Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

24 Φεβ 2017


Ο Χρήστος Μηνάγιας (ταξίαρχος ε.α.), γνωστός αναλυτής των ελληνοτουρκικών σχέσεων, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό 98,4 της Κρήτης επιχειρεί μια ανάλυση της Τουρκίας αναφορικά με την παράνομη μετανάστευση, το τουρκικό πλοίο επιστημονικών ερευνών Cesme, καθώς επίσης τον επικίνδυνο προσανατολισμό της τουρκικής πολιτικής.




Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

20 Φεβ 2017


Οτιδήποτε συμβαίνει στην γειτονική μας Τουρκία, αναπόφευκτα παρουσιάζει ενδιαφέρον για την Ελλάδα, ιδιαίτερα όταν αυτός ο δύστροπος και αναθεωρητικός γείτονας μας δημιουργεί κλίμα έντασης με αποτέλεσμα να δημιουργείται ανησυχία τόσο στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες όσο και στην ελληνική κοινή γνώμη. Μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα το βασανιστικό ερώτημα που τίθεται όλο και πιο επιτακτικά είναι πως είναι και «που και πως το πάει η Τουρκία του Ερντογάν».

Ο γνωστός αναλυτής - συγγραφέας κ. Χρήστος Μηνάγιας ο οποίος παρακολουθεί σε επαγγελματικό επίπεδο την Τουρκία για πολλά χρόνια και συνεπώς γνωρίζει όσο λίγοι την γειτονική χώρα αποδέχτηκε για ακόμα μία φορά την πρόσκληση του liberal.gr να απαντήσει στις ερωτήσεις μας σχετικά με την πορεία της Τουρκίας μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του περασμένου Ιουλίου σε ιδεολογικό, πολιτικοκοινωνικό και στρατιωτικό επίπεδο. Τον ευχαριστούμε για μία ακόμα φορά από καρδιάς.

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Λουκόπουλο

Κύριε Μηνάγια, ποια είναι η ιδεολογική ταυτότητα που το ερντογανικό καθεστώς προσπαθεί να προβάλει ενόψει και του επερχομένου δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου 2017;

Η κεντρική ιδεολογία του κυβερνόντος κόμματος ΑΚΡ είναι ο συντηρητισμός, ο οποίος αναφέρεται στη συνέχιση του δυτικού τρόπου ζωής, διαφυλάττοντας παράλληλα τις εθνικές και ηθικές αξίες, καθώς επίσης τα έθιμα και τις παραδόσεις. Επίσης, τα δομικά στοιχεία του συντηρητισμού τον κάνουν να εμφανίζεται με πέντε διαφορετικά πρόσωπα (το πολιτιστικό, το ισλαμικό, το εθνικιστικό, το φιλελεύθερο και το μεταρρυθμιστικό), με αποτέλεσμα αυτό να συντελεί στη μετακίνηση ψηφοφόρων από όλες τις πολιτικές παρατάξεις προς το κόμμα του Ερντογάν.

Αναφορικά με τη ρητορική του Τούρκου προέδρου Δημοκρατίας τους τελευταίους μήνες, αυτή συνιστά στρατηγική επιλογή της Τουρκίας του Ερντογάν, η οποία αφενός είναι διαχρονική, αφετέρου αποκαλύπτει εμφανώς για ακόμη μια φορά ότι ο τρόπος σκέψης των Τούρκων εστιάζεται σε τρεις παράγοντες: στη θρησκεία (Ισλάμ), στον εθνικισμό και στην ιστορία. Με δεδομένο λοιπόν ότι, οι παράγοντες αυτοί έχουν ως κοινή συνισταμένη τη γεωγραφία, το νέο όραμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, που προβάλει ο Ερντογάν και οι κύκλοι που τον στηρίζουν, δεν εστιάζεται μόνο στον περίγυρό της αλλά επεκτείνεται ανατολικότερα προσδίδοντας σε αυτήν έναν ευρασιατικό προσανατολισμό.

Με την ίδια διαδικασία σκέψης, συνήθως στην Τουρκία, ο ισλαμισμός συμβαδίζει με τον εθνικισμό με αποτέλεσμα αυτό να επιδρά σημαντικά στη διαμόρφωση του συστήματος αξιών της τουρκικής κοινωνίας. Μάλιστα, άλλοτε ο εθνικισμός είχε πρωταγωνιστικό ρόλο επικουρούμενος από τον ισλαμισμό, άλλοτε πρωταγωνιστούσε ο ισλαμισμός με τη στήριξη του εθνικισμού και σε μερικές περιόδους ενεργούσαν και οι δύο ισότιμα.
Συνεπώς, την παρούσα περίοδο παρατηρούμε μια συμπόρευση του ερντογανικού καθεστώτος με τους εθνικιστές.

Η «συγκεκαλυμμένη» συμπόρευση του Ερντογάν με το εθνικιστικό κόμμα ΜΗΡ του Ντεβλέτ Μπαχτσελί είναι απλά συγκυριακή λόγω και των συνταγματικών αλλαγών που θα καταστήσουν τον Πρόεδρο Ερντογάν και τυπικά-πολιτειακά πανίσχυρο ή έχει κάποια βαθύτερα αίτια;

Στην Τουρκία, ο εθνικισμός είναι κοινά αποδεκτός από όλα τα συστημικά κόμματα και επικεντρώνεται στην αποκλειστική προσήλωση στο έθνος προκειμένου να εξασφαλισθεί η ακεραιότητα της πατρίδας και η εθνική ανεξαρτησία. Σύμφωνα με την αρχή του εθνικισμού, όσοι ζουν ως Τούρκοι και όσοι απογράφονται ως Τούρκοι, ανεξαρτήτου θρησκείας, θρησκευτικού δόγματος και γλώσσας είναι Τούρκοι. Αυτό όμως που οδηγεί τον Ερντογάν σε μια συμπόρευση με το κόμμα του Μπαχτσελί είναι ο συντηρητισμός. Το αναφέρουμε αυτό διότι ο συντηρητισμός διαθέτει δύο πολιτικές πτέρυγες: τον ισλαμικό συντηρητισμό και τον εθνικιστικό συντηρητισμό. Ο ισλαμικός συντηρητισμός περιλαμβάνει 13 κόμματα, με κυρίαρχο το κυβερνόν κόμμα ΑΚΡ, ενώ ο εθνικιστικός συντηρητισμός περιλαμβάνει 14 κόμματα με κυρίαρχο το εθνικιστικό κόμμα ΜΗΡ.

Συνεπώς, η στήριξη που παρέχει το ΜΗΡ στον Ταγίπ Ερντογάν για την αλλαγή του πολιτεύματος της χώρας από προεδρευόμενη σε προεδρική δημοκρατία στηρίζεται σε ιδεολογική βάση και δεν είναι ευκαιριακή. Τούτο αποκτά ιδιάζουσα σημασία, δεδομένου ότι, το κενό που δημιουργήθηκε στο κρατικό μηχανισμό της χώρας από την εκδίωξη των οπαδών του Φετουλάχ Γκιουλέν προφανώς θα το καλύψουν οι εθνικιστές του ΜΗΡ και συγκεκριμένα στη δικαιοσύνη, στις ένοπλες δυνάμεις, στην εκπαίδευση, στην υγεία και κυρίως στην αστυνομία. Πρόκειται δηλαδή για τη δημιουργία ενός μεγάλου συνασπισμού μεταξύ του ΑΚΡ και του ΜΗΡ που εκτιμάται ότι πιθανόν θα λάβει επίσημη μορφή στις προεδρικές εκλογές του 2019.

Που και πως βαδίζει η τουρκική κοινωνία μέσα στα πλαίσια που έχει βάλει η διακυβέρνηση Ερντογάν; Πόσο ασφαλής αισθάνεται μετά από τον καταιγισμό τρομοκρατικών επιθέσεων από το ISIS και τις ακραίες αποσχιστικές κινήσεις;

Η έννοια της δημοκρατίας στην Τουρκία θεωρείται αντικείμενο φόβου και ούτε οι ιδεολογίες, ούτε τα σύμβολα, ούτε οι ηγετικές παρουσίες έφεραν τη δημοκρατία στη χώρα και ούτε διαφαίνεται ότι θα τη φέρουν στο μέλλον. Άλλωστε, η δημοκρατία δεν αποτελούσε και δεν αποτελεί σκοπό καμίας τουρκικής πολιτικής ηγεσίας. Απλώς οι ηγεσίες αυτές, συμπεριλαμβανομένου και του προέδρου Ερντογάν, χρησιμοποιούν τη δημοκρατία ως ένα μέσο για να πετύχουν τους στόχους τους. Στο πλαίσιο αυτό, αναλύοντας ιδεολογικά, πολιτικά, οικονομικά και κοινωνιολογικά την τουρκική κοινωνία, την παρούσα περίοδο, διαπιστώνονται τα εξής:

α. Παρατηρείται αύξηση της συσπείρωσης των Τούρκων κάτω από τη σκέπη της τουρκικής ταυτότητας, του συντηρητισμού, του Ισλάμ και του εθνικισμού.

β. Ως σημαντικότερα προβλήματα θεωρούνται η τρομοκρατία, το κίνημα του Φετουλάχ Γκιουλέν, η πόλωση, η ανεργία και το κόστος ζωής.

γ. Οι εξελίξεις των τελευταίων ετών στη Μέση Ανατολή είχαν ως αποτέλεσμα η τουρκική κοινωνία να αρχίζει πλέον να αναθεωρεί τις απόψεις της αναφορικά με την ιδέα της ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής.

δ. Υπάρχει μεγάλη ανασφάλεια δεδομένου ότι, από το Μάιο του 2013 μέχρι και σήμερα πραγματοποιήθηκαν 24 κύριες βομβιστικές και ένοπλες επιθέσεις με 541 νεκρούς και 1.883 τραυματίες. Για το λόγο αυτό τα στρατιωτικά μέτρα τυγχάνουν μεγαλύτερης αποδοχής και κατόπιν ακολουθούν οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικο-πολιτιστικές διαδικασίες. Εν τω μεταξύ, η δράση των ανατρεπτικών, διασπαστικών και τρομοκρατικών ομάδων αποτελεί ένα βασικό τρωτό σημείο, το οποίο καλείται να διαχειρισθεί η τουρκική κυβέρνηση δεσμεύοντας σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις, καθώς επίσης δυνάμεις της στρατοχωροφυλακής και της αστυνομίας στις περιοχές των μετόπισθεν.

ε. Αναφορικά με το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου 2017 για αλλαγή του Συντάγματος, υπάρχει προβληματισμός για την ανάληψη της εξουσίας της χώρας από μια μονοπρόσωπη εξουσία από τη μια πλευρά και ανησυχία για την έτι περαιτέρω κλιμάκωση της πόλωσης από την άλλη. Παρόλα αυτά οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις δείχνουν υπερίσχυση του ΝΑΙ σε ποσοστά που κυμαίνονται από 51%-55%.

Ωστόσο, είναι νωρίς ακόμη για να βγουν ασφαλή συμπεράσματα. Πάντως το μόνο σίγουρο είναι ότι, ο Ταγίπ Ερντογάν θα εστιασθεί στη στρατηγική της δημιουργίας του αισθήματος φόβου και ψυχολογικής βίας, κάτι το οποίο τον δικαίωσε στις εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος.

Μετά το αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, σε ποια κατάσταση βρίσκονται οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, αναφορικά με την αποτελεσματικότητα τους στην επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» στη Συρία, καθώς επίσης με τις δυνατότητες τους για ανάληψη στρατιωτικών δράσεων προς την Ελλάδα;

Ως επί το πλείστον, η συγκρότηση, η διάταξη, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός και τα εξοπλιστικά προγράμματα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων που βρίσκονται σε εξέλιξη δεν έχουν επηρεασθεί από το πραξικόπημα. Αυτό που υπέστη πλήγμα είναι η βούληση και ο δυναμισμός τους, τα οποία σταδιακά αποκαθίστανται. Επίσης, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μπορεί να αδυνατούν να εφαρμόσουν, στο σύνολο του, το Δόγμα της Εθνικής Στρατιωτικής Στρατηγικής τους και συγκεκριμένα το δόγμα των 2,5 πολέμων (Συρία, Ελλάδα και ΡΚΚ), ωστόσο θα ήταν λάθος αν θεωρηθεί ότι ο τουρκικός επιχειρησιακός σχεδιασμός στο Θέατρο Επιχειρήσεων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου έχει επηρεασθεί από το πραξικόπημα. Εκτός τούτου, ένας άλλος παράγοντας που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, αφορά στην αλυσίδα διοικήσεως των ενόπλων δυνάμεων της Τουρκίας, η οποία τείνει προς μια σύνθεση αποτελούμενη από ευρασιατιστές και ακραίους εθνικιστές. Εάν σε αυτό, συνυπολογισθεί ότι οι Τούρκοι στρατιωτικοί χαρακτηρίζονται για την προσήλωση τους πρώτα στην πατρίδα και μετά στη δημοκρατία, τότε η κατάσταση αυτή αποκτά πιο ανησυχητικές διαστάσεις.

Αναφορικά με την επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη» στη Συρία κρίνεται σκόπιμο να εστιασθούμε στα εξής:

Πρώτον, αυτή εντάσσεται από τους Τούρκους στις επιχειρήσεις υβριδικού πολέμου.

Δεύτερον, σε σύντομο χρονικό διάστημα (μετά τις 24-08-2016), με ελάχιστες δυνάμεις (περίπου 1.500 στελέχη των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων) και μικρές απώλειες (65 στρατιωτικοί) για το εύρος της εν λόγω επιχείρησης, καθώς επίσης με την κατάλληλη εκπαίδευση-χρησιμοποίηση αντικαθεστωτικών-μισθοφορικών δυνάμεων, οι Τούρκοι πέτυχαν τη δημιουργία μιας Ασφαλούς Περιοχής (Güvenli Βölgesi) 1.910τετραγωνικών χιλιομέτρων εντός του συριακού εδάφους αποκτώντας τον πλήρη έλεγχο 229 κατοικημένων τόπων κατά μήκος των τουρκο-συριακών συνόρων.

Και τρίτον, η Τουρκία κατέδειξε ότι, έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί στρατιωτικές επιχειρήσεις πέραν των συνόρων και για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα, η Τουρκία να υλοποιήσει το δόγμα Ερντογάν, δηλαδή «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων». Στο πεδίο των επιχειρήσεων διότι ελέγχει στρατιωτικά την περιοχή, η οποία αποκόπτει τη συνένωση των κουρδικών καντονιών ανατολικά του Ευφράτη ποτ. με το αντίστοιχο που βρίσκεται δυτικά του Ευφράτη. Και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων διότι αποτελεί τον κύριο συνομιλητή με τη Ρωσία και το Ιράν για τη Συρία, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικές διαδικασίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε ό,τι έχει να κάνει με τις τουρκικές στρατιωτικές δυνατότητες εναντίον της ελληνικής πλευράς, οι παράγοντες που προσδίδουν σημαντική πολλαπλασιαστική ισχύ στους τουρκικούς σχεδιασμούς εστιάζονται στα εξής:

Πρώτον, στην απόκτηση της πολεμικής εμπειρίας από τις συνεχείς μετασταθμεύσεις στρατιωτικών μονάδων στη νοτιοανατολική Τουρκία και τα τουρκο-συριακά σύνορα για συμμετοχή σε επιχειρήσεις.

Δεύτερον, στην επαγγελματοποίηση, ολικώς ή μερικώς, των ενόπλων δυνάμεων. Υπόψη ότι, η απόπειρα πραξικοπήματος, επέφερε μείωση του εν λόγω ποσοστού από το 45,22% που ήταν πριν το πραξικόπημα, στο 42,44% σύμφωνα με τα στοιχεία του Φεβρουαρίου 2017. Ειδικότερα, οι ανώτατοι αξιωματικοί μειώθηκαν κατά 124, οι ανώτεροι και κατώτεροι αξιωματικοί κατά 6.461, οι μόνιμοι υπαξιωματικοί κατά 4.323 και οι επαγγελματίες οπλίτες κατά 1.687, ενώ οι συμβασιούχοι οπλίτες αυξήθηκαν κατά 2.930. Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη αριθμητική δύναμη της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων του τουρκικού Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων (BordoBereli), της Διοίκησης Βατραχανθρώπων Επιθετικών και Αμυντικών Αποστολών (SAT και SAS), των σχηματισμών ειδικών δυνάμεων του στρατού ξηράς, της στρατοχωροφυλακής και της αστυνομίας αποτελούν μια σημαντικότατη απειλή για την Ελλάδα με ιδιαίτερα μεγάλη πολλαπλασιαστική ισχύ. Συγκεκριμένα αναφερόμαστε σε μια δύναμη 80.000 περίπου ατόμων, με ποσοστό επαγγελματοποίησης περίπου 70%.

Τρίτον, στην επαύξηση των χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων με την απόκτηση αντίστοιχων μέσων και οπλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς.

Τέταρτον, στην αναβάθμιση της παραγωγής στρατιωτικών πληροφοριών μεγάλου βάθους, αναγνώρισης και επιτήρησης του πεδίου μάχης.

Πέμπτον, στην αναβάθμιση των δυνατοτήτων ταχείας μεταφοράς δυνάμεων και στρατηγικών ενισχύσεων σε περιοχές κρίσεως.

Έκτον, στη χρησιμοποίηση του διαστημικού περιβάλλοντος ως παράγοντα στρατιωτικής ισχύος, καθώς επίσης στην επαύξηση των δυνατοτήτων σε ό,τι έχει να κάνει με τις επικοινωνίες, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και τον κυβερνοπόλεμο.

Έβδομον, στην απόκτηση δυνατοτήτων διεξαγωγής επιχειρήσεων ημέρα και νύκτα, ολοκλήρωσης μιας στρατιωτικής επιχείρησης σε σύντομο χρονικό διάστημα και εφόσον απαιτηθεί, εξασφάλιση της συνέχισης αυτής και υποστήριξή της για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Όγδοο, στην αποδέσμευση των εξοπλιστικών προγραμμάτων από την εκάστοτε οικονομική κατάσταση (σ.σ. συμβαίνουν μετακυλήσεις, όχι όμως ακυρώσεις).

Και ένατο, στην απεξάρτηση των εξοπλιστικών αναγκών της χώρας από το εξωτερικό. Σημειωτέον ότι, η εν λόγω εξάρτηση πριν από 15 χρόνια ανερχόταν στο 80%, το 2016 αυτή μειώθηκε στο 40% και ως επόμενος στόχος ετέθη η περαιτέρω μείωση της στο 20%.

Εν τω μεταξύ, η διαδικασία εξέλιξης και αναβάθμισης των οπλικών συστημάτων και των υπολοίπων στρατιωτικών μέσων με νέες τεχνολογίες γαλουχεί το στρατιωτικό προσωπικό με μια σύγχρονη αντίληψη για το πεδίο της μάχης και τον εκ νέου σχεδιασμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Φυσικά, ένας από τους λόγους που γίνεται αυτή η επισήμανση έχει να κάνει με την τουρκική Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών, η οποία σε μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση θα αποτελέσει ένα σημαντικό «εργαλείο» των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, δεδομένου ότι ο τομέας των αρμοδιοτήτων της επικεντρώνεται σε δύο πολύ κρίσιμους τομείς: την έρευνα-διάσωση και την παράνομη μετανάστευση, όπου υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για δημιουργία θερμού επεισοδίου και γενίκευσης της κρίσης. Μάλιστα, βάσει του στρατηγικού της σχεδιασμού 2015-2019, το 2019 η εν λόγω διοίκηση προβλέπεται να διαθέτει 4 πλοία 1.700 τόνων τύπου κορβέτας, 4 πλοία 600 τόνων πολλαπλών ρόλων, 215 σκάφη διαφόρων τύπων, 20 ελικόπτερα, 3 αεροσκάφη, 6 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 20 κινητά ραντάρ.

Εκτιμάτε ότι θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε μια νέα κρίση «Ιμίων» που θα δημιουργούσε και μια σοβαρή θερμή εμπλοκή;

Αξιολογώντας διαχρονικά τη συμπεριφορά της Τουρκίας διαπιστώνεται ότι, η εγρήγορση είναι επιβεβλημένη διότι μια κρίση μπορεί να εκδηλωθεί είτε μετά από ένα προσχεδιασμένο επεισόδιο, είτε μετά από κάποιο «ατύχημα». Με δεδομένο λοιπόν ότι, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης είναι ο αιφνιδιασμός, η λήψη προληπτικών μέτρων χωρίς υπερβολές και κινδυνολογία θα αποτρέψει τους γείτονες μας από οποιαδήποτε κακόβουλη ενέργεια. Πάντως, ποτέ δεν θα πρέπει να διαφεύγει από τη σκέψη μας το δόγμα Ερντογάν, δηλαδή «και στο πεδίο των επιχειρήσεων και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».

Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

6 Φεβ 2017


Ο καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας, Γιώργος Παγουλάτος, απαντά στα ερωτήματα για την «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων» που έβαλε στο τραπέζι η γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ. Τι σημαίνουν για την Ελλάδα οι αλλαγές που δρομολογούνται, πως σχετίζονται με το σχέδιο Σόιμπλε για την “Kerneuropa”των ικανών και των προθύμων, ποιοι κίνδυνοι παραμονεύουν για τις χώρες που δεν θα μπορέσουν να προσαρμοστούν και τι τελικά είναι αυτό που μας ξημερώνει: περισσότερη Ευρώπη ή αποδόμησή της;

Συνέντευξη στον Βασίλη Γεώργα

- Τι σημαίνει η «Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων» για την οποία μίλησε η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο γάλλος πρόεδρος Φ. Ολάντ;

Η Ευρώπη της μεταβλητής γεωμετρίας, της ευέλικτης ολοκλήρωσης, και αργότερα της ενισχυμένης συνεργασίας όπως είναι ο όρος στις τελευταίες συνθήκες, υπάρχει ως συζήτηση τουλάχιστον από το πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90 και εμφανίζεται από τη συνθήκη του Άμστερνταμ και έκτοτε. Η ιδέα αυτού του σχήματος περαιτέρω ενοποίησης είναι ότι από τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνθηκε σε μια Ευρώπη των 28 (27 πλέον μετά το Brexit), θα πρέπει να μπορούν αυτοί που θέλουν, να προχωρήσουν σε στενότερη ενοποίηση χωρίς να εμποδίζονται από αυτούς που επιθυμούν μια χαλαρότερη σχέση παραμένοντας απλώς στο status quo.

Η πραγματικότητα των πολλών ταχυτήτων ήδη υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το γεγονός ότι έχουμε μια ομάδα 19 χωρών που συμμετέχει στην οικονομική και νομισματική ενοποίηση, και μια δεύτερη ομάδα χωρών εκτός ευρώ, είναι μια μορφή Ευρώπης διαφορετικών ταχυτήτων. Επιπλέον αυτού υπάρχει η συνθήκη Σένγκεν στην οποία δεν μετέχει η Ιρλανδία, ορισμένες εκδοχές δεύτερου πυλώνα κοινής εξωτερικής αμυντικής πολιτικής όπου δεν μετέχει η Δανία, στο δημοσιονομικό σύμφωνο δεν μετέχει η Τσεχία, στο Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων δεν μετέχει η Πολωνία και βέβαια η Βρετανία που δεν μετείχε στα περισσότερα από αυτά ούτως ή άλλως.

Άρα αυτές τις πολλαπλές ταχύτητες εκ των πραγμάτων τις έχουμε σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά η ιδέα της ενισχυμένης συνεργασίας δεν είναι απλώς αυτά τα opt outs. Ως προς την υιοθέτηση του ευρώ, είναι εγγεγραμμένη στη συνθήκη και υπάρχει καταστατικός σκοπός όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ πλην συγκεκριμένων εξαιρέσεων να γίνουν κάποια στιγμή μέλη της ευρωζώνης.

- Παίρνει σάρκα και οστά η θεωρία των Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και Καρλ Λαμερς για την “Kerneuropa”; Την Ευρώπη των «ικανών και των προθύμων» που θα αποτελούν τον σκληρό πυρήνα μιας σειράς ομόκεντρων κύκλων από χώρες με διαφορετικό βαθμό ολοκλήρωσης;

Η ιδέα των πολλαπλών ταχυτήτων είναι ότι ομάδες χωρών που έχουν κοινούς στόχους πρέπει εφόσον θέλουν και μπορούν, να προχωρήσουν χωρίς να εμποδίζονται από τους υπόλοιπους, αρκεί να μην παραβιάζουν το κοινοτικό κεκτημένο. Αυτό είναι κάτι λογικό σε μια Ευρώπη των 28 που δεν μπορεί να προχωρά με όλους μαζί, αλλά έχει κάποια ρίσκα. Ένα από αυτά είναι ότι παραπέμπει ακριβώς σε αυτή την ιδέα των χωρών «πυρήνα» στην οποία αναφέρεστε. Στην ιδέα του Σόιμπλε ότι η ζώνη του κοινού νομίσματος θα έπρεπε να είναι μια ζώνη ενός μικρού αριθμού χωρών που έχουν αρκετά συγκλίνουσες οικονομίες, είναι αρκετά ομοιογενείς, συγχρονισμένες, έτσι ώστε να μπορούν να μετέχουν σε μια ζώνη κοινού νομίσματος και να μπορούν να προχωρήσουν εξελίσσοντάς την σε μια πραγματική οικονομική και προοπτικά πολιτική ένωση.

Ο Σόιμπλε είναι φεντεραλιστής. Αλλά ο φεντεραλισμός του Σόιμπλε περιλαμβάνει μόνο τις χώρες που μπορούν και θέλουν. Είναι αμφίβολο αν στις χώρες αυτές περιλαμβάνεται ακόμη και η Ιταλία. Και πάντως κατά πάσα πιθανότητα δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα.

- Βοηθήστε μας να καταλάβουμε τι σημαίνει το σχέδιο για μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων. Είναι σχέδιο περαιτέρω ενοποίησης ή αποδόμησης της Ευρώπης; 

Εδώ είναι το μεγάλο ερώτημα. Η ευρωζώνη πηγαίνει όλη μαζί μπροστά ή στην ευρωζώνη πηγαίνουν μπροστά αυτοί που μπορούν και θέλουν; Γιατί μια εκδοχή αυτού είναι ότι όλες οι χώρες που είναι ήδη στην ευρωζώνη προχωρούν και σε πραγματική οικονομική και πολιτική ένωση. Αυτό θα ήταν ένα ιδεώδες σενάριο για την Ελλάδα.

Αλλά υπάρχει εκδοχή που λέει ότι για να προχωρήσουν οι χώρες της ευρωζώνης πρέπει να απαλλαγούν από τα βαρίδια. Μπορεί να το δει κανείς από δύο πλευρές και να αναζητήσει απάντηση. Μιλάμε για ένα σχέδιο ενοποίησης στο οποίο, όμως, δεν θα είναι όλοι μέσα. Κάποιοι θα μείνουν στη δεύτερη ταχύτητα, ή στην τρίτη κ.ο.κ. Διότι όταν έρθει αυτό το σχέδιο ο Γερμανός ή ο Ολλανδός Βουλευτής μπορεί να πει ότι εγώ δεν μοιράζομαι τα μελλοντικά χρέη μιας οικονομίας σαν την Ελλάδα που θα είναι στην τελευταία ταχύτητα γιατί δεν είναι ανταγωνιστική, γιατί δεν έχει κάνει τις μεταρρυθμίσεις της, γιατί δημιουργεί νέα ελλείμματα και χρέη, γιατί δεν μπορεί…

Επομένως πρέπει να δούμε αν θα είναι το σχέδιο ότι προχωρούμε όλοι μαζί ή αν θα είναι εκείνο σύμφωνα με το οποίο για να μπορούμε να προχωρήσουμε όλοι μαζί με αποδεκτό τρόπο θα πρέπει να κρατήσουμε την αβάν γκαρντ των χωρών εκείνων που μπορούν και όχι απλώς θέλουν.

Σε αυτή την περίπτωση η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει Ιφιγένεια για να πνεύσει ο ούριος άνεμος για την στενότερη νομισματική και οικονομική ενοποίηση της ευρωζώνης. Και ο Σόιμπλε θα μπορούσε τότε να πει στο Κοινοβούλιό του ότι απαλλαγήκαμε από τα βαρίδια και οι υπόλοιποι που έχουμε μείνει, έχουμε αποδείξει ότι και μπορούμε και θέλουμε να εμβαθύνουμε την ΟΝΕ, να προχωρήσουμε σε δημοσιονομική και τραπεζική ενοποίηση, να μοιραστούμε μια κυβέρνηση Ευρωζώνης και έναν κοινό προϋπολογισμό.

- Η Ιταλία γιατί πανηγυρίζει και υπερθεματίζει λέγοντας ότι είναι απατηλό να πιστεύει κανείς πως μπορούμε όλοι μαζί να προχωρήσουμε στην ίδια ταχύτητα ανάπτυξης, ασφάλειας, επενδύσεων και κοινωνικής πολιτικής;

Η Ιταλία ήταν πάντα από εκείνες τις χώρες που επιθυμούσαν στενότερη ενοποίηση και θεωρώ ότι με την άμεση αντίδρασή της θέλει να σηματοδοτήσει ότι ασπάζεται το σχέδιο αυτό και αντιλαμβάνεται τον εαυτό της στην πρώτη ταχύτητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες γενικότερα της περιφέρειας έχουν συμφέρον από την ενοποίηση επειδή σημαίνει περισσότερη αλληλεγγύη, μεγαλύτερο προϋπολογισμό και πιο αναδιανεμητικές πολιτικές. Περισσότερη ενοποίηση σημαίνει μια κοινή πολιτική μετανάστευσης στην οποία η Ιταλία έχει αυξημένο κίνητρο συμμετοχής. Σημαίνει επίσης περισσότερη συνοχή. Αναδιανομή ή έστω σταθεροποίηση μέσω ενός μελλοντικού προϋπολογισμού ευρωζώνης που σήμερα δεν υπάρχει.

Σημαίνει επίσης ότι θα γίνουν πράξη προτάσεις που στο παρελθόν έχει διατυπώσει επίσημα η Ιταλία για ουσιαστική οικονομική και τραπεζική ενοποίηση και για ένα πανευρωπαϊκό σύστημα καταπολέμησης της ανεργίας. Επομένως η Ιταλία έχει συμφέρον στο να μετεξελιχθεί και η Ε.Ε και η ΟΝΕ σε μια πραγματική πολιτική, δημοσιονομική και τραπεζική Ένωση, και ίσως έχει την πεποίθηση ότι λόγω του μεγέθους της, όλα αυτά δεν μπορούν να γίνουν χωρίς την Ιταλία. Επιπλέον μέσα από το σύστημα Target 2 που είναι ο μηχανισμός διακανονισμών συναλλαγών στην ευρωζώνη η Ιταλία έχει υποχρεώσεις πολλών εκατοντάδων δισ. ευρώ που είναι μια «ασφάλεια» ότι δεν θα έμενε απ΄ έξω.

- Ο πολιτικός χρόνος για να ανοίξει μια τέτοια συζήτηση περαιτέρω ενοποίησης στην Ευρώπη είναι ο ιδανικός; Εδώ βλέπουμε την Ευρώπη να στρίβει σε αντίθετη κατεύθυνση από τον φεντεραλισμό. Προς επιλογές διασπαστικές, εθνικού απομονωτισμού…

 Η αλήθεια είναι ότι μέσα στο 2017 επειδή είναι μια εκλογική χρονιά, δύσκολα μπορεί αυτή η συζήτηση να οδηγήσει σε κάποιο αποτέλεσμα. Το μόνο στοιχείο που υπάρχει στο timing είναι ότι στις 25 Μαρτίου θα είναι τα 60 χρόνια από τη συνθήκη της Ρώμης που έθεσε τις βάσεις για την Ε.Ε. Θα έχει πανηγυρικό χαρακτήρα, ήδη η Επιτροπή ετοιμάζει τη Λευκή Βίβλο και θα πρέπει η Ευρώπη να μπορεί να δώσει κάποιο όραμα στους πολίτες της. Το όραμα αυτό δεν μπορεί να είναι απλώς μια αμυντική ιδέα ότι θα προσπαθήσουμε να διασώσουμε ό,τι μπορούμε. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν δυνάμεις αποσχιστικές και ευρωσκεπτικιστικές, το μόνο ρεαλιστικό και ενοποιητικό όραμα που μπορεί να δοθεί είναι ότι ακριβώς αυτές οι διασπαστικές δυνάμεις δεν πρέπει να εμποδίσουν τις χώρες που θέλουν να προχωρήσουν σε στενότερη ενοποίηση.

Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι η Γερμανία μετά τις εκλογές, που με υψηλή πιθανότητα θα αναδείξει μια κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού CDU – SPD, θα πρέπει να εξετάσει στρατηγικά την προοπτική της ευρωζώνης και το ρόλο της Γερμανίας.

 Αυτό θα ξεκινά από τη βάση ότι η ευρωζώνη στην παρούσα μορφή της δεν μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμη. Δηλαδή χωρίς να προχωρήσει σε στενότερη ενοποίηση, με εργαλεία σταθεροποίησης, κοινού προϋπολογισμού, δημοσιονομικής και τραπεζικής ένωσης, θα παραδέρνει από κρίση σε κρίση. Υπάρχουν πολλοί στη Γερμανία που συμμερίζονται αυτό το σκεπτικό, αλλά αντιλαμβάνονται πως υπάρχει μεγάλη αντίσταση στο να συμπεριλάβουν σε αυτή την πορεία προς τα εμπρός χώρες οι οποίες στα μάτια των Ευρωπαίων θα είναι χώρες με χαμηλή ανταγωνιστικότητα, υψηλό χρέος και αδυναμία να παρακολουθήσουν τους υπόλοιπους.

- Η Ελλάδα ποια θέση μπορεί να έχει σε αυτόν τον σχεδιασμό; Πόσο μας αφορά και τι πρέπει να κάνουμε για να μην βρεθούμε προ δυσάρεστων εξελίξεων;

Η Ελλάδα δεν πρέπει να δει στη συζήτηση αυτή μόνο το τυρί και να μη διακρίνει τη φάκα. Όχι ότι υπάρχει κάποια πρόθεση παγίδευσης, αλλά αυτή η συζήτηση, ενώ έχει ένα θετικό πρόσημο ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει προς τα εμπρός και δεν μπορούν να είναι όλοι μέσα, εάν αφορά στη μετεξέλιξης της ευρωζώνης, ελλοχεύει ο κίνδυνος μέσα στα σχέδια που θα βρίσκονται στο τραπέζι να είναι και το σχέδιο εκείνο που θα άφηνε την Ελλάδα σε μια θέση αν όχι εξώθησης από το ευρώ, αλλά σε μια δεύτερη ταχύτητα. Να είναι λ.χ μια χώρα η οποία θα χρησιμοποιεί το ευρώ ως νόμισμα της (για να μην πούμε ότι θα έχει βγει), θα υπόκειται στους δημοσιονομικούς κανόνες αλλά δεν θα μετέχει στα στάδια της στενότερης δημοσιονομικής και τραπεζικής ενοποίησης.

Αυτό είναι ένα σενάριο που δεν είναι καθόλου επιθυμητό και κατά συνέπεια η Ελλάδα θα πρέπει να εξασφαλίσει ότι θα καλύψει το χαμένο έδαφος. Όπως είναι δύσκολο να κάνει κανείς αυτή τη συζήτηση αποκλεισμού από μια τέτοια στενότερη ενοποίηση για την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία ή την Κύπρο οι οποίες έχουν αποφοιτήσει από την κρίση τους και τα μνημόνια, αναπτύσσονται με ρυθμούς υψηλότερους του μέσου όρου και βρίσκονται σε πορεία σύγκλισης, έτσι πρέπει να συμβεί το ταχύτερο δυνατό και για εμάς. Δυστυχώς προς το παρόν όλη αυτή η συζήτηση απομονώνει την Ελλάδα ως μια εξαιρετική περίπτωση. Πρέπει η Ελλάδα να εξέλθει όσο το δυνατόν ταχύτερα από αυτό το καθεστώς της θλιβερής εξαιρετικότητας και να επιστρέψει στην ευρωπαϊκή κανονικότητα.  

-Στο σημείο που βρίσκεται η χώρα τι είναι προς το συμφέρον μας; Να συνεχίσουμε την προσπάθεια προσαρμογής παραμένοντας σε σφιχτό εναγκαλισμό με την Ε.Ε, ή να δοκιμάσουμε να χαλαρώσουμε τους δεσμούς μας ; Να το θέσω κι αλλιώς : Έχουμε λόγους να προσπαθήσουμε κι άλλο να κρατηθούμε στον πυρήνα της Ευρώπης και της ευρωζώνης;

-Προφανώς και έχουμε κάθε λόγο να μείνουμε στον πυρήνα. Και το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να κλείσουμε την αξιολόγηση το συντομότερο δυνατό, να καβαλήσουμε ένα κύμα ανάκαμψης που θα ακολουθήσει, να προσελκύσουμε επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα, να μειώσουμε γρήγορα την ανεργία και να εξυγιάνουμε το τραπεζικό σύστημα. Όλα αυτά χρειάζονται μεταρρυθμίσεις ώστε η οικονομία όχι απλώς να γίνει πιο ελκυστική, ανταγωνιστική και αποδοτική αλλά που θα της επιτρέψουν να αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν έχουν να κάνουν με το νόμισμα.

Έχουν να κάνουν με την ποιότητα και επάρκεια του κράτους, με τη μείωση της γραφειοκρατίας, την ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης, την προστασία του κράτους δικαίου, την λειτουργία των αγορών, τις συνθήκες ενθάρρυνσης της επιχειρηματικότητας, την έρευνα και ανάπτυξη, την ένταξη ελληνικών επιχειρήσεων σε παγκόσμιες αλυσίδες παραγωγής, την ύπαρξη αγορών κεφαλαίου. Όλα αυτά δεν εμποδίζονται από το ευρώ. Αλλά είναι αυτά που θα επιτρέψουν στην ελληνική οικονομία να ανακάμψει ταχύτερα και να γίνει πιο εξωστρεφής και θα μας επιτρέψουν τελικά να διεκδικήσουμε τη συμμετοχή μας στην πρώτη ταχύτητα.

-Ακούγεστε σαν να περιγράφετε ένα 4ο μνημόνιο μεταρρυθμίσεων…

Αν είναι μνημόνιο μεταρρυθμίσεων, καλώς να έρθει. Αν είναι μνημόνιο δημοσιονομικής περιστολής τότε δεν θα βοηθήσει. Αλλά αρκετοί έχουμε πει ότι η χώρα θα έπρεπε να «δώσει» μεταρρυθμίσεις και να διεκδικήσει χαλαρότερους δημοσιονομικούς στόχους και μεγαλύτερη ελάφρυνση χρέους. Αυτό θα έπρεπε να είναι το μνημόνιο της Ελλάδας με τους εταίρους. Να δώσουμε τολμηρότερες μεταρρυθμίσεις από αυτές που ζητούν –διότι οι δανειστές δεν ενδιαφέρονται για μεταρρυθμίσεις που δεν έχουν άμεσο δημοσιονομικό αποτέλεσμα αλλά θα έπρεπε να ενδιαφέρουν εμάς- και σε αντάλλαγμα να διεκδικήσουμε χαμηλότερους στόχους πρωτογενών πλεονασμάτων και μεγαλύτερη ελάφρυνση χρέους. Θυμίζω ότι αυτή η συζήτηση των πολλαπλών ταχυτήτων γινόταν στην Ελλάδα και στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 90.

Και τότε δεν υπήρχαν πολλοί που ανησυχούσαν ότι θα μπορούσε η Ελλάδα να μείνει στην τελευταία ταχύτητα. Ακόμη και το 2014 υπήρχε μια αισιοδοξία εξόδου από την κρίση και τα μνημόνια. Το γεγονός ότι έχουμε βαλτώσει σε μια κατάσταση όπου η συζήτηση των άλλων για να προχωρήσουν μπροστά μεταφράζεται σε αγωνία ότι εμείς θα μείνουμε πίσω, συνδέεται με τα τελευταία δύο χρόνια της πολύ μεγάλης οπισθοδρόμησης στην προσαρμογή της οικονομίας.

-Στην κυβέρνηση φαίνεται να πιστεύουν πως όλες αυτές οι αλλαγές που συντελούνται στην Ευρώπη θα οδηγήσουν εκ του αποτελέσματος σε «χαλαρότερες» υποχρεώσεις προσαρμογής της Ελλάδας αλλά με τα ίδια δικαιώματα. Μας λένε δηλαδή ότι για λόγους αλληλεγγύης ή γεωπολιτικών ισορροπιών και προσφυγικού, θα μπορούμε να ανήκουμε στην πρώτη ταχύτητα, αλλά με υποχρεώσεις δεύτερης ή τρίτης… Πόσο πιθανό σας φαίνεται κάτι τέτοιο;

Ο κίνδυνος είναι να συμβεί ακριβώς το αντίστροφο. Να έχουμε υποχρεώσεις πρώτης ταχύτητας με κανόνες που να είναι κοινοί για όλους, αλλά με συμμετοχή σε χαμηλότερες βαθμίδες ενοποίησης. Λιγότερη αλληλεγγύη και περιορισμένη συμμετοχή σε κοινές πολιτικές. Να είμαστε δηλαδή έξω από το τραπέζι των αποφάσεων του πυρήνα. Όπως οι χώρες που δεν ανήκουν στο ευρώ είναι έξω από το τραπέζι του Eurogroup που είναι ουσιαστικά η οικονομική «κυβέρνηση» της ευρωζώνης.

-Υπάρχουν πάντως πολλές φωνές που υποστηρίζουν πως η ελληνική οικονομία και η λειτουργία γενικώς του κράτους μας και του ιδιωτικού τομέα, δεν ταιριάζει με τις δομές των ισχυρότερων μελών της Ευρωζώνης. Με λίγα λόγια ότι όσο κι αν προσπαθήσουμε εντός, δεν θα καταφέρουμε να ορθοποδήσουμε, άρα αφού είμαστε χαμένη υπόθεση ας δοκιμάσουμε κάτι άλλο…

Δεν βλέπω γιατί αυτή η συζήτηση πρέπει να γίνεται ειδικά για την Ελλάδα αλλά δεν γίνεται για την Κύπρο, για την Πορτογαλία, για τη Μάλτα, ή ακόμη και για την Ισπανία ή την Ιταλία που έχει 15 χρόνια οικονομικής στασιμότητας. Αντιθέτως οι χώρες αυτές φιλοδοξούν να είναι στην πρώτη ταχύτητα και το δηλώνουν. Θεωρώ λοιπόν όλη αυτή τη συζήτηση μοιρολατρική, ηττοπαθή και λανθασμένη.

Θυμίζω ότι η ελληνική οικονομία παρήγαγε πρωτογενή πλεονάσματα επί σειρά ετών από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι και το 2002. Είχαμε πραγματοποιήσει σημαντική πραγματική σύγκλιση μέχρι την κρίση. Εάν έχουμε βρεθεί στην σημερινή κατάσταση, αυτό αφορά στα τεράστια λάθη που έγιναν πριν από το 2010 και στην πάρα πολύ αδύναμη και άτολμη διαχείριση των μνημονίων μετά το 2010. Το γεγονός ότι δεν προχωρήσαμε ταχύτερα και με μεγαλύτερη συναίνεση τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονταν η οικονομία. Δεν θεωρώ ότι ο ορίζοντας της χώρας μας είναι να γίνει ένα Πουέρτο Ρίκο της Ευρώπης ή μια βαλκάνια υπανάπτυκτη χώρα. Για μια οικονομία μικρή σαν την ελληνική που έχει προβλήματα που ξεπερνούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωζώνη με κορυφαίο το δημογραφικό, χωρίς τη συμμετοχή στο ισχυρό κλαμπ της Ευρώπης, θα ήταν ένα καρυδότσουφλο στις θύελλες της παγκοσμιοποίησης.

Τώρα δε που αυτή η παγκοσμιοποίηση δείχνει πως μετεξελίσσεται και σε ανταγωνισμό οικονομικών εθνικισμών, η τρικυμία αυτή θα ήταν ακόμη πιο άγρια. Ιδίως αν λάβει κανείς υπόψη του τη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή και τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί για την Ελλάδα με δεδομένα τα όσα συμβαίνουν στην Τουρκία τους τελευταίους μήνες. Επομένως και για λόγους εθνικής αυτοπροστασίας αλλά και επειδή είναι απόλυτα βάσιμο και εφικτό, η Ελλάδα πρέπει πάση θυσία να αποτινάξει αυτή την ηττοπάθεια και τη μοιρολατρία και να διεκδικήσει τη θέση της στην εμπροσθοφυλακή της ενοποίησης. Γιατί αν προς τα εκεί εξελίσσεται η Ευρώπη, το χειρότερο που θα μπορούσε να μας συμβεί είναι να είμαστε στην τελευταία θέση στο βαγόνι.

-Γιατί αυτή η πολυζωνική Ευρώπη θεωρείται από αρκετούς ότι ίσως είναι καλύτερη για τις πιο αδύναμες ή τις πιο μικρές χώρες; 

Δεν βλέπω πως μπορεί να είναι καλύτερη. Επισημαίνω πως οι χώρες που έχουν διεκδικήσει να μείνουν απ’ έξω είναι μεγάλες και οικονομικά εύρωστες χώρες, όχι μικρές. Οι μικρές χώρες ήταν πάντα μεταξύ εκείνων που ήθελαν στενότερη ενοποίηση. Όσες επεδίωξαν να διαχωρίσουν τη θέση τους και να μείνουν απ’ έξω σε διάφορους κύκλους είναι χώρες όπως η Βρετανία, η Πολωνία, η Δανία, εν μέρει η Σουηδία. Δηλαδή οικονομίες ισχυρές, ανταγωνιστικές και παγκοσμιοποιημένες με πολύ ρωμαλέα παραγωγική βάση και ανεξαρτησία οικονομικής πολιτικής που λειτουργεί με μεγάλη επιτυχία. Η Ελλάδα δεν έχει καμία παράδοση επιτυχημένης οικονομικής πολιτικής πριν από το ευρώ. Από το 1980 μέχρι το 1994 πριν δεθεί με το άρμα των στόχων της ΟΝΕ, η χώρα είχε μέσο όρο ανάπτυξης 0,8% και διψήφιο πληθωρισμό κάθε χρόνο. Αυτό δεν το λες επιτυχία. Είμαστε μια αδύναμη οικονομία, που η αδυναμία μας προϋπήρχε της ευρωζώνης. Επομένως, ακριβώς για τις πιο αδύναμες οικονομίες η περισσότερη ενοποίηση είναι η στρατηγική που μπορεί να τους δώσει και μεγαλύτερη ασφάλεια και περισσότερες ευκαιρίες ανάπτυξης.

-Πολλοί πιστεύουν ότι με αφορμή τις διαφορετικές πολιτικές στο προσφυγικό και την οικονομία, η Ευρώπη οδεύει σε διάλυση ενώ άλλοι βλέπουν ότι βαδίζει προς περαιτέρω εμβάθυνση και ενοποίηση με αλλαγή συνθηκών, νέους όρους. Εσείς τι εκτιμάτε ότι θα δούμε τα επόμενα χρόνια; 

Η Ευρώπη δεν θα πάει σε διάλυση. Μπορεί πιθανόν να μην καταφέρει γρήγορα να φτάσει σε στενότερη ενοποίηση, και γι’ αυτό το λόγο να βγαίνει από το συρτάρι η συζήτηση των πολλαπλών ταχυτήτων, αλλά στη χειρότερη περίπτωση θα παγώσει κάποια από τα πεδία του ευρωπαϊκού κεκτημένου που έχει ήδη οικοδομήσει. Δεν αποκλείεται μέσα στην επόμενη δεκαετία να έχουμε πιθανόν και κάποια ακόμη χώρα που θα επιλέξει να αποχωρήσει, αν και νομίζω ότι το παράδειγμα της Βρετανίας και το πολύ μεγάλο οικονομικό και πολιτικό κόστος που θα έχει η έξοδός της, θα λειτουργήσει αποτρεπτικά.

Παρά το γεγονός πως είμαστε αναμφίβολα στη χειρότερη κρίση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την ίδρυσή της, η ΕΕ δεν θα διαλυθεί και για χώρες όπως η Ελλάδα, παραμένει το ισχυρότερο κλαμπ στην περιοχή και το μόνο που εξασφαλίζει το είδος του συστήματος που κάθε δημοκρατική χώρα θα ήθελε να έχει. Δηλαδή μια ρυθμιζόμενη οικονομία της αγοράς, με κοινωνικό κράτος, με προστασία του περιβάλλοντος, προηγμένη δημοκρατία, ατομικά δικαιώματα και κράτος Δικαίου. Κοιτώντας και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού και ακόμη περισσότερο στην άλλη πλευρά του Αιγαίου ή προς τη Ρωσία, καταλαβαίνουμε πόσο μεγάλη σημασία έχουν οι αξίες, τα ιδεώδη και τα κεκτημένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
 


3 Φεβ 2017


Μια ανακοίνωση-βόμβα της τουρκικής ακτοφυλακής αποκαλύπτει ότι εκδόθηκε προχθές 1/2/2017, ο γνωστός αναλυτής και βαθύς γνώστης την τουρκικής σκηνής Ταξίαρχος ε.α. Χρήστος Μηνάγιας, στην συνέντευξη που παραχώρησε στο ArmyNow.net. 
Ο κ. Μηνάγιας, αποκαλύπτει πως οι Τούρκοι με πρόφαση το προσφυγικό ανακοίνωσαν ελέγχους  7 ημέρες την εβδομάδα και επί 24ωρου βάσεως,  στις πιθανές διαδρομές μετανάστευσης, περιλαμβάνοντας σε αυτές τα Ίμια. Παράλληλα απαντά στο ερώτημα εάν εκτιμά πως θα ζήσουμε ξανά μέρες του 1996.
Συνέντευξη στην ΙΩΑΝΝΑ ΗΛΙΑΔΗ 

21 χρόνια μετά τα Ίμια. Τι έχει αλλάξει;

Μετά την κρίση των Ιμίων, η Άγκυρα παρουσίασε εμφανέστατα την τουρκική αντίληψη για δημιουργία γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο μέσω ενός εγχειριδίου που εκδόθηκε τον Μάιο του 1996 από τις Ακαδημίες Πολέμου.
Από τότε, το αρκτικόλεξο EGAYDAAK αναγράφεται στην τουρκική βιβλιογραφία, στα επίσημα τουρκικά έγγραφα της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, καθώς επίσης στα σχέδια στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ειδικότερα, στο βιβλίο μου με τίτλο «ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ-Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ», σελ. 243-267, 2014, Εκδόσεις ΚΑΔΜΟΣ, είχα αναγράψει τα εξής: 

«Σε ό,τι αφορά σε μια ενδεχόμενη επιχείρηση κατάληψης νήσου, περιοχή ενδιαφέροντος και εφαρμογής του τουρκικών σχεδιασμών είναι όλο το Αιγαίο, συμπεριλαμβανομένου και του συμπλέγματος των νησίδων του Καστελλόριζου, ενώ ως κύριοι στόχοι θεωρούνται τα 152 EGAYDAAK (Egemenliği Anlaşmalarla Yunanistan’a devredilmemiş Ada Adacık ve Kayalıklar), δηλαδή νησιά-νησίδες και βραχονησίδες των οποίων η κυριότητα (σ.σ. σύμφωνα με τους τουρκικούς ισχυρισμούς) δεν παραχωρήθηκε στην Ελλάδα με συμφωνίες.
Ωστόσο, η επιλογή κάποιας ή κάποιων από αυτές θα γίνει ανάλογα με την εκάστοτε πολιτικο-στρατιωτική κατάσταση που θα υφίσταται τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Για το λόγο αυτό, επιβάλλεται η συνεχής λήψη μέτρων επίγνωσης της κατάστασης σε όλο το Αιγαίο, δεδομένου ότι ο αιφνιδιασμός και η παραπλάνηση θα αποτελέσουν παράγοντες ιδιαίτερης βαρύτητας για τους Τούρκους.». 

Συνεπώς, η Άγκυρα εποφθαλμιά 152 νησιά-νησίδες και βραχονησίδες και θεωρώ μεγάλο λάθος να μένουμε μόνο στα 16 ή 17 ή 18 ή 25 που κατά διαστήματα προβάλλουν οι Τούρκοι.  
Σε ό,τι έχει να κάνει με τα Ίμια, σε επίπεδο επίσημων δηλώσεων, κρίνεται σκόπιμο να παρατεθούν τα ακόλουθα στοιχεία που αφορούν στην τουρκική στάση δεδομένου ότι, το συμπέρασμα που εξάγεται παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και εγείρει τις πλέον έντονες ανησυχίες για την περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο.
  • Στη Διοικητική Έκθεση Δραστηριοτήτων για το Έτος 2006 της τουρκικής Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών αναγράφεται ότι, οι βραχονησίδες Ίμια που είναι τουρκικό έδαφος συνεχίζουν να προστατεύονται και να επιτηρούνται με σκάφη της ακτοφυλακής όλο το 24ωρο.
  • Στη Διοικητική Έκθεση Δραστηριοτήτων για το Έτος 2007 της τουρκικής Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών αναγράφεται ότι, τα Ίμια είναι τουρκικό έδαφος και με λέμβους της ακτοφυλακής συνεχίζεται η προστασία και επιτήρησή τους επί 24ωρου βάσεως.
  • Στις 11-02-2008 ο τότε αρχηγός της Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών υποναυάρχος Can Erenoğlu κατά την επίσκεψή του στην επαρχία Fethiye του νομού Mugla, αναφέρθηκε στο καθεστώς των Ιμίων και έκανε λόγο για παραβίαση των τουρκικών χωρικών υδάτων στην περιοχή, από πλευράς Ελλήνων. Αναλυτικότερα είπε: «Τα Ίμια είναι τουρκικό έδαφος. Υπάρχουν δύο νησιά η Ανατολική και η Δυτική Ίμια. Εμείς τα αποκαλούμε βραχονησίδες των Ιμίων. Δείτε τις εγγραφές του κτηματολογίου στην οθωμανική εποχή. Τα Ίμια αποτελούν τουρκικό έδαφος. Δεν υφίσταται κάποια κρίση σ’ αυτό το σημείο.» (βλ. Βιβλίο Η Γεωπολιτική Στρατηγική και η Στρατιωτική Ισχύς της Τουρκίας, Χρ. Μηνάγιας, 2010).
  • Στις Διοικητικές Εκθέσεις Δραστηριοτήτων για τα Έτη 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 και 2015 της τουρκικής Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών αναγράφεται ότι, οι βραχονησίδες Ίμια συνεχίζουν να προστατεύονται και να επιτηρούνται με σκάφη της ακτοφυλακής όλο το 24ωρο, χωρίς όμως να αναγράφεται ότι, αυτές είναι τουρκικό έδαφος. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι, οι Τούρκοι παραιτήθηκαν από την αμφισβήτηση της κυριαρχίας των Ιμίων, δεδομένου ότι, κατ’ επανάληψη, η προκλητική συμπεριφορά τους κλιμάκωσε την ένταση στην περιοχή και υπήρξε κίνδυνος δημιουργίας θερμού επεισοδίου.
  • Στις 11-02-2016 ο δημοσιογράφος Δημήτρης Μηλάκας στην Εφημερίδα Το Ποντίκι γνωστοποίησε το εξής: «Ο Έλληνας πρεσβευτής στην Άγκυρα κλήθηκε στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών για να παραλάβει (και παρέλαβε) γραπτό διάβημα εντονότατης διαμαρτυρίας της τουρκικής κυβέρνησης, γιατί ελληνικό ελικόπτερο της πολεμικής αεροπορίας πέταξε πάνω από τουρκικό έδαφος. Τις νησίδες των Ιμίων!  Η πτήση του ελληνικού ελικοπτέρου πραγματοποιήθηκε στις 28 Ιανουαρίου και ένας εκ των επιβατών του ήταν ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος, ο οποίος θέλησε να τιμήσει τους τρεις Έλληνες αξιωματικούς που έχασαν τη ζωή τους εκείνο το βράδυ του Γενάρη του 1996 κατά την κρίση των Ιμίων.».
Συνεπώς, εδώ και ένα χρόνο, διαπιστώνεται μια «σκληρή» στροφή της επίσημης τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία επιβεβαιώθηκε εμφανώς από τουρκικά δημοσιεύματα της 1ης Φεβρουαρίου 2017, βάσει των οποίων, η πρόσφατη προκλητική μετάβαση της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας στην περιοχή των Ιμίων άρχισε να συζητείται από το 2015, αλλά αυτή αναβλήθηκε λόγω του πραξικοπήματος (15-7-2016) και της επιχείρησης «Ασπίδα του Ευφράτη» (24-8-2016) στη Συρία.
Μάλιστα, οι λόγοι που επικαλείται η Άγκυρα για την εν λόγω ενέργεια των Τούρκων στρατηγών έχει να κάνει με τα εξής:
  • Πρώτον, λόγω της απόφασης μη έκδοσης των 8 Τούρκων στρατιωτικών.
  • Δεύτερον, λόγω της ανησυχίας της αναφορικά με το σχεδιασμό που πραγματοποιεί η ελληνική κυβέρνηση για την εποίκιση και τη χωροταξία σε 28 μικρές νησίδες του Αιγαίου.
  • Τρίτον, η ενόχληση της Άγκυρας λόγω της απαίτησης της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας για αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο.
  • Τέταρτον, οι δήθεν παρενοχλήσεις τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών από αντίστοιχα ελληνικά. Αποκαλύπτεται δηλαδή για ακόμη μια φορά, το τυχοδιωκτικό, αλαζονικό και αναξιόπιστο πρόσωπο της τουρκικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.
Συνακόλουθα δε, το ακόλουθο δημοσίευμα της ερντογανικής εφημερίδος Γενί Σαφάκ, με τίτλο «Τα μηνύματα για τα Ίμια», αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και καταρρίπτει με τον πιο εμφανή τρόπο κάθε προσπάθεια υποβάθμισης της κατάστασης και χρήζει προβληματισμού, συνυπολογίζοντας τα αναγραφόμενα για την πρωθυπουργό της Αγγλίας.

«Κάναμε κίνηση ΣΑΧ στο Αιγαίο (σ.σ. στο σκάκι ο όρος ΣΑΧ σημαίνει ότι ο παίκτης που απειλεί τον αντίπαλο βασιλιά οφείλει να τον προειδοποιήσει).
Η ενέργεια αυτή ήταν επίδειξη ισχύος. Μετά την απόφαση μη έκδοσης των 8 Τούρκων στρατιωτικών δεν  θα επιδείξουμε καμία ανεκτικότητα στις παραβιάσεις που πραγματοποιείτε.
Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της Τουρκίας ασπάζονται την ιδία άποψη. Δηλαδή, κανένα διπλωματικό βήμα δεν είναι τυχαίο και καμία ενέργεια που πραγματοποιεί κάποιος δεν θα μείνει αναπάντητη.
Η μετάβαση της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας στην περιοχή των Ιμίων δεν διάφερε σε τίποτα από τις αερομαχίες και τα θαλάσσια συμβάντα που προκαλεί η Τουρκία στο πλαίσιο της στρατηγικής επίδειξης ισχύος της. Η εν λόγω ενέργεια πραγματοποιήθηκε μια ήμερα μετά την επίσκεψη της πρωθυπουργού της Αγγλίας στην Τουρκία.».

Κινδυνεύουμε να ξαναζήσουμε νέα Ίμια;

Εάν κάποιος εξετάσει την κατάσταση που υπάρχει στην Τουρκία μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016, η εικόνα που προκύπτει είναι η εξής: Η χώρα αυτή με αποκλειστική ευθύνη του Ταγίπ Ερντογάν έχει περιπέσει σε μια εθνικιστική περιδίνηση, όπου η παράνοια, η αλαζονεία και ο τυχοδιωκτισμός έχουν τον πρώτο λόγο.
Για το λόγο αυτό, η εγρήγορση κρίνεται δεδομένη, αφού δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει, σύμφωνα με την προσφιλή της τακτική, να δημιουργήσει κάποια τετελεσμένα.
Επίσης, ένα θέμα που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής έχει να κάνει με την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 01-02-2017 η τουρκική Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών βάσει της οποίας, η Διοίκηση του Νοτίου Αιγαίου της τουρκικής Διοίκησης Ασφαλείας Ακτών, στο πλαίσιο των καθηκόντων της κατά της παράνομης μετανάστευσης με τα θαλάσσια και αεροπορικά της μέσα, 7 ημέρες την εβδομάδα και επί 24ωρου βάσεως, πραγματοποιεί δραστηριότητες ελέγχου στις πιθανές διαδρομές μετανάστευσης των περιοχών Ίμια, Didim, Yalıkavak, Gümüşlük, Turgutreis, Akyarlar και Bodrum.

Σημειωτέον  ότι, στο τέλος της ανακοίνωσης παρατίθενται σχετικές φωτογραφίες επιτήρησης των Ιμίων. Εν τω μεταξύ, η σοβαρότητα της ανακοίνωσης αυτής εστιάζεται στα εξής:
α. Οι αναγραφόμενες περιοχές ευρίσκονται ανατολικά του Φαρμακονησίου, βορειοανατολικά της Κω, καθώς επίσης στην περιοχή των Ιμίων και ανατολικότερα αυτών.
β. Οι Τούρκοι αναδεικνύουν εκ νέου ακόμη ένα θέμα που άφορα στην παράνομη μετανάστευση και το ρόλο που έχει επιφορτισθεί η τουρκική Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών, παραβιάζοντας παράλληλα τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
γ. Ας ληφθεί υπόψη το ενδεχόμενο τουρκικής επιχείρησης σύλληψης παράνομων μεταναστών που πιθανόν να αποβιβαστούν πρωτίστως στα Ίμια και δευτερευόντως στο Φαρμακονήσι ή σε κάποιο άλλο αμφισβητούμενο από την Τουρκία νησί, νησίδα ή βραχονησίδα.

Πόσο έχει χτυπήσει τις Ένοπλες Δυνάμεις η κρίση; Μπορούν να ανταποκριθούν στην αποστολή τους σε μια ενδεχόμενη τουρκική πρόκληση;

Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις διαθέτουν μια αξιόλογη αποτρεπτική ισχύ, την οποία λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη οι Τούρκοι επιτελείς. Ωστόσο, για την αντιμετώπιση μιας ενδεχόμενης ελληνοτουρκικής κρίσης με υπαιτιότητα της Άγκυρας θεωρώ σκόπιμο να σας παραθέσω τις ακόλουθες σκέψεις που κατά βάση στηρίζονται στο τουρκικό Δόγμα Διαχείρισης Κρίσεων (Kriz Yönetimi):
  • Εάν ένα κράτος δεν έχει καλά οργανωμένο το σύστημα πληροφοριών του δεν θα μπορέσει να επιβιώσει. Η άποψη αυτή αναγράφεται στο βιβλίο του Τούρκου Aziz Yakın με τίτλο: İstihbarat, Casusluk ve Casuslukla Mücadele (Πληροφορίες, Κατασκοπεία και Αντικατασκοπεία) που εκδόθηκε από τη Διπλωματική Ακαδημία του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών. Για το λόγο αυτό, η επαναξιολόγηση του συστήματος των εθνικών πληροφοριών της χώρας μας θα συνέβαλε σημαντικά αφενός στην εξάλειψη των παθογενειών του, αφετέρου στον καλύτερο συντονισμό και τον πιο αποτελεσματικό έλεγχο των συνεργαζόμενων Φορέων σε θέματα πληροφοριών. Άλλωστε, ο συντονισμός αποβλέπει στην αποδοτικότητα, ενώ ο έλεγχος εξασφαλίζει τόσο τη νομιμότητα των ενεργειών, όσο την υπέρβαση των ψυχολογικών εμποδίων όταν θα απαιτηθούν ενέργειες που θα λειτουργούν στα όρια της νομιμότητας.
  • Η αλληλεπίδραση και η σύνθετη σχέση που υπάρχει μεταξύ πολιτικών, στρατιωτικών, τεχνολογικών, οικονομικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών παραγόντων απαιτούν: πρώτον, τον πλήρη εναρμονισμό των αμυντικών αντανακλαστικών της κυβέρνησης με το νέο περιβάλλον συμβατικών ή ασύμμετρων απειλών που στρέφεται κατά της εθνικής ασφάλειας και των εθνικών συμφερόντων της χώρας μας και τις δυνατότητες που αυτές οι απειλές έχουν. Και δεύτερον, την υιοθέτηση μιας ευρείας αντίληψης αντιμετώπισης των απειλών, κατά βάση μέσω της πρόληψης και της αποτροπής, υιοθετώντας ένα δόγμα που θα εστιάζεται στην επίδραση επί της θέλησης και των δυνατοτήτων του αντιπάλου.
  • Τα κύρια χαρακτηριστικά μιας κρίσης είναι η ΑΠΕΙΛΗ, ο ΧΡΟΝΟΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ και ο ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ. Συνεπώς, κατά τη διαχείριση κρίσεων απαιτείται ψυχραιμία χωρίς κραυγές, υπερβολές και κινδυνολογία, επιβλητικότητα και ιεραρχία, δεδομένου ότι, δεν θα υπάρχει ούτε συγκεκριμένος τρόπος επίλυσης μιας κρίσης ούτε ο χρόνος και οι επαρκείς πληροφορίες για να ληφθούν σωστές αποφάσεις. Επομένως, τα άτομα που θα κληθούν να διαχειρισθούν μια κρίση θα πρέπει να μπορούν να λάβουν τα μηνύματα όταν αυτή θα πλησιάζει για να προετοιμασθούν έγκαιρα και σωστά.
Με την ίδια διαδικασία σκέψης, ας προβληματισθούμε από σχετικά δημοσιεύματα της εφημερίδας Γενί Σαφάκ στις 1 και 2 Φεβρουαρίου 2017, βάσει των οποίων παρατίθεται η ακόλουθη πληροφορία που έδωσε ανώτατος Τούρκος αξιωματικός:
«Στα τέλη του 2016 πραγματοποιήθηκε μια σύσκεψη στην οποία συμμετείχε ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμένος και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ευάγγελος Αποστολάκης. Στη σύσκεψη αυτή ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ είπε ότι, η παρούσα περίοδος είναι κατάλληλη για να διεξαχθεί ένας πόλεμος μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Τελικά σκεφτήκαν ότι η οικονομία της χώρας τους ήταν άσχημη και παραιτήθηκαν από την ιδέα ενός ελληνοτουρκικού πολέμου».
Αξιολογώντας τα εν λόγω άρθρα υπάρχουν δύο περιπτώσεις. Στην πρώτη περίπτωση, αυτά να είναι αναληθή και δεν χρήζουν περαιτέρω σοβαρής συζήτησης εντασσόμενα στο πλαίσιο μιας Φαιάς Προπαγάνδας από τους Τούρκους.
Στην περίπτωση όμως που αυτά είναι αληθή, τότε εγείρεται το ερώτημα, πώς το έμαθαν οι Τούρκοι.
Eπίσης εάν είναι αληθή, τότε οι Τούρκοι μας περνούν το μήνυμα ότι είστε διάτρητοι και μαθαίνουμε τα πάντα που συζητάτε, σχεδιάζετε και πράττετε.
Εν κατακλείδι δηλαδή, πρόκειται για μια έμμεση απειλή που πρέπει να κινητοποιήσει άμεσα τους Φορείς Πληροφοριών μας εφόσον τα άρθρα είναι αληθή. Πέραν τούτου, η ενέργεια αυτή θα πρέπει να εκληφθεί ως ενδείκτης προειδοποίησης και απειλή από την Τουρκία για περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης.

Τι θα έπρεπε να κάνουμε μετά τα Ίμια και δεν το έχουμε κάνει;

Για τα εθνικά θέματα που άπτονται των ελληνοτουρκικών σχέσεων, η «δημιουργική ασάφεια» είναι ό,τι χειρότερο διότι περνά λανθασμένα μηνύματα στην αντίπαλη πλευρά και της «ανοίγει την όρεξη» για περαιτέρω διεκδικήσεις.
Ωστόσο, η κάθε ενέργεια και κίνηση μας κρίνεται σκόπιμο να λαμβάνει υπόψη πολλές παραμέτρους μεταξύ των οποίων, το ΧΡΟΝΟ και την ΣΕ ΒΑΘΟΣ ΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΑΛΟΥ. 

Συνεπώς, μια υπέρμετρη-αδικαιολόγητη ενέργεια ή λήψη στρατιωτικών μέτρων από ελληνικής πλευράς χωρίς να έχει υπάρξει εκ των προτέρων σχεδιασμός για την αποτροπή της Άγκυρας να απαντήσει στα μέτρα αυτά, θα αποτελέσει την αιτία δημιουργίας περιβάλλοντος σοβαρής έντασης στον ελληνικό θαλάσσιο και εναέριο χώρο.
Επίσης, αν ληφθούν και υλοποιηθούν σωστές αποφάσεις, αυτό μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία προώθησης των εθνικών μας συμφερόντων.

Πηγή ArmyNow


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
 


23 Ιαν 2017



Λίγες μέρες αφότου κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Οράματα και Χίμαιρες – Διαδρομές ενός Διπλωμάτη» (εκδόσεις ΣΙΔΕΡΗΣ), συζητήσαμε για το εθνικό και το αληθές με τον πρέσβη Αλέξανδρο Μαλλιά:

Συνοπτικά, ποια είναι τα οράματα και ποιες οι χίμαιρες για έναν διπλωμάτη με τη δική σας διαδρομή;

Ευχαριστώ κατ’ αρχάς που μου δίνετε την ευκαιρία να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις μου. Τα οράματα σίγουρα δεν περιορίζονται ή αφορούν αποκλειστικά τη ζωή ενός διπλωμάτη. Είναι τα οράματα μιας ολόκληρης γενιάς. Όπως είπα στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου μου στο Polis ART Café, «ζεις, αναπνέεις, σπουδάζεις, ονειρεύεσαι, ερωτεύεσαι, αγωνίζεσαι, ελπίζεις, χαμογελάς, χτίζεις, ανεβαίνεις, πετυχαίνεις, φτάνεις. Νομίζεις πως έφτασες. Ευγνωμονείς όσους στάθηκαν όλα αυτά τα χρόνια σε αυτό το μεγάλο ταξίδι της ζωής δίπλα σου.

Τότε, στο σημείο αυτό, χωρίς να το περιμένεις, ξαφνικά όλα γκρεμίζονται. Καταρρέουν ιδανικά, ιδεώδη, πρότυπα, αξίες, ισορροπίες. Η λέξη “αξιοπρέπεια” χάνει, έχει χάσει πλέον στην Ελλάδα, το νόημά της ατομικά, συλλογικά, κοινωνικά και εθνικά». Δεν είναι τυχαίο ότι συχνά προσφεύγω σε μια αποστροφή του Ελευθέριου Βενιζέλου. Μιλώντας στη Βουλή των Ελλήνων στις 10 Οκτωβρίου του 1911 είχε πει ότι «τα έθνη τα οποία ζητούν δι’ επαιτείας να προαγάγουν τα συμφέροντά των δεν εμπνέουν σε κάθε αμερόληπτο κριτή παρά μόνο περιφρόνηση». Αυτή τη στάση της περιφρόνησης που μας έχει οδηγήσει στην κατάθλιψη που, τόσο ως άτομα όσο και ως κοινωνικό και εθνικό σύνολο, βιώνουμε εδώ και επτά χρόνια. Το τέλος αυτού του δράματος δεν έχει έρθει ακόμη. Δεν έχουμε δει ακόμη την «κάθαρση».

Αυτές είναι οι σκέψεις μου. Να γιατί επέλεξα ως τίτλο του βιβλίου το «Οράματα και Χίμαιρες». Η Ελλάδα που ονειρευόμαστε, η Ελλάδα των δικών μας οραμάτων, δεν υπάρχει πια. Λόγω και δικών μας λαθών. Λόγω και δικής μας ευθύνης. Ατομικής και συλλογικής. Όχι, η ευθύνη δεν βαραίνει όλους στον ίδιο βαθμό. Επιμερίζεται, εντούτοις, αναλογικά. Είναι βέβαιο ότι το βάρος πέφτει κυρίως σε όσους η πατρίδα μας πρόσφερε απλόχερα την ευκαιρία και μας τίμησε με την εμπιστοσύνη της, δίνοντάς μας την ευκαιρία να την υπηρετήσουμε από θέσεις ευθύνης. Προσωπικά θα περίμενα και από τους πολιτικούς μας ταγούς να συνειδητοποιήσουν και τη δική τους ευθύνη. Ευθύνη πολιτικής συνείδησης, όχι ποινική. Πώς; Δείχνοντας απλά ότι έχουν αντιληφθεί το μέγεθος της ζημίας που έχει προκληθεί και από δικές τους πράξεις, παραλείψεις, ανεδαφικές υποσχέσεις, ευκαιριακές πολιτικές και άνευ σχεδίου εξαγγελίες. Πιστεύω ότι θα αρκούσε, επιτέλους, να πιστέψουν στην ανάγκη επιδίωξης των αυτονόητων. Αυτό ήταν και παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

Πέραν, όμως, της κατάστασης στην Ελλάδα, το ευρωπαϊκό όραμα –συνείδηση και ταυτότητα συνάμα της δικής μου γενιάς– έχει βαθύτατα κλονιστεί. Σήμερα, σε όποια ευρωπαϊκή χώρα και αν στραφείς, θα διαπιστώσεις μάλλον εύκολα ότι οι αντιευρωπαϊκές δυνάμεις είτε δυναμώνουν είτε ήδη κυριαρχούν. Η λέξη «λαϊκισμός» σε όλες τις παραλλαγές της δεν είναι αρκετή και ικανή για να απεικονίσει πλέον την ευρωπαϊκή πραγματικότητα.

Όταν λέμε «εθνικά θέματα», ποια ακριβώς εννοούμε; Άλλαξε η ιεράρχηση μετά τη χρεοκοπία και την υπαγωγή της χώρας στον μηχανισμό στήριξης;

Η Ελλάδα εδώ και επτά χρόνια δεν αναπνέει με τα δικά της μέσα. Πράγματι, ζει και αναπνέει χάρη στις μνημονικές συμβάσεις και σε αυτό που αποκαλούμε «μηχανισμό στήριξης». Αυτός είναι ο «αναπνευστήρας» μας και ο σύνδεσμός μας με το διεθνές σύστημα, οικονομικό αλλά και πολιτικό. Η επιστροφή μας στην οικονομική και κοινωνική ομαλότητα θα έπρεπε κανονικά να είναι η κινητήρια δύναμη για μια ειρηνική επανάσταση, για μεγάλες αλλαγές και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που τόσο χρειαζόμαστε. Αντίθετα, θα το πω όσο πιο ήπια μπορώ, τα μεγάλα και σημαντικά θυσιάζονται υπέρ των εφήμερων, των μικρών και των μικροπολιτικών. Το όλον στον βωμό του μέρους. Κοινωνικά και εθνικά.

Άρα πρώτο και σημαντικότερο εθνικό θέμα, που αφορά την ανεξαρτησία και την εθνική κυριαρχία, είναι η έξοδός μας από την κρίση, από τη διεθνή ικεσία και από την απαξίωση. Εκτιμώ ότι μόνο αυτή η προοπτική θα μας επιτρέψει να προωθήσουμε αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη πειθώ τα συμφέροντά μας σε όλα τα άλλα θέματα που εδώ και δεκαετίες μόνιμα περιλαμβάνονται στη δέσμη των λεγόμενων ανοιχτών εθνικών μας ζητημάτων. Αυτό το λέω μετά λόγου γνώσης. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και κάποιες από τις γειτονικές μας χώρες, τις οποίες –λάθος μας– αντιμετωπίζαμε περίπου με περιφρόνηση και αφ’ υψηλού πριν από χρόνια, σήμερα έχουν υψώσει τους τόνους και κάνουν επίδειξη αυτοπεποίθησης και ορισμένες φορές μιας απερίσκεπτης αλαζονείας. Αυτή είναι η πραγματικότητα, όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν –πρόκειται για μόνιμο και όχι για παροδικό πολιτικό σύνδρομο– να εξωραΐσουν τις καταστάσεις.

Είναι το προσφυγικό η μεγαλύτερη εθνική πρόκληση;

Το προσφυγικό μέχρι στιγμής δεν έχει εξελιχθεί σε υπαρξιακό, αν θέλετε, πρόβλημα για την Ελλάδα. Είναι όμως, ή εν πάση περιπτώσει έτσι έχει αξιολογηθεί, η μεγαλύτερη πρόκληση που κλονίζει τα θεμέλια και το οικοδόμημα της Ε.Ε., που ενδυναμώνει τις αντιευρωπαϊκές δυνάμεις και που σταθερά υπονομεύει τους δεσμούς μεταξύ των κρατών-μελών της Ένωσης. Δεν υπάρχει πλέον, σε ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, η αίσθηση του κοινού συμφέροντος.

Επιπλέον, όμως, η συμφωνία μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας, ανεξαρτήτως των θετικών και για την Ελλάδα πτυχών σε ό,τι αφορά τη μείωση των προσφυγικών ροών προς τον νησιωτικό μας χώρο, έχει δύο συνέπειες. Πρώτον, έχει καταστήσει την Τουρκία και δη τον Πρόεδρο Ερντογάν απόλυτο κυρίαρχο της πολιτικής του «προσφυγικού παιγνίου» με σαφές περιεχόμενο απειλής για τη σταθερότητα των κυβερνήσεων των κρατών-μελών της Ε.Ε. Δεύτερον, θεωρείται ως υποχώρηση από τις διεθνώς καθιερωμένες ανθρωπιστικές αρχές και συμβατικές πρόνοιες που αφορούν την ιδιότητα του πρόσφυγα.

Θέλουν όλοι στην Αθήνα να λυθεί το Κυπριακό;

Τόσο στην Αθήνα όσο και στη Λευκωσία όλοι επιθυμούμε λύση του Κυπριακού. Εξακολουθούν όμως να υπάρχουν διαφοροποιήσεις και κριτικές, σε ποικίλους τόνους, αναφορικά με το περιεχόμενό της. Χαίρομαι που ακούω συνέχεια από τα πλέον επίσημα χείλη ότι υπάρχει στην Ελλάδα μία μόνο εθνική γραμμή, στην οποία όλες οι πολιτικές δυνάμεις συμφωνούν ή εν πάση περιπτώσει συναινούν. Επιπλέον, ότι ουδέν σύννεφο σκιάζει τον καθαρό ουρανό μεταξύ Ελλάδος και Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα θυμάστε ότι το συζητούσαμε ήδη τον Οκτώβριο.

Η σταθερή μου επωδός ήταν ότι, ανεξαρτήτως των εξελίξεων και των δυσχερειών που θα προκύψουν στην πορεία των συνομιλιών, Αθήνα και Λευκωσία πρέπει να διατηρήσουν αλώβητη την ποιότητα των σχέσεών τους, σε όλα τα επίπεδα. Ας πούμε ότι δέχομαι ότι αυτό έχει επιτευχθεί. Πιστεύετε ότι υπάρχουν πολλοί που συμμερίζονται τη βεβαιότητά μου αυτή; Δεν έχετε παρά να ρίξετε μια ματιά σε εφημερίδες, ιστολόγια και αρθρογραφία με τις υπογραφές των πλέον έγκυρων δημοσιογράφων. Αυτά.

Με την αυταρχική στροφή που έχει πάρει η Τουρκία, υπάρχουν περιθώρια συνεννόησης με τον Ερντογάν;

Η συζήτηση και ο διάλογος με την Τουρκία είναι μονόδρομος. Χρειάζεται, όπως έχει πει εδώ και μερικά χρόνια ένας εκ των τελευταίων σοφών των Αθηνών, «υπομονή και επιμονή». Μεταξύ άλλων, διότι και η πολιτική της Ε.Ε. απέναντι στην Τουρκία, λόγω και του προσφυγικού, είναι κατευναστική, αν όχι συναινετική. Η Ε.Ε. εμφανίζεται ευμετάβλητη και μάλλον αναποφάσιστη. Άρα, από την πλευρά του, ο Πρόεδρος κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχοντας αντιληφθεί πλήρως την αδυναμία πολλών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και των θεσμών της, εκτιμά ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική διαπραγματευτική θέση. Άρα η Ελλάδα δεν μπορεί να υπολογίζει, όσο και στο παρελθόν, σε μια συμπαγή πολιτική στήριξη στους κόλπους των εταίρων μας – η οποία εν πάση περιπτώσει ουδέποτε ήταν ευθύγραμμη, αυτόματη και δεδηλωμένη. Το βασικότερο όμως πρόβλημα είναι ότι η θεμελιώδης πολιτική θέση –το Σχέδιο Α, χωρίς να υπάρχει Β– όλων των ελληνικών κυβερνήσεων για τις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας κατά την τελευταία εικοσαετία, που κωδικοποιείται με τη φράση «πλήρης συμμόρφωση – πλήρης ένταξη», δεν ισχύει πλέον. Ευθύνη έχει τόσο η Ένωση όσο και η Τουρκία. Άρα;

Τις μέρες αυτές σκέφτομαι και ξανασκέφτομαι πώς θα μπορούσε να επαναδιατυπωθεί μια νέα εκδοχή του πολιτικο-στρατιωτικού μας δόγματος έναντι της Τουρκίας. Ορθώς λέγαμε και λέγουμε ότι το στρατιωτικό μας δόγμα είναι αμυντικού χαρακτήρα. Το λέγουμε και βέβαια το εννοούμε. Ταυτόχρονα, όμως, την τελευταία τριετία γενική είναι η πεποίθηση –αυτό πάντως δείχνουν τα στοιχεία και η διαχείριση των κρίσεων– ότι σκοπίμως οι ιθύνοντες της Άγκυρας –καλοί και κακοί, όλοι μαζί– έχουν προβεί σε μια «στρατιωτικοποίηση» των νομικών τους αμφισβητήσεων και των πολιτικών τους διεκδικήσεων.
Στη νέα αυτή περίοδο των σχέσεών μας με τη γειτονική Τουρκία, η οποία έχει σχηματίσει την πεποίθηση ότι η ισορροπία δυνάμεως και εξοπλισμών (capabilities) ανατρέπεται προς όφελός της, η αναχαίτιση, ο περιορισμός/αποτροπή (deterrence and containment) και η επιθυμία μας για ειρηνική επίλυση των διαφορών –κατά τις πρόνοιες του Χάρτου του ΟΗΕ– πρέπει να συμπληρωθούν.
Αυτό απαιτούν οι καιροί και ιδιαίτερα ο απρόβλεπτος και ευμετάβλητος πλέον χαρακτήρας των εκδηλώσεων της Τουρκίας σε όλα τα μέτωπα και προς όλες τις κατευθύνσεις.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ FREE SUNDAY


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
 


11 Ιαν 2017


Κίνδυνος για Ελλάδα - Κύπρο

Γράφει o Κώστας Βενιζέλος 

Ο Ερντογάν κινείται βάσει του εθνικού του συμφέροντος και βάσει της προσωπικής του φιλοδοξίας να μετατραπεί σε «νταβουτογλειανού» τύπου νεο-οθωμανό ισλαμιστή χαλίφη της Νέας Μέσης Ανατολής.
Αυτό ανέφερε ο δρ Ιωάννης Μάζης, καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής, πρόεδρος Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών, όταν του θέσαμε την εκτίμηση πολλών ότι ο Τούρκος Πρόεδρος είναι αστάθμητος παράγοντας.

Από την ανάλυση του προκύπτει ότι ο Ερντογάν κινείται σε δυο άξονες. Ο πρώτος αφορά την προσωπική του φιλοδοξία να καταστεί σουλτάνος της περιοχής ο δεύτερος το επεκτατικό όραμα του καθεστώτος του. Όπως αναφέρει ο κ. Μάζης, έχει ως στόχο να αποφύγει τη διαφαινόμενη λόγω των συριακών εξελίξεων κουρδική απόσχιση και παράλληλα να κερδίσει πιθανό νέα εδάφη στη Συρία (δυτικά του Ευφράτη), επιρροή στο βόρειο Ιράκ (Μοσούλη), επιρροή στο Αιγαίο, Θράκη και Κύπρο και να επιτύχει δι’ αυτών να αντικαταστήσει στην εθνική συνείδηση των Τούρκων πολιτών τον Κεμάλ με τον εαυτό του.

Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο Ερντογάν είναι αστάθμητος παράγοντας. Αυτό τι σημαίνει στο διεθνές πολιτικό σκηνικό, λαμβάνοντας υπόψη και τη συμπεριφορά του Τούρκου Προέδρου;

O κ. Ερντογάν δεν είναι αστάθμητος. Απλώς κινείται βάσει του εθνικού του συμφέροντος και βάσει της προσωπικής του φιλοδοξίας να μετατραπεί σε «νταβουτογλειανού» τύπου νεο-οθωμανό ισλαμιστή χαλίφη της Νέας Μέσης Ανατολής. Και αυτό με σκοπό αφενός να αποφύγει τη διαφαινόμενη λόγω των συριακών εξελίξεων κουρδική απόσχιση και αφετέρου να κερδίσει πιθανόν νέα εδάφη στη Συρία (δυτικά του Ευφράτη), επιρροή στο βόρειο Ιράκ (Μοσούλη), επιρροή στο Αιγαίο, Θράκη και Κύπρο και να επιτύχει δι’ αυτών να αντικαταστήσει στην εθνική συνείδηση των Τούρκων πολιτών τον Κεμάλ με τον εαυτό του. Άρα δύναται κανείς που θέλει και γνωρίζει, να αντιληφθεί την πορεία του. Πάντως, οι πρόσφατες γεωστρατηγικές του επιλογές προς τη Μόσχα, θέτουν σαφώς ζήτημα ανατροπής του συστήματος εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ, και του Δυτικού Συστήματος το οποίο βασίζεται στο θεωρητικό υπόδειγμα του Κρηπιδώματος (Rimland) του Ν. J. Spykman. Αυτή την λανθασμένη -κατά την κρίση μου- απόφαση ο Ερντογάν την έχει λάβει για έναν, κυρίως, λόγο: την κουρδική αποσχιστική απειλή, όπως αυτή ανδρώνεται στη Συρία.

Ας εξετάσουμε όμως τις αντικειμενικές συνθήκες οι οποίες τον οδήγησαν εκεί, εφόσον -κακώς- απέρριψε την εξεύρεση ειρηνικής, ευρωπαϊκού χαρακτήρος λύση, για το κουρδικό του πρόβλημα:

Πρώτον, οι ΗΠΑ και υπό τη Διοίκηση Ομπάμα αλλά και υπό τη Διοίκηση Τραμπ, επιθυμούν τη δημιουργία Μεγάλου Κουρδιστάν το οποίο θα εξασφαλίσει την προβολή ισχύος της Ουάσιγκτον στο γεωπολιτικό κέντρο βάρους της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας αλλά και θα ελέγξει το κεντρικό «σημείο πνιγμού/choc point» του διεθνούς άξονος εμπορευματικών μεταφορών με το όνομα «Νέος Δρόμος του Μεταξιού» ο οποίος θα αρχίζει από τον Ειρηνικό (Σαγκάη) και θα καταλήγει στην Ευρώπη. Το ίδιο επιθυμούν και οι γεωστρατηγικοί σχεδιαστές του Ισραήλ διότι ένα «Μεγάλο Κουρδιστάν» στα εδάφη Τουρκίας, Συρίας, Ιράκ και Ιράν αποτελεί σημαντικότατο χερσαίο στρατηγικό βάθος για το Ισραήλ και σημαντικότατο παράγοντα εθνικής ασφαλείας για την Ιερουσαλήμ.
Δεύτερο, τον «Δρόμο» αυτό επιδιώκουν να ελέγξουν και η Ρωσία με την Κίνα μέσω της Ευρασιατικής Ενώσεως και του Συμφώνου Συνεργασίας της Σαγκάης. Η Τουρκία θα είναι το κομβικό σημείο του νέου αυτού διεθνούς εμπορευματικού άξονος και μπορεί να το πράξει είτε συμμετέχοντας ως μέλος των δύο ανωτέρων διεθνών συλλογικών Συστημάτων Ασφαλείας είτε ως κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Τρίτο, στη δεύτερη περίπτωση όμως, ως μέλος του ΝΑΤΟ, θα έχει υποστεί την απόσχιση των κουρδικών εδαφών από το ανατολικό τμήμα της, κάτι το οποίο κρίνει ότι θα αποφύγει με την συμμετοχή της εις τα δύο προαναφερθέντα Σύμφωνα όπου ηγούνται η Μόσχα και το Πεκίνο, αντιστοίχως.

Τέταρτο, το Ιράν είναι ο εν όπλοις, πολύτιμος κατά ξηράν, σύμμαχος της Μόσχας στη Συρία η οποία αποτελεί το γεωστρατηγικό κέντρο βάρους του σιιτικού άξονα στη Μέση Ανατολή αλλά και προβολή ισχύος του Ιράν στην Ανατολική Μεσόγειο. Το Ιράν όμως έχει στα δυτικά εδάφη του, σε συνέχεια με τα κουρδικά εδάφη της Τουρκίας και του Ιράκ, περί τα οκτώ εκατομμύρια Κούρδους και αντίστοιχο εθνικο-απελευθερωτικό κίνημα, το Kurdistan Free Life Party ή PJAK. To κίνημα διαθέτει ένοπλη πτέρυγα την Eastern Kurdistan Defense Units (Yekîneyên Parastina Rojhilatê Kurdistan, YRK), διαθέτει ένοπλο κίνημα γυναικών, το Women’s Defence Forces (Hêzên Parastina Jinê, HPJ), του οποίου ηγείται η Gulistan Dogan και κλάδο Νεολαίας και Φοιτητών. Το  PJAK εσχάτως αποτελεί μία από τις απειλές για την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν και υπό το φώς των κουρδικών νικών του αντίστοιχου κουρδικού PYD στην Συρία μέχρι και δυτικά του Ευφράτη, έως την πόλη Μαμπίτζ (Αρχαία Βαμβύκη).

Πέμπτο, αυτό σημαίνει ότι η Μόσχα δεν θα υποστήριζε μέχρι τέλους το κουρδικό εθνικο-απελευθερωτικό κίνημα στη Συρία, με κίνδυνο να προκαλέσει αντίστοιχες αποσχιστικές καταστάσεις στα εδάφη της συμμάχου της Τεχεράνης. Ούτε φυσικά και η Τεχεράνη θα το εδέχετο. Έτσι, εκμεταλλευόμενος εις το έπακρον το οπερετικόν πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου, ο κ. Ερντογάν, κάνοντας μια, υπό προϋποθέσεις, «ορθή ανάγνωση» των διαθέσεων της Μόσχας, επεβιβάσθη στον «ρωσικό και ιρανικό γεωστρατηγικό συρμό» ώστε να διασφαλίσει τα δικά του νώτα από την κουρδική αποσχιστική απειλή.

Αυτό δεν του δημιουργεί και κόστος;
 
Ασφαλώς. Aυτό του κοστίζει. Και θα αναφέρω πώς:

1ον) Την εύθραυστη επαναπροσέγγισή του με το Ισραήλ, λόγω της προσεγγίσεως της Αγκύρας με τον υπαρξιακό εχθρό της Ιερουσαλήμ, την Τεχεράνη.

2ον) Τις σχέσεις του με την Ουάσιγκτον του κου Τραμπ, δεδηλωμένου συμμάχου του κ. Νετανιάχου.

3ον) Τα δύο ανωτέρω σημεία, εάν αξιοποιηθούν καταλλήλως από την ε/κ και την ελλαδική πλευρά δεν θα επιτρέψουν σε καμία περίπτωση την διχοτόμηση της κυπριακής ΑΟΖ, ούτε ανάλογες συζητήσεις στην «αιφνιδιαστικώς -για την Αθήνα- ορισθείσα» από πλευράς του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας διάσκεψη της Γενεύης, η οποία αρχίζει στις 9 Ιανουαρίου, συνεχίζει στις 11 Ιανουαρίου με κατάθεση χαρτών επί του εδαφικού και λήγει (;) στις 12 ως πολυμερής (;) με τη συμμετοχή των εγγυητριών δυνάμεων και ενδεχομένως της Κυπριακής Δημοκρατίας (;) ως συμβαλλομένου μέλους.

4ον) Την πλήρη αποτυχία από τους στόχους του στη Μοσούλη.

5ον) Το οδυνηρότατο κόστος της τρομοκρατίας στους τομείς των διεθνών επενδύσεων και του τουρισμού αλλά και την αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό του εξ αιτίας της εγκαταλείψεως των πρώην συμμάχων του: της Φάταχ αλ Σάμ (πρώην Τζάμπχατ αλ-Νούσρα, θυγατρικής της Αλ-Κάϊντα) και του Daesh.

6ον) Το κόστος του «κουρδικού αντάρτικου πόλεων» του PKK.

7ον) Την υφεσιακή πλέον πορεία στην οικονομία της χώρας του με την τουρκική λίρα να έχει απωλέσει κατά τη διάρκεια του 2016 άνω του 16% της αξίας της. Είναι δε διεθνώς αποδεκτόν ότι η απώλεια της τάξεως του 10% για την τουρκική λίρα μεταφράζεται με αύξηση του πληθωρισμού κατά 1,5%, δηλαδή έχουμε μια άνοδο του πληθωρισμού στην τουρκική οικονομία της τάξεως του 3% περίπου με ανοδικές τάσεις.

«Η ομηρία της Λευκωσίας στην τουρκική επιρροή θα οδηγούσε σε ανάλογη ομηρία της Αθήνας στο Αιγαίο και τη Θράκη»;
Στις 9 Ιανουαρίου, άρχισε στη Γενεύη ένας νέος γύρος συνομιλιών. Στις 12 Ιανουαρίου προγραμματίζεται η διάσκεψη με τη συμμετοχή και των τριών εγγυητριών δυνάμεων. Εκεί κατά πάσα πιθανότητα θα είναι και ο Ερντογάν (είτε διά ζώσης είτε όχι). Μπορείτε να κάνετε μια εκτίμηση πώς θα λειτουργήσει;
 
Υπό το κράτος όλων των ανωτέρω, ο κ. Ερντογάν θα υπαγορεύσει εις τον μισθοδοτούμενο από την Άγκυρα «βασάλο» του, τον κ. Ακιντζί, να τηρήσει αδιάλλακτη στάση και εις το θέμα των εγγυήσεων και εις το θέμα των στρατευμάτων κατοχής, την εναλλάξ προεδρία, αλλά και εις το θέμα το εδαφικό. Δεν θα με εξέπληττε εάν παρουσιάζετο αιφνιδίως, μετά από «σκληρή» –δήθεν– διαπραγμάτευση, να «οπισθοχωρεί» εν μέρει η τουρκοκυπριακή πλευρά στο θέμα της Μόρφου, απλώς για να «ισοσταθμίσει»
i) τις εγγυήσεις,
ii) τα στρατεύματα κατοχής και
iii) την «εκ περιτροπής προεδρία» εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αποδοχή όμως ενός τέτοιου τουρκικού «ελιγμού ανταλλαγής» από πλευράς μας θα ήταν εγκληματική για τον κυπριακό Ελληνισμό, αλλά και για τον Ελληνισμό γενικότερα. Η «ομηρία» της Λευκωσίας στην τουρκική επιρροή θα οδηγούσε σε ανάλογη «ομηρία» της Αθήνας στο Αιγαίο και τη Θράκη. Αυτό το έχουμε αντιληφθεί νομίζω και εδώ στην Αθήνα.
Μια ανάλογη εξέλιξη, βέβαια, δεν θα μπορούσε να επιτρέψει την ολοκλήρωση των διαδικασιών «επιλύσεως» και η Γενεύη δεν θα καρποφορήσει. Άλλωστε, η αδειοδότηση του αλιπέδου 10 της κυπριακής ΑΟΖ στην Exxonmobil, κολοσσό του οποίου CEO είναι ο πιθανός νέος ΥΠΕΞ του κ. Τραμπ, ενισχύει πολλαπλασίως τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας αναφορικώς με το επίμαχο ζήτημα των τουρκικών διεκδικήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ.
Δεν μπορώ να φαντασθώ την Τουρκία να… απειλεί με «θαλάσσια επεισόδια» και «οικονομική ασφυξία» τις «επενδύσεις» του διεθνούς πετρελαϊκού κολοσσού που διευθύνετο μέχρι σήμερα από τον… επόμενο Αμερικανό ΥΠΕΞ!
Αδυνατώ επίσης να φανταστώ κάτι ανάλογον εναντίον των γαλλικών, ιταλικών και κυρίως ισραηλινών επενδύσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, και μάλιστα ιδιαίτερα των γειτνιαζουσών με το αιγυπτιακό κοίτασμα Ζορ, ισραηλινών κοιτασμάτων του Λεβιάθαν! Επίσης αδυνατώ να κατανοήσω το επιχείρημα ότι η «καθυστέρηση της λύσεως θα επιφέρει κύματα εποίκων από την Ανατολία».
Ερωτώ: όταν αναγνωρισθεί τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος δεν θα το πράξει αυτό η Άγκυρα; Και μάλιστα με πλήρη «νομιμότητα» και άνευ κινδύνου να χαρακτηρισθεί ως «έγκλημα πολέμου»;
Αδυνατώ επίσης να αντιληφθώ το επιχείρημα ότι «μετά από μία αποτυχία επικρατήσεως μιας τουρκικής επιλογής “λύσεως” στη Γενεύη θα επικρατήσει “κύμα αναγνωρίσεων του ψευδοκράτους”»!
Δηλαδή τι συνέβη στην αντίστοιχη περίπτωση με τα Σκόπια;
Aν η Ελλάς και η νόμιμη Κυπριακή Δημοκρατία δεν το αναγνωρίσουν, ουδέποτε θα αναγνωρισθεί!
Επίσης, θυμίζω ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί διχοτομημένη Κύπρο. Επιθυμεί… ολόκληρη την Κύπρο, για να έχει τα ποθητά δικαιώματα στο φυσικό αέριο της ΑΟΖ η οποία ευρίσκεται στο ελεύθερο νότιο τμήμα της νήσου!
Ας μην παραπλανούμε τον κυπριακό και ελλαδικό Ελληνισμό! Αιδώς!
Επίσης, στο αναμενόμενο «blame game» που θα ακολουθήσει, η Άγκυρα θα αποτύχει, διότι ήδη εμφανίζεται απομονωμένη και δακτυλοδεικτούμενη από το σύνολο του δυτικού κόσμου και την ΕΕ, για όλες τις ανωτέρω εκτεθείσες πρωτοβουλίες της στο γεωστρατηγικό πεδίο, αλλά και στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πολιτικών ελευθεριών.
Υποστηρίζετε ότι το καθεστώς της Άγκυρας έχει επεκτατικές βλέψεις, θα επιδιώξει να καταλάβει νησιά. Αυτό πώς τεκμηριώνεται;

Πρώτο, τεκμηρίωση αυτών των προβλέψεων δεν γίνεται μέσω των ΜΜΕ.  
Δεύτερο, δείτε τις τουρκικές προκλήσεις στην περιοχή Οινουσών-Παναγιάς (και Ιμίων, μόλις προχθές) κατά το τελευταίο εικοσαήμερο και αναρωτηθείτε: ποιο κράτος δεν θα κατέρριπτε μαχητικό αεροσκάφος σε υπέρπτηση στα 40 μέτρα υπεράνω των κεφαλών των πολιτών του;  
Τρίτο, ο κ. Ερντογάν δεν μπορεί να ανεχθεί την κοινωνική και μειονοτική έκρηξη στο εσωτερικό του και στα σύνορά του, ούτε να κερδίσει δημοψήφισμα για την «χαλιφατοποίησή» του κατά την άνοιξη του τρέχοντος έτους, εάν δεν παρουσιάσει κάποιες επιτυχίες στα ακραία ισλαμιστικά και φασιστικά, όπως και υπερεθνικιστικά του «ακροατήρια». Αλλά αυτό θα παραμείνει στις… ονειρώξεις του κ. Ερντογάν. Για πολλούς λόγους!

Ο ελληνισμός να μην επιτρέψει σε απερχομένους να δεσμεύουν με τετελεσμένα τους επερχομένους

Θεωρείτε ότι μπορούν καταστούν εφικτοί αυτοί οι στόχοι της Άγκυρας; Πώς μπορεί να κινηθεί αποτρεπτικά ο ελληνισμός;

Να προσέξουμε πολύ το εξής κατά την προσεχή διαπραγμάτευση: μια «αποτυχία» του κ. Ερντογάν να επιβάλλει τη «λύση» του στο Κυπριακό, ίσως να αποτελεί την καλύτερη ευκαιρία για τη Δύση να «απαλλαγεί πολιτικώς» από τον κ. Ερντογάν και να θέσει την Τουρκία σε τροχιά εκδημοκρατισμού και ευρωπαϊκής προοπτικής. Ας μην το παραβλέπουμε αυτό στην Αθήνα και τη Λευκωσία. Η πιθανή αποτυχία Ερντογάν στην επιβολή προτεκτορατικής «λύσεως» στην Κύπρο θα ήταν μια ευκαιρία που θα ευνοούσε όλους τους δυτικούς παράγοντες ισχύος στην περιοχή αλλά, και κυρίως, την ειρήνη και την ασφάλεια στη Νοτιονανατολική Μεσόγειο και την ΕΕ (δηλ.: Μετανάστευση-Προσφυγικό και Τρομοκρατία). Η ψυχροπολεμική πολιτική των «εσχάτων τετελεσμένων» του κ. Ομπάμα δεν έχει πνοή πλέον στην Κύπρο, ας το κατανοήσουμε. Η ίδια πολιτική εξεδηλώθη και στην περίπτωση του ψηφίσματος των ΗΕ εναντίον του Ισραήλ, εξοργίζοντας την Κυβέρνηση του κ. Νετανιάχου. Αυτό το ιδιαιτέρως το στοιχείο, συμπληρωματικώς νοούμενο και με τα ενεργειακά ενδιαφέροντα του Ισραήλ όπως και τις προτιμήσεις της Ιερουσαλήμ για τον East Med, τον οποίο θεωρεί μεγίστης στρατηγικής σημασίας, δίδουν στο δίπολο Αθήνας-Λευκωσίας και μια σαφή και συγκεκριμένη χάραξη πορείας για τη διαχείριση του Κυπριακού ζητήματος στη Γενεύη.

Ας μη λησμονούμε ότι ο Ισραηλινός υπουργός Ενέργειας κος Yuval Steinitz εδήλωσε στις 29 Σεπτεμβρίου 2016 ότι «ο Εast Med αποτελεί την ισχυρότερη μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή» και προσέθεσε ότι «το συνολικό δυναμικό φυσικού αερίου από τα κοιτάσματα της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ εγγίζει τα 10 τρισεκ. κυβικά μέτρα» όπως και ότι «σε λίγο καιρό θα είναι σε θέση να υποκαταστήσει τα αποθέματα της Νορβηγίας-Βορείου Θαλάσσης, των Κάτω Χωρών όπως και τα βρετανικά αποθέματα τα οποία απομειούνται οσημέραι». Επίσης, και εδώ είναι το πολύ σημαντικό, αποσύνδεσε τη «λύση του Κυπριακού προβλήματος» από την ολοκλήρωση του ανωτέρω σχεδιασμού!

Ο ελληνισμός δεν πρέπει να επιτρέπει σε απερχομένους να δεσμεύουν με τετελεσμένα τους επερχομένους! Και μάλιστα με τετελεσμένα εις βάρος του, και προς καταστροφήν του! Ο χρόνος κυλά προς όφελος του ελληνισμού.

Εγώ θυμάμαι τούτο το τέκνο του ελληνισμού της Αλεξάνδρειας, δυο βήματα από την Κύπρο, που έγραφε:
Καί τί φρικτή ἡ μέρα πού ἐνδίδεις
(ἡ μέρα πού ἀφέθηκες κ’ ἐνδίδεις),
καί φεύγεις ὁδοιπόρος γιά τά Σοῦσα,
καί πιαίνεις στον μονάρχην Ἀρταξέρξη
πού εὐνοϊκά σέ βάζει στήν αὐλή του,
καί σέ προσφέρει σατραπεῖες καί τέτοια.
Καί σύ τά δέχεσαι μέ ἀπελπισία αὐτά τά πράγματα ποὺ δὲν τὰ θέλεις.
Ἄλλα ζητεί ἡ ψυχή σου, γι’ ἄλλα κλαίει·
Τὸν ἔπαινο του Δήμου καί τῶν Σοφιστῶν, τὰ δύσκολα καὶ τ’ ἀνεκτίμητα Εὗγε· τὴν Αγορά, τὸ Θέατρο, καί τούς Στεφάνους.
Αὐτά ποῦ θὰ στὰ δώσει ὁ Ἀρταξέρξης,
αὐτά ποῦ θὰ τὰ βρεῖς στὴ σατραπεία·
καὶ τί ζωὴ χωρὶς αὐτά θὰ κάμεις.
Πηγή Φιλελεύθερος
MIgnatiou


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου
 



30 Δεκ 2016


"Το πολιτικό προσωπικό πρέπει να πονέσει για να καθαρθεί το πολιτικό σύστημα. Θα έλεγα ότι πρέπει να πάνε στη φυλακή όλοι οι πρωθυπουργοί της περιόδου του ευρώ"
Ας θυμηθούμε μία παλαιότερη συνέντευξη του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη που αφορά στο πολιτικό σκηνικό της χώρας μας που παραμένει το ίδιο. Μόνον οι πρωταγωνιστές της πολιτικής τάξης αλλάζουν...!!!!

Λάβρος κατά του πολιτικού συστήματος είναι ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Γιώργος Κοντογιώργης. «Η πολιτική τάξη, αν πιστέψει ότι οι εκλογές τής δίνουν λαϊκή νομιμοποίηση για να μην αλλάξει, θα οδηγηθεί στην κατάρρευση του εαυτού της μέχρι το τέλος του χρόνου, δεν θα αντέξει», δηλώνει στα «Επίκαιρα».
Σχολιάζει τη σύλληψη του Άκη Τσοχατζόπουλου λέγοντας ότι «έριξαν ένα "πολιτικό πτώμα" στην εκλογική αρένα» και επιμένει ότι πρέπει να καθίσουν στο σκαμνί όλοι όσοι μας έφεραν εδώ - ένοχοι και συνένοχοι, πρωθυπουργοί, υπουργοί και βουλευτές.
Περιγράφει με μελανά χρώματα την πραγματικότητα της καταστροφής μας. «Η Ελλάδα βρίσκεται υπό διπλή κατοχή», λέει. «Την εσωτερική κομματοκρατία, και τώρα μας υπέβαλαν και σε εξωτερική, τη θεσμοθέτησαν». Ποια είναι η λύση που προτείνει; Ένα νέο Μνημόνιο, αλλά για το πολιτικό σύστημα και το κράτος...

- Κύριε Κοντογιώργη, ο Άκης Τσοχατζόπουλος βρίσκεται στον Κορυδαλλό. Κάλλιο αργά παρά ποτέ;
Έριξαν ένα «πολιτικό πτώμα» στην εκλογική αρένα για να δείξουν ότι κάνουν κάθαρση, Έτσι νομίζουν πως θα ξεπεράσουν το γεγονός ότι η Βουλή, αφού νομοθέτησε την ασυλία του πολιτικού αδικήματος, λειτουργεί ως θεσμός λεύκανσης των συμμοριών που δημιουργεί και συγκαλύπτει η δυναστική κομματοκρατία.

- Υπάρχουν πολλοί «Άκηδες» που συνεχίζουν να κυκλοφορούν ελεύθεροι;
Προφανώς ναι. Διαφορετικά, θα έπρεπε η «μισή» Βουλή να συλληφθεί για ενεργό διαφθορά κι η άλλη «μισή» για συνεργεία στη θεσμική και πολιτική της κάλυψη.

- Να καθίσουν στο σκαμνί και όσοι μας έφεραν εδώ;
Το πολιτικό προσωπικό πρέπει να πονέσει για να καθαρθεί το πολιτικό σύστημα. Θα έλεγα ότι πρέπει να πάνε στη φυλακή όλοι οι πρωθυπουργοί της περιόδου του ευρώ.

- Δηλαδή, ο Σημίτης, ο Καραμανλής, ο Παπανδρέου, ακόμη και ο Λουκάς Παπαδήμος;
Ο τελευταίος απλώς δεν φαίνεται να συνέλαβε το πραγματικό πρόβλημα της χώρας και στο μέγεθος του διακυβεύματος. Αποδέχτηκε το ρόλο του πρωθυπουργού περιορισμένης ευθύνης, λειτουργώντας απλώς ως όμηρος της κομματοκρατίας. Όσο για τον Γιώργο Παπανδρέου, έχει προτεραιότητα, καθώς επέλεξε με εγκληματική πρόθεση τον ενταφιασμό της χώρας. Τη μοίρα των πρωθυπουργών πρέπει να έχουν κι όσοι διαχειρίστηκαν κατ' ελάχιστον την οικονομία και τη δημόσια διοίκηση.

- Στους αντίστοιχους υπουργούς αναφέρεστε...
Λέω κατ' ελάχιστον αυτοί, διότι όλη η πολιτική τάξη είναι συνυπεύθυνη για την καταστροφή.

- Για όλα φταίει το ευρώ;
Αυτή είναι λάθος προσέγγιση. Θεωρώ ότι, από τη στιγμή που αποφασίστηκε η είσοδος της χώρας στο ευρώ, θα έπρεπε να ληφθούν μέτρα προσαρμογής στο νέο περιβάλλον. Αντί να γίνει αυτό, επανέφεραν ολικά την πολιτική σκηνή στο καθεστώς της φαυλοκρατίας του 19ου αιώνα. Δανείζονταν για να στήσουν τη μεγάλη κραιπάλη για τον εαυτό τους και για τους συγκατανευσιφάγους της διαπλοκής. Εργάστηκαν συστηματικά για την παρασιτική μεταμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας.

- Πρόσφατα δηλώσατε στον ΑΝΤΙ, με αφορμή την αυτοκτονία του 77χρονου στο Σύνταγμα, ότι «αντί να αυτοκτονούν οι φορείς της καταστροφής, αυτοκτονούν τα θύματά τους».
Η πολιτική τάξη επιδεικνύει μια αλαζονική αλλοτρίωση κι έναν ανάλγητο κυνισμό μέσα στην κρίση, ομολογώντας ότι αντιμετωπίζει την κοινωνία ως το μείζονα εχθρό της. Βαθαίνοντας με τις επιλογές της την περαιτέρω καταστροφή, καλλιεργεί την απόγνωση, χωρίς να δείχνει καμία διάθεση να αλλάξει η ίδια και οι πολιτικές της στο παραμικρό.

- Τους πετάνε, όμως, νεράντζια...
Είναι σε κατ' οίκον περιορισμό. Τους προπηλακίζουν... Η κοινωνία τούς δηλώνει ότι δεν τους θέλει. Αυτοί, όμως, επιμένουν ετσιθελικά να την ηγεμονεύουν. Στα μάτια του κόσμου είναι πια δυσδιάκριτη η διαφορά ανάμεσα στο σημερινό πολιτικό σύστημα και σε ένα τυπικά αυταρχικό καθεστώς ή σε ένα «κοινοβουλευτικό» κόμμα και στη Χρυσή Αυγή. Όμως οι προπηλακισμοί συνιστούν ακόμη ατομικές πράξεις καταναγκασμού, που, ωστόσο, υποκρύπτουν μια αναβράζουσα εξεγερτική προδιάθεση. Αν το λεγόμενο «κοινοβουλευτικό σύστημα» θέλει να διασωθεί, πρέπει επειγόντως να ανασυγκροτηθεί έκ του μηδενός. Αναφέρομαι στους τρεις πυλώνες της καταστροφής: το πολιτικό σύστημα, τη δημόσια διοίκηση και τη Δικαιοσύνη, τη νομοθεσία.

- Μπορεί, εκτιμάτε, να γκρεμιστεί το κράτος εν μία νυκτί;
Βεβαίως, διότι είναι υπόλογο της καταστροφής, χωρίς καμία λαϊκή νομιμοποίηση. Προέχει να καταργηθεί αμέσως η όποια νομική προστασία του πολιτικού προσωπικού, ώστε να υπαχθούν στη Δικαιοσύνη εφεξής, αλλά και αναδρομικά, όσοι ζημίωσαν τη χώρα. Να καταργηθεί επίσης η προσωποπαγής κομματοκρατία και οι πρακτικές της, που μεταβάλλουν το κράτος σε όμηρο ιδιοτελών συμφερόντων, Να μηδενιστούν οι απολαβές και τα προνόμια των πολιτικών. Να γίνουν εντολοδόχοι και όχι δυνάστες της κοινωνίας των πολιτών. Να ανασυγκροτηθεί η δημόσια διοίκηση με γνώμονα το δημόσιο σκοπό της. Ο δημόσιος υπάλληλος να υπέχει προσωπική ευθύνη, με το ερώτημα και της απόλυσης, εάν δεν κάνει το καθήκον του. Να αναγνωριστεί στον πολίτη δικαίωμα εννόμου συμφέροντος. Πολιτικοί και υπάλληλοι πρέπει να αισθάνονται καθημερινά την ανάσα της κοινωνικής βούλησης και του πολίτη.

- Υπάρχουν περιθώρια διαπραγμάτευσης τον Μνημονίου, όταν έχει φαρδιές πλατιές τις υπογραφές των Βενιζέλου και Σαμαρά;
Η πολιτική τάξη που έβαλε την υπογραφή της δεσμεύει τον εαυτό της. Υπέγραψαν διότι είναι υποτελείς σε μια αντίληψη εσωτερικής κατοχής που τους κάνει να κινούνται μακράν του κοινού συμφέροντος και γι' αυτό να επιζητούν την πολιτική νομιμοποίηση που δεν τους δίνει η κοινωνία στην τρόικα. Φυσικά και υπάρχει δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Αυτό που έχει σημασία είναι να αναδειχτεί η βαρύτητα της χώρας στη διεθνή πολιτική, αντί να υποβιβάζεται στο επίπεδο του εξαρτημένου και περιδεούς επαίτη, που αρμόζει στην πολιτική τάξη. Πρέπει να τεθούν, δηλαδή, οι όροι ενός άλλου Μνημονίου απέναντι στην τρόικα, που δεν θα στρέφεται εναντίον της κοινωνίας, που δεν θα αποδομεί τον οικονομικό ιστό της χώρας. Από την ασύμμετρη καταστροφή της χώρας, στην οποία οδηγούν oι επιλογές της δυναστικής κομματοκρατίας, κανείς δεν θα βγει ωφελημένος. Το δε κόστος της όποιας εξόδου από την κρίση θα αποδειχτεί δυσανάλογο για την ίδια την τρόικα.

- Τι μήνυμα στέλνει ο πολυκερματισμός του πολιτικού συστήματος;
Είναι πράξη αποδοκιμασίας όχι του ενός ή του άλλου κόμματος, αλλά συνολικά του πολιτικού συστήματος όπως είναι στημένο στην Ελλάδα. Μπορεί η κοινωνία αυτή τη στιγμή να μην έχει συνείδηση του περιεχομένου της λύσης, διαισθάνεται, όμως, ότι η εναλλαγή του παρόντος κομματικού κατεστημένου στην εξουσία δεν αποτελεί τη λύση. Πρέπει να βρεθεί τρόπος η εκρηκτική δύναμη την οποία έχει ως συλλογικότητα να εκφραστεί πολιτικά. Οι παλαιοί τρόποι πολιτικής έκφρασης, όπως οι διαδηλώσεις, έχουν ξεπεραστεί. Αυτό θα γίνει πια είτε εξωθεσμικά, με εξέγερση, είτε πάλι εξωθεσμικά, αλλά συντεταγμένα. Για παράδειγμα, με τη συγκρότηση της κοινωνίας σε συμπαγή δημο-αλυσίδα γύρω από τη Βουλή και τον εξαναγκασμό της πολιτικής τάξης να πράξει αυτό που αρνείται. Υπάρχει και το τρίτο σενάριο: Να καταρρεύσει από μόνο του το πολιτικό σύστημα, υπό το βάρος της πραγματικότητας που δημιουργεί. Και πολύ φοβάμαι ότι αυτό θα συμβεί πολύ σύντομα.

- Αποτελεί λύση η επιστροφή στη δραχμή;
Τόσο το δίλημμα «Μνημόνιο ή χρεοκοπία» όσο και το δίλημμα «ευρώ ή δραχμή» είναι ψευδή. Αποβλέπουν στον πειθαναγκασμό της κοινωνίας, στο να συγκατανεύσει στην καταστροφή της. Δεν αποτρέπουν, όμως, ούτε τη χρεοκοπία ούτε τη μετάβαση στη δραχμή. Όσο δεν αίρονται οι αιτίες της καταστροφής, τόσο τα αγοραία Μνημόνια θα διαδέχονται το ένα το άλλο. Η έξοδος από την κρίση χρειάζεται ένα Μνημόνιο για το κράτος.

Χριστίνα Κοραή
Αναδημοσίευση από το περιοδικό Επίκαιρα
Τεύχος 132 • 26/04-02/05/2012


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου