ακολούθως τουρκικά πολεμικά πλοία προσέγγισαν στην περιοχή. Η Τουρκία προχώρησε στην γρήγορη κλιμάκωση του επεισοδίου όταν αποβίβασε στρατιώτες στη δεύτερη από τις νησίδες. Με την ταυτόχρονη αποχώρηση των δυνάμεων η κρίση αποκλιμακώθηκε.

Η ελληνική κυριαρχία επί των Ιμίων προκύπτει σαφώς από διεθνή συμβατικά κείμενα, δηλαδή την Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, την Συνθήκη των Παρισίων του 1947 και τις ιταλο-τουρκικές συμφωνίες του 1932 καθώς και το συμπληρωματικό αυτής Πρωτοκόλλου της 28ης Δεκεμβρίου 1932, σύμφωνα με τα οποία οριοθετήθηκε η αιγιαλίτιδα ζώνη ανάμεσα στην μικρασιατική ακτή και τα Δωδεκάνησα. Σημειώνεται ότι τα Ίμια περιήλθαν στην Ιταλία με την Συνθήκη της Λωζάννης, κάτι που απλώς επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι στο σημείο 30 του συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου αναφέρονται ως ένα από τα σημεία ιταλικής κυριαρχίας από τα οποία θα υπολογίζεται η μέση γραμμή για τον διαχωρισμό των χωρικών υδάτων μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας. Πράγματι, με βάση την Συνθήκη της Λωζάννης [38] τα Ίμια και τα Δωδεκάνησα περιήλθαν στην Ιταλία. Ενώ, κατά τα άρθρα 12 και 16 η Τουρκία παραιτείται όλων των δικαιωμάτων της πάνω σε νησιά που βρίσκονται πέραν των 3 μιλίων από την μικρασιατική ακτή, εκτός από την Ίμβρο, Τένεδο και τις Λαγούσες. Άρα παραιτήθηκε από κάθε δικαίωμα ακόμη και πάνω στα Ίμια εφόσον αυτά βρίσκονται σε απόσταση 3,7 μιλίων από τις τουρκικές ακτές. Και είναι ακριβώς ο λόγος που ουδέποτε τέθηκε θέμα ανάγκης ονομαστικής αναφοράς σε όλα τα νησιά και τις νησίδες του Αιγαίου [39]. Ακόμη, με βάση την Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947) [40], η κυριαρχία στα Δωδεκάνησα (άρα και στα Ίμια) περιήλθε από την Ιταλία στην Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικός, εξάλλου, ο τουρκικός χάρτης που επιβεβαιώνει ακριβώς τα προαναφερθέντα, προ της κρίσης των Ιμίων του 1996 (χάρτης 9).

Χάρτης 9: Επίσημος τουρκικός χάρτης έκδοσης 1953 του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών,
όπου οι νησίδες Ίμια εμφανίζονται εντός της ελληνικής επικράτειας. Πηγή: Γρ. Τζανέτος, Η Ευρωπαϊκή Διάσταση των Ελληνοτουρκικών Σχέσεων στο Αιγαίο και η Γεωπολιτική Στρατηγική της Δύσης, Σιδέρης, Αθήνα, 2007, Παράρτημα Χαρτών.
Προβλήματα, όμως, έχει αντιμετωπίσει η Ελλάδα λόγω της Τουρκίας και στην περιοχή του FIR Αθηνών, η οποία προσδιορίζεται από τα δύο σχέδια του ICAO που αφορούν στην ρύθμιση όλων των FIR των ευρωπαϊκών κρατών που είναι μέλη του[41]. Το FIR Αθηνών εκτείνεται από τον εναέριο χώρο του Ιονίου Πελάγους μέχρι την ανατολική γραμμή στο Αιγαίου η οποία συμπίπτει με την γραμμή της αιγιαλίτιδας ζώνης της Τουρκίας.

Ο ορισμός και η οριοθέτηση της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων ανάγεται στην Σύμβαση του Σικάγου (1944) «περί διεθνούς πολιτικής αεροπορίας» η οποία αποτελεί το παγκόσμια αποδεκτό νομικό κείμενο για την διεθνή εναέρια κυκλοφορία και στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (International Civil Aviation Organization, ICAO) ο οποίος συστάθηκε το 1947. Ο ICAO οριοθετώντας γεωγραφικά την υδρόγειο προσδιόρισε τις περιοχές FIR προκειμένου να διασφαλίσει τον αποτελεσματικό έλεγχο και την ασφάλεια των πτήσεων της πολιτικής αεροπορίας. Στην περιοχή FIR τα κράτη δεν ασκούν πλήρη και αποτελεσματική κυριαρχία, όπως ακριβώς συμβαίνει στον εθνικό εναέριο χώρο [42]. Από την άλλη, όμως, πλευρά, εντός της περιοχής FIR τα κράτη ασκούν συγκεκριμένες δικαιοδοσίες οι οποίες προσδιορίζονται σαφώς από μια σειρά άρθρων τα οποία αφορούν στην ρύθμιση και τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας, τον καθορισμό αεροδιαδρόμων, των πυλών εισόδου και εξόδου από τον εθνικό εναέριο χώρο και των διαδρόμων που άπτονται θεμάτων ασφαλείας ή άλλων συναφών θεμάτων [43]. Εξαιρετικής σημασίας είναι η απαίτηση για υποβολή σχεδίου πτήσης [44] υπό την έννοια ότι συνιστά αναγκαίο όρο για την υπαγωγή αεροσκάφους αλλοδαπής εθνικότητας στον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας των εθνικών αρχών [45]. Η ίδια σύμβαση προβλέπει για τα κράτη το δικαίωμα έκδοσης νομοθετικών και διοικητικών πράξεων που αφορούν ακριβώς στην υλοποίηση των προαναφερθέντων κυριαρχικών δικαιωμάτων [46]. Αρμόδια για τον έλεγχο, την ασφάλεια και την διευκόλυνση της εναέριας κυκλοφορίας είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), στην οποία ο ICAO έχει αναθέσει την θέσπιση των σχετικών κανόνων τους οποίους περιλαμβάνει η Αεροναυτική Έκδοση Πληροφοριών (Aeronautical Information Publication, AIP) καθώς επίσης και των Αγγελιών Ασφαλείας (Notice to Airmen, NOTAM).

Τούτο επιβεβαιώνεται και από δύο άλλα συμβατικά κείμενα: Την Σύμβαση των Ανοικτών Θαλασσών που υιοθετήθηκε στις 29 Απριλίου 1958 στην Γενεύη και την Σύμβαση ΔΘ. Σύμφωνα με το άρθρο 2 της πρώτης και το άρθρο 87 παρ.1(β) της δεύτερης σύμβασης, η ελευθερία υπερπτήσης αποτελεί μια από τις ελευθερίες που αναγνωρίζονται για όλα τα κράτη πάνω από την ανοικτή θάλασσα, υπό τον όρο, ωστόσο, ότι τηρούνται οι διεθνείς αεροναυτικοί κανονισμοί για την εφαρμογή των οποίων είναι υπεύθυνα τα παράκτια κράτη όσον αφορά στις περιοχές FIR [47].

Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η Τουρκία μέχρι το 1974 (χρονιά που εισέβαλε στη Κύπρο) ουδέποτε έθεσε θέμα μη αναγνώρισης του ελληνικού FIR, το οποίο ίσχυσε για 22 συναπτά έτη με αδιατάρακτο καθεστώς. Όμως, στις 6 Αυγούστου 1974, και μέσα στο πλαίσιο των ευρύτερων επεκτατικών βλέψεών της για την διχοτόμηση του Αιγαίου, εξέδωσε τη NOTAM 714 με την οποία επεξέτεινε μονομερώς τα δυτικά όρια του FIR Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα με το τελευταίο, εισήλθε εντός του FIR Αθηνών και περιέλαβε ένα μεγάλο αριθμό ελληνικών νήσων στον εναέριο χώρο των οποίων ανέλαβε την ευθύνη του ελέγχου και της ασφάλειας των πτήσεων [48]. Η Ελλάδα άμεσα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1974, εξέδωσε τη ΝΟΤΑΜ 1157 η οποία χαρακτήριζε όλο το Αιγαίο Πέλαγος ως επικίνδυνη περιοχή για την ασφάλεια των πτήσεων. Η Τουρκία ήλθε σε δύσκολη θέση και αναγκάστηκε να ακυρώσει τη ΝΟΤΑΜ 714 [49]. Ακολούθως, η Ελλάδα στις 23 Φεβρουαρίου 1980 προχώρησε στην ακύρωση της ελληνικής ΝΟΤΑΜ 1157. Και πάλι η Τουρκία επανήλθε με την δημιουργία προβλημάτων στην υποβολή Σχεδίων Πτήσεων για τα στρατιωτικά αεροσκάφη στην λογική ότι οι κανόνες του ICAO αφορούν αποκλειστικά στην πολιτική αεροπορία, ενώ το FIR Αθηνών θα πρέπει να συμπίπτει ακριβώς με τα όρια του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας. Πολιτική η οποία, πέραν του γεγονότος ότι αντιτίθεται στο διεθνές δίκαιο (Σύμβαση του Σικάγου και ΙCAO), εγκυμονεί κινδύνους και δημιουργεί προβλήματα στην διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας εντός του FIR Aθηνών.

Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι στην Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας η Τουρκία επέδειξε μεγάλη αδιαφορία για το διεθνές δίκαιο και μια αυτοκρατορική προσέγγιση στις επιδιώξεις της. Στο τέλος καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί εδώ το εξής: Η Σύμβαση ΔΘ δεν είναι οποιοδήποτε συμβατικό κείμενο. Είναι ένα κείμενο το οποίο έγινε αποδεκτό από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας με ελάχιστες πλέον εξαιρέσεις, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου του έχει ήδη καταστεί μέρος του εθιμικού δικαίου. Επομένως η άρνηση της Τουρκίας να αποδεχθεί τις ρυθμίσεις του ισοδυναμεί ουσιαστικά με άρνησή της να αποδεχθεί ισχύον διεθνές δίκαιο.

Από την άλλη, η διαφορετική αντιμετώπιση από πλευράς Τουρκίας του νομικού status quo αναφορικά με τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών ανάμεσα σε Αιγαίο και Μαύρη Θάλασσα δεν είναι παράνομη με όρους διεθνούς δικαίου. Όμως, είναι απόλυτα βέβαιο ότι τέτοιες πολιτικές οι οποίες συνίστανται σε ευκαιριακή ερμηνεία και εφαρμογή διατάξεων μιας σύμβασης παγκοσμίου χαρακτήρα, όπως είναι η Σύμβαση ΔΘ κάθε άλλο παρά μπορούν να συμβάλλουν στην οικοδόμηση ενός ειρηνικού περιβάλλοντος και ενός περιβάλλοντος συνεργασίας και ασφάλειας στην περιοχή [50]. Πολύ περισσότερο που οι περισσότερες ρυθμίσεις της Σύμβασης ΔΘ έχουν θεσπισθεί σε μορφή package deal, δηλαδή σε βάση «δούναι και λαβείν», που σημαίνει ότι ή αποδέχεσαι όλες τις ρυθμίσεις της σύμβασης ως «πακέτο» ή συνολικά τις απορρίπτεις. Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό εάν υποτεθεί ότι ένας αριθμός κρατών που δεν είχε προσχωρήσει στη Σύμβαση ΔΘ έκανε επιλεκτική χρήση των ευνοϊκών διατάξεών της, δηλαδή των σημαντικότερων καρπών αυτής, αγνοώντας τις υποχρεώσεις που ακολουθούν αυτούς τους καρπούς. Θα επικρατούσε αυτόματα μια χαοτική κατάσταση, όχι σε διμερές, αλλά σε παγκόσμιο, πλέον, επίπεδο. Και τούτο είναι άκρως επικίνδυνο για την διεθνή ασφάλεια που, μαζί με την εθνική αξιοπρέπεια, είναι και τα ζητούμενα. Παρά ταύτα, η Άγκυρα ανερυθρίαστα απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα εφόσον προχωρήσει σε επέκταση χωρικών υδάτων ή ΑΟΖ στο Αιγαίο Πέλαγος σύμφωνα με την Σύμβαση ΔΘ, παραβλέποντας σκόπιμα το γεγονός ότι το Αιγαίο Πέλαγος είναι ημίκλειστη θάλασσα, αντίστοιχη της Μαύρης Θάλασσας (βλ. χάρτης 10). Και τούτο παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εφαρμόζει κανονικά την Σύμβαση ΔΘ στην Μαύρη Θάλασσα μπροστά στην Σοβιετική Ένωση και πολύ ορθά, εφόσον η Σύμβαση ΔΘ δεν διαφοροποιεί τις ημίκλειστες θάλασσες από τις λοιπές θάλασσες, με εξαίρεση τα θέματα της προστασίας περιβάλλοντος, όπου και ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 123 της Σύμβασης ΔΘ. Το αρνείται, όμως, για το Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου.

Χάρτης 10: Τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στην Αν. Μεσόγειο σύμφωνα με το ΔΘ Πηγή: Sea Around Us Project, Νοέμβριος 2011.
Εντούτοις, η από ελληνικής πλευράς επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο Πέλαγος, παράλληλα με την διακήρυξη ΑΟΖ στην ίδια περιοχή, στην οποία η Ιταλία και η Αλβανία έχουν προχωρήσει σε αυτές τις ρυθμίσεις, θα ήταν ένα καλό πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της ενεργοποίησης των διατάξεων της Σύμβασης ΔΘ υπέρ των ελληνικών συμφερόντων. Υπό το ίδιο πρίσμα, θα πρέπει σοβαρά να εξετασθεί η απόφαση της Ελλάδας να συναινεί στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, χωρίς συγκεκριμένους όρους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη που διατυπώνεται σχετικά από τον Παναγιώτη Κονδύλη: «η ΕΕ, μη μπορώντας να δώσει στην Τουρκία όλα όσα επιθυμεί, θα επιδιώκει να την κατευνάσει με ελληνικό άξονα, πιέζοντας δηλαδή την Ελλάδα να δεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και την Κύπρο. Αν αυτό πράγματι συμβεί, όπως φοβούμαι εντονότατα, τότε θα δούμε μια ακόμα από τις τραγικές εκείνες ειρωνείες, τις οποίες τόσο συνηθίζει η Ιστορία. Ενώ, δηλαδή, η Ελλάδα προσανατολίστηκε ψυχή τε και σώματι στην Ευρώπη για να διασφαλισθεί από τον τουρκικό κίνδυνο, ακριβώς ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της θα μεταβληθεί σε όργανο de facto μετατροπής της σε δορυφόρο της Τουρκίας» [51].

Άρα, οι προσδοκίες της Ελλάδας από την ΕΕ, αλλά και το ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να ξεπερνούν την πραγματικότητα, καλύπτοντας ανασφάλειες που η Ελλάδα θα πρέπει να καλύψει μόνη της αναλαμβάνοντας αυτόνομα την ευθύνη της εξωτερικής της πολιτικής. Η Ελλάδα θα πρέπει να πιστέψει στον εαυτό της και να διεκδικήσει αυτά που δικαιούται, τα οποία κανένας δεν θα της παραχωρήσει με δική του πρωτοβουλία. Η ζωή έχει αποδείξει με σκληρό ή ρεαλιστικό τρόπο ότι τελικά στην ζωή δεν παίρνεις αυτά που δικαιούσαι αλλά αυτά που διεκδικείς. Και για να κερδίσει η Ελλάδα τα δικαιούμενα από το διεθνές δίκαιο πρέπει πρώτα να τα διεκδικήσει. Η Ελλάδα επιβάλλεται να εκμεταλλευτεί όλες τις δυνατότητες που τις παρέχει το διεθνές δίκαιο και να μην απεμπολήσει καμία. Μια τέτοια απώλεια θα μπορούσε να γίνει αντιληπτή μόνο στο πλαίσιο συνθήκης ειρήνης η οποία επισφράγισε προηγηθείσα πολεμική σύρραξη και μεγάλη ήττα της Ελλάδας από την Τουρκία. Τούτο, όμως, δεν έχει συμβεί. Το μόνο που έχει συμβεί είναι οι απειλές της Άγκυρας. Και δεν μπορεί αυτές οι απειλές να επιφέρουν de facto εδαφικά αποτελέσματα σε βάρος της Ελλάδας, αποτελέσματα ήττας από πολεμική σύρραξη.

Είναι τραγική ειρωνεία το μικροσκοπικό Serpent να απολαμβάνει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ναυτικών μιλίων και τα νησιά του Αιγαίου, με πολλαπλάσια έκταση, πολλαπλάσιο ελληνικό πληθυσμό που κατοικεί σε αυτά από αρχαιοτάτων χρόνων, να διατηρούν ακόμη την φτωχή και περιορισμένη σε έκταση αιγιαλίτιδα ζώνη 6 ναυτικών μιλίων, όπως εξάλλου και ο ελληνικός ηπειρωτικός κορμός. Η Ουκρανία διεκδίκησε για το Serpent ό,τι περισσότερο δικαιούτο στο πλαίσιο της Σύμβασης ΔΘ: ΑΟΖ και αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. και πέτυχε για το μικροσκοπικό νησί της αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. Η Ελλάδα με σύνδρομα εσωστρέφειας, ανασφάλειας και εδαφικής επιβίωσης, δεν διεκδικεί απολύτως τίποτε. Στο τέλος, τι θα λάβει; Τίποτε.

* Το δοκίμιο αυτό έχει δημοσιευθεί στο τεύχος αριθ. 33 του Foreign Affairs The Hellenic Edition, (Απρίλιος - Μάιος 2015).

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Βλ. Ε. Gounari, «The Extension and Delimitation of Sea Areas under the Sovereignty», Sovereign Rights and Jurisdiction of Coastal States, 1985, σελ. 87.
[2] Βλ. D.P. O’Connell, The International Law of the Sea, Vol. I, 1982, σελ. 577.
[3] Βλ. Χ. Ροζάκη, Το Δίκαιο της Θάλασσας και η Διαμόρφωση του από τις Διεκδικήσεις των Παράκτιων Κρατών, Παπαζήσης, Αθήνα, 1976, σελ. 152.
Βλ. Β. Καρακωστάνογλου, «Τα Δικαιώματα του Παρακτίου Κράτους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη: Προκλήσεις και Προοπτικές για το Αιγαίο», από τα Πρακτικά Συμποσίου στην Ρόδο (4 – 6 Νοεμβρίου 1994), με θέμα Το Αιγαίο Πέλαγος και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, 1996, Σάκκουλας, Αθήνα, σελ. 179.
Κ. Ιωάννου & Α. Στρατή, Εισηγήσεις του Δικαίου της Θάλασσας, τ. Α΄, 1996, σελ. 163 επ.
[4] Βλ. The 1982 Law of the Sea Convention. U.N. Doc. A/Conf./62/122, 7 Οκτωβρίου 1982. U.N. Sales NoE. 83 V.5, 1983. Η Ελλάδα κύρωσε την Σύμβαση και την Συμφωνία (για το Μέρος XI, που αφορά στο Διεθνές Βυθό), με τον Ν. 2321/1995 (ΦΕΚ Α΄, 130/23 Ιουνίου 1995).
[5] Βλ. τα άρθρα 56(3), 57 και Μέρος VI που αναφέρεται στην Υφαλοκρηπίδα (κυρίως τα άρθρα 76(1) και 77) της Σύμβασης ΔΘ.
[6] Βλ. άρθρο 56 (1α) Σύμβασης ΔΘ.
[7] Βλ. T. Scovazzi, «Τhe Black Sea Maritime Boundaries», in J.I. Alexander, International Maritime Boundaries, 1993, Vol. V, σελ. 3489-90.
Βλ. επ. του ιδίου «Selected Cases of Delimitation in the Mediterranean and Black Seas», in Instituto Idrografico della Marina, The Legal Aspects of Maritime Boundaries, 35 (2002).
[8] Βλ. Κ. Αρβανιτόπουλου, Ανάλεκτα Διεθνούς Πολιτικής, Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2007, σελ. 211- 9, P. Bovet, P. Rekacewicz, A. Sinai & D. Vidal (συντ. - επιμ.): «L’ Atlas Environnement du Monte Diplomatique», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Απρίλιος 2008, σελ. 19.
[9] Βλ. επ. Ενεργειακή Ασφάλεια: Αγωγός Αερίου South Stream εναντίον Ναμπούκο, στο http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/el/features/setimes/features..., Νοέμβριος 2010.
[10] Βλ. Η. Mackinder, "The Geographical Pivot of History", The Geographical Journal, April 1904. Του ιδίου "The Geographical Pivot of History", in "Democratic Ideals and Reality", Washington, DC: National Defense University Press, 1996, pp. 175–193.
P. Venier "The Geographical Pivot of History and Early 20th Century Geopolitical Culture", Geographical Journal, vol. 170, no 4, December 2004, pp. 330–336.
J. Christopher "Sir Halford Mackinder, Geopolitics, and Policymaking in the 21st Century", Parameters, Summer 2000.
Βλ. N. H. Baynes & H. St. L. B. Moss, Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization, Oxford University Press, Oxford
C. A. Mango, Byzantium, Τhe Empire of New Rome, Littlehampton Book Services Ltd, Littlehampton, 1988.
Βλ. επίσης Γ. Πρεβελάκη, Γεωπολιτική της Ελλάδας, Libro, Αθήνα, 1998, σελ. 21-4.
[11] Βλ. εκτενέστερα Π. Σιούσιουρας, Μεγάλες Δυνάμεις, Γεωπολιτική, Παγκόσμια Κυριαρχία, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2014.
Π. Σιούσιουρας & Δ. Δαλακλής, Παγκόσμια Γεωγραφία: Ο Κομβικός Ρόλος της Μεσογείου για την Ενέργεια, τις Μεταφορές και το Θαλάσσιο Περιβάλλον, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2014.
Π. Σιούσιουρας, Γεωπολιτική και Ζωτικός Χώρος. Η Μικρασιατική Εκστρατεία και ο Ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2013.
[12] Βλ. M. Evans, Relevant Circumstances and Maritime Delimination, Oxford, Clarendon Press, 1989 σε Α. Στρατή, «Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη», στο συλλογικό έργο Το Δίκαιο της Θάλασσας και η Εφαρμογή του στην Ελλάδα, Σιδέρης, Αθήνα, 2004, σελ. 175.
[13] Βλ. άρθρο 83 Σύμβασης ΔΘ.
[14] Βλ. Χ. Ροζάκη, Οι Ελληνοτουρκικές Σχέσεις 1923-1987, «Το Διεθνές Νομικό Καθεστώς του Αιγαίου και η Ελληνοτουρκική Κρίση. Τα Διμερή και τα Διεθνή Θεσμικά Ζητήματα», Γνώση, Αθήνα, 1988, σελ. 326 επ.
[15] Βλ. ILM Vol. XXIV, No 5, September 1985, Β. Καρακωστάνογλου, «Τα Δικαιώματα του Παρακτίου Κράτους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη: Προκλήσεις και Προοπτικές για το Αιγαίο»,στο συλλογικό έργο Το Αιγαίο και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, επιμέλεια Στ. Περράκης, ΕΚΕΜ, Α.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 1996, σελ. 189-191.
[16] Βλ. Γρ. Τσάλτα, ό.π.
[17] Για τις κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες, βλ. άρθρα 122, 123 Σύμβασης ΔΘ.
[18] Βλ. Χ. Ροζάκη, Οι Ελληνοτουρκικές Σχέσεις 1923-1987, ό.π., σελ. 342-3.
[19] Βλ. Κ. Οικονομίδη, «Η Νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και η Ελλάδα: Τα Υπέρ και τα Κατά», Ελληνικό Ινστιτούτο Αμυντικής και Εξωτερικής Πολιτικής, 1995-6, σελ. 34.
[20] Βλ. Γρ. Τσάλτα, «Το Καθεστώς της Ηπειρωτικής Υφαλοκρηπίδας σύμφωνα με τη Νέα Σύμβαση (1982) για το Διεθνές δίκαιο της Θάλασσας και τα Ελληνικά Συμφέροντα», Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική, τ. 9, Θεσσαλονίκη, 1985, σελ. 201-2.
[21] Βλ. Π. Σιούσιουρας, Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο. Το Δίκαιο Θάλασσας και το Ανθρωπιστικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2014
[22] Βλ. United States Department of State (Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs), Limits in the Seas, No 109, International Maritime Boundaries, Vol. II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1693-1700.
[23] Bλ. και T. C. Kariotis, «A Greek Exclusive Economic Zone in the Aegean Sea», Mediterranean Quarterly, Vol (18)3, 2007, σελ. 70.
[24] Η συμφωνία ισχύει για την Γεωργία, την Ρωσία και την Ουκρανία τα οποία είναι τα διάδοχα κράτη της ΕΣΣΔ.
[25] Η συμφωνία ισχύει για την Γεωργία, την Ρωσία και την Ουκρανία τα οποία είναι τα διάδοχα κράτη της ΕΣΣΔ.
[26] Βλ. International Maritime Boundaries, Vol.II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1701-7.
[27] Βλ. άρθρο 121 της Σύμβασης ΔΘ.
[28] Βλ. International Court of Justice, Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania v. Ukraine), No. 2009/9, 3 February 2009.
[29] Ας σημειωθεί ότι η νήσος Καστελόριζο ή Μεγίστη, βρίσκεται 1,25 ναυτικά μίλια από τις νοτιοδυτικές τουρκικές ακτές και 72 ν.μ. ανατολικά της Ρόδου, αποτελώντας το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας. Έχει έκταση 8,9 τ. χλμ., μήκος ακτών 19,5 χλμ. και πληθυσμό 430 ατόμων κατά την επίσημη απογραφή του 2001, που συγκροτούν τον Δήμο Μεγίστης. Βλ. http://wikimediafoundation.org (Καστελόριζο) , Νοέμβριος 2010.
[30] Βλ. Κ. Οικονομίδη, Θέματα Διεθνούς Δικαίου και Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής, Σάκκουλας, Αθήνα, 1999, σελ. 53. Βλ. επ. Εισήγηση του Β. Καρακωστάνογλου στην ημερίδα της Εταιρίας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων για τη μνήμη του μακαριστού καθηγητή Κρ. Ιωάννου.
[31] Συνεπώς, κάθε νησί του Αιγαίου δικαιούται υφαλοκρηπίδας της οποίας τα όρια σε σχέση με την Τουρκία πρέπει να καθορισθούν στην βάση της «μέσης γραμμής». Βλ. Άρθρο 6(2) της Συνθήκης της Γενεύης για την Υφαλοκρηπίδα, 29 Απρ 1958.
[32] Βλ. K. Οικονομίδη, Διεθνές Δίκαιο και Θέματα Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής, (1999), σελ. 53
[33] Βλ. ΦΕΚ Α΄ 450/1936.
[34] Βλ. ΦΕΚ Α΄ 325/1931.
[35] Η Τουρκία, ενώ μέχρι το 1975 και για 44 συνεχή έτη αναγνώριζε και σεβόταν την ρύθμιση των 10 νμ, έκτοτε προβάλλει αμφισβητήσεις, προβαίνοντας σε συνεχείς παραβιάσεις του Ελληνικού Εναέριου Χώρου. Μάλιστα, σχηματισμοί τουρκικών μαχητικών, όχι μόνο παραβιάζουν το αμφισβητούμενο πλέον από την Τουρκία τμήμα του ελληνικού εναερίου χώρου μεταξύ 10 και 6 νμ, αλλά διεισδύουν σε μεγάλο βάθος και πέραν των 6 νμ, εντός δηλαδή του τμήματος του ελληνικού εναερίου χώρου που η Τουρκία αναγνωρίζει.
[36] Βλ. Ν.Δ. 187/1973 (ΦΕΚ Α΄ 261/1973).
[37] Είναι, δε, χαρακτηριστικό το ψήφισμα που εξέδωσε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 8 Ιουνίου 1995, λίγες μέρες μετά την επικύρωση της Σύμβασης ΔΘ από το Ελληνικό Κοινοβούλιο (31-5-95) με το οποίο εκχωρεί στην τουρκική κυβέρνηση όλες τις αρμοδιότητες συμπεριλαμβανομένων και των στρατιωτικών, για την διατήρηση και υπεράσπιση των ζωτικών συμφερόντων της Τουρκίας. Βλ. ακόμη άρθρο 2, Ν.2321/1995 (ΦΕΚ Α΄ 136/1995).
[38] Βλ. άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923.
[39] Επιπλέον, η ελληνική κυριαρχία επί των Ιμίων επιβεβαιώνεται με την Ιταλο-τουρκική Συμφωνία του Ιανουαρίου 1932
[40] Βλ. άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων, 1947.
[41] Βλ. το Σχέδιο των Παρισίων του 1952 και το Σχέδιο της Γενεύης του 1958.
[42] Βλ. άρθρο 1 της Σύμβασης του Σικάγου.
[43] Βλ. άρθρα 9, 10, 11 της Σύμβασης του Σικάγου.
[44] Βλ. άρθρο 3 Παραρτήματος 2 της Σύμβασης.
[45] Βλ Παραρτήματα 2 και 11 της Σύμβασης.
[46] Βλ. Α. Γιόκαρη, «Ο Ελληνικός εναέριος χώρος και το FIR Αθηνών. Οι επιπτώσεις από τη Νέα Σύμβαση των Η.Ε. (1982) για το δίκαιο της θάλασσας», από τα Πρακτικά Συμποσίου στην Ρόδο (4-6 Νοεμβρίου 1994) με θέμα Το Αιγαίο Πέλαγος και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, 1996, σελ. 67 και Βλ. επ. του ιδίου Οι δικαιοδοσίες του παρακτίου κράτους στον εναέριο χώρο, εθνικό και διεθνή (το διεθνές νομικό καθεστώς των περιοχών FIR), Αθήνα, 1991.
[47] Βλ. Α. Γιόκαρη, ό.π.
[48] Την Σαμοθράκη, την Λήμνο, τη Μυτιλήνη, τον Άγιο Ευστράτιο, τα Ψαρά, τα Αντίψαρα, την Χίο, την Ικαρία και όλη την περιοχή των Δωδεκανήσων.
[49] Την περίοδο 1974 – 1980 τα αεροπλάνα κατευθύνονταν στην Τουρκία είτε μέσω Βουλγαρίας είτε νότιας Μεσογείου, γεγονός που μείωσε δραματικά τον αριθμό πτήσεων προς την Τουρκία επιφέροντας σοβαρά πλήγματα στην οικονομία της.
[50] Βλ. άρθρο 15, Σύμβασης ΔΘ. Βλ. International Maritime Boundaries, Vol. II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1681-1691.
[51] Βλ. Π. Κονδύλη, Θεωρία του Πολέμου, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα, 1998, σσ. 408-9.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc. All rights reserved.
ForeignAffairs


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου