Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

3 Ιουλ 2017


Ο Παύλος Αλτίνης, βαθύς γνώστης του «Μακεδονικού», μιλάει έξω από τα δόντια για το παιχνίδι που παίζεται με τα Σκόπια

Συνέντευξη στο Νίκο Θεοδώρου

- Κύριε Αλτίνη αφού σας ευχαριστήσω που δεχτήκατε να μας μιλήσετε θα ήθελα να ξεκινήσουμε την συζήτησή μας από τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των Σκοπίων Νικολά Δημητρόφ. Συγκεκριμένα δηλώνει ότι θεωρεί λάθος την πολιτική των προηγούμενων κυβερνήσεων της χώρας του ανέγειραν στις πλατείες ανδριάντες του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Φίλιππου. Πιστεύετε ότι οι δηλώσεις αυτές είναι ειλικρινείς, ότι θέλουν στα Σκόπια οι σχέσεις να μπουν σε μία άλλη τροχιά ή είναι κίνηση τακτικής ώστε να μπουν με την συγκατάθεσή μας στα διεθνή φόρα και έπειτα να αρχίσουν πάλι να επιδίδονται σε αλυτρωτικά κηρύγματα;

Ασφαλώς και δεν μπορώ να γνωρίζω τι μπορεί να κρύβει στις σκέψεις του και στην καρδιά του ο κ. Δημητρώφ. Κατά συνέπειαν, δεν μπορώ να γνωρίζω πόσο ειλικρινείς μπορεί να είναι οι δηλώσεις του περί λάθους πολιτικής, σχετικά με την ανέγερση των ανδριάντων Μεγάλου Αλεξάνδρου και του Φιλίππου στην ΠΓΔΜ. Όμως, πιστεύω ότι ο κ. Δημητρώφ είναι σοβαρός και ότι έχει πράγματι κατά νουν το συμφέρον της χώρας του. Και δεν είναι προς το συμφέρον της χώρας του να βρίσκεται σε σύγκρουση με την Ελλάδα.
Για τα αγάλματα στα οποία αναφέρεστε, θα σας πω τι σχόλιο έκανα, όταν φίλοι από την ΠΓΔΜ, για πρώτη φορά μου έδειξαν το άγαλμα του Φιλίππου στο Μοναστήρι. Είπα: «Βλέπω ότι η κυβέρνησή σας αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα φθάνει μέχρι εδώ! Πιστεύει η κυβέρνησή σας, ότι υπάρχει κανείς στον κόσμο που να πείθεται πως ο Φίλιππος, ο Αριστοτέλης και ο Μέγας Αλέξανδρος δεν ήταν Έλληνες; Ως Έλλην, ευχαριστώ την κυβέρνησή σας.» Οι Μοναστηριώτες φίλοι μου συμφώνησαν μαζί μου.
Τα αγάλματα τοποθετήθηκαν για να μας προκαλέσουν εμάς τους Έλληνες. Πολύ λίγοι και εντελώς αδαείς εντός και εκτός της ΠΓΔΜ πείθονται από την προπαγάνδα αυτήν. Αυτά τα αγάλματα δεν τοποθετήθηκαν για να πείσουν κανέναν περί της μη-Ελληνικότητας του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου. Τοποθετήθηκαν για να καλλιεργήσουν και να διατηρήσουν της ένταση μεταξύ Ελλάδος και ΠΓΔΜ.
Η τοποθέτηση των αγαλμάτων αυτών εντάσσεται στο πλαίσιο της πολύ παλαιάς γενικότερης πολιτικής της «από-Ελληνικοποιήσεως» της Μακεδονίας. Είναι μια πολιτική την οποία παγίως ακολουθούν οι Μεγάλες Δυνάμεις. Ξεκίνησε από τους τσάρους της Ρωσίας, συνεχίστηκε από την κομμουνιστική Ρωσία και συνεχίζεται σήμερα από την καπιταλιστική Αμερική. Και, όπως έχει γίνει πλέον γνωστό ευρέως, οι μεγάλοι τραπεζίτες στήριζαν την κομμουνιστική Ρωσία και στηρίζουν την καπιταλιστική Αμερική. Ο «μακεδονισμός» των σκοπιανών δεν θα υπήρχε εάν οι εκάστοτε μεγάλες δυνάμεις δεν τον καλλιεργούσαν. Παρουσιάζοντας τους Μακεδόνες ως «μη-΄Ελληνες» στόχευαν στο να πλήξουν την Ελλάδα και να κλέψουν την ιστορία μας, με σκοπό να ελέγξουν τον δυτικό κόσμο. Όποιος ελέγχει την ιστορία, το παρελθόν, ελέγχει το παρόν και όποιος ελέγχει το παρόν, θα ελέγξει το μέλλον. Επίσης, όποιος ελέγχει τον δυτικό κόσμο, ελέγχει ολόκληρο τον κόσμο.
Όταν αναρωτιόμαστε, λοιπόν, σχετικά με το τι μπορεί να θέλει κάνει ο υπουργός εξωτερικών της ΠΓΔΜ ή της Ελλάδος, και όχι μόνον, πρέπει να έχουμε κατά νουν, ότι δεν είναι και τόσο ελεύθεροι να κάνουν αυτό που ενδεχομένως θα ήθελαν να κάνουν.
Το τι θα γίνει με τα αγάλματα δεν είναι το μείζον, όσο και εάν είναι ενοχλητικό. Να θυμόμαστε ότι πολλοί έχουν βγάλει πάρα πολλά λεφτά και έχουν αποκτήσει ισχύ λόγω «μακεδονικού» και το θέλουν να διαιωνίζεται. Το μείζον είναι να σταματήσουν οι καιροσκόποι του «μακεδονισμού» να αναμειγνύονται. Επίσης πρέπει να αφυπνισθούμε εμείς οι Βαλκάνιοι, και να αφυπνίσουμε και τις μεγάλες δυνάμεις, με πρώτες τις ΗΠΑ. Αν οι ΗΠΑ δεν θέλουν να υπάρχει αλυτρωτισμός δεν θα υπάρχει αλυτρωτισμός. Βεβαίως και άλλες μεγάλες δυνάμεις παίζουν παιγνίδια με το «μακεδονικό», αλλά οι ΗΠΑ είναι σήμερα ο πιο ισχυρός παράγων. Όλοι πρέπει να καταλάβουν ότι, με την συντήρηση του λεγομένου «μακεδονικού» δεν εξυπηρετούνται παρά τα συμφέροντα μιας δράκας καιροσκόπων και όχι τα εθνικά τους συμφέροντα.

- ‘Όλα τα προηγούμενα χρόνια η χώρα μας έχει αντιμετωπίσει το ζήτημα με συγκεκριμένες κινήσεις. Στο παρελθόν είχαμε το εμπάργκο, τις διαδηλώσεις υπέρ της Ελληνικότητας της Μακεδονίας, αλλά και δηλώσεις των πολιτικών μας που πολλές φορές διαφοροποιούνταν η μία από την άλλη. Ποια η γνώμη σας, έχουμε κινηθεί προς την σωστή κατεύθυνση, θα μπορούσαμε να χειριστούμε το ζήτημα διαφορετικά και αν ναι πως;

Οι Ελληνικές κυβερνήσεις στο λεγόμενο «μακεδονικό» σπάνια ακολούθησαν μια πολιτική η οποία λειτούργησε προς το συμφέρον της Ελλάδος. Και αυτό διότι οι πολιτικοί δεν γνώριζαν ή δεν ήθελαν να γνωρίζουν, οι καιροσκόποι ενημέρωναν τους πολιτικούς όπως συνέφερε στους καιροσκόπους, οι «προστάτιδές μας» Μεγάλες Δυνάμεις πίεζαν και σημαντικός αριθμός κρατικών λειτουργών αυθαιρετούσε (και συνεχίζει να αυθαιρετεί), με πρόσχημα το εθνικό συμφέρον και στην ουσία για προσωπικό όφελος. Τα λάθη που έχουν γίνει είναι πάρα πολλά.
Τα ίδια λάθη έχουν κάνει και από την άλλη πλευρά, είτε ως Γιουγκοσλαβία είτε ως ΠΓΔΜ, και για τους ίδιους λόγους.
Ο στόχος των Μεγάλων Δυνάμεων ήταν πάντα, και παραμένει, δια του «μακεδονισμού» να πληγεί ο Ελληνισμός και να κλαπεί η ιστορία των Ελλήνων. Όποιος ελέγχει το παρελθόν ελέγχει το παρόν, και όποιος ελέγχει το παρόν ελέγχει το μέλλον. Η Γιουγκοσλαβία και η ΠΓΔΜ υπήρξαν εργαλεία για την υλοποίηση αυτής της πολιτικής. Αυτό φαίνεται και από το εξής: Ενώ εδώ και τόσα χρόνια άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία και η Αλβανία, υπονομεύουν ανοιχτά την ΠΓΔΜ, η πολιτική τάξη της ΠΓΔΜ, προσπαθεί να παρουσιάσει την Ελλάδα ως τον μεγαλύτερό της εχθρό.
Όμως, αυτή η πολιτική έχει αποδειχθεί λανθασμένη. Δεν έχει εξυπηρετήσει τους στόχους κανενός, ούτε των ΗΠΑ. Υπάρχουν παραδείγματα που δείχνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν ακολουθήσει γενικώς μια πολιτική που γίνεται μπούμεραγκ, στρέφεται και κατά των συμφερόντων των ΗΠΑ. Και στα βαλκάνια ειδικώς έχουν ακολουθήσει την ίδια λανθασμένη πολιτική.
Ένα από τα βασικά λάθη των ΗΠΑ είναι ότι σε διάφορες χώρες έχουν στηρίξει ανθρώπους που δεν είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουν αυτές οι χώρες. Τους ανθρώπους αυτούς τους έχουν βοηθήσει ν’ αναρριχηθούν σε θέσεις εξουσίας. Στην συνέχεια, οι ΗΠΑ στηρίζονται σε αυτούς, συνεργάζονται με αυτούς και πρώτον, προσπαθούν να διαμορφώσουν πολιτική και δεύτερον, να εφαρμόσουν αυτήν την πολιτική. Και, όπως είναι φυσικό, αποτυγχάνουν, διότι «πάντων μέτρον άνθρωπος»!
Είναι πολύ ενθαρρυντικό το ότι, απ’ ότι έχω ακούσει, ο κ. Μπράϊαν Χόυτ θα τοποθετηθεί πρέσβυς των ΗΠΑ στην ΠΓΔΜ. Έχω την καλύτερη δυνατή γνώμη γι’ αυτόν. Πιστεύω ότι έχει τις ικανότητες να κάνει πολύ καλή δουλειά.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο κ. Δημητρώφ, αλλά και ο κ. Κοτζιάς, είναι να καταλάβουν ότι ο «μακεδονισμός» είναι για πολλούς (και στην Ελλάδα και στην ΠΓΔΜ, και αλλού), πολύ μεγάλη «μπίζνα», πολλοί βγάζουν χωρίς κόπο πάρα πολύ χρήμα!
Το δεύτερο πράγμα που πρέπει να καταλάβουν, είναι ότι πέραν των «καιροσκόπων» και των θερμοκέφαλων ακραίων, ο μέσος πολίτης εκατέρωθεν των συνόρων θέλει να μην υπάρχει σύγκρουση. Ιδιαίτερα στην ΠΓΔΜ, ο μέσος πολίτης αισθάνεται περισσότερο ανασφαλής και φοβάται περισσότερο την σύγκρουση, διότι και επίγνωση έχει της ισχύος της χώρας του, και ξέρει τι σκέπτονται η Βουλγαρία και η Αλβανία και η Τουρκία, και δεν εμπιστεύεται τα μεγάλα λόγια για στήριξη από ΗΠΑ και ΕΕ.
Το τρίτο που πρέπει να καταλάβουν είναι ότι πρέπει να κάνουν τις ΗΠΑ, και όχι μόνον, να καταλάβουν ότι η μέχρι τώρα ακολουθηθείσα «πολιτικά ορθή πολιτική» ήταν απολύτως λανθασμένη, και λειτούργησε σε βάρος και των συμφερόντων των Βαλκανικών χωρών, αλλά και των συμφερόντων των ΗΠΑ. Και πρέπει να την αλλάξουν. Πως είναι δυνατόν οι τσάροι, και οι κομμουνιστές και οι καπιταλιστές του σήμερα να είναι εγκλωβισμένοι στην ίδια πολιτική; Έχει επιτύχει αυτή η πολιτική; Αν ναι, γιατί ακόμη χρειάζεται να προσπαθούν;
Έχουν ξοδέψει εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Έχουν πείσει κανέναν ότι οι έννοιες «Ελλάδα» και «Μακεδονία» δεν έχουν σχέση συνόλου με υποσύνολο; Γιατί δεν επιχειρούν να κάνουν έναν έλεγχο DNA, αν πιστεύουν ότι αφ’ ενός, οι σημερινοί Έλληνες δεν καταγόμαστε από τους αρχαίους Έλληνες και αφ’ ετέρου, ότι οι Ελλαδίτες Έλληνες δεν έχουμε στενή γονιδιακή σχέση με τους λοιπούς βαλκανικούς λαούς; Τέτοιες μελέτες έχουν γίνει. Αλλά δεν προβάλλονται διότι τα συμπεράσματά τους δεν βοηθούν την πολιτική των μεγάλων δυνάμεων.
Πρέπει, λοιπόν, να τελειώνουμε με τον «μακεδονισμό» (όπως και με τον «θρακισμό», τον «βλαχισμό» κλπ). Πρέπει να εφαρμοσθεί μια νέα πολιτική, η οποία δεν θα είναι εγκλωβισμένη στο καλούπι του «έθνους-κράτους» όπως το διαμόρφωσαν οι Μεγάλες Δυνάμεις του 19ου αιώνος και το διακόσμησαν στην Γιάλτα. Χρειαζόμαστε ένα νέο «καλούπι», πιο αυθεντικό, ιστορικά πιο σωστό και πολιτικά λιγότερο συγκρουσιακό.

- Στα Σκόπια, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ζουν περί τις 400.000 Έλληνες Βλάχοι στους οποίους απαγορεύεται να δηλώσουν την Ελληνικότητά τους. Πως πιστεύετε ότι μπορεί η Ελλάδα να αξιοποιήσει την παρουσία τους στην γειτονική χώρα;

Στην ΠΓΔΜ ζουν και Έλληνες. Ας μην χρησιμοποιούμε τόσο εύκολα όρους όπως «βλάχος» κλπ. Ποτέ μην ξεχνάμε ότι έχουν δημιουργήσει και «βλαχικό» ζήτημα στην Ελλάδα. Μην ξεχνάμε το «Πριγκηπάτο της Πίνδου», την «Λεγεώνα των Βλάχων», τον «πρίγκηπα» Διαμάντη. Πολύ εύκολα μπορούν να εμφανίσουν μια ομάδα καλοπληρωμένων που θα «αυτοπροσιορίζονται» ως «μη-΄Ελληνες» βλάχοι. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι στην ΠΓΔΜ υπάρχουν Έλληνες, και αυτοί οι Έλληνες είναι κυρίως μακεδόνες και βλάχοι, αλλά και πόντιοι και αρβανίτες (αυτές οι ομάδες συνιστούν υποσύνολα του συνόλου «Έλληνες»).
Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι, στην ΠΓΔΜ οι φανατικότεροι εχθροί της Ελλάδος είναι Έλληνες, κυρίως μακεδόνες και βλάχοι. Αυτοπροσδιορίζονται ως «μη-΄Ελληνες», αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτε. Αυτοπροσδιορισμός σημαίνει: «είσαι ό,τι δηλώσεις». Αν δηλαδή κάποιος δηλώσει «Γερμανός», είναι πράγματι Γερμανός και πρέπει η Γερμανία να του δώσει αμέσως υπηκοότητα και κοινωνικές παροχές; Αν ο αυτοπροσδιορισμός δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν, π.χ., για τον Πακιστανό που δηλώνει Γερμανός, γιατί να ληφθεί υπ’ όψιν άνευ ετέρου για τον Έλληνα που δηλώνει μη-Έλληνας; Μπορεί να το δηλώνει επειδή φοβάται, ή από συμφέρον, ή επειδή έχει παραπλανηθεί κλπ. Οι κάτοικοι της ΠΓΔΜ που δεν είναι Τούρκοι ή ρομά είναι Έλληνες.

- Έχετε ασχοληθεί πολλά χρόνια με την κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας. Θέλετε να μας μιλήσετε για την κατάσταση που επικρατεί στο Ξινό Νερό Φλώρινας, και τι άνθρωποι είναι αυτοί οι οποίοι συντηρούν το «Μακεδονικό» στην περιοχή;

Κατάγομαι από το Ξυνό-Νερό Φλώρινας. Οι κάτοικοι του Ξυνού-Νερού αυτοπροσδιορίζονται ως «ντόπιοι Μακεδόνες», δηλαδή όχι ως «βλάχοι», ούτε ως «πόντιοι», ούτε ως «αρβανίτες». Οι ντόπιοι Μακεδόνες ήταν αυτοί που προβλήθηκαν κατά καιρούς (κατά πως βόλευε τις Μεγάλες Δυνάμεις και τους Έλληνες εκπροσώπους τους) ως «βούλγαροι» στην αρχή και ως «σλαβομακεδόνες» στην συνέχεια.
Στο Ξυνό-Νερό υπάρχουν άνθρωποι που αυτοπροσδιορίζονται ως «μη-΄Ελληνες» Μακεδόνες, αλλά και ως «Έλληνες επειδή είναι Μακεδόνες».
Η πρώτη κατηγορία αποτελείται από παραπλανημένους και καιροσκόπους. Είπαμε, είναι μεγάλη «μπίζνα» ο «μακεδονισμός», πολύ μεγάλη!!!!
Για να πάρει κανείς μια εικόνα του πόσο στρεβλή είναι η εικόνα του Ξυνού-Νερού που προβάλλεται σας λέω το εξής. Σε πολλές βουλευτικές εκλογές, οι κάτοικοι του Ξυνού-Νερού, ψήφιζαν όχι ντόπιους-Μακεδόνες υποψηφίους, αλλά βλάχους και πόντιους. Ένα παράδειγμα είναι το εξής. Το Ξυνο-Νερό στήριζε με πολλές ψήφους έναν πολιτικό ο οποίος πολιτευόταν ως ντόπιος-Μακεδόνας, όμως ο Ν. Μέρτζος στο βιβλίο του «Αρουμάνοι –Βλάχοι», τον έχει συμπεριλάβει μεταξύ των επιφανών βλάχων πολιτικών. Και οι φερόμενοι ως φανατικοί ντόπιοι-Μακεδόνες, και μάλιστα οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως «μη-΄Ελληνες» Μακεδόνες του Ξυνού-Νερού τον στήριζαν με πάθος. Στήριζαν με πάθος κάποιον ο οποίος από έγκυρο βλαχολόγο θεωρείται «βλάχος» και όχι «ντόπιος». Και τον ψήφιζαν, γνωρίζοντας ότι εθεωρείτο «βλάχος»! Πόσο φανατικοί «μη-Έλληνες» Μακεδόνες μπορεί να είναι, ή πόσο παραπλανημένοι από την προπαγάνδα;

- Με βάση την εμπειρία σας θέλετε να εξηγήσετε στους αναγνώστες του Ελεύθερου Κόσμου ποια ήταν η γενουσιουργός αιτία του «Μακεδονικού ζητήματος» και τι σκοπούς εξυπηρετούσε;

Όπως αναφέρω παραπάνω, το λεγόμενο «μακεδονικό» δημιουργήθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις, οι οποίες εφήρμοσαν στα Βαλκάνια το διαίρει και βασίλευε. Προσπάθησαν να «σβήσουν» όλα τα κοινά που συνδέουν τους λαούς των Βαλκανίων, να δημιουργήσουν ανταγωνιστικά μεταξύ τους έθνη-κράτη με σκοπό να μπορούν να ελέγχουν τα Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και τα Στενά των Δαρδανελλίων, ώστε να έχουν προνομιακή πρόσβαση στα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας, εγκλωβίζοντας παράλληλα την Ρωσία.
Επίσης, δια του λεγομένου «μακεδονικού» (όπως και του «βλαχικού», «θρακικού», «κρητικού», «κυπριακού» κλπ) ζητήματος επιχειρούν να πλήξουν την Ελληνικότητα, να την αποσυνδέσουν από τα συστατικά της και να την σφετεριστούν και ως ιδέα και βίωμα, αλλά και ως ιστορία. Ελέγχοντας την Ελληνικότητα, ελέγχουν τον δυτικό κόσμο.

- Για δεκαετίες η Ελλάδα λόγω του ότι ο Τίτο ακολουθούσε πολιτική απαγκίστρωσης από την τότε Σοβιετική Ένωση η χώρα μας δεν «σήκωνε» το ζήτημα. Νομίζετε ότι αν υπήρχε άλλα αντιμετώπιση ότι θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα σήμερα;


Αν μπορούσε, αν την άφηναν, να το σηκώσει και αν το σήκωνε με σωστό τρόπο, τότε ασφαλώς και θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Νομίζω ότι η πολιτική τάξη της Ελλάδος είχε πρώτο της μέλημα να διατηρήσει τις καρέκλες της. Και για να το επιτύχει δεν μετέσχε ενεργά στην διαμόρφωση πολιτικής από τους ξένους πάτρωνες, δεν ενημέρωνε, δεν έπειθε, δεν ασχολήθηκε. Έσκυβε το κεφάλι.

- Και κάτι τελευταίο, τι καταγωγής πιστεύετε ότι είναι οι σημερινοί κάτοικοι των Σκοπίων;

Το είπα παραπάνω. Όσοι δεν είναι Τούρκοι ή ρομά είναι Ελληνικής καταγωγής.
Την Ελληνικότητα βεβαίως δεν πρέπει να την δούμε όπως θα ήθελαν οι Μεγάλες Δυνάμεις του 19ου αιώνος ή του 20ου αιώνος ή του σήμερα. Αυτή η Ελληνικότητα που είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των Μεγάλων Δυνάμεων δεν είναι η πραγματική, είναι μέρος της πραγματικής. Η Ελληνικότητα των Μεγάλων Δυνάμεων περιόριζε την Ελληνικότητα στην Αθήνα και στον Χρυσούν Αιώνα του Περικλέους. Η Ελληνικότητα είναι κάτι τι πολύ ευρύτερο ως ιδέα, ως σύλληψη και ως βίωμα, που είχε επεκταθεί σε πολύ μεγαλύτερο χώρο, και άρχισε πολύ νωρίτερα και διήρκεσε πολύ περισσότερο χρόνο, υπάρχει μέχρι και σήμερα. Μην ξεχνάμε ότι στις 21-2-1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κήρυξε την Επανάσταση των Ελλήνων κατά των Τούρκων στο Ιάσιο της Ρουμανίας (ή μήπως «Ρωμανίας»;).
Το να αναγνωριστούν τα κοινά που συνδέουν τους λαούς των Βαλκανίων μεταξύ τους, θα φέρει σταθερότητα στην περιοχή. Και οι μεγάλες δυνάμεις του σήμερα, είναι πολύ μεγάλες για να κινδυνέψουν από κάτι τέτοιο. Τέλος, το να αναγνωρισθούν αυτά που μας συνδέουν τους λαούς των Βαλκανίων, δεν σημαίνει ότι θα δημιουργηθεί η βάση ενός Ελληνικού ιμπεριαλισμού στα Βαλκάνια. Κάτι τέτοιο ούτε εφικτό είναι, ούτε ευκταίο.
Η Ελληνικότητα μπορεί να αποτελέσει την γέφυρα συνεννόησης μεταξύ κρατών κατοικουμένων από έθνη που θα αναγνωρίσουν και θα αποδεχθούν ότι μεταξύ τους υφίσταται ιστορική και πολιτισμική συγγένεια. Και η αναγνώριση αυτής της συγγένειας θα μπορέσει να αποτελέσει την βάση, πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια κοινωνία συμφερόντων, μια συνεργασία, τέτοια ώστε οι συνεργαζόμενοι να σκοπούν στο να ωφεληθούν και οι δύο πλευρές από την συνεργασία, όπως συμβαίνει και με τους σωστούς και επιτυχημένους επιχειρηματίες.

Πηγή εφημ. "Ελεύθερος Κόσμος"


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

13 Ιουν 2017


Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι τα όσα συμβαίνουν στην γειτονική μας Τουρκία δεν ενδιαφέρουν μόνο τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες της χώρας μας αλλά και την ελληνική κοινή γνώμη. Και είναι εύλογο αυτό το ενδιαφέρον από την στιγμή που ο δύστροπος και αναθεωρητικός γείτονας μας δημιουργεί κλίμα έντασης αμφισβητώντας κατοχυρωμένα κυριαρχικά δικαιώματα και διοικητικές αρμοδιότητες της Ελλάδος που έχουν εκχωρηθεί από Διεθνείς Οργανισμούς. Είχαμε θέσει εμφατικά τον προβληματισμό μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου 2016 για το «που και πως το πάει η Τουρκία του Erdogan».
Σήμερα δύο μήνες μετά το τουρκικό δημοψήφισμα και λαμβάνοντας επίσης υπόψη και την αδιέξοδη εμπλοκή της Τουρκίας στα προβλήματα της Μέσης Ανατολής ο παραπάνω προβληματισμός γίνεται ακόμα πιο βασανιστικός. Ο αναλυτής –συγγραφέας κ. Χρήστος Μηνάγιας ο οποίος παρακολουθεί σε επαγγελματικό επίπεδο την Τουρκία για πολλά χρόνια και συνεπώς γνωρίζει όσο λίγοι την γειτονική χώρα αποδέχτηκε για ακόμα μία φορά την πρόσκληση του liberal.gr να αναλύσει την κατάσταση λεπτομερώς, απαντώντας στις σχετικές ερωτήσεις μας και για αυτό τον ευχαριστούμε πολύ και πάλι.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Λουκόπουλο

Ερώτηση 1η: Ακούσαμε πολλές αναλύσεις και απόψεις για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τις συνταγματικές αλλαγές στη Τουρκία. Ποια είναι η δική σας άποψη σχετικά με το πως θα προχωρήσει την «σουλτανοποίηση» της Τουρκίας ο Erdogan; Θα είναι αρκετά ισχυρός για να ολοκληρώσει το όραμα του;

Απάντηση 1η: Όλες οι εξουσίες της τουρκικής κυβέρνησης, του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ και εν γένει της πολιτικο-κοινωνικής ζωής της Τουρκίας συγκεντρώθηκαν σε ένα άτομο, τον Recep Tayyip Erdogan, με αποτέλεσμα αυτός να διοικεί τη χώρα με υπέρμετρα μεγάλες αρμοδιότητες. Γεννάται λοιπόν το ερώτημα: «Ο Erdogan είναι δικτάτορας, ολιγάρχης ή τύραννος;». Σύμφωνα με τον Τούρκο ακαδημαϊκό και αρθρογράφο Ahmet Insel, ο Erdogan είναι ένας «εκλεγμένος δικτάτορας» και το καθεστώς που αυτός εγκαθιδρύει είναι μια «Συνταγματική Δικτατορία».

Συνακόλουθα δε, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το πολιτικό και κοινωνικό βαρόμετρο του πρόσφατου δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου, το οποίο ανέδειξε εμφανέστατα πέντε κύρια συμπεράσματα.

Πρώτον, άμεσα η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να ακολουθεί καθυστερημένα, αναγνώρισαν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος παρά τις καταγγελίες που υπήρχαν για νοθεία. Τούτο εκλαμβάνεται ως μια πράξη νομιμοποίησης του Tayyip Erdogan διεθνώς. Μάλιστα, η εν λόγω νομιμοποίηση θα προβληθεί ακόμη περισσότερο στις 15-07-2017 από τις εκδηλώσεις μνήμης εν όψει της πρώτης επετείου του πραξικοπήματος που θ πραγματοποιηθούν σε όλη τη χώρα με την παρουσία του Τούρκου προέδρου.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά στις διαχρονικές πολιτιστικές, κοινωνικο-οικονομικές και δημογραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας, η οποία εμφανίζεται τριχοτομημένη. Τούτο αποτυπώνεται εμφανώς στους ακόλουθους χάρτες των εκλογικών αποτελεσμάτων από το 2014 έως το 2017, βάσει των οποίων στη Θράκη, στα Μικρασιατικά Παράλια και στις μητροπόλεις, όπως στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, υπερίσχυσε το ΟΧΙ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, η αστικοποίηση αφενός διαπλάθει πολίτες με ελεύθερη σκέψη προσαρμοσμένη στα δυτικά πρότυπα, αφετέρου διόγκωσε τα προβλήματα της καθημερινότητας λόγω της μεγάλης εσωτερικής μετανάστευσης και της οικονομικής κρίσης που διέρχεται η χώρα.


Σύμφωνα με το τρίτο συμπέρασμα, τα εθνικιστικά και σοβινιστικά συναισθήματα είναι πιο ισχυρά στην κεντρική Τουρκία και στις περιοχές του Εύξεινου Πόντου, όπου τυγχάνουν πλήρους αποδοχής η στρατηγική της τουρκικής κυβέρνησης για τη Συρία, καθώς επίσης οι πολιτικές έντασης με την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες. Από την άλλη πλευρά, οι εν λόγω πολιτικές δημιουργούν έντονη ανησυχία στη δυτική Τουρκία και στα Μικρασιατικά Παράλια.

Το τέταρτο συμπέρασμα, αφορά στους κουρδικούς νομούς. Παρόλο που υπερίσχυσε το ΟΧΙ στους περισσότερους εξ αυτών, διαπιστώθηκε αύξηση των εκλογικών ποσοστών του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ κατά 416.880 ψήφους και μείωση των αντίστοιχων ποσοστών του κουρδικού κόμματος HDP κατά 322.482 ψήφους, σε σύγκριση με τις εκλογές της 1ης Νοεμβρίου 2015. Σύμφωνα με την τουρκική εταιρεία δημοσκοπήσεων KONDA, η οποία πραγματοποίησε την εν λόγω έρευνα, τα ποσοστά αυτά αφενός οφείλονται στην ψυχολογία που δημιούργησε το περιβάλλον έντασης και συγκρούσεων στη νοτιοανατολική Τουρκία, αφετέρου στην ανεπαρκή προεκλογική εκστρατεία των Κούρδων λόγω του ό,τι η ηγετική τους ομάδα είχε φυλακισθεί κατηγορούμενη για διασυνδέσεις με το ΡΚΚ. Συνεπώς, το δόγμα Erdogan «κερδίζω πολλαπλασιάζοντας την ένταση και τις συγκρούσεις» φαίνεται ότι πέτυχε εν μέρει τον σκοπό του στις κουρδικές περιοχές.

Τέλος το πέμπτο συμπέρασμα έχει να κάνει με το γεγονός ότι, η ιδεολογική ηγεμονία του συντηρητισμού (σ.σ. ο συντηρητισμός στην Τουρκία έχει δύο πολιτικές πτέρυγες: τον ισλαμικό συντηρητισμό που εκπροσωπείται από το κυβερνόν κόμμα ΑΚΡ και τον εθνικιστικό συντηρητισμό που εκπροσωπείται από το εθνικιστικό κόμμα MHP) νίκησε τα υπόλοιπα κόμματα, των οποίων η ηγεμονία είναι αμφισβητήσιμη και αρκείται μόνο στην τακτική της «πολιτικής ανυπακοής». Αναλυτικότερα, σύμφωνα με Τούρκους ακαδημαϊκούς που δεν έχουν φυλακισθεί ακόμη, η «πολιτική ανυπακοή» είναι δικαίωμα και καθήκον του κάθε πολίτη της χώρας, οριοθετώντας τη δράση τους στα εξής:
α. Καθιστικές διαμαρτυρίες.
β. Καταλήψεις.
γ. Συγκεντρώσεις υπογραφών.
δ. Δημοσιοποίηση καταγγελιών.
ε. Απεργία πείνας.
στ. Διαφυγή σε άλλες χώρες ως πολιτικοί πρόσφυγες και συνέχιση του αγώνα από το εξωτερικό.

Αναφορικά δε με την απάντηση στο ερώτημα σας εάν ο Erdogan θα είναι αρκετά ισχυρός για να ολοκληρώσει το όραμα του για την Τουρκία κρίνω σκόπιμο να σας παραπέμψω σε πρόσφατο κείμενο της τουρκικής εφημερίδας Milliyet όπου αναγράφεται το εξής: «Ποιος είναι πιο ισχυρός; Το λιοντάρι ή ο κυνηγός; Μέχρι να μάθει το λιοντάρι να γράφει, η κάθε ιστορία και το κάθε αφήγημα θα συνεχίζει να εξυψώνει τον κυνηγό.».

Με δεδομένο λοιπόν ότι, στην Τουρκία δεν υπάρχει κάποια άλλη ηγετική προσωπικότητα ικανή να συσπειρώσει όλες τις ανομοιογενείς κοινωνικο-πολιτικές δυνάμεις που τάσσονται κατά του Erdogan και στη συνέχεια αυτή να αντιπαρατεθεί πολιτικά εναντίον του, θεωρώ ότι ο Τούρκος πρόεδρος θα συνεχίσει να κατέχει τη θέση του «κυνηγού» στην εσωτερική πολιτική της χώρας του, εκτός και εάν υπάρξει κάποια αιματηρή εξέλιξη (πραξικοπηματική ή μη). Μάλιστα οι μήνες Ιούνιος και Ιούλιος είναι πρόσφοροι για κάτι τέτοιο.

Συγχρόνως, ένας προβληματισμός από ελληνικής πλευράς αναφορικά με «το λιοντάρι και τον κυνηγό» κρίνεται αναγκαίος, προκειμένου να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο τα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας να μετατραπούν σε ελληνοτουρκικά προβλήματα. Ενδεικτικά σας παραθέτω δύο παραδείγματα. α. Σε έκθεση πληροφοριών που διαβιβάσθηκε σε αρμόδιους κρατικούς Φορείς της Τουρκίας στις 26 Μαΐου 2017 αναγράφηκε ότι, ο Muhammed Fethullah Gülen έδωσε εντολή στα μέλη του κινήματος τους να εγκαταλείψουν την Τουρκία. Επίσης, βάσει της εν λόγω έκθεσης, οι γκιουλενιστές έχουν συμφωνήσει με δίκτυα δουλεμπόρων να τους βγάλουν από τη χώρα έναντι του ποσού των 5.000 ευρώ ανά άτομο. Μάλιστα, εδόθη η οδηγία στους γκιουλενιστές να μην μιλούν τουρκικά μέχρι να διαφύγουν στο εξωτερικό, ώστε να εκλαμβάνονται ως πρόσφυγες. Πέραν τούτου έχουν ετοιμασθεί και πλαστά διαβατήρια κόστους 5.000 ευρώ έκαστο. Κατόπιν τούτου, εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι, το θέμα των Τούρκων που θα αιτούνται πολιτικό άσυλο όχι μόνο θα συνεχισθεί, αλλά μεταξύ αυτών θα περιλαμβάνονται και υψηλόβαθμα στελέχη του τουρκικού κρατικού μηχανισμού. Στην εκτίμηση αυτή συνηγορεί η σύλληψη του στρατηγού ε.α. Galip Mendi στις 2 Ιουνίου 2017 από τμήματα της 54 Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας στα ελληνοτουρκικά σύνορα πλησίον της Αδριανούπολης τη στιγμή που αυτός επιχειρούσε να περάσει παράνομα στην Ελλάδα. Σημειωτέον ότι, ο Mendi ήταν αρχηγός της στρατοχωροφυλακής και αποστρατεύθηκε αμέσως μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016. β. Στα πλαίσια της δικαστικής διαδικασίας για την επιχείρηση σύλληψης του Erdogan στη Μαρμαρίδα, οι εισαγγελίες της Άγκυρας και της Muğla διερευνούν την υπόθεση ενός αεροσκάφους της ελβετικής αεροπορικής εταιρείας Albinati, το οποίο το βράδυ του πραξικοπήματος στις 15 Ιουλίου προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Dalaman με επιβάτες τους Dario Paolo Mordasini, Piera Denise Walther και Benedikt Kissling. Το αεροσκάφος αυτό απογειώθηκε τα ξημερώματα της επομένης ημέρας στις 06.00 χωρίς να επιβαίνουν σε αυτό τα εν λόγω άτομα, τα οποία σύμφωνα με τους Τούρκους μετέβησαν στην Ελλάδα με θαλαμηγό. Αυτό που προκαλεί «εντύπωση» στις τουρκικές δικαστικές αρχές είναι ότι, οι σχετικές διαδικασίες για την προσγείωση και απογείωση του αεροσκάφους στο Dalaman δρομολογήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από τρεις μήνες, ενώ η ημερομηνία και η ώρα άφιξης και αναχώρησης του τροποποιήθηκε πολλές φορές.

Ερώτηση 2η: Μετά την διαπιστωμένη απόκλιση συμφερόντων με τις ΗΠΑ στο «συριακό πρόβλημα» αλλά και τις γεωπολιτικές ακροβασίες με την Ρωσία του Πούτιν πιστεύετε ότι η Τουρκία με τον Erdogan θα διατηρήσει την υψηλή αξία της στο γεωπολιτικό «χρηματιστήριο»;

Απάντηση 2η: Το νέο δόγμα του Erdogan είναι «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Όταν λοιπόν η Τουρκία διαπίστωσε ότι είχε απομονωθεί στη Συρία, διεξήγαγε την επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη (Fırat Kalkanı), θέτοντας ως νομική βάση το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του Ο.Η.Ε. αναφορικά με το δικαίωμα αυτοάμυνας, η οποία της έδωσε μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σε πρώτη Φάση, η επιχείρηση αυτή αφορούσε στη δημιουργία μιας Ασφαλούς Περιοχής (Güvenli Βölge) κατά μήκος των τουρκο-συριακών συνόρων δυτικά του Ευφράτη ποτ., διήρκεσε 198 ημέρες από τις 24-08-2016 μέχρι τις 29-03-2017, ενώ τέθηκαν υπό τον έλεγχο της Τουρκίας 243 κατοικημένοι τόποι και 2.015 τετραγωνικά χλμ. του συριακού εδάφους.
Κατά τη δεύτερη Φάση, η Άγκυρα έχοντας ως modus operanti τη δημιουργία και έλεγχο του ψευδοκράτους στην Κύπρο, έχει θέσει σε εφαρμογή τα εξής:
α. Υλοποιείται ο σχεδιασμός συγκρότησης αστυνομικής δύναμης, βάσει του οποίου θα εκπαιδευθούν 5.000 Σύριοι στην Τουρκία σε θέματα αστυνόμευσης και εσωτερικής ασφάλειας. Ήδη οι πρώτοι 500 αστυνομικοί ανέλαβαν τα καθήκοντα τους.
β. Αποφασίσθηκε να αποσταλεί στη βόρεια Συρία μια (μόνιμη;) τουρκική δύναμη εσωτερικής ασφάλειας 4.000 ατόμων, αποτελούμενη από Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων (JÖH) της στρατοχωροφυλακής και Μονάδες Eιδικών Επιχειρήσεων (PÖH) της αστυνομίας. Η αποστολή της δύναμης αυτής θα αφορά, αφενός στην εκκαθάριση της περιοχής από εναπομείναντες τζιχαντιστές, αφετέρου στη διευκόλυνση επιστροφής Σύριων προσφύγων από την Τουρκία στη Συρία.
γ. Η Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού Γενικού Επιτελείο Ενόπλων Δυνάμεων (Bordo Bereli) υλοποιεί ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης Σύριων αντικαθεστωτικών σε στρατόπεδα πλησίον των συνόρων με τη Συρία, με αντικειμενικό σκοπό να συγκροτηθεί ένας τακτικός στρατός δύναμης 10.000 ατόμων. Σημειωτέον ότι, οι Τούρκοι αξιολόγησαν τα τρωτά επιχειρησιακά σημεία που προέκυψαν από τη συμμετοχή των αντικαθεστωτικών στην επιχείρηση Ασπίδα του Ευφράτη και με την εκπαίδευση που προαναφέρθηκε επιδιώκουν την πλήρη εξάλειψη τους.
δ. Οι μουφτείες των τουρκικών νομών Gaziantep και Kilis (σ.σ. βρίσκονται στα τουρκο-συριακά σύνορα) ανέλαβαν την εκπαίδευση 467 Σύριων ιμάμηδων, οι οποίοι θα αναλάβουν καθήκοντα στη Συρία. Υπόψη ότι, έχει ολοκληρωθεί η εκπαίδευση 21 ιμάμηδων στο Gaziantep και 40 ιμάμηδων στην Καισάρεια, ενώ βρίσκεται στο στάδιο της ολοκλήρωσης η συγκρότηση ενός μόνιμου Κέντρου Εκπαίδευσης Ιμάμηδων στο Gaziantep δυναμικότητας 100 εκπαιδευομένων. Παράλληλα, έχει ανατεθεί σε 4 Τούρκους μουφτήδες ο συντονισμός της αποκατάστασης των ζημιών που προκάλεσαν οι τζιχαντιστές στα τζαμιά στην Ασφαλή Περιοχή (Güvenli Βölge) που δημιουργήθηκε από την Τουρκία. Ήδη, πριν το Ραμαζάνι ολοκληρώθηκαν οι εργασίες σε 60 τζαμιά και συνεχίζονται οι εργασίες σε 42 ακόμη.
ε. Συνεχίζεται η επιστροφή Σύριων προσφύγων από την Τουρκία στη Συρία. Ο μέχρι τώρα αριθμός τους ανήλθε στους 37.949.
στ. Το τουρκικό υπουργείο Δικαιοσύνης ανέλαβε τη συγκρότηση των δικαστικών αρχών εκπαιδεύοντας ανάλογα Σύριους νομικούς. Για το λόγο αυτό απεστάλησαν στη Συρία 7 Τούρκοι δικαστικοί.
ζ. Ο συντονισμός των θεμάτων εκπαίδευσης και υγείας πραγματοποιείται από Τούρκους εκπαιδευτικούς και ιατρούς.
η. Βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα αποκατάστασης των προβλημάτων ύδρευσης και ηλεκτροδότησης που υφίστανται. Συνεκτιμώντας όλα αυτά διαπιστώνεται ότι, οι Τούρκοι εισήλθαν στη Συρία για να μείνουν αφενός δημιουργώντας κρατικές δομές ελεγχόμενες πλήρως από την Άγκυρα, αφετέρου αποκόπτοντας τον κουρδικό διάδρομο της βόρειας Συρίας.

Στο ερώτημα σας αναφορικά με την απόκλιση συμφερόντων μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ στη Συρία, η τουρκική στρατηγική δεν αποσκοπεί σε άμεσα και μεγαλεπήβολα αποτελέσματα. Οι Τούρκοι ξέρουν να περιμένουν και προβαίνουν σε μικρά βήματα κάθε φορά. Στην παρούσα Φάση σας προανέφερα τι πέτυχαν. Σε ό,τι έχει να κάνει με τις ΗΠΑ, η Άγκυρα προς το παρόν αρκείται στη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ αναφορικά με τη χορήγηση στην Τουρκία τους εξοπλισμούς που αυτή επιθυμεί. Ειδικότερα, ο Erdogan έθεσε στους Αμερικανούς ως θέμα άμεσης προτεραιότητας τη συμπλήρωση των πολεμικών αποθεμάτων της χώρας του σε πυρομαχικά πυροβολικού και έξυπνων βομβών (αέρος-εδάφους), τα οποία ελαττώθηκαν σημαντικά λόγω των πολύμηνων επιχειρήσεων εναντίον των τζιχαντιστών και εναντίον των Κούρδων. Τούτο κρίνεται σκόπιμο να τύχει ιδιαίτερης προσοχής από ελληνικής πλευράς.
Σε ό,τι έχει να κάνει με τις σχέσεις της Ρωσίας με την Τουρκία θεωρώ ότι, ο Πούτιν γνωρίζει πολύ καλά τον Erdogan, αλλά και ο Erdogan γνωρίζει πολύ καλά τον Πούτιν. Ωστόσο, και οι δύο ηγέτες έχουν βρει ένα modus vivendi και δεν διαφαίνεται μια πιθανή διάρρηξη των σχέσεων τους στο εγγύς μέλλον.

Ερώτηση 3η: Πως μετά όλα τα προαναφερθέντα εκτιμάτε το επίπεδο των ελληνοτουρκικών σχέσεων; Θα υπάρξει συνέχεια της συνεχώς αυξανόμενης τουρκικής επιθετικότητας; Τι επιδιώκει να πετύχει η Τουρκία με την «βιομηχανία» NAVTEX ιδιαίτερα στην περιοχή του συμπλέγματος του Καστελόριζου;

Απάντηση 3η: Με δεδομένο ότι, η Kύπρος-Ανατολική Μεσόγειος-Αιγαίο θεωρείται από την Άγκυρα ως ένα ενιαίο ασύμμετρο Θέατρο Επιχειρήσεων, είναι προφανές ότι η εξωτερική της πολιτική είναι και θα συνεχίσει να είναι ασύμμετρη, στηριζόμενη σε μια ασύμμετρη στρατηγική. Συγκεκριμένα, η εν λόγω ασύμμετρη στρατηγική έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Πρώτον, αναβαθμίζεται ποιοτικά η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες του Αιγαίου.

Δεύτερον, επιδιώκεται η δημιουργία δεδικασμένων για μελλοντικές διεκδικήσεις. Ακολούθως παρατίθεται ένα παράδειγμα. Ο Έλληνας πρέσβης στην Τουρκία απέστειλε επιστολή σε πρεσβείες στην Άγκυρα προκειμένου αυτές να μην συμμετάσχουν με παρατηρητές στην πρόσφατη άσκηση Denizkurdu-2017 (Θαλασσόλυκος-2017) διότι παραβιάζονται τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο στις 23-05-2017, την άσκηση παρακολούθησαν 22 στρατιωτικοί ακόλουθοι από τις ακόλουθες 19 χώρες: Ηνωμένες Πολιτείες, Αίγυπτο, Κίνα, Ιαπωνία, Πακιστάν, Πορτογαλία, Λευκορωσία, Κροατία, Νορβηγία, Αλβανία, Ιράν, Νιγηρία, Αζερμπαϊτζάν, Σομαλία, Μεξικό, Σαουδική Αραβία, Μπαγκλαντές, Αφγανιστάν και Ψευδοκράτος. Κατόπιν τούτου συμπεραίνεται ότι, η επιστολή του πρέσβη μας στην Άγκυρα δεν έτυχε της πλήρους αποδοχής από φίλους και συμμάχους μας. Φυσικά δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο το θέμα αυτό να το εκμεταλλευθεί η Τουρκία στο μέλλον ως ένα «νομικό-νομιμοφανές δεδικασμένο» σε μελλοντικές διεκδικήσεις των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Τρίτον, συνεχίζονται οι προκλητικές ενέργειες της Άγκυρας σε βάρος της Ελλάδος σε ό,τι έχει να κάνει με την έρευνα και διάσωση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, εκμεταλλευόμενη το προσφυγικό-μεταναστευτικό. Τούτο εστιάζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος αφορά στη δέσμευση περιοχών για τη διεξαγωγή ασκήσεων, ενώ ο δεύτερος άξονας έχει να κάνει με τη διεξαγωγή αντίστοιχων επιχειρήσεων.

Τέταρτον, χρησιμοποιούνται τουρκικά πλοία για διεξαγωγή επιστημονικών ερευνών στο Αιγαίο, τα οποία αποτελούν ένα «εργαλείο» της Άγκυρας για κλιμάκωση της έντασης όποτε και όπου αυτή επιθυμεί. Ενδεικτικά, στο Χάρτη 1 φαίνεται η επιχειρησιακή δράση του πλοίου TCG ÇEŞME στο Αιγαίο από τον Δεκέμβριο του 2015 έως τον Μάρτιο του 2017.

Πέμπτον, οι Τούρκοι, μετά την προβολή της στρατιωτικής ισχύος τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο μέσω ασκήσεων, προχωρούν σταδιακά στην προβολή των δυνατοτήτων τους μέσω ναυτικών επιχειρήσεων.

Σε ό,τι έχει να κάνει με τις ασκήσεις ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής:
α. Πραγματοποίηση βολών από ελικόπτερο Sea Hawk με τους νέους πυραύλους αέρος-επιφανείας Temren τουρκικής κατασκευής και βεληνεκούς 18 και 30 χλμ.
β. Συνεργασία ναυτικών μονάδων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη τουρκικής κατασκευής εξοπλισμένα ή μη με πυραύλους.
γ. Συνεργασία πυραυλακάτων με τα επιθετικά ελικόπτερα ΑΗ-1 Kobra και τα τουρκικής κατασκευής Τ-129 ΑΤΑΚ. Σημειωτέον, ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες προκειμένου το τουρκικό πολεμικό ναυτικό να προμηθευθεί επιθετικά ελικόπτερα T-129 τύπου ΑΤΑΚ-D, τα οποία θα φέρουν πυραύλους αέρος-επιφανείας και τορπίλες. Μάλιστα, ένα μέρος αυτών θα ενταχθούν στο υπό ναυπήγηση πλοίο αμφιβίων επιχειρήσεων TCG Anadolu, στα πρότυπα της ναυτικής επιχειρησιακής χρησιμοποίησης των επιθετικών ελικοπτέρων από τις αμερικανικές δυνάμεις πεζοναυτών.
δ. Προβολή μεταφοράς και συγκέντρωσης στρατευμάτων από τη Θράκη στα Μικρασιατικά Παράλια. Συγκεκριμένα αναφερόμαστε στην άσκηση Anadolu Panteri-2017 (Πάνθηρας της Ανατολίας-2017), στο πλαίσιο της Διακλαδικής Δύναμης Επιχειρήσεων Πολύ Υψηλής Ετοιμότητες του ΝΑΤΟ, η οποία διεξήχθη από 25 Μαΐου έως 02 Ιουνίου 2017 και αφορούσε στη μεταστάθμευση του 2ου Μηχανοκίνητου Τάγματος της 8ης Μηχανοκίνητης Ταξιαρχίας (188 μεταφορικά μέσα και 480 άτομα) από τη Ραιδεστό (Tekirdağ) στο Seferihisar της Σμύρνης έναντι της Χίου και της Σάμου. Υπόψη ότι, στην περιοχή αυτή οι Τούρκοι διεξάγουν τις αποβατικές ασκήσεις τους.
ε. Προβολή της υψηλής ισχύος κρούσης με την τελική δοκιμαστική βολή του πυραυλικού συστήματος ΚΑΑΝ (BORA) πριν την παράδοση του στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Την εν λόγω βολή που πραγματοποιήθηκε από την Sinop στα ανοικτά του Ευξείνου Πόντου σε απόσταση 280 χλμ. παρακολούθησε στις 11-05-2017 ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Fikri Işık σε ζωντανή σύνδεση από την Έκθεση Αμυντικής Βιομηχανίας IDEF-2017 στην Κωνσταντινούπολη.

Αναφορικά δε, με τις ναυτικές επιχειρήσεις παρατίθενται δύο παραδείγματα. Το πρώτο αφορά στη σύλληψη 51 παράνομων μεταναστών 21 μίλια δυτικά της Λέσβου και στη ρυμούλκηση του σκάφους που τους μετέφερε στην Τουρκία στις 22-02-2017, χωρίς να υπάρξει καμία αντίδραση από ελληνικής πλευράς. Και το δεύτερο αφορά στην Επιχείρηση «Πεσών Ναύτης ALPER AL» στις 02-06-2017, 120 μίλια νότια της επαρχίας Kalkan της Antalya κατά του εμπορικού πλοίου Commander Tide σημαίας Κονγκό, στο οποίο εντοπίσθηκαν 1.071 κιλά ναρκωτικών ουσιών. (σ.σ. Ο ναύτης της Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών ALPER AL σκοτώθηκε στις 22-05-2016 από έκρηξη κατά τη διάρκεια ελέγχου σε σκάφος που έπλεε στη περιοχή του Hatay). Στην επιχείρηση συμμετείχαν:
α. Μια φρεγάτα, ένα ρυμουλκό πλοίο ανοικτών θαλασσών, ένα ελικόπτερο Sea Hawk και δύο ομάδες SAT (βατραχάνθρωποι επιθετικών αποστολών) της Διοίκησης Ναυτικών Δυνάμεων.
β. Δύο κορβέτες (TCSG Yaşam και TCSG Güven), δύο ελικόπτερα και μια ομάδα με ένα σκύλο της δίωξης ναρκωτικών της Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών.
γ. Προσωπικό της Δίωξης Ναρκωτικών της Αστυνομίας. Ας σημειωθεί ακόμη ότι, το πλοίο Commander Tide ρυμουλκήθηκε στη ναυτική βάση Aksaz, ενώ το γεγονός ότι το 9μελές πλήρωμα του ήταν Τούρκοι δημιουργεί προβληματισμό για το ενδεχόμενο η επιχείρηση αυτή να ήταν «στημένη». (βλ. Χάρτες 2 και 3 αντίστοιχα).


Περαιτέρω, ας συνυπολογισθεί το ενδεχόμενο, οι επιχειρήσεις αυτές να ήταν σχεδιασμένες πριν από το 2014 και διεξήχθησαν από τους Τούρκους όταν δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται εμφανώς από τη σελίδα 233, του βιβλίου με τίτλο «ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ-Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ, 2014, Χρ. Μηνάγιας», στην οποία είχε παρατεθεί ο Χάρτης 4 όπου καταγραφόταν οι περιοχές που οι Τούρκοι έχουν σχεδιάσει να πραγματοποιήσουν παρόμοιες επιχειρήσεις. Ειδικότερα, οι πρόσφατες επιχειρήσεις των Τούρκων (βλ. Χάρτες 2 και 3) πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές Νο 2 και Νο 6 που φαίνονται στο Χάρτη 4 του παραπάνω βιβλίου. Ας ελπίσουμε ότι, δεν θα επιβεβαιωθεί άλλη φορά ο χάρτης που παρατίθεται στο βιβλίο του συντάκτη του παρόντος και ειδικά στις περιοχές Νο 5 και Νο 7.


Έκτον, σύμφωνα με δήλωση του Τούρκου υπουργού Ενέργειας Μπεράτ Αλμπαιράκ, οι δραστηριότητες ερευνών και γεωτρήσεων από τώρα και στο εξής θα ακολουθήσουν μια πιο επιθετική διαδικασία. Ειδικότερα:

α. Αμφισβητείται η κυπριακή ΑΟΖ.
β. Άρχισαν οι προετοιμασίες της επιτροπής διαγωνισμού για την αγορά εξέδρας ή πλοίου γεωτρήσεων και άρχισαν να λαμβάνονται οι πρώτες προσφορές.
γ. Η αγορά σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί εντός 2-3 μηνών.
δ. Εξετάζεται η περίπτωση ενοικίασης εξέδρας γεωτρήσεων, εφόσον δεν ευοδωθεί ο εν λόγω διαγωνισμός.
ε. Η πρώτη γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί σε ένα χρόνο πιθανόν και ενωρίτερα, στο τέλος του 2017.
 Ήδη έχουν καθορισθεί 2-3 περιοχές στην Ανατολική Μεσόγειο ανοικτά της Antalya (βλ. Περιοχή Νο 7 του Χάρτη 4). Συνεπώς, τους επόμενους μήνες θα πρέπει να αναμένεται έντονη «επιθετική» δραστηριότητα πλοίων επιστημονικών ερευνών ανατολικά και νότια του Καστελόριζου.

Έβδομον, στις 23 Μαΐου 2017 άρχισε η δημιουργία σταθμού εδάφους για την πρόγνωση-πρόβλεψη σεισμών στις εγκαταστάσεις του πανεπιστημίου Dokuz Eylül Üniversitesi της Σμύρνης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα πρόγραμμα το οποίο, αφενός θα καλύπτει τις περιοχές του Αιγαίου, της Ανατολικής Μεσογείου και της νοτιοανατολικής Τουρκίας, αφετέρου θα υλοποιηθεί από Τούρκο επιστήμονα γαλλικής καταγωγής που είναι αντιπρόεδρος στο Κέντρο Ερευνών GeoCosmo της NASA. Το πρόγραμμα αυτό, όταν θα τεθεί σε λειτουργία, θα δημοσιοποιεί χάρτες σεισμών, ενώ τα δεδομένα που θα χρησιμοποιούνται για την σχετική αναφορά πρόγνωσης-πρόβλεψης θα προέρχονται από ωκεανογραφικές, μετεωρολογικές και ατμοσφαιρικές έρευνες, οι οποίες θα διαβιβάζονται στη ΝΑSA. Επομένως, το επόμενο χρονικό διάστημα τουρκικά πλοία ωκεανογραφικών και σεισμολογικών ερευνών, πέραν των εθνικών αποστολών τους, θα επιχειρούν στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο με το κάλυμμα αποστολών προς όφελος της NASA.  

Αναφορικά με το ερώτημα σας για τη «βιομηχανία» NAVTEX από πλευράς Τουρκίας, ο Χάρτης 5 καταδεικνύει εμφανώς την πλήρη αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ειδικά στο Κεντρικό και Βόρειο Αιγαίο, καθώς επίσης στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου.

Συμπερασματικά, ο σχεδιασμός της Τουρκίας να ακολουθήσει μια πιο επιθετική διαδικασία στις δραστηριότητες ερευνών και γεωτρήσεων κρίνεται σκόπιμο να αξιολογηθεί με τη δέουσα προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη το νέο δόγμα του Erdoğan «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» που σας προανέφερα.


Ερώτηση 4η: Δέκα μήνες μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα και τους ανηλεείς διωγμούς Erdoğan κατά δικαίων και αδίκων πως διαμορφώνεται η κατάσταση τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις (ΤΕΔ); Πιστεύετε ότι πέρα από τις προθέσεις διατηρούν την δυνατότητα για μια στρατιωτική ενέργεια εναντίον της χώρας μας έστω και περιορισμένη;

Απάντηση 4η: Η απόπειρα πραξικοπήματος στις 15 Ιουλίου 2016 προκάλεσε ένα σημαντικό πλήγμα στη σκληρή ισχύ (hard power) της χώρας, το οποίο εστιάζεται στην ιδεολογική δομή της αλυσίδας διοικήσεως των ΤΕΔ, στις ανάγκες τους σε μόνιμο-επαγγελματικό προσωπικό, καθώς επίσης στη βούληση και το δυναμισμό τους. Συγχρόνως όμως θα ήταν λάθος να μην επισημανθεί το γεγονός ότι, όλα αυτά αποκαθίστανται με σταδιακά αυξανόμενους ρυθμούς. Ειδικότερα:

α. Οι ατλαντιστές αξιωματικοί περιθωριοποιήθηκαν από την αλυσίδα διοικήσεως των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, η οποία συγκλίνει προς μια σύνθεση αποτελούμενη από ακραίους εθνικιστές και ευρασιατιστές.

β. Οι μαζικές αποστρατείες Τούρκων στρατιωτικών που συμμετείχαν άμεσα ή έμμεσα στο πραξικόπημα δεν αποτελούν ένα καινοφανές φαινόμενο της τελευταίας περιόδου. Απεναντίας, αυτό αποτελεί μια διαχρονική παθογένεια που έχει τις ρίζες της στο στρατιωτικό κατεστημένο. Επομένως, δεν αποκλείεται η περίπτωση δρομολόγησης των διαδικασιών που ακολουθήθηκαν στο παρελθόν και ένα μεγάλο μέρος αυτών που αποστρατεύθηκαν να επανέλθουν στην ενεργό υπηρεσία. Ενδεικτικά σας αναφέρω ότι, από τους 280 πιλότους κατηγορούμενους για εμπλοκή τους στο πραξικόπημα, οι 180 έχουν επιστρέψει στα καθήκοντα τους, ενώ συνεχίζεται η υλοποίηση του προγράμματος επιστροφής πιλότων που αποστρατεύθηκαν στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, στις 18-05-2017 πραγματοποιήθηκε η τελετή απονομής των βαθμών σε 24 απόστρατους πιλότους που υπέβαλαν αίτηση επιστροφής στην ενεργό υπηρεσία. Μάλιστα η τουρκική Διοίκηση Αεροπορικών Δυνάμεων για την εν λόγω τελετή ανέφερε στην επίσημη ιστοσελίδας της ότι, «συνεχίζεται η επιστροφή των πρωτοπόρων στη φωλιά τους».

γ. Ως επί το πλείστον, η συγκρότηση, η διάταξη, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός και τα εξοπλιστικά προγράμματα που βρίσκονται σε εξέλιξη δεν έχουν επηρεασθεί από το πραξικόπημα. Παρόλα αυτά, η αποκατάσταση του πλήγματος που αυτές υπέστησαν απαιτεί χρονικό διάστημα τουλάχιστον 2-3 χρόνια. Φυσικά, η εκτίμηση αυτή δεν αφορά στη δυνατότητα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων να πραγματοποιήσουν μια επιχείρηση σε περιορισμένο τόπο και χρόνο αλλά στη δυνατότητα τους να εφαρμόσουν, στο σύνολο του, το Δόγμα της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής τους και συγκεκριμένα το δόγμα των 2,5 πολέμων (Ελλάδα, Συρία και ΡΚΚ). Συνεπώς, θα ήταν λάθος αν θεωρηθεί ότι ο τουρκικός επιχειρησιακός σχεδιασμός στο Θέατρο Επιχειρήσεων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου έχει επηρεασθεί από το πραξικόπημα.

Εν τω μεταξύ, ένα άλλο ζήτημα που προκαλεί εύλογες απορίες είναι η φερόμενη ρητορική από αξιωματούχους και μη της ελληνικής πλευράς, η οποία, ως ένα εκκρεμές, την μια μέρα παρουσιάζει τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις ως διαλυμένες και την επομένη προβάλλεται μια υπέρμετρη κινδυνολογία για θερμό επεισόδιο, κατάληψη νησιών, νησίδων, βραχονησίδων κ.λπ. Για το λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμο να γίνει η ακόλουθη επισήμανση. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, ο Διοικητής της ΜΙΤ είχε επιδώσει σε κάθε μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας ένα φάκελο που περιείχε τις δεκάδες καταγγελίες που είχαν περιέλθει στη ΜΙΤ τους τελευταίους μήνες για το ενδεχόμενο πραξικοπήματος. Φυσικά στο τέλος, αυτές αποδείχθηκαν ανακριβείς και είχαν ως συνέπεια την απώλεια πολύτιμου χρόνου από τις τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας προκειμένου να αντιδράσουν έγκαιρα. Προφανώς, οι προγενέστερες καταγγελίες για πραξικόπημα πιθανόν να ήταν καθοδηγούμενες από τους στασιαστές, εφαρμόζοντας μια παραλλαγή του μύθου του Αισώπου για τον ψεύτη βοσκό, αναφορικά με τον λύκο και τα πρόβατα. Επειδή λοιπόν, οι στασιαστές Τούρκοι αξιωματικοί γαλουχήθηκαν με την ίδια σκέψη και την ίδια στρατιωτική αντίληψη που γαλουχήθηκε η παρούσα στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας, καλό θα ήταν η απειλή μας εξ ανατολών να αξιολογείται με τεχνοκρατικά κριτήρια βάσει των Φάσεων του Κύκλου Πληροφοριών (Διεύθυνση-Συλλογή-Επεξεργασία-Εκμετάλλευση) και όχι με το συναίσθημα και ατεκμηρίωτες αναλύσεις.

Και το σημαντικότερο. Δεν θα πρέπει να επικεντρωνόμαστε μόνο στην στρατιωτική ισχύ, αλλά στον τρόπο που η Τουρκία εργαλειοποιεί το σύνολο των στοιχείων εθνικής ισχύος της, όπως η πολιτική ισχύς, η οικονομική ισχύς, η δημογραφική ισχύς, η γεωγραφική ισχύς, η επιστημονική και τεχνολογική ισχύς, καθώς επίσης η ψυχοκοινωνική και πολιτιστική ισχύς. Ενδεικτικά σας παραθέτω τα ακόλουθο παράδειγμα. Η τουρκική κυβέρνηση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Σομαλία προκειμένου να παραχωρηθούν στην Τουρκία τα αποκλειστικά δικαιώματα αλιείας στις σομαλικές ακτές για 18 έτη. Σύμφωνα με κλειστές πηγές, η σομαλική κυβέρνηση έχει αποδεχθεί την τουρκική πρόταση στις βασικές αρχές της, ωστόσο υπολείπονται ορισμένες λεπτομέρειες. Πως όμως η Άγκυρα έφθασε στο σημείο να διαπραγματεύεται ένα τόσο σοβαρό θέμα σε μια περιοχή ιδιάζουσας παγκόσμιας σημασίας, όπου θα έχει μόνιμη ναυτική παρουσία με αλιευτικά, εμπορικά και πολεμικά πλοία; Μετά το 2011, η Τουρκία, σε συνδυασμό με την ανθρωπιστική βοήθεια που αποστέλλει στη Σομαλία, έχει αναλάβει την ανασυγκρότηση των σομαλικών ενόπλων δυνάμεων και της αστυνομίας, εκπαιδεύοντας Σομαλούς στρατιωτικούς και αστυνομικούς, αρχικά στην Τουρκία και στη συνέχεια σε στρατιωτικές σχολές που άρχισε να ιδρύει στη Σομαλία. Ας σημειωθεί ακόμη ότι ενόψει του Ραμαζανιού, στις 02-06-2017 αναχώρησε από την πόλη Mersin της Τουρκίας ένα εμπορικό πλοίο με προορισμό τη Σομαλία, μεταφέροντας ανθρωπιστική βοήθεια με 15 τόνους τρόφιμα, συνοδευόμενο από τη φρεγάτα TCG Giresun. Υπόψη ότι πρόκειται για τη 12η αποστολή μεταφοράς ανθρωπιστικής βοήθειας στη Σομαλία.

Ερώτηση 5η: Πως βλέπει το τουρκικό πολιτικό κατεστημένο αλλά και η τουρκική κοινή γνώμη την Δύση;

Απάντηση 5η: Η απάντηση στο ερώτημα σας αποτυπώνεται πλήρως στα συμπεράσματα της ετήσιας έρευνας για το έτος 2016 που πραγματοποίησε το πανεπιστήμιο Kadir Has Üniversitesi της Κωνσταντινούπολης το χρονικό διάστημα από 07 έως 16-12-2016 στις πρωτεύουσες 26 νομών. Ειδικότερα, σε ό,τι έχει να κάνει με την εξωτερική πολιτική, η αντίληψη της τουρκικής κοινωνίας έχει ως ακολούθως: 
α. Περιορίσθηκε στο 37,5% η αντίληψη περί κινδύνου διαμελισμού της Τουρκίας. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2015 ήταν 54,2%. Τούτο προφανώς οφείλεται στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Φορέων Ασφαλείας της χώρας κατά του ΡΚΚ, το οποίο υπέστη σημαντικότατα πλήγματα σε ό,τι έχει να κάνει με τις επιχειρησιακές δυνατότητες του, όπως απώλειες σε προσωπικό, καταστροφή πολεμικών αποθεμάτων και αποκοπή παράνομων ή μη χρηματοδοτήσεων. Συγχρόνως όμως, θα ήταν λάθος να μην συνυπολογισθούν και οι τουρκικές απώλειες, οι οποίες φαίνεται να μην επηρεάζουν τη θέληση για συνέχιση των επιχειρήσεων και ολοκλήρωση των επιδιωκόμενων στόχων. 
β. Μόνο το 45,7% στηρίζει την υποψηφιότητα της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. 
γ. Το 58% θεωρεί ότι η χώρα θα πρέπει να συνεχίσει να είναι μέλος του ΝΑΤΟ. 
δ. Το 88,7% δεν θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως σύμμαχο/φίλο. 
ε. Οι χώρες που αποτελούν απειλή για την Τουρκία ταξινομούνται ως εξής: Ισραήλ 73,3%, Ηνωμένες Πολιτείες 60,4%, Συρία 59,3%, Ιράκ 58,3%, Αρμενία 56,8%, Ιράν 55,3%, Ρωσία 42,8% και Ελλάδα 42,8%. Επισημαίνεται ότι το αντίστοιχο ποσοστό για την Ελλάδα το 2015 ήταν 26,3%
στ. Αναφορικά με το θέμα της συνεργασίας με άλλες χώρες, παρατηρείται ένας ευρασιατικός προσανατολισμός σε ποσοστό 52,4%, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονται σε 5,7% και 8,8% αντίστοιχα. Επίσης, οι εξελίξεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή έπληξαν τον αλαζονικό μεγαλοϊδεατισμό που προέβαλε το δίδυμο Ερντογάν-Νταβούτογλου με αποτέλεσμα η τουρκική κοινωνία να αρχίζει πλέον να αναθεωρεί τις απόψεις της αναφορικά με την ιδέα της ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής. Ειδικότερα, ενώ το 2013 οι Τούρκοι υποστήριζαν με ποσοστό 49,4% την ιδέα της ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής, το 2016 το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 20,3%. Ακολούθως παρατίθενται αναλυτικοί πίνακες της εν λόγω έρευνας.
 
Ερώτηση 6η: Πως θα θέλατε να κλείσετε την παρούσα συνέντευξη;

Απάντηση 6η: Στις 14-05-2017, δύο ημέρες πριν την συνάντηση του Tayyip Erdoğan με τον Αμερικανό πρόεδρο Donald Trump, σε άρθρο της τουρκικής εφημερίδας Sabah είχε αναγραφεί το εξής: «Το πρώτο αμερικανικό πλοίο που ήρθε στην Τουρκία το 1800, το υποδεχθήκαμε στέλνοντας σε αυτό ένα αρνί και λουλούδια. Το αρνί περνάει το μήνυμα και συμβολίζει την ειρήνη, ενώ τα λουλούδια συμβολίζουν το Hoşgeldiniz (καλώς ήλθατε). Στο Hoşgeldiniz δεν πήραμε απάντηση, ενώ την ειρήνη ακόμη την ψάχνουμε.». Πρόκειται για ένα κείμενο πολύ ευρηματικό που συνδυάζει την γεωπολιτική με την ιστορία. Όμως, σε ό,τι έχει να κάνει με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ας κλείσουμε τη συνέντευξη με μια παρατήρηση: «Οι Τούρκοι μας έδωσαν πολλές φορές λουλούδια. Να δούμε πότε θα μας δώσουν και το αρνί.».
Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

8 Μαΐ 2017


Συνέντευξη - έκπληξη του αμερικανού πρέσβη Τζέφρι Πάιατ - «Ο Πρωθυπουργός έχει πλέον την ευκαιρία να διαμορφώσε ένα νέο αφήγημα για να πλεύσει η Ελλάδα σε πιο ήρεμα νερά» - Τι ζητεί για τη βάση της Σούδας - Τι λέει για Τουρκία - Βαλκάνια

Γράφει ο Αθανασόπουλος Αλ. Άγγελος

«Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από την είδηση για τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Είμαι αισιόδοξος ότι τώρα θα δούμε ταχεία πρόοδο προς το Eurogroup της 22ας Μαΐου που θα εγκρίνει την εκταμίευση της επόμενης δόσης» λέει ο αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ.

Η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα έχει μπροστά της την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα της κρίσης σε αφήγημα ευκαιρίας μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, εκτιμά ο Τζέφρι Πάιατ. Ο αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, μιλώντας στο «Βήμα», εμφανίζεται έτοιμος για δυναμικές πρωτοβουλίες στους πυλώνες της διμερούς αμυντικής συνεργασίας και της προσέλκυσαης επενδύσεων στην Ελλάδα. Λέει δημοσίως ότι η Ουάσιγκτον βλέπει θετικά την επέκταση της αμυντικής συμφωνίας για τη βάση της Σούδας, αναγνωρίζει τη σημασία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στη Μεσόγειο και εμφανίζεται έτοιμη να συνδράμει με στρατιωτικό υλικό. Παράλληλα, ο ίδιος θα μεταβεί σύντομα στις ΗΠΑ για να διερευνήσει και να προωθήσει το επενδυτικό ενδιαφέρον. Σε σχέση με την Τουρκία, ο κ. Πάιατ είναι προσεκτικός και αναγνωρίζει την ψύχραιμη στάση της Αθήνας απέναντι στη γειτονική χώρα - χωρίς να παραγνωρίζει το ιστορικό βάρος των σχέσεων. Τέλος, θεωρεί ότι οι σχέσεις ΗΠΑ - Ευρώπης επιστρέφουν σταδιακά σε μια ισορροπία μετά την αρχική δύσκολη περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ.

Από την πρώτη επίσημη ομιλία σας αναφερθήκατε στη σημασία της Σούδας. Για πρώτη φορά σε αυτό το θέμα η αμερικανική υποστήριξη γίνεται τόσο δημόσια. Θα μας πείτε γιατί;
«Πιστεύω πολύ στη σημασία της γεωγραφίας στις διεθνείς σχέσεις. Η γεωγραφία παραμένει, παρά την παγκοσμιοποίηση, αποφασιστικός παράγοντας. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για την Ευρώπη και την Ευρασία. Η Ελλάδα καταλαμβάνει μια σημαντικότατη γεωγραφική θέση. Υπήρξε για αιώνες η πύλη προς την Ευρώπη, μια πύλη που συνέδεε την Ευρώπη με την ευρασιατική μάζα. Σε ό,τι αφορά ζητήματα άμεσης σημασίας, πάντα σκέπτομαι με βάση τρεις διαφορετικούς κύκλους. Ο πρώτος είναι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικότερα στη Συρία, όπου η Ελλάδα μάς βοηθά να διαχειριστούμε τις προκλήσεις που προέρχονται από αυτή την κατεύθυνση. Ο δεύτερος κύκλος αφορά την κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς επίσης στα Δυτικά Βαλκάνια και το ρωσικό πρόβλημα που σχετίζεται με αυτές τις περιοχές. Ο δε τρίτος κύκλος έχει σχέση με τη Νότια Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική. Είναι σημαντικός για την πρόκληση της μετανάστευσης και θα καταστεί σημαντικότερος αφού επικρατήσουμε στρατιωτικά του ISIS. Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο αυτής της στρατηγικά σημαντικής γεωγραφίας και συνιστά για εμένα το επιχείρημα για την οικοδόμηση μιας ισχυρής συνεργασίας σε θέματα άμυνας και ασφάλειας. Η συμμαχία μας είναι πολύ ισχυρή και σε λίγο καιρό θα γιορτάσουμε 70 χρόνια της αμυντικής μας συνεργασίας. Η σημασία του Νότου και η έμφαση του ΝΑΤΟ σε αυτόν είναι κάτι νέο. Αντανακλά τις εξελίξεις στις τρεις σφαίρες επιρροής που περιέγραψα. Το σημαντικό για εμένα είναι ότι, πέραν της γεωγραφίας, οι χώρες μας έχουν συγκλίνοντα συμφέροντα για σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, για τη θαλάσσια ασφάλεια, για την παράνομη μετανάστευση, για την καταπολέμηση των δικτύων λαθρεμπορίας. Δεν ξέρω τι συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά για το πού βρισκόμαστε σήμερα υπάρχει μια ξεκάθαρη ευκαιρία από όσα συζητώ στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας και γενικότερα στην κυβέρνηση. Η επιθυμία είναι να σκεφτούμε πιο φιλόδοξα για το πώς θα συνεργαστούμε στο μέλλον - κυρίως στον τομέα της ασφάλειας. Κοιτώντας 5-10 χρόνια μπροστά, η Ελλάδα θα παραμένει ένα ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ και μία δημοκρατία. Στον περίγυρο της Ελλάδος πολλά πράγματα θα είναι λιγότερο προβλέψιμα. Και το επιχείρημα της ενίσχυσης της επένδυσης που έχουμε κάνει εδώ τα τελευταία 70 χρόνια είναι ισχυρό».

Μιλήσατε για φιλόδοξα σχέδια. Ποια θα μπορούσαν να είναι τα πρακτικά βήματα στην αμυντική συνεργασία; Σας ενδιαφέρει η πολυετής επέκταση χρήσης της βάσης της Σούδας;
«Κατά την πρόσφατη επιτυχημένη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, ο κ. Καμμένος μίλησε δημόσια για την πρόθεση της κυβέρνησης να επεκτείνει για περισσότερα από ένα έτη τη συμφωνία για τις δραστηριότητές μας στη Σούδα. Θα το καλωσορίζαμε αυτό. Θα διευκόλυνε τον σχεδιασμό, αλλά και τη χρηματοδότηση, καθώς έχουμε κάνει αξιοσημείωτες επενδύσεις εκεί. Εκτιμούμε πολύ όσα προσφέρει η Σούδα από την άποψη του ελλιμενισμού αεροπλανοφόρων και αεροσκαφών, επειγουσών προσγειώσεων ή αποστολών ρουτίνας για ανεφοδιασμό. Θα έδινα επίσης έμφαση, έπειτα από όσα έχω συζητήσει με τον Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Αποστολάκη, στο ενδιαφέρον του Πολεμικού Ναυτικού να αναπτύξει μια ισχυρότερη και εμφανέστερη παρουσία στο Νότιο Αιγαίο. Η ανάπτυξη όμως ελληνικών πλοίων που θα υπηρετήσει τα κοινά μας συμφέροντα στην αστυνόμευση της περιοχής θα απαιτήσει κάποιου είδους υποστήριξη. Σε σχέση με τη στρατιωτική βοήθεια, καθώς η Ελλάδα είναι μέλος της ΕΕ και της ευρωζώνης, υπάρχουν ορισμένα όρια στο επίπεδο της συνδρομής που μπορούμε να παρέχουμε. Ανεξαρτήτως αυτού όμως, ενδιαφερόμαστε η Ελλάδα να μπορεί να συντηρήσει αξιόμαχες Ενοπλες Δυνάμεις διότι είναι και προς το δικό μας συμφέρον. Εγώ και η ομάδα μου εργαζόμαστε σκληρά να εντοπίσουμε πρόσθετες ευκαιρίες για μεταφορά πλεονάζοντος στρατιωτικού υλικού. Πρόσφατα έφθασαν ελικόπτερα Chinook, έχουμε ήδη ξεκινήσει ένα πρόγραμμα για μεταφορά ελικοπτέρων Kiowa, είμαστε ενθουσιασμένοι με την πρόοδο του εκσυγχρονισμού των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας Ρ-3. Δεν το βλέπουμε ως συναλλαγή, αλλά ως προώθηση κοινών συμφερόντων».

Τι εννοείτε όταν αναφέρεστε σε ένα περιβάλλον μη προβλεψιμότητας; Συμπεριλαμβάνετε σε αυτό την Τουρκία;
«Βρέθηκα πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη και είχα μεταξύ άλλων την ευκαιρία να συνομιλήσω με τους ομολόγους μου στην Αγκυρα και στη Λευκωσία, Τζον Μπας και Κάθριν Ντόχερτι αντιστοίχως. Αυτό που είπα στον κ. Μπας είναι ότι έχω εντυπωσιαστεί από τις συζητήσεις μου με υψηλόβαθμους έλληνες αξιωματούχους μετά το τουρκικό δημοψήφισμα, για την έμφαση που δίνουν στο να παραμείνει η Τουρκία αγκυροβολημένη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τα αμερικανικά και ελληνικά συμφέροντα συγκλίνουν στο ζήτημα αυτό. Θέλουμε μια Τουρκία δημοκρατική, που θα σέβεται τα ευρωπαϊκά κριτήρια διακυβέρνησης και θα είναι σταθερή. Ενθαρρύνουμε να παραμείνουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας Αθήνας - Αγκυρας. Εχουμε μια πολύπλοκη διμερή ατζέντα με την Τουρκία, ιδιαίτερα στη Συρία. Επίσης, συνομιλώντας με τούρκους και ισραηλινούς αξιωματούχους, υπάρχει ήδη στενή οικονομική συνεργασία που μπορεί να αναπτυχθεί».

Υπήρξε μεγάλη συζήτηση στην Ελλάδα μετά την εκλογή Τραμπ σχετικά με το αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα. Τι πιστεύετε;
«Το συμφέρον των ΗΠΑ είναι να δουν την Ελλάδα, μια σύμμαχο χώρα στο ΝΑΤΟ και μέλος της ευρωζώνης, να βγαίνει από τον επταετή κύκλο οικονομικής κρίσης και να πορεύεται σε έναν δρόμο βιώσιμης ανάπτυξης. Αυτή είναι θέση αρχής. Πρόκειται για διαρκές αμερικανικό συμφέρον. Από αυτή την οπτική, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από την είδηση για τη συμφωνία της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Είμαι αισιόδοξος ότι τώρα θα δούμε ταχεία πρόοδο προς το Eurogroup της 22ας Μαΐου που θα εγκρίνει την εκταμίευση της επόμενης δόσης. Σε σχέση με την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ επί της ελληνικής οικονομικής κατάστασης, δεν έχω να προσθέσω κάτι σε όσα πρόσφατα είπε ο ίδιος ο πρόεδρος».

Πώς βλέπετε το μέλλον της χώρας, ιδιαίτερα μετά την ολοκλήρωση της τρέχουσας αξιολόγησης;
«Πιστεύω ότι ο πρωθυπουργός Τσίπρας έχει πλέον μια ευκαιρία να διαμορφώσει ένα νέο αφήγημα. Επί χρόνια πολλοί ανησυχούσαν για το Grexit και αν η Ελλάδα θα τα καταφέρει μέχρι την επόμενη δόση. Υποθέτοντας ότι η διαδικασία θα προχωρήσει και η επόμενη εκταμίευση πραγματοποιηθεί, η Ελλάδα θα πλεύσει σε ήρεμα νερά για περίπου δύο χρόνια. Θα είναι μια περίοδος οικονομικής και χρηματοδοτικής προβλεψιμότητας και μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία. Τον Ιούνιο θα μεταβώ στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον με τον υπουργό Οικονομίας Δημήτρη Παπαδημητρίου. Προσβλέπω να περιγράψω τις ευκαιρίες που βλέπω για διευρυμένες εμπορικές σχέσεις και επενδύσεις στην Ελλάδα. Το ταξίδι αυτό έχει επίσης ως σκοπό να καταδείξει την υποστήριξή μας για την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό ώστε να βγει από τον συνεχή κύκλο κρίσης. Το βάρος και η ευθύνη όμως ανήκουν στον Πρωθυπουργό, ώστε να αδράξει την ευκαιρία να αλλάξει το αφήγημα, να υπάρξει κινητικότητα σε ορισμένες από τις αποκρατικοποιήσεις-κλειδιά, όπως στην ενέργεια και στο Ελληνικό. Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι στο πολιτικό σύστημα που απλά θέλουν να πουν "όχι". Δεν ενδιαφέρονται να δουν την Ελλάδα να προχωράει μπροστά επειδή είναι άβολο για αυτούς από ιδεολογικής απόψεως ή λόγω προσωπικών οικονομικών συμφερόντων. Προσωπικά θα κάνω ό,τι μπορώ για να υπογραμμίσω το πολιτικό συμφέρον των ΗΠΑ ώστε η μεταρρυθμιστική διαδικασία να παράγει τα οφέλη που ελπίζουμε».

«Η σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη και θα βρεθούν λύσεις»

Υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Μετά την εκλογή του προέδρου Τραμπ, πολλοί αισθάνθηκαν άβολα στην Ευρώπη λόγω των θέσεών του για το ΝΑΤΟ, το εμπόριο κ.ά. Ποιο μέλλον βλέπετε για τις διατλαντικές σχέσεις;
«Επειτα από μια περίοδο αγωνίας κατά τη διάρκεια της μετάβασης, υπήρξαν πολύ σαφή μηνύματα από την κυβέρνηση Τραμπ προς την Ευρώπη χάρη στα ταξίδια του υπουργού Αμυνας Μάτις και του αντιπροέδρου Πενς και στην ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Τίλερσον. Επίσης, ο πρόεδρος Τραμπ θα επισκεφθεί τις Βρυξέλλες σε περίπου δύο εβδομάδες. Κατά μία έννοια "έχουμε επιστρέψει στη δουλειά" με ξεκάθαρη τη θέση ότι οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται για την ισχύ και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών θεσμών. Σε ό,τι αφορά το μέλλον, υπάρχουν ορισμένα εμπορικά θέματα που πρέπει να τακτοποιήσουμε. Η οικονομική και εμπορική σχέση ΗΠΑ - ΕΕ είναι η σημαντικότερη στον κόσμο και είμαι πεπεισμένος ότι θα βρεθούν λύσεις. Στο στρατηγικό επίπεδο, το απλό γεγονός είναι ότι η Ευρώπη είναι το πρώτο μέρος στο οποίο προσφεύγουν οι ΗΠΑ σε περιόδους κρίσης ή προβλημάτων. Δεν βλέπω να αλλάζει αυτό. Πιστεύω ότι η διατλαντική σχέση πατάει σε στέρεο έδαφος».

Βλέποντας όσα συμβαίνουν στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στην πΓΔΜ, θα λέγατε ότι υπάρχει κάποιου είδους ρωσική ανάμειξη;
«Πολύ σημαντική ερώτηση. Πιστεύω ότι υπάρχει μια ρωσική ατζέντα στα Βαλκάνια. Δείτε τη ρωσική δραστηριότητα στο Μαυροβούνιο με τη Μόσχα να είναι ο "συγγραφέας" μιας απόπειρας πραξικοπήματος εναντίον μιας εκλεγμένης κυβέρνησης με σκοπό να εκτροχιαστεί η απόφασή της για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Αυτή είναι μια περιοχή στην οποία η Ελλάδα παίζει ήδη έναν σημαντικό ρόλο, που μπορεί όμως να γίνει σημαντικότερος. Η Ελλάδα είναι ένα ισχυρό παράδειγμα για τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων επειδή δείχνει πρώτα από όλα την έλξη του ευρωπαϊκού μοντέλου, τη σημασία των μεταρρυθμίσεων, τη δύναμη των ευρωπαϊκών θεσμών της. Θα ήλπιζα οι ΗΠΑ να συνεχίσουν να είναι παρούσες στην περιοχή. Συνεργαζόμαστε με την ελληνική κυβέρνηση για να συγχρονίσουμε τις προσεγγίσεις μας, ενώ την Πέμπτη και την Παρασκευή, 4-5 Μαΐου, επρόκειτο να έλθει στην Ελλάδα ο ομόλογός του Τζόναθαν Κόεν. Για τις χώρες σε μετάβαση, η εμπειρία μου από την Ουκρανία είναι ότι όταν μια κοινωνία επιλέξει έναν δρόμο, αυτός δύσκολα μπορεί να αλλάξει. Το έργο οικοδόμησης μιας ευρωπαϊκής κοινωνίας μπορεί να πάρει δεκαετίες και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα το βρουν. Χρειάζονται διπλωματική, τεχνική ή και οικονομική υποστήριξη, όπως αυτή που έχει προσφέρει η Ελλάδα μέσω των εμπορικών δεσμών, αλλά και ειδικότερα της ενέργειας».

Η Αθήνα, η Αγκυρα, το «ιστορικό βάρος» και οι επενδύσεις

Λογική αμοιβαίου οφέλους στην Ανατολική Μεσόγειο. Πόσο σημαντικές είναι για τις ΗΠΑ οι τριγωνικές συνεργασίες Ελλάδος - Κύπρου - Ισραήλ και Ελλάδος - Κύπρου - Αιγύπτου;
«Καλωσορίζουμε τη συμμετοχή της Ελλάδος σε αυτές τις συνεργασίες. Εχουν διαφορετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά και το πιο ενδιαφέρον για εμένα είναι η "διαγώνιος" Ελλάδος - Ισραήλ. Υπάρχει η ενέργεια. Υπάρχει η άμυνα, όπως απέδειξε η συμμετοχή ισραηλινών F-16 στην πρόσφατη άσκηση Ηνίοχος. Υπάρχει η πλευρά της συνεργασίας στους τομείς της οικονομίας και της καινοτομίας. Υπάρχει, τέλος, το ζήτημα των αξιών. Οι ΗΠΑ, η Ελλάδα και το Ισραήλ είναι ισχυρές δημοκρατίες με ισχυρούς θεσμούς και αυτό βοηθά στις πολιτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον. Σχετικά με την Αίγυπτο, έχουμε απλώς "ξύσει την επιφάνεια". Υπάρχει μεγάλη εκτίμηση στην Ουάσιγκτον για τη στρατιωτική σχέση Αθήνας - Καΐρου. Η Κύπρος είναι επίσης γεωγραφικά σημαντική. Μας ενδιαφέρει να αναπτύξουμε τις σχέσεις των χωρών της περιοχής σε μια λογική αμοιβαίου οφέλους. Ενα από τα θέματα που μου κάνουν εντύπωση στην ενέργεια είναι ότι η συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ, Τουρκίας δεν μπορεί παρά να είναι αμοιβαία επωφελής».

Δεν σας φαίνεται όμως ότι η Αγκυρα θέλει να χαλάσει την προοπτική συνεργασίας;
«Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στην περιπλοκή των σχέσεων Αθήνας - Αγκυρας. Είναι για εμένα πολύ σημαντικό ότι υπάρχουν ξεκάθαρα μηνύματα από το Μέγαρο Μαξίμου αλλά και το υπουργείο Εξωτερικών, όπου έχει καταβληθεί μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθούν τα κανάλια επικοινωνίας ανοιχτά και να υπάρξει θετικός διάλογος. Δεν σημαίνει ότι η σχέση θα είναι εύκολη, υπάρχει μεγάλο ιστορικό βάρος για κάτι τέτοιο. Είναι σημαντικό όμως να αναζητηθούν δρόμοι για μελλοντική συνεργασία, όπως η ενέργεια».

Υπάρχουν τομείς στους οποίους διακρίνετε αμερικανικό επενδυτικό ενδιαφέρον;
«Υπάρχει ο τουρισμός που μπορεί να φέρει γρήγορο όφελος. Αλλος τομέας είναι η ενέργεια. Μιλήσαμε ήδη για τον ΤΑΡ, ενώ υπάρχει ήδη αμερικανική παρουσία στην παραγωγή υδρογονανθράκων με την Energean στο Βόρειο Αιγαίο. Υπάρχουν και άλλες εταιρείες που έχουν εκφράσει ενδιαφέρον σε εμένα προσωπικά και αναμένουν τα κατάλληλα μηνύματα. Ακούω επίσης αρκετά πράγματα για τον αγροτοδιατροφικό τομέα, όπου υπάρχουν δύο επίπεδα: το ένα είναι το μάρκετινγκ της Ελλάδος και της ελληνικής κουζίνας και το δεύτερο, λαμβανομένης υπόψη της τεράστιας ευρωπαϊκής αγοράς, είναι ότι η Ελλάδα είναι μία πολύ ελκυστική επιχειρησιακή βάση επειδή με όρους ευρωζώνης είναι φθηνή από άποψη κόστους. Για την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προσέλκυση επενδύσεων είναι η σημαντικότερη προϋπόθεση για να έλθει η οικονομική ανάπτυξη».

Πηγή "Το Βήμα"

Σχόλιο ιστολογίου: Θα προτιμούσαμε να κρατήσουμε αποστάσεις από τον τίτλο της δημοσίευσης, αφού πάγια τακτικά των ΗΠΑ είναι να επηρεάζουν ή να στηρίζουν, χωρίς όμως ποτέ να μπορεί να επιβεβαιωθεί η ό,ποια θετική ή αρνητική τους "παρέμβαση". Ως εκ τούτου, μάλλον ως προπαγανδιστικός -υπέρ της σημερινής κυβέρνησης- φαίνεται να είναι ο συγκεκριμένος τίτλος...




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

2 Μαΐ 2017


Ο άνθρωπος που μαζί με τον George Soros έφτιαξε το πρώτο πραγματικό διεθνές επενδυτικό fund (Quantum Fund), το οποίο τη δεκαετία του ’70 κέρδισε 4.200%, όταν ο αμερικανικός δείκτης S&P ενισχύθηκε 47%, μιλάει για την Ελλάδα, την Ευρώπη, τη νέα Αμερική του Trump και την επόμενη μεγάλη παγκόσμια κρίση. Ο 75χρονος θρυλικός επενδυτής Jim Rogers, ο οποίος αποφάσισε σε ηλικία 37 ετών να αποσυρθεί από την ενεργό δράση και να γυρίσει δύο φορές τον κόσμο (είναι κάτοχος 2 ρεκόρ Γκίνες), βλέπει τις εξελίξεις από μία εντελώς διαφορετική οπτική γωνία.

Με την… άνεση του επενδυτή που έχει κερδίσει τα πάντα, έχει δει κυβερνήσεις να καταρρέουν, σύνορα να χάνονται και πολιτισμούς να αλλάζουν, έχοντας παίξει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των αγορών στη σημερινή τους μορφή, ο Jim Rogers αντιδρά στις κινήσεις του Donald Trump, προτείνει την κατάργηση του κέντρου αποφάσεων των Βρυξελλών για να σωθεί η Ευρώπη και προβλέπει ότι σίγουρα μέσα στο 2018 ο πλανήτης θα βρεθεί αντιμέτωπος με μία κρίση που όμοιά του δεν έχει ξαναδεί.

Όσο για το ελληνικό χρέος, σημειώνει με νόημα ότι όπως αυτός έκανε ένα πολύ μεγάλο λάθος... με την πρώτη του γυναίκα και το πλήρωσε, έτσι και οι πιστωτές της Ελλάδας πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Μαριόλη

Κύριε Rogers, έχετε παρακολουθήσει τις εξελίξεις στην Ευρωζώνη και την εξέλιξη του «ελληνικού δράματος»;

Είναι δύσκολο να ζει κανείς σε αυτόν τον πλανήτη και να μην γνωρίζει για το ελληνικό δράμα και τα προβλήματα της Ελλάδας. Όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει στην Ελλάδα ακόμη και αν κάποιοι δεν έχουν ιδέα που βρίσκεται στο χάρτη. Γνωρίζω λοιπόν καλά το ελληνικό ζήτημα. Όπως θα ξέρετε, τα προβλήματα της Ελλάδας όχι μόνο δεν έχουν λυθεί αλλά χειροτερεύουν. Το ελληνικό χρέος αυξάνεται, όσο και αν πληρώνει η Ελλάδα και αυτό κάνει το πρόβλημα χειρότερο.

Άρα πιστεύετε κι εσείς ότι χρειάζεται μία γενναία ελάφρυνση του χρέους;

Ναι. Βασικά αυτό που χρειάζεται είναι μία λύση στο πρόβλημα. Αυτό που ξέρω είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πληρώσει αυτά που χρωστάει. Είναι ανθρωπίνως –και μαθηματικά– αδύνατο να πληρώσει ποτέ η Ελλάδα το χρέος της. Κάποιος πρέπει να αναγνωρίσει την πραγματικότητα και να γίνει επανεκκίνηση. Η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει ξανά στο παρελθόν, όπως και άλλες πολλές χώρες. Συνεπώς η μοναδική λύση που βλέπω είναι να αποδεχτούν αυτοί που πρέπει την πραγματικότητα, να αφήσουν την Ελλάδα να χρεοκοπήσει, να αναλάβουν τις ζημιές οι τράπεζες και όποιος άλλος και να αρχίσουν από το μηδέν.

Αυτό σημαίνει και έξοδος από την Ευρωζώνη;

Αυτό εξαρτάται από την Ελλάδα. Εγώ δεν θα επέλεγα να εγκαταλείψω την ένωση αν ήμουν στη θέση σας. Για να το θέσω πιο σωστά, η ζώνη ελεύθερου εμπορίου είναι σπουδαίο πράγμα. Αυτό που δεν λειτουργεί σωστά είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Βρυξέλλες. Άρα η καλύτερη λύση θα ήταν να μην υπάρχει η γραφειοκρατία των Βρυξελλών και να ξεκινήσει από την αρχή η ζώνη ελεύθερου εμπορίου στην Ευρώπη.

Το ελεύθερο εμπόριο είναι μία θαυμάσια ιδέα. Το πρόβλημα είναι οι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες που προσπαθούν να επιβάλλουν τις ίδιες γραφειοκρατικές αποφάσεις σε πολλούς. Για παράδειγμα, οι Έλληνες με τους Γάλλους είναι πολύ διαφορετικοί λαοί. Το να λένε κάποιοι γραφειοκράτες στις Βρυξέλλες ότι όλοι πρέπει να κάνουν το ίδιο, είναι παράλογο. Μία λύση θα ήταν να καταργηθεί με κάποιο τρόπο το κέντρο αποφάσεων των Βρυξελλών, αλλά να διατηρηθεί η ζώνη ελεύθερου εμπορίου, να ακυρωθεί το ελληνικό χρέος, να γίνει αναδιάρθρωση μέσω χρεοκοπίας και να ξεκινήσουν από την αρχή. Θα συμβεί τίποτα από όλα αυτά; Όχι. Είναι πολύ λογικό κάτι τέτοιο. Οι πολιτικοί δεν σκέφτονται έτσι.

Ναι, αλλά πάντα υπάρχει το πρόβλημα του ποιος θα δεχτεί να πληρώσει για όλα αυτά...

Να πληρώσουν αυτοί που έδωσαν τα δάνεια, όπως οι τράπεζες. Ό,τι δηλαδή συμβαίνει σε όλες τις χρεοκοπίες. Σε όλη την ιστορία, οι άνθρωποι που κάνουν λάθη, χάνουν χρήματα. Εγώ δεν έδωσα δάνεια στην Ελλάδα, αλλά πολλοί άλλοι το έκαναν και αυτοί θα πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη. Όπως όταν εγώ κάνω λάθος στο χρηματιστήριο δέχομαι τις επιπτώσεις, έτσι και αυτοί που έδωσαν δάνεια στην Ελλάδα πρέπει να υποστούν τις συνέπειες.


Δεδομένου ότι το ελληνικό χρέος σήμερα βρίσκεται στην κατοχή του «επίσημου τομέα», δηλαδή των ευρωπαϊκών χωρών και του ΔΝΤ, αυτοί πρέπει να αναγνωρίσουν το λάθος τους;

Ακριβώς. Αυτοί που έκαναν το λάθος να δανείσουν θα πρέπει να αναλάβουν τις ζημιές. Έχω κάνει πάρα πολλά λάθη στη ζωή μου, όπως ο γάμος με την πρώτη μου γυναίκα. Αυτό κι αν ήταν μεγάλο λάθος. Έπρεπε, ωστόσο, να αναλάβω την ευθύνη. Δεν σας πήρα τηλέφωνο να σας ρίξω ευθύνες και να σας πω να αναλάβετε εσείς τη γυναίκα μου κι εγώ να μην έχω καμία επίπτωση. Αν κάνετε κι εσείς λάθος με την πρώτη σας γυναίκα παρακαλώ μη με πάρετε τηλέφωνο...

Κάτι αντίστοιχο πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει και με τις τράπεζες και το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων;

Ναι, θα πρέπει με κάποιο τρόπο να γίνει μία επανεκκίνηση. Στην Αμερική, για παράδειγμα, έχουμε δει πόλεις, πολιτείες και τράπεζες να χρεοκοπούν. Δεν ήταν εύκολο, ήταν τρομερό, όμως η Αμερική δεν χάθηκε από τον χάρτη επειδή κάποιες πολιτείες και τράπεζες χρεοκόπησαν. Δεν θα είναι μία ευχάριστη διαδικασία. Μπορείτε αν θέλετε να συνεχίσετε να αγνοείτε το πρόβλημα στην Ελλάδα, όμως έτσι απλά το παρατείνετε. Στο τέλος, κάποιος θα πρέπει να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα.

Η Αμερική όμως μπορεί και τυπώνει συνεχώς χρήμα. Και η Ευρώπη μπορεί όμως η Ελλάδα όχι...

Η Ελλάδα δεν μπορεί, έχετε δίκιο. Ωστόσο, θα ήταν χειρότερα για την Ελλάδα αν αποφάσιζε να εγκαταλείψει την Ευρωζώνη για να αρχίσει να τυπώνει δραχμές. Θυμάμαι τις εποχές που η Ελλάδα τύπωνε όσο χρήμα μπορούσε, μέχρι να... τελειώσουν τα δέντρα. Δεν ήταν καλές εποχές για την Ελλάδα.

Κατά τη γνώμη μου, η επιστροφή στη δραχμή θα είναι καταστροφή για την Ελλάδα. Μπορεί να είναι όλοι χαρούμενοι στην αρχή αλλά μετά οι Έλληνες πολιτικοί θα κάνουν το ίδιο που έκαναν πάντα, αυτό που έκαναν πάντα και οι πολιτικοί άλλων χωρών. Θα τυπώνουν χρήμα, με αποτέλεσμα η αξία του νομίσματος να αλλάζει συνεχώς. Θα υπάρξουν κάποιες καλές περίοδοι, όμως στη συνέχεια θα υπάρξουν και πολύ σημαντικά οικονομικά προβλήματα. Αν όμως αυτό θέλει να κάνει η Ελλάδα, εμένα δεν μου πέφτει λόγος γιατί δεν είμαι Έλληνας. Δεν μπορώ να σας πω τι να κάνετε. Για μένα η καλύτερη λύση σε βάθος χρόνου θα είναι να παραδεχτούν όλοι τα λάθη τους, να δεχτείτε το πλήγμα και να ξεκινήσετε από την αρχή.

Στις αρχές της δεκαετίας του '90 η Ιαπωνία αντιμετώπισε παρόμοιο πρόβλημα. Αρνήθηκαν να παραδεχτούν το πρόβλημα και να χρεοκοπήσουν και όπως ίσως γνωρίζετε, σήμερα οι Ιάπωνες αποκαλούν τη δεκαετία αυτή μία χαμένη δεκαετία. Μετά είχαν μία ακόμη χαμένη δεκαετία και τώρα βρίσκονται στην τρίτη χαμένη δεκαετία. Το ιαπωνικό χρηματιστήριο σήμερα βρίσκεται 60% χαμηλότερα σε σύγκριση με πριν από 27 χρόνια. Αυτό δεν είναι καλό για την Ιαπωνία.

Την ίδια ώρα στη Σκανδιναβία αντιμετώπιζαν παρόμοιο πρόβλημα, επέτρεψαν να γίνουν χρεοκοπίες, βίωσαν 2-3 πολύ άσχημα χρόνια και προχώρησαν σε επανεκκίνηση, με αποτέλεσμα από τότε η Σκανδιναβία να είναι ένα υπέροχο μέρος για επιχειρηματική δραστηριότητα. Η οικονομία τους είναι από τις καλύτερες στον κόσμο.

Δείτε, επίσης, την Αμερική. Αντιμετώπισε παρόμοιο πρόβλημα το 1921-22. Αποφάσισε την αύξηση των επιτοκίων και εξισορρόπησε τον κρατικό προϋπολογισμό. Τα πρώτα 2-3 χρόνια ήταν χάλια, όμως στη συνέχεια η εν λόγω δεκαετία αποδείχθηκε μία από τις καλύτερες που έζησε ποτέ η Αμερική. Άρα η καλύτερη λύση είναι να δέχεσαι τις επιπτώσεις και να ξεκινάς από την αρχή, αλλά στους πολιτικούς δεν αρέσει αυτό.

Αφού, λοιπόν, είναι πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής ηγεσίας, ποια είναι η γνώμη σας για το ρόλο της Γερμανίας και για την ηγεσία της κ. Μέρκελ;

Είναι πρόβλημα των Ευρωπαίων και προφανώς και της Γερμανίας. Εκτιμώ, όμως, ότι η κ. Μέρκελ έχει κάνει κάποια καλά και κάποια κακά πράγματα. Όμως θα προτιμούσα την κ. Μέρκελ από τον κ. Ομπάμα για παράδειγμα, ή από κάποιους άλλους πολιτικούς ανά τον κόσμο.

Συμφωνείτε με όσους υποστηρίζουν ότι η Ευρωζώνη δεν οδεύει προς τη σωστή κατεύθυνση;

Αναμφισβήτητα δεν πηγαίνει προς τη σωστή κατεύθυνση. Θα υπάρξουν περισσότερες εντάσεις, όλο και περισσότεροι πολιτικοί θα θελήσουν να ηγηθούν κινημάτων για την ανεξαρτητοποίηση των χωρών τους από την ενωμένη Ευρώπη. Το αν θα διαλυθεί η ένωση είναι ένα άλλο θέμα, όμως πολλοί θα προσπαθήσουν να το πετύχουν γιατί η συγκεκριμένη πολιτική κερδίζει οπαδούς. Σήμερα, είναι πολλοί οι δυσαρεστημένοι πολίτες ανά τον κόσμο.

Πιστεύω ότι τόσο το ευρώ, όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι δύο σπουδαία πειράματα. Ο κόσμος χρειάζεται και τα δύο. Χρειάζεται ένα νόμισμα να ανταγωνίζεται το αμερικανικό δολάριο, ενώ η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά είναι κάτι πολύ καλό. Δυστυχώς, τόσο το εγχείρημα του ευρώ, όσο και αυτό της Ε.Ε. δεν εφαρμόστηκαν σωστά. Είναι δύο πολύ καλές ιδέες που χρειάζονται οι οποίες όμως εκτελέστηκαν με λάθος τρόπο.


Το πρόβλημα του χρέους δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό. Το παγκόσμιο χρέος αυξήθηκε το 2016 στο 325% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μπορεί να συνεχίσει ο κόσμος για πολύ με τέτοιο ρυθμό αύξησης του χρέους;

Θα χρησιμοποιήσω ξανά το παράδειγμα της Αμερικής για να είμαι ουδέτερος. Η Αμερική αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα κάθε τέσσερα με οκτώ χρόνια, από την ίδρυσή της. Αυτά συνέβαιναν πάντα και θα συνεχίσουν να συμβαίνουν. Όμως, την επόμενη φορά που θα έχουμε οικονομικά προβλήματα στην Αμερική και κατ' επέκταση στον κόσμο, θα είναι τα χειρότερα που θα έχετε ζήσει. Το 2008 ήταν άσχημο λόγω του υψηλού χρέους, τώρα όμως το χρέος είναι πολύ μεγαλύτερο σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πότε θα έχουμε την επόμενη κρίση και τι πρέπει να περιμένουμε;

Θα είναι μέσα στην επόμενη διετία. Αν δεν είναι στο τέλος του τρέχοντος έτους θα είναι σίγουρα μέσα στο 2018. Θα δούμε πολλές χρεοκοπίες, αγορές να καταρρέουν, θα δούμε κυβερνήσεις να πέφτουν, ίσως δούμε και κρατικές χρεοκοπίες. Την τελευταία φορά η Ισλανδία κατέρρευσε, το ίδιο και η Ιρλανδία. Θα δούμε παρόμοιες καταστάσεις ή ακόμη και αλλαγές συνόρων όπως έγινε με την Τσεχοσλοβακία και τη Γιουγκοσλαβία. Και η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι μία από τις χώρες που θα χρεοκοπήσουν.

Να μη ρωτήσω λοιπόν αν θα επιλέγατε την Ελλάδα για την επόμενη επένδυσή σας...

Επειδή ακόμη είναι ελεύθερη η διακίνηση κεφαλαίων ανά τον κόσμο –μπορεί να περιορίζεται αλλά ακόμη υπάρχει– ο καθένας έχει την επιλογή να επενδύσει σε χώρες όπως η Πορτογαλία και η Ελλάδα. Η απάντησή μου είναι όχι. Δεν θα ήθελα να επενδύσω ούτε στην Πορτογαλία, ούτε στην Ελλάδα.

Τι μπορεί να γίνει για να δείτε την Ελλάδα ως επενδυτικό προορισμό;

Ο μόνος τρόπος για να επένδυα στην Ελλάδα θα ήταν μία μεγάλη κατάρρευση και η παραδοχή της πραγματικότητας. Τότε η Ελλάδα θα είναι ένα πάρα, μα πάρα πολύ συναρπαστικό μέρος για επενδύσεις. Η Ισλανδία, για παράδειγμα, κατέρρευσε πριν το 2007 και από τότε είναι ένα σπουδαίο μέρος για επενδύσεις. Στην Ισλανδία άφησαν να συμβούν χρεοκοπίες και έστειλαν κόσμο στη φυλακή. Από τότε όμως, μετά την τρομερή κατάρρευση του νομίσματος, των τραπεζών κλπ, η Ισλανδία αποτελεί επενδυτικό προορισμό.

Πριν από λίγες ημέρες ο Mario Draghi δήλωσε ότι η απειλή του προστατευτισμού ενδεχομένως υποχωρεί, ενώ οι αγορές βρίσκονται σε φάση επαναξιολόγησης της πολιτικής του Donald Trump

Δεν συμφωνώ με την εκτίμηση ότι η απειλή του προστατευτισμού υποχωρεί. Ο κ. Trump δημιούργησε εμπορικά προβλήματα με τον Καναδά για την ξυλεία (επιβολή δασμών) και το γάλα. Φαίνεται ότι θα κρατήσει ορισμένες από τις υποσχέσεις του αρχίζοντας εμπορικούς πολέμους με άλλες χώρες. Αυτό που θα συμβεί είναι ότι όσο τα πράγματα θα χειροτερεύουν, ο κ. Trump και οι άνθρωποί του θα επιτίθενται σε άλλες χώρες και ο εμπορικός πόλεμος θα ενταθεί. Κλασσικά στην ιστορία, άσχετα με το ποια είναι η χώρα, οι πολιτικοί επιλέγουν «συμμάχους». Όταν τα πράγματα θα επιδεινωθούν τότε αυτοί οι τύποι θα εμπλακούν σε ακόμη περισσότερους εμπορικούς πολέμους, γιατί αυτό τους αρέσει, αυτό θέλουν. Έχουν ήδη ξεκινήσει εμπορικούς πολέμους και θα το κάνουν ακόμη περισσότερο.

Πιστεύετε ότι οι αγορές έχουν αξιολογήσει σωστά τον συγκεκριμένο κίνδυνο;

Όχι, καθόλου. Διότι μέχρι στιγμής, το θέμα της ξυλείας στον Καναδά δεν είναι τόσο σημαντικό για τον περισσότερο κόσμο. Μόνο όταν γίνουν αρκετά που θα κάνουν τον κόσμο να συνειδητοποιήσει ότι «θεέ μου, όλο αυτό δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα». Προς το παρόν, οι περισσότεροι στις ΗΠΑ ενδιαφέρονται για τις φορολογικές ελαφρύνσεις. Οι φορολογικές ελαφρύνσεις είναι καλές για όλους. Ο κ. Trump κάνει ό,τι μπορεί για να φέρει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια πίσω στην Αμερική. Άρα κάνει πράγματα που αρέσουν στον κόσμο, είναι καλά και προκαλούν ενθουσιασμό, με αποτέλεσμα να μη δίνεται η απαραίτητη προσοχή σε έναν εμπορικό πόλεμο που δεν είναι τόσο σημαντικός για να φοβίσει τον κόσμο. Όμως… μην ανησυχείτε, τα χειρότερα έρχονται.

Λέγοντας για «πόλεμο», πρόσφατα ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο κανονικού πολέμου, λόγω της συμπεριφοράς της Βόρειας Κορέας. Πιστεύετε ότι υπάρχει τέτοια πιθανότητα;

Ναι υπάρχει. Ο κ. Trump έχει ήδη ρίξει πυραύλους στη Συρία και βόμβες στο Αφγανιστάν. Είναι κάτι που του αρέσει, άρα ο κίνδυνος είναι πραγματικός. Νομίζει πως πρέπει να αποδείξει ότι είναι διαφορετικός από άλλους προέδρους που δεν έκαναν τίποτα για τη Βόρεια Κορέα και ότι αυτός θα κάνει. Ελπίζω ότι οι Κινέζοι θα τον πείσουν ότι δεν χρειάζεται να ξεκινήσει πόλεμο. Ο πόλεμος θα είναι καταστροφή για όλους μας και τουλάχιστον κάποιοι του έχουν εξηγήσει ότι ένας πραγματικός πόλεμος θα είναι καταστροφή. Είμαι σίγουρος ότι η Αμερική θα κέρδιζε αυτόν τον πόλεμο, όμως το μέγεθος της καταστροφής και το τίμημα θα είναι τρομακτικό.

Αν υπάρχει ένας τέτοιος κίνδυνος τότε γιατί το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης καταγράφει συνεχώς νέα υψηλά, σαν να μην συμβαίνει τίποτα;

Για τους λόγους που προανέφερα. Επικεντρώνονται στις φορολογικές ελαφρύνσεις που είναι συναρπαστικές για όλους. Ο Αμερικανός πρόεδρος, επίσης, μιλάει για μεγάλα έργα υποδομής που η Αμερική χρειάζεται και τα οποία είναι καλά για την οικονομία και τις αγορές. Χαλαρώνει το ρυθμιστικό πλαίσιο, κάτι που θεωρείται πολύ καλό για κάθε οικονομία, ενώ την ίδια ώρα υπάρχει τεράστια ποσότητα «εύκολου» χρήματος σε ολόκληρο τον κόσμο. Το «εύκολο» χρήμα δεν είναι μόνο στην Αμερική αλλά παντού και είναι αυτό που κατακλύζει τα χρηματιστήρια. Αν δείτε τους αριθμούς, είναι εκπληκτικός ο όγκος του χρήματος που δημιουργείται παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια.

Εκτός από την πολιτική των ΗΠΑ, υπάρχει και η απειλή του Brexit. Πέρσι, όταν έγινε το βρετανικό δημοψήφισμα, είχατε πει ότι η απόφαση της Μ. Βρετανίας να εγκαταλείψει την Ε.Ε. θα οδηγήσει σε μία οικονομική κρίση πολύ πιο σφοδρή από το 2008. Επιμένετε σε αυτό;

Όπως ίσως γνωρίζετε, το Brexit δεν έχει συμβεί ακόμα. Οι Βρετανοί έχουν περίπου δύο χρόνια μπροστά τους μέχρι να ολοκληρωθεί το Brexit και όταν αυτό γίνει θα προκαλέσει σοβαρά προβλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν είναι μόνο το Brexit που θα προκαλέσει οικονομικά προβλήματα, καθώς όταν οι Βρετανοί φύγουν θα διογκωθούν προβλήματα που ήδη υπάρχουν. Για παράδειγμα η Σκωτία συζητά να φύγει από τη Μ. Βρετανία, το ίδιο κάνει και η Βόρεια Ιρλανδία. Θα είναι σαν χιονοστιβάδα.

Who is who

Ο James Beeland “Jim” Rogers γεννήθηκε στις 19 Οκτωβρίου του 1942 στη Βαλτιμόρη. Πήρε πτυχίο Ιστορίας από το Πανεπιστήμιο Yale και πτυχίο Φιλοσοφίας, Πολιτικών Επιστημών και Οικονομικών από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Εργάστηκε στηWall Street στην Dominick & Dominick και στην Arnhold and S. Bleichroder. Το 1973 ίδρυσε μαζί με τον George Soros το Quantum Fund, ενώ το 1980 αποφάσισε να αποσυρθεί και να γυρίσει τον κόσμο με μοτοσικλέτα. Πραγματοποίησε δύο ταξίδια σε ολόκληρο τον πλανήτη, ενώ πάντοτε ήταν ενεργός σε ό,τι αφορά τις αγορές. Το 1998 ίδρυσε τον δείκτη Rogers International Commodity Index (RICI). Από το 2002, όταν επέστρεψε από το δεύτερο μεγάλο του ταξίδι, συμμετείχε σε διάφορες οικονομικές εκπομπές στην τηλεόραση, ενώ έγραψε και αρκετά βιβλία. Το 2007 πούλησε τη βίλα του στη Νέα Υόρκη και μετακόμισε στη Σιγκαπούρη όπου ζει μέχρι σήμερα.

Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

24 Απρ 2017


Πως οι κοινωνίες θα ελέγξουν την μοίρα τους και θα κατακτήσουν το μέλλον

Συνέντευξη του καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρώην Πρύτανη, Γιώργο Κοντογιώργη, στον δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνη, με αφορμή τις εκλογές στον ευρωπαϊκό χώρο.

Παρεμβαίνουν ο καθηγητής στο Παρίσι VII Κώστας Βεργόπουλος, ο Καθηγητής στο Λονδίνο Κώστας Λαπαβίτσας και ο βραβευμένος με Turing Έλληνας Πανεπιστημιακος στη Γκρενόμπλ Σήφης Σηφάκης.


Πηγή IThesis

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου