Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

18 Απρ 2018


Tη δική του απάντηση στην προκλητική ενέργεια της Τουρκίας να διεκδικήσει την κυριαρχία των Ιμίων δίνει ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Κωνσταντίνος Ζιαζιάς, μιλώντας στο Hellas Journal.

Η Τουρκία γνωρίζει καλά πως δεν μπορεί να υποστηρίξει νομικά τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο, τονίζει ο στρατηγός Ζιαζιάςκαι υπογραμμίζει με πικρία πως η χώρα μας δεν μελέτησε τον “χαρισματικό, απρόβλεπτο και περιορισμένης μόρφωσης Ερντογάν”.

Αναφερόμενος στο θέμα των δύο στρατιωτικών μας, εκτιμά πως η Τουρκία θα λήξει το επεισόδιο με βάση το δικό της συμφέρον και όχι επειδή της το ζητά η ΕΕ και ο ΟΗΕ, ενώ για την κίνηση των νεαρών να τοποθετήσουν σημαίες στις βραχονησίδες Ανθρωποφάγοι, αναγνωρίζει τα θετικά τους κίνητρα ωστόσο σημειώνει ότι η εξωτερική πολιτική θα πρέπει να εκφράζεται μόνο από το υπουργείο Εξωτερικών.

Ακούστε εδώ τη συνέντευξη του στρατηγού ε.α. Κωνσταντίνου Ζιαζιά.



HellasJournal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου





Αφού η σημερινή κυβέρνηση υπέγραψε την παράδοση – παραχώρηση εκμετάλλευσης του συνόλου της δημόσιας – κρατικής περιουσίας για 99 χρόνια στους δανειστές, αφού ψήφισε σειρά επαχθέστατων οικονομικών μέτρων ισοπεδώνοντας την επιχειρηματικότητα, αλλά και φορολογικών νόμων εξαθλιώνοντας ένα πολύ σημαντικό τμήμα της ελληνικής κοινωνίας, ξαφνικά εισήγαγε τα εθνικά θέματα προς «διαχείριση» προκειμένου να προχωρήσει στην «επίλυση» χρόνιων θεμάτων. Χρησιμοποιήθηκε μάλιστα η λέξη «ευκαιρία» και διαφημίστηκε δεόντως από τα φιλοκυβερνητικά «κανάλια επικοινωνίας» η υποχρέωση της Ελλάδας αλλά και οι δυνατότητες που υπάρχουν μέσα από αυτή την… «ευκαιρία». Είναι βέβαιο πως χρειάζεται να γραφτούν πολλά βιβλία για να καταγραφεί το «κυβερνητικό έργο» της παρούσας συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

Το ιστολόγιό μας βρέθηκε στην ευχάριστη θέση να συνομιλήσει για όλα τα ανοιχτά θέματα της επικαιρότητας με τον Πρέσβη ε.τ., πρώην Διοικητή της Ε.Υ.Π. και πρώην Βουλευτή Επικρατείας κύριο Ιωάννη Κοραντή έναν άνθρωπο με τεράστια εμπειρία στη διαχείριση των Εθνικών μας Θεμάτων. Οι απαντήσεις που δόθηκαν από τον κ. Κοραντή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες...

Συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Τερζή  

Εσείς, κύριε Πρέσβη, είστε ένας άνθρωπος που κατά τη διάρκεια της ζωής σας ασχοληθήκατε με τα Εθνικά μας Θέματα, πρωταγωνιστώντας σιωπηλά σε διπλωματικές "μάχες" και γεγονότα που ενδεχομένως δεν θα γίνουν ποτέ γνωστά.
Η πρώτη «ευκαιρία» την οποία έθεσε επί τάπητος το υπουργείο Εξωτερικών, ήταν η επίσκεψη του Προέδρου της Τουρκίας, κ. Ερντογάν. Πώς σχολιάζετε τα όσα συνέβησαν, αλλά και διαχειρίστηκαν από την πλευρά της κυβέρνησης, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του κ. Ερντογάν, από την Αθήνα έως και την Θράκη…;

Η επίσκεψη ενός Αρχηγού Κράτους, ειδικά εάν διαθέτει εκτελεστικές εξουσίες, αποτελεί -πρέπει να αποτελεί- μείζον γεγονός στις διμερείς σχέσεις: είτε επισφραγίζει μία περίοδο μεγάλης ανάπτυξης τους με την υπογραφή σειράς σημαντικών συμφωνιών είτε εγκαινιάζει μία θεμελιώδη μεταστροφή στις διμερείς σχέσεις (πχ επίσκεψη Προέδρου Νίξον στην Κίνα το 1976). Εύλογα συνεπώς θα περίμενε κανείς ότι η πρώτη επίσκεψη Τούρκου Προέδρου στην Ελλάδα ύστερα από 62 χρόνια και δη του κ. Ερντογάν -με τη γνωστή ιδιοσυγκρασία αλλά και τις πελώριες εξουσίες που του δίνει το τουρκικό Σύνταγμα- θα σηματοδοτούσε, αν μη τι άλλο, την αρχή μίας μείζονος μεταστροφής της στάσης της Άγκυρας έναντι της Ελλάδος, όπως αυτή εκδηλώθηκε, σταθερά και διαχρονικά, με την βουλιμική επιθετικότητα της γείτονος. Αυτό προϋπέθετε ότι θα είχε καλλιεργηθεί, αθόρυβα μεν αλλά επίμονα και συστηματικά, το έδαφος για την επίτευξη αυτού του στόχου. Δυστυχώς, όσον αφορά την ελληνική πλευρά, ουδεμία τέτοια ένδειξη προέκυψε. Η χώρα μας, με δική της πρωτοβουλία ή ακόμη χειρότερα, όπως ακούσθηκε, καθ’ υπόδειξη/προτροπή του «διεθνούς παράγοντα» (πολιτικό/δημοσιογραφικό ευφημισμό για τις ΗΠΑ) άνοιξε πρώτη την ευρωπαϊκή πόρτα στον μέχρι τότε αποσυνάγωγο κ. Ερντογάν και του επέτρεψε -πέραν από την προηγηθείσα συνέντευξη του όπου είχε δηλώσει με σαφήνεια τις θέσεις του- να μας προσβάλει χυδαία, μέσα στο σπίτι μας. Οι σαφείς δημόσιες αντιδράσεις -πέρα από κάποιες παραφωνίες- του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Πρωθυπουργού δεν ήσαν αρκετές για να μεταστρέψουν την εικόνα, την πολύ πικρή εικόνα, που άφησε στα μάτια των Ελλήνων αυτό το φιάσκο. Δηλωτικό άλλωστε της αμηχανίας και αβουλίας της ελληνικής πλευράς ήταν και το σκέλος της επίσκεψης Ερντογάν στη Θράκη όπου ο Τούρκος Πρόεδρος, που παρά τον ιδιωτικό χαρακτήρα της συνοδευόταν από Έλληνα Υφυπουργό, αναφέρθηκε εγκωμιαστικά, προς το πλήθος που τον επευφημούσε, στη δράση «των βουλευτών μας», αναφορά που την επόμενη μέρα τα φιλοκυβερνητικά παπαγαλάκια προσπαθούσαν απεγνωσμένα να αλλοιώσουν/διορθώσουν.

Η δεύτερη «ευκαιρία», στην οποία υπήρξε η ανάλογη κυβερνητική (ενδεχομένως και κομματική) προετοιμασία, ήταν το άνοιγμα της υπόθεσης που αφορά την ονοματολογία των Σκοπίων… Είναι πραγματικά ευκαιρία;
Είναι λογικό ότι προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την Τουρκία, πρέπει να κλείσουμε προηγουμένως τα άλλα δύο «εθνικά μέτωπα», δηλαδή σχέσεις με Σκόπια και Αλβανία. Όχι όμως όπως - όπως. Διότι μία ανώριμη, βεβιασμένη, κακή λύση σε ένα πρόβλημα είναι χειρότερη από την μη-λύση. Καλλιεργήθηκε η εικόνα μίας νέας Κυβέρνησης στα Σκόπια, πολύ λιγότερο εθνικιστικής από εκείνη του ανεκδιήγητου Γκρουέφσκι, με ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία πράγμα που υποτίθεται πρέπει να εκμεταλλευθούμε πριν είναι αργά, που «κατεβάζει» αγάλματα και σύμβολα αλυτρωτισμού κλπ. Η πραγματικότητα όμως είναι σκληρή. Οι πρόσφατες δηλώσεις Ζάεφ, που κάποιοι εδώ θέλουν να εμφανίσουν ως «διαπραγματευτικά κόλπα», επαναλαμβάνουν με κάθε σαφήνεια τις πάγιες θέσεις της γειτονικής χώρας που αρνείται οιανδήποτε αλλαγή στο Σύνταγμα της, με ο,τι αυτό συνεπάγεται. Με τον καιρό να πιέζει μέχρι την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ διαγράφεται όλο και σαφέστερα η εικόνα αδιεξόδου και συνεπώς του γνωστού blame game, επί το ελληνικότερο «ποιός θα πάρει τον μουτζούρη».

Η αμέσως επόμενη «ευκαιρία» της κυβερνητικής εξωτερικής πολιτικής, ήταν η ακύρωση της υπάρχουσας διακρατικής συμφωνίας του 2009 μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας, η οποία αφορούσε -διορθώστε με αν κάνω λάθος- κυρίως τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ των δύο χωρών. Πως σχολιάζετε αυτή την «εξέλιξη» και που μας οδηγεί αυτή η κυβερνητική πολιτική;
Και εδώ η Κυβέρνηση προσπαθεί, με ταχύρρυθμες διαδικασίες, να επιλύσει εκκρεμή προβλήματα. Κληρονόμησε μία καλή συμφωνία του 2009 που αποτελεί κεκτημένο, καθώς η Αλβανία την υπέγραψε -και τα κράτη έχουν την ευθύνη της υπογραφής τους- και τείνει να την κάνει χειρότερη, αλλάζοντας την μέθοδο οριοθέτησης, όπως ζητούν οι Αλβανοί, που ακολουθούν εν προκειμένω την τουρκική θέση για τις θαλάσσιες ζώνες.

Και ξαφνικά ένα πλοίο της Τουρκικής Ακτοφυλακής, παραβιάζοντας τα θαλάσσια σύνορα, αποπειράθηκε να εμβολίσει και να βυθίσει το πλέον σύγχρονο πλοίο του Ελληνικού Λιμενικού. Κανείς δεν μπορεί να χαρακτηρίσει «ατύχημα» το περιστατικό αυτό. Τι συνέβη από την πλευρά της Τουρκίας και πώς εξηγείτε εσείς αυτή την ενέργεια;
Ήταν μία προσχεδιασμένη πολεμική επιχείρηση εναντίον ενός άοπλου περιπολικού του Λ.Σ., ενέργεια που εντάσσεται στα πλαίσια της μακρόχρονης τουρκικής στρατηγικής για έλεγχο του Αιγαίου, με όλο το κατασκεύασμα περί «γκρίζων ζωνών» και άρα την αποτροπή παρουσίας της ελληνικής σημαίας -εν ευρεία εννοία- στις περιοχές αυτές.

Παρασκευή 2 Μαρτίου και με 20 ώρες καθυστέρηση ανακοινώνεται η σύλληψη δύο Ελλήνων στρατιωτικών στον Έβρο. Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις φαίνεται να παίρνουν «φωτιά». Ως πρώην διπλωμάτης, που υπηρετήσατε και ως Πρέσβης στην Άγκυρα, αλλά και ως πρώην Διοικητής της ΕΥΠ, γνωρίζετε αρκετά καλά την ιδιοσυγκρασία των Τούρκων. Ποιο είναι το σχόλιό σας για την σύλληψη και ομηρία –κατάσταση την οποία εσείς πρώτος δημόσια αναφέρατε-, όπως αποδεικνύεται πλέον και από την κράτησή τους που συνεχίζεται χωρίς να απαγγέλλονται κατηγορίες, των Ελλήνων στρατιωτικών, από την Τουρκία του Ερντογάν;
Η Ελλάδα δεν μπόρεσε να «διαβάσει» τις εξελίξεις στην Τουρκία μετά το αποτυχόν πραξικόπημα της 15/7/2016. Επεβλήθη κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλη την επικράτεια, εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι, καθηγητές κλπ απολύθηκαν, χιλιάδες στάλθηκαν στα κάτεργα, αποκεφαλίσθηκαν οι Ένοπλες Δυνάμεις ενώ η Στρατοχωροφυλακή μετατράπηκε σε πραιτωριανό σώμα του κ. Ερντογάν. Στις διμερείς μας σχέσεις πολλαπλασιάσθηκαν οι τουρκικές προκλητικές δηλώσεις και ενέργειες, όπως η «επακούμβηση» της Φρεγάτας «Ναυαρίνο» και ο εμβολισμός του ΠΑΘ «Γαύδος». Μία μόλις εβδομάδα πριν το επεισόδιο με τους δύο στρατιωτικούς είχε περατωθεί μία μεγάλη στρατιωτική άσκηση στην Ανατολική Θράκη, την οποία μάλιστα προέβαλαν τα ελληνικά ΜΜΕ. Κανένας δεν είχε πάρει χαμπάρι τι γινόταν και τι άνεμοι φυσούσαν στη γείτονα; Οι Τούρκοι, πολύ απλά, μας την είχαν στημένη. Και αντί να διεθνοποιήσουμε ΑΜΕΣΩΣ το ζήτημα αυτό, η Κυβέρνηση το χειρίσθηκε όπως όλοι γνωρίζουμε. .Εύχομαι η ομηρία των δύο στρατιωτικών μας να έχει σύντομα τέλος. Φοβάμαι όμως ότι είναι απλά εργαλεία στα χέρια ενός αδίστακτου ηγέτη που θα τα χρησιμοποιήσει όταν και όπως κρίνει ότι τον συμφέρει στα πλαίσια του παραδοσιακού τούρκικου, ανατολίτικου, παζαριού.

Θα μπορούσε η Ελλάδα να προβλέψει και να αντιμετωπίσει παρόμοιου τύπου περιστατικά; Και αν ναι, πως θα μπορούσε κάτι τέτοιο να γίνει εφικτό;
Θα μπορούσε, εάν είχε «διαβάσει» σωστά τις εξελίξεις στην Τουρκία και είχε λάβει τα δέοντα μέτρα για την αντιμετώπιση τους επί του εδάφους, και όχι μόνο. Και εννοώ την κατάλληλη διάταξη δυνάμεων και χρήση κάθε διαθέσιμου τεχνικού μέσου.


Πως εξηγείτε την μη λειτουργία ενός ειδικού ηλεκτρονικού - δορυφορικού συστήματος για τον έλεγχο και επί της ουσίας την προστασία των συνόρων μας, με την μετέπειτα -όπως δημοσιεύθηκε πριν από δύο περίπου εβδομάδες σε ρεπορτάζ της εφημερίδας "Καθημερινή"- αγορά ενός τέτοιου συστήματος για τον έλεγχο του εντοπισμού και της μετακίνησης… κουνουπιών;
Γι αυτό το ζήτημα θα πρέπει να ρωτήσετε τον τότε (Οκτ.2009-Σεπτ.2010) Υπουργό Προστασίας του Πολίτη επί Κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ κ. Μ. Χρυσοχοΐδη ο οποίος, λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, αποφάσισε να πετάξει στα υπόγεια της ΕΥΠ -όπου και παραμένει έκτοτε αχρησιμοποίητο- το δορυφορικό σύστημα παρακολούθησης των συνόρων μας με τον τίτλο «Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών Διασυνοριακής Ασφάλειας κατά την Μετακίνηση Ανθρώπων και Αγαθών», γνωστό και ως GIS, που η ΕΥΠ είχε προμηθευθεί επί Κυβέρνησης Καραμανλή το 2008-2009.

Λίγο μετά το Πάσχα και ξαφνικά ένα Ελληνικό αεροσκάφος της Πολεμικής Αεροπορίας, πέφτει στα νερά του Αιγαίου, 9 ναυτικά μίλια έξω από τη Σκύρο, κατά την διαδικασία της προσέγγισης του αεροδρομίου και της προσγείωσής του. Ο πιλότος χάνει τη ζωή του και ενδεχομένως δεν θα μάθουμε ποτέ τα αίτια αυτής της πτώσης, ενδεχομένως όμως το ενδιαφέρον να βρίσκεται στο συλλυπητήριο τηλεφώνημα του Μπιναλί Γιλντιρίμ, κατά τη διάρκεια του οποίου δημοσιοποιήθηκε πως ο Τούρκος πρωθυπουργός συνέδεσε την τύχη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Αδριανούπολη, με το εάν η Αθήνα θα συνεργασθεί με την Άγκυρα και θα προχωρήσει σε διώξεις εναντίον του δικτύου Γκιουλέν στην Ελληνική επικράτεια… Η απλή προσέγγιση στην δημοσιοποίηση αυτής της «συνομιλίας» αφήνει «ίχνη» μιας παράξενης διάθεσης, από την Ελληνική πλευρά, για την γενικότερη διαχείριση των ελληνοτουρκικών.
Την επόμενη ημέρα Ερντογάν και Τσαβούσογλου αναφέρονται σε «Τούρκους της Δυτικής Θράκης», με καθαρά αλυτρωτικό τόνο.
Πως σχολιάζετε τόσο την πτώση του Ελληνικού Mirage (που επέφερε τον θάνατο του Σμηναγού Γιώργου Μπαλταδώρου), αλλά και την στάση Γιλντιρίμ και Τσαβούσογλου – Ερντογάν;

Από το 1990 έως σήμερα απωλέσαμε 81 αεροσκάφη διαφόρων τύπων και 125 στρατιωτικούς (εκ των οποίων οι 63 με την πτώση του C-130 στο όρος Όθρυς). Με εξαίρεση τις περιπτώσεις των ηρώων Σιαλμά και Ηλιάκη, οι απώλειες δεν οφειλόντουσαν σε πολεμικές ενέργειες σε στενή έννοια. Είναι όμως προφανές ότι η υπεροπλία της Τουρκίας και το υπεράριθμο προσωπικό της, σε συνδυασμό με τη μόνιμη επιθετικότητα της ειδικά στον αέρα έχουν τις αυτονόητες συνέπειες, από κάθε άποψη, για την πολεμική αεροπορία μας (κόπωση αεροσκαφών, έλλειψη ανταλλακτικών, οικονομική δαπάνη κλπ). Δυστυχώς έχει παγιωθεί η εικόνα των τουρκικών παραβιάσεων του ΕΕΧ. Σε όλο τον κόσμο είναι αυτονόητο πως όταν υπάρχει εσκεμμένη παραβίαση, ακολουθεί κατάρριψη. Αντιθέτως στο Αιγαίο έχουν καθιερωθεί οι εικονικές αερομαχίες που διαρκούν μέχρι να αποφασίσουν οι Τούρκοι να απομακρυνθούν, και οι πολίτες διαβάζουν στον καθημερινό Τύπο τα μονόστηλα περί του αριθμού των παραβάσεων/παραβιάσεων, λες και είναι στήλη διανυκτερευόντων φαρμακείων.
Ως προς τη στάση της τούρκικης ηγεσίας, νομίζω ότι είναι εκτός συζήτησης να προχωρήσει η Αθήνα σε διώξεις εναντίον Γκιουλενιστών στην ελληνική επικράτεια, ειδικότερα δε στη Θράκη μας. Ας κρατήσει η Τουρκία τα προβλήματα της στο έδαφος της και ας μην τα προσθέτει στις ήδη αρκούντως βεβαρυμμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Τουρκία και Μέση Ανατολή. Τουρκία και Κούρδοι. Τουρκία και Οθωμανισμός. Τουρκία, Ρωσία και ΗΠΑ… σε μία Μέση Ανατολή που μετατρέπεται σε κόλαση. Τι επιδιώκει η Τουρκία; Πως εξηγείτε εσείς τη «συμμαχική σχέση» με την Ρωσία;
Απλά ο Ερντογάν θέλει να γίνει και τύποις ο νέος Σουλτάνος, να επεκτείνει την επικράτεια της Τουρκίας μέχρι «τα σύνορα της καρδιάς της», όπως είπε, επιδιώκοντας να ανατρέψει το διεθνές καθεστώς της Λωζάνης και όχι μόνο, να παγιωθεί η χώρα του ως περιφερειακή υπερδύναμη στον γεωπολιτικό και στρατιωτικό τομέα, παράλληλα δε μέχρι το 2023, 100ετηρίδα της Τουρκικής Δημοκρατίας, η Άγκυρα να έχει γίνει μέλος του G-8 και όχι μόνο του G-20 όπως τώρα. ‘Έτσι παίζει σε όλα τα μέτωπα, χρησιμοποιώντας κατά το δοκούν έναντι πχ της ΕΕ την απειλή να ανοίξει τη στρόφιγγα της λαθρομετανάστευσης εάν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματα της, ενώ χρησιμοποιείται από τη Ρωσία ως οιονεί «Πέμπτη φάλαγγα» μέσα στο ΝΑΤΟ έναντι στρατιωτικών, γεωοικονομικών και γεωστρατηγικών ανταλλαγμάτων. Ο Ερντογάν βαδίζει πάνω σε τεντωμένο σχοινί, μέχρι στιγμής επιτυχώς, πλην όμως τα περιθώρια να φθάσει στο άκρο της γέφυρας στενεύουν.

Γεωπολιτική, γεωστρατηγική, γεωοικονομία… Η Τουρκία δείχνει να «παίζει» σε όλα τα μέτωπα. Δείχνει να απομακρύνεται από τη Δύση, από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Θα αντιδράσει η Ουάσιγκτον; Και αν ναι, πως πιστεύετε πως θα γίνει αυτό;
Σωστές οι διαπιστώσεις και εύλογο το ερώτημα σας. Απαντώ: Άλλο Ερντογάν, άλλο Τουρκία. Η Ουάσιγκτον ανέχεται τον Ερντογάν διότι χρειάζεται τη Τουρκία, για προφανείς λόγους. Πιστεύω ότι θα αντιδράσει όταν θεωρήσει ότι αυτός ξεπέρασε τα ανεκτά όρια. Δύσκολο να προσδιορίσω επακριβώς ποιά είναι αυτά. Πως θα αντιδράσει; Το αφήνω στη φαντασία των αναγνωστών σας.

Όχι και τόσο ξαφνικά, ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ με δήλωσή του υπενθυμίζει πως το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να εμπλακεί στις ελληνοτουρκικές διαφορές, τις οποίες «βλέπει» να επιλύονται… Αποτελεί εξέλιξη ή ένα μήνυμα προς τις δύο πλευρές. Πως θα πρέπει να κινηθεί η ελληνική πλευρά, με δεδομένη πλέον και επισήμως την αδιαφορία του ΝΑΤΟ;
Ουδεμία έκπληξη και ουδεμία εξέλιξη. Ο κ. Στόλτενμπεργκ επανέλαβε ξερά την πάγια θέση της Συμμαχίας. Από ΝΑΤΟ, ως συλλογικό όργανο, δεν έχουμε να περιμένουμε τίποτε. Πρέπει συνεπώς να κινηθούμε επιλεκτικά και διμερώς προς τα κράτη-μέλη του, να αναπτύξουμε τις τριμερείς και τετραμερείς συνεργασίες μας με Ισραήλ, Αίγυπτο και Κύπρο και να συνεχίσουμε την προβολή των θέσεων μας στα πλαίσια της ΕΕ χωρίς να διατηρούμε αυταπάτες ως προς την επίδραση των όποιων αποφάσεων της, ψηφισμάτων κλπ επί της Τουρκίας. Μόνο όταν η ΕΕ σφίξει την οικονομική μέγγενη γύρω από την Άγκυρα θα υπάρξει φως από αυτή την πλευρά.. Δυστυχώς δεν βλέπω πιθανή μία τέτοια εξέλιξη διότι τα εκατέρωθεν οικονομικά -και όχι μόνο- συμφέροντα είναι πελώρια. Άρα πρέπει να αναπτύξουμε, πρωτίστως, την αμυντική αυτοδυναμία μας. Να το συζητήσουμε;

Μετά από όλα αυτά, με δεδομένη και μια έκρηξη εθνικισμού αλλά και ανησυχίας στα Βαλκάνια, και μια ισχυρή ένταση και διεθνή ανησυχία -μετά τον βομβαρδισμό δυτικών δυνάμεων σε Συριακές εγκαταστάσεις- που δημιουργείται στον χώρο της Μέσης Ανατολής, τι σχολιάζετε με την δική σας εμπειρία;
Κατά κύριο λόγο πρέπει να έχουμε ένα ισχυρό, ενιαίο, εσωτερικό μέτωπο για την αντιμετώπιση ΟΛΩΝ, το υπογραμμίζω, ΟΛΩΝ των εντάσεων και προκλήσεων στην περιοχή μας και στον ευρύτερο χώρο μας. Κακά τα ψέματα, δεν υπάρχει τη στιγμή αυτή τέτοια ενότητα. Όλα τα άλλα ακολουθούν.

Τέλος κύριε Πρέσβη, δεν είναι καθόλου λίγοι οι Έλληνες που ανησυχούν για την πιθανότητα σύγκρουσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Δικαιολογείτε αυτή την ανησυχία; Ποια περιθώρια ελιγμών υπάρχουν, ώστε να είναι ουσιαστική η αντιμετώπιση της συνεχώς αυξανόμενης -ποσοτικά αλλά και ποιοτικά- τουρκικής προκλητικότητας ή και επιθετικότητας;
Δεν πιστεύω ότι η Τουρκία επιδιώκει πολεμική σύρραξη με την Ελλάδα. Επιβάλλεται όμως να διαπιστώσουμε ότι με μία σταθερή και συνεπή στρατηγική, εδώ και δεκαετίες, η Άγκυρα με ένα συνδυασμό μέτρων πολιτικού, στρατιωτικού, οικονομικού, κοινωνικού και θρησκευτικού χαρακτήρα επιδιώκει να επεκτείνει την κυριαρχία της επί ελληνικών εδαφών, θαλάσσης και αέρος. Την αντιμετωπίσαμε με μία εξ ίσου συνεπή πολιτική κατευνασμού, κακώς κατ’ εμέ, στο όνομα της αποφυγής του πολέμου. Την εκ μέρους μας «ψύχραιμη και νηφάλια» στάση οι Τούρκοι εκλαμβάνουν ως υποχωρητικότητα. Συνεπώς κινήθηκαν, και θα συνεχίσουν να κινούνται, ανάλογα. Δυστυχώς, ο όρος «αποτροπή» ναι μεν διδάσκεται στις Στρατιωτικές Σχολές πλην όμως είναι άγνωστος στη πολιτική κουλτούρα και το πολιτικό λεξιλόγιο των ελληνικών Κυβερνήσεων εδώ και δεκαετίες. Δύο μόνο φορές αντιδράσαμε με τρόπο που οι Τούρκοι κατάλαβαν και έκαναν πίσω: μία το 1976 με το γνωστό «βυθίσατε το Χόρα» και άλλη μία τον Μάρτιο 1987 με αφορμή την έξοδο του «Σισμίκ» στο Αιγαίο. Έκτοτε ουδέν. Είναι αλήθεια ότι ο ΥΠΕΞ κ. Κοτζιάς, την επαύριο του εμβολισμού του ΠΑΘ «Γαύδος», αν θυμάμαι καλά, είχε δηλώσει πως τυχόν μελλοντική ενέργεια της Τουρκίας θα αντιμετωπιζόταν με λιγότερο ειρηνικό τρόπο. Πολύ σωστά. Ιδού λοιπόν η Ρόδος, ιδού και το πήδημα!

Ο κόσμος ολόκληρος αλλάζει. Και κάθε αλλαγή ενέχει κινδύνους για όσους βρεθούν απροετοίμαστοι. Διανύουμε μια παρατεταμένη περίοδο ισχυρών γεωπολιτικών αναταράξεων και ανακατατάξεων από την Ουκρανία, έως το Ιράν και την Σαουδική Αραβία. Στο γεωπολιτικό αυτό «τρίγωνο» ήδη συμβαίνουν ισχυρότατες αλλαγές και συγκρούσεις, έχουν δημιουργηθεί σύνθετες και αλλοπρόσαλλες συμμαχίες, ενώ Ρωσία και ΗΠΑ αντιπαρατίθενται σε πολλά επίπεδα δημιουργώντας έντονη ανησυχία για την περίπτωση που «ξεφύγει ο έλεγχος» προκαλώντας ένα ντόμινο συγκρούσεων.
Από αυτές τις κρίσιμες χρονικές περιόδους προκύπτουν νικητές και ηττημένοι. Και στους νικητές βρίσκονται πάντα όσες χώρες αντιληφθούν εγκαίρως τις ισορροπίες των δυνάμεων και τοποθετηθούν εγκαίρως έχοντας ολοκληρωμένο σχέδιο, διάθεση και ικανότητες υποστήριξής του, αλλά και –όπως πάρα πολύ σωστά επισήμανε ο κ. Κοραντής- έχοντας πρωτίστως εξασφαλίσει ένα αρραγές εσωτερικό μέτωπο, πολιτικό αλλά και κοινωνικό.
Η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα είναι στο να εγκαταλείψει την θέση του θεατή, να μπορέσει να "διαβάσει" σωστά τις εξελίξεις, να εκμεταλλευτεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό τα συμβαίνοντα, και να κινηθεί κατάλληλα ώστε να δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες που θα αποφέρουν οφέλη στη χώρα. Ο γεωπολιτικός χάρτης αλλάζει ταχύτατα και όσοι δεν προλάβουν να κινηθούν αποτρεπτικά ως προς τις απειλές, αλλά και έξυπνα ως προς τις εμφανιζόμενες συμμαχίες, τότε η παρούσα κυβέρνηση θα πρέπει να απολογηθεί και να αντιμετωπίσει τις ευθύνες των πράξεων ή και των παραλείψεών της που οδήγησαν σε μια νέα εθνική ήττα και καταστροφή. Και για να αποφευχθούν τα χειρότερα, για όλους αλλά πρωτίστως για τη χώρα, πρέπει οι σημερινοί υπεύθυνοι να κατανοήσουν πως απαιτείται πλήρης αλλαγή της σημερινής τους πορείας…


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Σαν πρόχειρη, βιαστική και αποσπασματική, που στερείται σχεδίου και αποτελεσματικότητας, και δεν αρμόζει σε ένα σοβαρό δυτικό κράτος, χαρακτηρίζει την ελληνική εξωτερική πολιτική, ο Μάνος Καραγιάννης, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας στο King's College London.

Και εξηγεί ότι σε καμία σοβαρή χώρα του δυτικού κόσμου, η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται με προσωπικές πολιτικές ή κορώνες, με έλλειψη συντονισμού σε ανώτατο επίπεδο που υπονομεύει την αξιοπιστία του κράτους, ούτε και οι ένστολοι αντιμετωπίζονται σαν άλλη μια κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων.

Το πάθημα της κρίσης του 1996 στα Ίμια δεν μας έγινε μάθημα, λέει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν, το υπουργείο Εξωτερικών - που διαθέτει έμπειρους διπλωμάτες με βαθιά γνώση των ελληνοτουρκικών διαφορών - να διαδραματίζει μικρό ρόλο στη διαχείριση του προβλήματος.

«Δεν νοείται το ελληνικό σύστημα λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική και άμυνα να είναι τόσο πολύ πρωθυπουργοκεντρικό. Δηλαδή ο Πρωθυπουργός να είναι τελικά ο μόνος υπεύθυνος για την εκπόνηση πολιτικής σε αυτούς τους κρίσιμους τομείς, δεν θα έπρεπε να είναι έτσι», σημειώνει ο κ. Καραγιάννης, παρά επικαλούμενος την ευρωπαϊκή εμπειρία, χαρακτηρίζει επιτακτική ανάγκη να καθιερώσουμε συλλογική διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσα από ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

- Σε μια πολύ δύσκολη και επικίνδυνη περίοδο για τα εθνικά μας θέματα, και ενώ σε ένα κανονικό κράτος, θα κάθονταν σχεδόν καθημερινά γύρω από ένα τραπέζι ο πρωθυπουργός, οι αρμόδιοι υπουργοί, οι αρχηγοί και ο διοικητής της ΕΥΠ για να μελετούν τις εξελίξεις και να χαράζουν γραμμή, καθημερινές ενδείξεις συνηγορούν ότι αδυνατούμε να αντιληφθούμε τη σοβαρότητα των περιστάσεων. Ποια είναι η άποψη σας;
Είναι κάτι που με προβληματίζει πολύ, διότι φαίνεται το πάθημα της κρίσης του 1996 στα Ίμια δεν μας έγινε μάθημα. Έχουμε μπει σε μια νέα εποχή στη σχέση μας με τη Τουρκία και αργούμε επικίνδυνα να το αποδεχτούμε. Τίποτα δεν θα αλλάξει προς το καλύτερο για εμάς και ήρθε η ώρα να πάρουμε γενναίες αποφάσεις. Η εμπλοκή της Τουρκίας στη Συρία δίνει πολύτιμο χρόνο στην ελληνική πλευρά να προβεί στις απαραίτητες κινήσεις, ώστε να θωρακιστεί για το μέλλον που προοιωνίζεται δύσκολο.

- Το ερώτημα είναι ποιος ελέγχει σήμερα στην Ελλάδα το σύστημα λήψης κρίσιμων αποφάσεων. Πως αυτό θα έπρεπε να λειτουργεί και πως λειτουργεί στην πραγματικότητα;
Δεν νοείται το σύστημα λήψης αποφάσεων στην εξωτερική πολιτική και άμυνα να είναι τόσο πολύ πρωθυπουργοκεντρικό. Δηλαδή ο Πρωθυπουργός να είναι τελικά ο μόνος υπεύθυνος για την εκπόνηση πολιτικής σε αυτούς τους κρίσιμους τομείς. Δεν θα έπρεπε να είναι έτσι. Αλλά, όπως συμβαίνει σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, θα έπρεπε να υπάρχει μια συλλογική διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσα από ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Σε ό,τι αφορά το υπουργείο Άμυνας, αυτό είναι αρμόδιο μόνο για το στρατιωτικό σκέλος των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Και είναι πολύ ανησυχητικό ότι δεν υπάρχει καμία επικοινωνία μεταξύ των υπουργών Άμυνας Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτό πρέπει να αλλάξει άμεσα. Ακόμα και την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, Αμερικανοί και Σοβιετικοί είχαν κανάλια επικοινωνίας. Επίσης, δεν καταλαβαίνω γιατί το υπουργείο Εξωτερικών - που διαθέτει έμπειρους διπλωμάτες με βαθιά γνώση των ελληνοτουρκικών διαφορών - δείχνει να διαδραματίζει ένα μικρό ρόλο στη διαχείριση του προβλήματος με την Τουρκία.

- Το ρωτώ γιατί ενώ η Τουρκία παίζει με τα νεύρα μας, εμείς στέλνουμε καθημερινά αντικρουόμενα μηνύματα προς την απέναντι πλευρά. Και όταν ένας η περισσότεροι βασικοί χειριστές έχουν διαφορετική «ατζέντα», δεν είναι θέμα χρόνου να γίνει η «στραβή»;
Νομίζω ότι σε στρατιωτικό επίπεδο έγιναν οι απαραίτητες κινήσεις για να περάσει το μήνυμα ότι η Ελλάδα θα φτάσει μέχρι το τέλος αν χρειαστεί. Ωστόσο, σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας δεν επιτρέπονται προσωπικές πολιτικές. Η ρητορική όξυνση δεν εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Μην ξεχνάμε ότι η βαριά βιομηχανία της χώρας είναι ο τουρισμός. Επίσης, πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι η Τουρκία ελέγχει σε μεγάλο βαθμό τις προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη. Όσοι κατέχουν δημόσια αξιώματα οφείλουν να είναι φειδωλοί στις δηλώσεις τους. Κρίνω βέβαια από τη Μεγάλη Βρετανία, όπου οι δημόσιες τοποθετήσεις σε τέτοια ευαίσθητα θέματα γίνονται πολύ υπεύθυνα.

- Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή από την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα έως σήμερα, τι θα λέγατε ότι μας έχει δείξει η εμπειρία των τελευταίων μηνών στο θέμα διαχείρισης των ελληνοτουρκικών;
Η επίσκεψη Ερντογάν δεν ήταν καλά προετοιμασμένη και αυτό φάνηκε από την έλλειψη συντονισμού που υπήρχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Έκτοτε η τουρκική πλευρά έχει την απόλυτη πρωτοβουλία κινήσεων έναντι της Ελλάδας. Είναι επιτακτική λοιπόν ανάγκη η Αθήνα να ανυψώσει το ηθικό των Ενόπλων Δυνάμεων. Το λέω γιατί βλέπω ότι ορισμένοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τους ενστόλους σαν άλλη μια κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων. Αυτό να ξέρετε δεν γίνεται σε καμία χώρα του δυτικού κόσμου.

- Τελικά έχουμε το δικαίωμα να βάζουμε την ελληνική σημαία σε όποιο σημείο της ελληνικής επικράτειας θέλουμε ή όχι;
Έχουμε απέναντι μας ένα αυταρχικό καθεστώς που μιλάει ανοικτά για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης. Είναι αποκλειστική ευθύνη του πολιτικού προσωπικού να διασφαλίσει με όλα τα διαθέσιμα μέσα την εδαφική ακεραιότητα της χώρας. Ιδιωτικές πρωτοβουλίες, ασχέτως προθέσεων, πρέπει να αποφεύγονται. Σε κάθε περίπτωση πάντως πρέπει να διευκρινιστεί τι συνέβη ακριβώς στις βραχονησίδες Μεγάλος και Μικρός Ανθρωποφάγος.

- Ο αναπληρωτής υπ. Άμυνας Φ.Κουβέλης αποκάλυψε χθες για το προ ημερών περιστατικό στη Ρω, ότι στη πραγματικότητα το τουρκικό ελικόπτερο έκανε υπερπτήση πάνω από το νησί. Δήλωση όμως που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όσα διέρρεε την προηγούμενη εβδομάδα η κυβέρνηση ότι το ελικόπτερο πετούσε στα όρια του ελληνικού εναέριου χώρου. Εκ παραδρομής ή όχι, τι μας δείχνει η δήλωση Κουβέλη;
Απλά επιβεβαιώνει την έλλειψη συντονισμού που υπάρχει σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο. Έχει μικρή σημασία τι έγινε τελικά με το τουρκικό ελικόπτερο. Αυτό που μετράει είναι ότι δεν υπάρχει μια ενιαία θέση και υπονομεύεται με αυτό τον τρόπο η αξιοπιστία του ελληνικού κράτους στο εξωτερικό. Επίσης, ενισχύεται η ανασφάλεια στο εσωτερικό της χώρας και τροφοδοτούνται θεωρίες συνωμοσίες.

- Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η υπόθεση των δύο Ελλήνων αξιωματικών;
Σε αυτό το θέμα ίσως έχουμε εξελίξεις σύντομα γιατί η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε αδιέξοδο. Δεν πρόκειται να γίνει ανταλλαγή των δύο Ελλήνων με τους οκτώ Τούρκους από τη στιγμή που η ελληνική Δικαιοσύνη αποφάνθηκε επί του ζητήματος. Νομίζω ότι συνιστά πολιτική αυτοκτονία για οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση να προβεί σε μια τέτοια αντισυνταγματική πράξη. Επιπλέον η σύλληψη των δύο Ελλήνων έχει αρχίσει να προκαλεί μεγάλες αντιδράσεις στην Ευρώπη. Ο χρόνος σε αυτό το θέμα δεν λειτουργεί υπέρ της Τουρκίας, για αυτό πρέπει να παραμείνουμε ψύχραιμοι και σταθεροί στις θέσεις μας.

- Αν σας ζητούσα με μια φράση να χαρακτηρίσετε την σημερινή ελληνική εξωτερική πολιτική και πολιτική Άμυνας στα μείζονα εθνικά θέματα, ποια θα ήταν αυτή;
Πρόχειρη, βιαστική και αποσπασματική που στερείτε σχεδίου και αποτελεσματικότητας. Δεν αρμόζει τέτοια εξωτερική πολιτική σε ένα σοβαρό ευρωπαϊκό κράτος.

* Ο κ. Μάνος Καραγιάννης, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας στο King's College London.
Liberal

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



9 Απρ 2018


Ο Ερντογάν διανύει περίοδο μεγάλης νευρικότητας και ταλαντεύεται μεταξύ αλαζονείας και της αίσθησης ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στην περιοχή, δηλώνει σε συνέντευξή του στο Spiegel o υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς.

Ερωτώμενος αν υπάρχει θέμα αλλαγής συνόρων, ο κ. Κοτζιάς απαντά ότι δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα, παραπέμποντας άμεσα στο διεθνές δίκαιο αλλά και εμμέσως στην αποτρεπτική ισχύ του ελληνικού στρατού, παρότι σημειώνει ότι η Τουρκία επιδιώκει να βγάζει την εσωτερική της νευρικότητα πάνω στην Ελλάδα και τονίζοντας «Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε σε ένα "chicken game"».

«Αυτή δεν είναι συμπεριφορά μεταξύ συμμάχων του ΝΑΤΟ», «δεν είναι καλό αυτό, γιατί θα χαθούν και δικοί τους στρατιωτικοί, όπως συνέβαινε κατά καιρούς» τονίζει Νίκος Κοτζιάς σχετικά με τη σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών από την Τουρκία, ενώ αναφέρει ότι στο γραφείο του έχει «έγγραφα για εκατοντάδες ανάλογες περιπτώσεις, ακόμα και πρακτικά παράδοσης, που εμείς τους επιστρέψαμε, χωρίς τέτοια κλιμάκωση». Αποσαφηνίζει δε ότι πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα σε σχέση με τους 8: «Εμείς τους 8 δεν τους συλλάβαμε. Οι 8 ζήτησαν άσυλο από την Ελλάδα. Οι δικοί μας στρατιωτικοί δεν ζητούν άσυλο στην Τουρκία. Συνελήφθησαν παρά τη θέλησή τους», λέει.

Παράλληλα αποκρούει κάθε εικασία περί προετοιμασίας για πιθανό πόλεμο με την Τουρκία ερωτηθείς σχετικά, τονίζοντας ότι «δεν υπάρχει εναλλακτική από την ειρήνη και την ειρηνική συνύπαρξη» και τα υπάρχοντα προβλήματα «πρέπει να λύνονται διπλωματικά, ειρηνικά, με βάση το διεθνές δίκαιο». Ερωτηθείς σχετικά με τους εξοπλισμούς επισημαίνει ότι «με βάση τις οικονομικές μας δυνατότητες θωρακίζουμε την άμυνά μας. Έχουμε καλό προσωπικό. Και υλικό. Τα έξι γερμανικά υποβρύχια είναι τρομερό όπλο στις θάλασσες. Η Τουρκία επενδύει σε μεγάλα project, όπως η παραγγελία αεροπλανοφόρου, όμως η Ελλάδα έχει 2.000 νησιά».

Αναφορικά με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο υπουργός Εξωτερικών εκφράζει την άποψη ότι «βρίσκεται σε περίοδο μεγάλης νευρικότητας», ότι «τον απασχολούν πολύ τα ενεργειακά και πως θα διεκδικήσει, ακόμα και παρανόμως, δικαιώματα της Τουρκίας πάνω στον ενεργειακό πλούτο της Μεσογείου». Παράλληλα εκτιμά ότι «θέλει να κάνει τις χώρες στον περίγυρο της Τουρκίας περιφερειακές και να ηγεμονεύει στην περιοχή», αναφέρει πως «φαίνεται ότι θέλει "εκτουρκισμό της Ευρώπης"», «με αυταρχικότητα, σκληρότητα, σε σχέση με συμμάχους: Όταν συλλαμβάνει πχ Αμερικανό πάστορα, Γερμανούς δημοσιογράφους, Έλληνες στρατιωτικούς. Όλα αυτά δεν συνάδουν σε μία χώρα με ευρωπαϊκή κουλτούρα. Είναι δικό του θέμα να αποφασίσει».

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τη συμπεριφορά του υπουργού Άμυνας Πάνου Καμμένου ο Ν. Κοτζιάς υποστηρίζει ότι τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας έχουν διαφορετικά μέσα και τρόπο συμπεριφοράς εξηγώντας επίσης ότι ίδιος είναι «οπαδός της νηφάλιας και ψύχραιμης αντιμετώπισης των προβλημάτων» και αντιδρά όταν είναι χρήσιμο για τη χώρα, όχι όταν προκαλείται.

Τέλος ο υπουργός Εξωτερικών ερωτηθείς αν θα μπορούσε να ακολουθηθεί και με την Τουρκία μία ανάλογη προσέγγιση επίλυσης των θεμάτων όπως με την ΠΓΔΜ για το ονοματολογικό απάντησε: «Τρία χρόνια προσπαθούμε. Έγιναν βήματα. Αλλά η Τουρκία έχει αλλάξει συμπεριφορά μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Πάλι θα προσπαθήσουμε, αλλά να το καταλάβουν ότι το κάνουμε από ευθύνη και όχι αδυναμία. Οι διαφορές με τα Σκόπια είναι προβλήματα ιστορικού χαρακτήρα, ταυτότητας, κληρονομίας και πολιτισμού. Τα ζητήματα αυτά είναι ευαίσθητα. Μπορούν όμως να λυθούν με τόλμη όπως κάνουμε τώρα. Ενώ με την Τουρκία έχουμε προβλήματα γεωστρατηγικά και γεωπολιτικών διεκδικήσεων. Η Τουρκία διεκδικεί χώρο, όχι κληρονομιά. Ελπίζω θα "συνέλθει" και θα μετρήσει καλύτερα και το μπόι και το συμφέρον της».

Ολόκληρη η συνέντευξη του κ. Κοτζιά έχει ως εξής::

- Περιμένατε τον Οκτώβριο του 2017, όταν απευθύνατε πρόσκληση στον πρόεδρο Ερντογάν για επίσημη επίσκεψη, που έγινε τελικά τον Δεκέμβριο και είχε χαρακτηριστεί ιστορική με την προσδοκία ότι θα άνοιγε ένα νέο κεφάλαιο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ότι σήμερα βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο; Τι μεσολάβησε;
Στη διπλωματία δεν κουβεντιάζεις μόνο με τους φίλους σου.  Αν κουβεντιάζεις μόνο με τον φίλο σου πηγαίνεις σε μια ταβέρνα. Είναι πάρα πολύ φυσιολογικό να συζητάς και με αυτούς που έχεις προβλήματα. Άρα και με την Τουρκία. Το ότι συζητάς δεν σημαίνει ότι δεν έχεις προβλήματα. Το θέμα είναι πώς θα κρατήσεις ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας. Η πρόσκληση ήρθε σε μια προσπάθεια να εξορθολογίσουμε τις σχέσεις μας και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συζητήσουμε τις διαφορές μας.
-Γιατί δεν απέδωσε αυτή η προσπάθεια εξορθολογισμού;
Ο κύριος Ερντογάν βρίσκεται σε περίοδο μεγάλης νευρικότητας. Αντιμετωπίζει εσωτερική αμφισημία, ταλάντευση, αντίφαση. Ανάμεσα σε μια τάση αλαζονείας και την αίσθηση ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στην περιοχή, και έναν ενδόμυχο φόβο και  ανασφάλεια. Εμείς προσπαθούμε να τροφοδοτήσουμε την αίσθηση ότι η Ελλάδα δεν έχει κακές βλέψεις ούτε θέλει να είναι κακός γείτονας. Από όλους τους γείτονες της Τουρκίας ο εν δυνάμει καλύτερος είμαστε εμείς. Αλλά ο κύριος Ερντογάν αποφάσισε να έχει προβλήματα με όλους, ακόμα και με τους καλούς γείτονες.

- Και προς την Ελλάδα;
Λέω απέναντι σε τρίτες χώρες. Βλέπετε τι συμβαίνει στο Αφρίν.  Τον Τούρκο πρόεδρο τον απασχολούν πολύ τα ενεργειακά. Και πώς θα διεκδικήσει, ακόμα και παρανόμως, δικαιώματα της Τουρκίας πάνω στον ενεργειακό πλούτο της Μεσογείου.

- Πέραν του ενεργειακού πλούτου. Τίθεται θέμα αλλαγής συνόρων με Ελλάδα;
Δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση.

- Λόγω αποτρεπτικής δύναμης της Ελλάδας;
Υπάρχει το διεθνές δίκαιο.  Και δεν νομίζω ότι ο Ερντογάν μπορεί να ονειρεύεται ότι μπορεί να αλλάξει τα ευρωπαϊκά σύνορα. Προς το παρόν δεν έχει δείξει τέτοια διάθεση. Δείχνει όμως διάθεση παρενόχλησης της χώρας, δημιουργίας επεισοδίων, αμφισβήτησης της κυριαρχίας της δικής μας και κατά συνέπεια της Ε.Ε. σε σειρά από θαλάσσιες περιοχές και χώρους, αλλά ξέρει ότι με την Ελλάδα δεν έχει να κάνει – και το λέω με πολύ φιλική διάθεση προς τις χώρες αυτές — με το Ιράκ ή τη Συρία, αλλά με ένα συγκροτημένο κράτος, με μεγαλύτερες ικανότητες και δυνατότητες. Δεν νομίζω ότι θέλει κάτι τέτοιο.

- Τι επιδιώκει λοιπόν;
Θεωρώ πως θέλει να κάνει τις χώρες στον περίγυρο της Τουρκίας περιφερειακές και να ηγεμονεύει στην περιοχή. Η Ελλάδα είναι όμως κράτος - μέλος της Ε.Ε. Εμείς τη θέλουμε την Τουρκία σταθερή σε έναν δυτικό προσανατολισμό. Και γιατί είναι καλό για τον πληθυσμό της και γιατί υπάρχει μεγάλο ποσοστό Τούρκων που προσβλέπουν στη Δύση και προσβλέπουν στην ΕΕ. Και για την ΕΕ είναι καλό να έχει μια τέτοια Τουρκία κοντά της.

- Η Τουρκία θέλει να μείνει στον ευρωπαϊκό δρόμο όμως;
Εμείς θέλουμε τον εξευρωπαϊσμό της Τουρκίας, καμιά φορά όμως φαίνεται ότι η Τουρκία θέλει τον εκτουρκισμό της Ευρώπης. Και εμείς αυτό δεν το δεχόμαστε.

- Τι εννοείτε «εκτουρκισμό της Ευρώπης»;
Αυταρχικότητα, σκληρότητα, σε σχέση με συμμάχους. Όταν συλλαμβάνει π.χ. Αμερικάνο πάστορα, Γερμανούς δημοσιογράφους, Έλληνες στρατιωτικούς. Όλα αυτά δεν συνάδουν σε μία χώρα με ευρωπαϊκή κουλτούρα. Είναι δικό του θέμα να αποφασίσει.

- Προκλητικές δηλώσεις Τουρκίας και πράξεις. Παραβιάσεις, αμφισβητήσεις θέμα αναθεώρησης της Λοζάνης και ούτω καθεξής... Έχετε συναντήσει και συνομιλήσει με τον Ερντογάν. Τι του λέτε;
Εγώ του λέω του Ερντογάν κάθε φορά: Ο Αλλάχ μας έβαλε τον έναν δίπλα στον άλλο. Και σε περιμένει και σε κοιτάει αν θα φερθείς ηθικά και ορθολογικά. Δεν μπορείς να αλλάξεις γειτονιά.

- Και τι σας απαντά;
Έχουμε ευθεία σχέση και ανοιχτή κουβέντα. Πάντα μιλάω ειλικρινά και προσπαθώ να ανακαλύψω τι κάνει ηγέτη σε μία χώρα. Γιατί ο Ερντογάν είναι ηγέτης στην Τουρκία. Δεν είναι μια τυχαία προσωπικότητα. Άλλο αν είναι δομημένη η προσωπικότητα αυτή και συμπεριφέρεται με τον τρόπο που θέλω. Και άλλο να αμφισβητεί κανείς τις ικανότητες και τα ταλέντα του. Εγώ από αυτή τη σκοπιά λέω ότι ως ηγέτης έχει μια συμπεριφορά που δεν είναι αυτή που θα θέλαμε.

- Σας μεταφέρω τι ακούω παντού στον δρόμο, το περίπτερο, στο σούπερ μάρκετ. Έρχεται πόλεμος; Ο Υπουργό Άμυνας δήλωσε ότι μεταφέρονται 7000 στρατιώτες στον Έβρο και τα νησιά. Υπάρχει προετοιμασία της Ελλάδας για ενδεχόμενο…
Όχι, όχι. Δεν υπάρχει εναλλακτική από την ειρήνη και την ειρηνική συνύπαρξη. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν λαμβάνουμε υπόψη τη συμπεριφορά του όποιου γείτονά μας και το πώς αντιμετωπίζει τα προβλήματα γειτνίασης.  Σε όλους τους γείτονες, και στις καλύτερες οικογένειες, υπάρχουν προβλήματα. Πρέπει να λύνονται διπλωματικά, ειρηνικά, με βάση το διεθνές δίκαιο.

- Αλλά ένθεν κακείθεν δηλώσεις προκλητικές. Είναι εσωτερικής κατανάλωσης;
Στην Τουρκία αρέσει να ρίχνει λάδι στη φωτιά με δηλώσεις. Εγώ απαντώ μία φορά στις 20 και αυτό είναι το σωστό. Και γι’ αυτό παροτρύνω όλες τις πλευρές εντός Ελλάδος να μην ανταποκρίνονται με τον τρόπο που θέτει τα ζητήματα η Τουρκία, γιατί αυτό είναι παιχνίδι τουρκικό.

- Διορθώστε με αν κάνω λάθος, αλλά δική σας τακτική είναι κάθε τουρκική πρόκληση να τη μεταφέρετε στα διεθνή φόρα και στους αρμόδιους Διεθνείς Οργανισμούς και να μην εμπλέκεστε σε μια ενδοτουρκική διένεξη;
Η Τουρκία έχει την τάση, όχι όλοι και όχι πάντα, να δημιουργεί εντάσεις. Είναι ο τρόπος που κάνει πολιτική. Εμείς έχουμε άλλη κουλτούρα και άλλο πολιτισμό και νομίζω ότι ο δικός μας είναι πιο ορθολογικός και δίκαιος. Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε σε ένα «chicken game». Πρέπει η διπλωματία να κατευνάζει και να εξηγεί και στην άλλη πλευρά.

- Ποιος είναι ο μακροπρόθεσμος στόχος της Τουρκίας, εφόσον δεν είναι η αλλαγή συνόρων;
Σχεδιασμός της Τουρκίας είναι να μας υποχρεώσει να πάμε σε ένα τραπέζι διαπραγμάτευσης με τους δικούς της όρους. Και αυτό δεν γίνεται, ούτε πρόκειται ποτέ να συμβεί και καλό είναι να το καταλάβει. Έχει επίσης μια νευρικότητα που τη βγάζει προς τα έξω. Δεν πρέπει εμείς να δημιουργούμε ατμόσφαιρα που να την διευκολύνει να βγάζει την εσωτερική της νευρικότητα πάνω μας.  Θέλει, επίσης, (ο Ερντογάν) στο εσωτερικό να λεηλατήσει την ψήφο των εθνικιστών. Έχει προσχωρήσει σε δικά τους αιτήματα και επιλογές. Εμένα, στο πεδίο της διπλωματίας,  με αφορά στον βαθμό που αυτό εκδηλώνεται στις σχέσεις του μαζί μας.

- Ο κ. Καμμένος, βλέπετε μια αντίστοιχη πρακτική και από τον ίδιο;
Όπως έχουν δείξει όλες οι αναλύσεις, προεξαρχόντως του Graham Allison από το Χάρβαρντ, με αφορμή την κρίση της Κούβας, τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας έχουν διαφορετικά μέσα και τρόπο συμπεριφοράς. Εγώ είμαι οπαδός της νηφάλιας και ψύχραιμης αντιμετώπισης των προβλημάτων. Να αντιδρώ όταν είναι χρήσιμο για τη χώρα μου, όχι όταν προκαλούμαι. Άλλοι το αντιλαμβάνονται διαφορετικά.

- Το οποίο αυτό είναι αποτέλεσμα συντονισμού στην κυβέρνηση; Δηλαδή υπάρχει ο καλός και ο διπλωμάτης και ο κακός;
Όχι δεν υπάρχουν τέτοια παιχνίδια. Ο κ. Καμμένος εκδηλώνει αυθόρμητα την αντίδρασή του στις τουρκικές προκλήσεις. Ο δικός μου χαρακτήρας σαν άνθρωπος, όχι μόνο επειδή προΐσταμαι της διπλωματίας, είναι διαφορετικός.

- Έχετε πει δεν είμαστε Συρία ή Ιράκ. Χώρα Δύσης, σκληρό πυρήνα Δύσης.
Η Ελλάδα έχει σε σύγκριση με την Τουρκία άλλα θεσμικά συστήματα, άλλες ικανότητες. Και το λέω για έναν λόγο: Καμιά φορά οι Τούρκοι φίλοι μου, πρέπει να αντιληφθούν ότι η φιλική μας διάθεση και η διάθεσή μας να απαντάμε με διπλωματικά μέσα σε προκλήσεις ακόμα και στρατιωτικές, δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως αδυναμία. Είναι συμπεριφορά ευθύνης. Αυτό δείχνει δύναμη χαρακτήρα και δυνατοτήτων. Πρέπει μία φορά το εξάμηνο να τους το διευκρινίζουμε αυτό.  Στη Συρία, η Τουρκία έχει ειδική σχέση. Τη δεκαετία του `30  πήρε την Αλεξανδρέτα. Στο Αφρίν δείχνει διάθεση να μείνει. Μια στο τόσο λοιπόν τους υπενθυμίζω ότι εμείς είμαστε διαφορετικός παίκτης στο διεθνές σύστημα. Η χώρα μου θα υπερασπιστεί τα δικαιώματά της με τρόπο διαφορετικό.

- ΕΕ - ΗΠΑ θα παρέμβουν υπέρ;
Δεν νομίζω ότι η ΕΕ από τη δομή της μπορεί να παρέμβει σε ένα πιο δύσκολο πρόβλημα. Αλλά παρεμβαίνει προληπτικά, ώστε να μην φτάσουμε εκεί. Να χαμηλώνουν οι τόνοι. Στην συγκεκριμένη στιγμή, οι Αμερικανοί δεν είναι παρόντες στην περιοχή όπως ήταν παλαιότερα. Και αυτό πρέπει να το λάβει κανείς υπόψη. Υπάρχουν και άλλες δυνάμεις στην περιοχή, όπου οι σχέσεις με την Τουρκία παρουσιάζουν επίσης αντιθέσεις. Αναφέρομαι στο Ιράν και τη Ρωσία και τον διαχωρισμό της Τουρκίας από την πλειοψηφία του αραβικού κόσμου.

- Τουρκία- αν συμβεί το απευκταίο. Έχετε διαβεβαιώσεις βοήθειας;
Εγώ συνιστώ στην Τουρκία να μην το κάνει και ελπίζω να μην πιστεύει ότι μπορεί να το κάνει.

- Αυτό που μεταφέρθηκε, ότι η Ελλάδα είναι ένα βιλαέτι μικρότερο από την Κωνσταντινούπολη, ότι δε μπορεί να συγκριθεί με την Τουρκία ως μέγεθος στρατιωτικό, πολιτικό, επιρροής ή οτιδήποτε άλλο;
Η Τουρκία είναι μεγαλύτερη χώρα, αλλά έχει και μεγαλύτερα προβλήματα, αντιθέσεις και ανασφάλειες από εμάς.

- Στις αρχές Μαρτίου η Τουρκία συνέλαβε δύο Έλληνες στρατιώτες, οι οποίοι πέρασαν κατά λάθος τα σύνορα. Ήταν μια τέτοια πρόκληση αυτό;
Η Τουρκία συμπεριφέρεται με δύο τρόπους που δεν είναι ορθολογικοί. Για πρώτη φορά ένα επεισόδιο, όπου κάποιοι στρατιωτικοί πέρασαν 10 μέτρα μέσα στα σύνορα,  αντιμετωπίζεται με προσπάθεια να εξελιχθεί σε κρίση, ενώ σε ανάλογες περιπτώσεις, επί δεκαετίες, τους ανταλλάσσαμε. Στο γραφείο μου έχω έγγραφα για εκατοντάδες ανάλογες περιπτώσεις, υπάρχουν ακόμα και πρακτικά παράδοσης, που εμείς τους επιστρέψαμε, χωρίς τέτοια κλιμάκωση.

- Άλλαξε το δόγμα;
Έχει αλλάξει η συμπεριφορά. Δεν είναι καλό αυτό. Γιατί θα χαθούν και δικοί τους στρατιωτικοί, όπως συνέβαινε κατά καιρούς πάντα. Δεύτερον, δεν είναι αυτή συμπεριφορά συμμάχου στο ΝΑΤΟ. Είμαστε δύο χώρες σε ειρηνικές σχέσεις. Τέτοιες κινήσεις δεν βοηθούν.

- Βέβαια ο εταίρος στην κυβέρνηση χαρακτήρισε την Τουρκία «εχθρό».
Αυτό το είπαμε προηγουμένως. Δεν θα χρησιμοποιούσα μια τέτοια διατύπωση.

- Η Ελλάδα απαιτεί δικαστικό σύστημα, ανεξάρτητο. Δεν είμαστε Σουλτάνοι. Γιατί αρνείστε το ίδιο επιχείρημα που επικαλείται και η Τουρκία;
Το επικαλείται για δύο διαφορετικά πράγματα. Εμείς τους 8 δεν τους συλλάβαμε. Οι 8 ζήτησαν άσυλο από την Ελλάδα. Οι δικοί μας στρατιωτικοί δεν ζητούν άσυλο στην Τουρκία. Συνελήφθησαν παρά τη θέλησή τους.

- Οι ροές στο προσφυγικό έχουν αυξηθεί.
Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πηγή του προβλήματος. Να τελειώσει ο πόλεμος στη Συρία. Φυσιολογικά, σε εμφυλίους πολέμους ή σε περιορισμένης γεωγραφικής κλίμακας πολέμους κάποτε αυτοί τελειώνουν. Είτε γιατί κουράζεται η μία πλευρά ή/και εξαντλούνται οι πόροι. Εδώ και το ένα και το άλλο δεν γίνονται, γιατί τρίτες χώρες τροφοδοτούν τη σύρραξη διαρκώς με μέσα και προσωπικό.  Όσο συνεχίζεται αυτή η ροή, δεν τελειώνει ο πόλεμος και όσο δεν τελειώνει ο πόλεμος, θα έχουμε πρόσφυγες. Η Τουρκία έχει κάνει πολλά για τους Σύρους πρόσφυγες, αλλά δημιουργεί και η ίδια. Από την περιοχή του Αφρίν έχουν μετακινηθεί σχεδόν 500.000 άνθρωποι. Στη Συρία συγκρούονται 9 παίκτες. Όταν ανασυγκροτηθεί δεν θα έχουμε το πρόβλημα. Τα ρεύματα στο μεταναστευτικό συνδέονται με τις πηγές του πολέμου.

- Κύριε Κοτζιά, πήρατε μια γενναία θα την έλεγα, πρωτοβουλία, να λύσετε ένα θέμα, το Σκοπιανό. Θα μου πείτε λίγο σε τί στάδιο βρισκόμαστε σε αυτό, αλλά ήθελα να ρωτήσω, μια τέτοια προσέγγιση πιο ρεαλιστική, πιο ανοιχτή, πιο φιλόδοξη, θα μπορούσε ν’ ακολουθηθεί με την Τουρκία; Δηλαδή να καθίσουμε σ’ ένα τραπέζι να λύσουμε ό,τι είναι να λυθεί;
Τρία χρόνια προσπαθούμε. Έγιναν βήματα. Αλλά η Τουρκία έχει αλλάξει συμπεριφορά μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Πάλι θα προσπαθήσουμε, αλλά να το καταλάβουν ότι το κάνουμε από ευθύνη και όχι αδυναμία. Οι διαφορές με τα Σκόπια είναι προβλήματα ιστορικού χαρακτήρα, ταυτότητας, κληρονομίας και πολιτισμού. Τα ζητήματα αυτά είναι ευαίσθητα. Μπορούν όμως να λυθούν με τόλμη όπως κάνουμε τώρα. Ενώ με την Τουρκία έχουμε προβλήματα γεωστρατηγικά και γεωπολιτικών διεκδικήσεων. Η Τουρκία διεκδικεί χώρο, όχι κληρονομιά. Ελπίζω θα «συνέλθει» και θα μετρήσει καλύτερα και το μπόι και το συμφέρον της.

- H Ελλάδα εξέρχεται από μια μεγάλη οικονομική κρίση. Η Τουρκία εξοπλίζεται. Μπορεί να αντέξει η Ελλάδα μία κούρσα εξοπλισμών;
Δεν έχουμε ούτε τις ίδιες ποσότητες χρημάτων ούτε την υλικοτεχνική υποδομή, αλλά υπάρχει διαφορά όταν εξοπλίζεσαι για επιθετικούς σκοπούς και αμυντικούς. Υπάρχουν άμυνες με περιορισμένο κόστος. Με βάση τις οικονομικές δυνατότητες θωρακίζουμε την άμυνά μας. Έχουμε καλό προσωπικό. Και υλικό. Τα 6 γερμανικά υποβρύχια είναι τρομερό όπλο στις θάλασσες. Η Τουρκία επενδύει σε μεγάλα project, όπως η παραγγελία αεροπλανοφόρου, όμως η Ελλάδα έχει 2.000 νησιά.

- Το θέμα των πολεμικών αποζημιώσεων της Γερμανίας;
Το θέμα είναι στο κοινοβούλιο. Μοντέλο για εμάς η συμφωνία Γερμανίας-Πολωνίας για μια κοινή επιτροπή εξέτασης του θέματος. Δεν ήθελε η γερμανική πλευρά, αν και πρότεινε το ίδιο στους Πολωνούς. Το κατοχικό δάνειο δεν είναι θέμα αποζημιώσεων. Όπως απαιτεί να επιστρέψουμε εμείς τα δάνειά μας, το ίδιο πρέπει να κάνει και η Γερμανία. Το θέμα είναι ανοιχτό. Είμαστε μια χώρα με σχέσεις αγάπης με τη Γερμανία. Όπως κάθε έρωτας, έχει τις εύκολες και δύσκολες στιγμές του.

- Κύριε Υπουργέ, ολοκληρώθηκε ένας κύκλος διαβουλεύσεων για το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων, σχεδόν μιας εβδομάδας. Φεύγοντας από εδώ είμαστε πιο κοντά στη λύση;
Νομίζω ότι είναι δύσκολα τα βήματα που κάνουμε, αλλά όλα τα βήματα μας φέρνουν πιο κοντά σε πιθανότητα μιας λύσης.

- Έχει υπάρξει κάποια σύγκλιση στα μεγάλα θέματα που χωρίζουν τις δύο χώρες;
Έχει, υπάρξει μία σύγκλιση για τη μέθοδο που θα λύσουμε το ζήτημα. Έχουμε καταγράψει στις λεπτομέρειές του ποια είναι αυτά που συμφωνούμε και ποια που διαφωνούμε. Έχουμε εντοπίσει ποια είναι τα κύρια θέματα για κάθε πλευρά και ελπίζω στην επόμενη συνάντησή μας να είμαστε έτοιμοι για να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα. Επίσης πρέπει να σας πω ότι ήταν σπουδαία η δουλειά που κάνανε οι διπλωμάτες μας που διαμόρφωσαν, παράλληλα με τη συζήτηση για την λύση του ονοματολογικού, τη θετική μελλοντική ατζέντα για τη συνεργασία και την κοινή πορεία των δύο κρατών, εφόσον, όπως ελπίζω, λυθεί το ονοματολογικό.

- Υπάρχει κάποιος σχεδιασμός για τα επόμενα ραντεβού σε επίπεδο Υπουργών;
Ναι, υπάρχουν για όλα τα αναγκαία βήματα, σχεδιασμοί και συμφωνία. Ευχαριστώ πολύ.



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



3 Απρ 2018


Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είναι άκαπνος κληρονόμος της γενεάς η οποία έζησε φυλακές και διώξεις, ωστόσο ο Τούρκος Πρόεδρος τις έχει βιώσει προσωπικά, σημειώνει στο Liberal ο Γιώργος Πρεβελάκης, καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης.

Και εξηγεί ότι μπορεί η τακτική των φοιτητικών καταλήψεων που εφάρμοσε ο Πρωθυπουργός στην ευρύτερη εγχώρια πολιτική σκηνή, να του εξασφάλισε μια πρόσκαιρη επιτυχία, ωστόσο όταν αντιμετωπίζεται με αντίστοιχη αντίληψη, και φρασεολογία φοιτητικών κινητοποιήσεων, ένας ηγέτης σαν τον Ερντογάν - αναδεδειγμένος διά πυρός και σιδήρου- τότε οι χειρισμοί αυτοί αποβαίνουν όχι μόνον ατελέσφοροι, αλλά και επικίνδυνοι. Δείχνουν στην καλύτερη περίπτωση ότι λείπει η αίσθηση της κλίμακας, λέει ο κ. Πρεβελάκης, προσθέτοντας ότι στην εξωτερική πολιτική, οι ανέξοδες κορώνες είναι ομολογία αδυναμίας.

Μιλά για την «εργαλειοποίηση» από τον Ερντογάν της κράτησης των δύο στρατιωτικών, και προβλέπει ότι προκειμένου να είναι πειστικός ο Ερντογάν, τα όποια επόμενα «επεισόδια» ενδέχεται να εκτυλιχτούν στα όρια του ατυχήματος. «Έστω και απειροελάχιστες, οι απώλειες αυτές, αθροιζόμενες και συνδυαζόμενες, συγκροτούν σημαντική ζημία. Αντί επομένως για πανικό και εμπρηστικές δηλώσεις, απαιτείται ψύχραιμη και έμπειρη ηγεσία, καθώς και εκτεταμένες αναθεωρήσεις, ώστε να προσαρμοστούμε στις νέες, ριζικά διαφορετικές, συνθήκες», τονίζει ο καθηγητής της Σορβόννης.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

- Επτά ημέρες έως το Ορθόδοξο Πάσχα, και δεν διαφαίνεται πρόοδος ως προς την έκκληση Γιούνκερ στον Ερντογάν να απελευθερώσει τους 2 Έλληνες στρατιωτικούς. Αντίθετα η λεκτική αντιπαράθεση κλιμακώνεται, με τον Τούρκο Πρόεδρο να συνδέει για πρώτη φορά με τόσο ευθύ τρόπο, το θέμα των δύο Ελλήνων, με εκείνο των οκτώ Τούρκων. Είναι θα λέγατε τα προέρτια ενός παζαριού με τον Ερντογάν να τους κρατά ακόμη για μήνες ή χρόνια, χρησιμοποιώντας τους ως πιόνια για τις επιδιώξεις του;

Η κράτηση των δύο στρατιωτικών δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο. Εντάσσεται σε μία «εργαλειοθήκη» πιέσεων και εκβιασμών, την οποία οφείλουν να γνωρίζουν και να προβλέπουν οι αρμόδιες ελληνικές αρχές. Ανάλογη «εργαλειοθήκη», άλλωστε, πρέπει να διαθέτουν και οι ελληνικές αρχές, ώστε να μπορούν να αποτρέπουν και να απαντούν. Βρισκόμαστε στην σφαίρα των υπογείων αντιπαραθέσεων. Η αρμοδιότητα περιέρχεται σε υπηρεσίες οι οποίες, για να είναι αποτελεσματικές, πρέπει να περιβάλλονται από κάποια μυστικότητα. Είναι κρίμα που τα κυβερνητικά πολιτικά και διπλωματικά λάθη οδήγησαν τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις σε τέτοιες ατραπούς.

- Είναι εκτεθειμένος ο Έλληνας Πρωθυπουργός, που δεν έχει απαντήσει στα όσα κατ' επανάληψη έχει υποστηρίξει ο Ερντογάν για τις «υποσχέσεις που του έδωσε το 2016» σχετικά με τις διαδικασίες έκδοσης των οκτώ Τούρκων;

Η όλη πολιτική εκπαίδευση και εμπειρία του Έλληνα Πρωθυπουργού ήκιστα τον έχει προετοιμάσει για να χειριστεί το σημερινό τουρκικό πρόβλημα. Είναι αλήθεια ότι η τακτική των φοιτητικών καταλήψεων και των εσωκομματικών κομμουνιστικών μηχανορραφιών, την οποία εφήρμοσε και στην ευρύτερη εγχώρια πολιτική σκηνή, τού εξασφάλισε μια πρόσκαιρη επιτυχία. Όταν, όμως, αντιμετωπίζεται με μια ανάλογη αντίληψη ένας ηγέτης, αναδεδειγμένος διά πυρός και σιδήρου, οι χειρισμοί αυτοί αποβαίνουν όχι μόνον ατελέσφοροι, αλλά και επικίνδυνοι. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είναι «άκαπνος» κληρονόμος της γενεάς η οποία έζησε φυλακές και διώξεις· ο Τούρκος Πρόεδρος τις έχει βιώσει προσωπικά.

- Έχουμε συνηθίσει στη τουρκική προκλητικότητα, όμως είναι η πρώτη φορά που το Μαξίμου αποκαλεί τον Ερντογάν «Σουλτάνο». Δείχνει σκλήρυνση της στάσης μας ή απλώς έγινε για εσωτερική κατανάλωση, που απευθύνεται στο συναίσθημα των Ελλήνων, ενόψει και του Πάσχα;

Με τις πρόσφατες δηλώσεις του, το Γραφείο Τύπου τού Πρωθυπουργού επιβεβαιώνει ότι δεν μπορεί να αποστεί από την φρασεολογία των φοιτητικών κινητοποιήσεων. Λείπει, δηλαδή, η αίσθηση της κλίμακας. Στην εξωτερική πολιτική, οι ανέξοδες κορώνες είναι ομολογία αδυναμίας. Αντί για αυτές, καλό θα ήταν να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να πιεστεί η Τουρκία να ελευθερώσει τους δύο στρατιωτικούς. Μήπως να υπενθυμίζαμε, επί παραδείγματι, στην διεθνή κοινή γνώμη την κατάσταση των τουρκικών φυλακών;

- Παραδοσιακά τα καλοκαίρια, για ευνόητους λόγους που αφορούν την τουριστική σεζόν των δύο χωρών, βλέπουμε την ένταση μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας να μειώνεται. Βέβαια, τα προηγούμενα χρόνια δεν είχαμε επέμβαση της Τουρκίας στη Συρία, ούτε είχε κάνει ο Ερντογάν επίσκεψη στην Αθήνα, μετά και την οποία η ένταση ξέφυγε. Εικάζετε ότι το φετινό καλοκαίρι θα είναι πιο δύσκολο;

Οι τριβές δεν θα πάψουν. Όχι μόνον λόγω της αρχομένης προεκλογικής περιόδου, αλλά κυρίως επειδή ο Ερντογάν έχει ανάγκη να υπενθυμίζει στην Δύση ότι διαθέτει την αποφασιστικότητα και τα μέσα να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή. Η τακτική αυτή ήδη έχει αποδώσει καρπούς, όπως φάνηκε στο Αφρίν. Προκειμένου να είναι πειστικός, τα όποια επόμενα «επεισόδια» ενδέχεται να εκτυλίσσονται στα όρια του ατυχήματος. Όμως, κάθε απειλή είναι χρήσιμη όσο δεν έχει πραγματοποιηθεί.

Επομένως, δεν είναι λογικό να αναμένουμε, τουλάχιστον προς το παρόν, εκτεταμένη κλιμάκωση. Βέβαια, κάθε αναπάντητο από την Ελλάδα «επεισόδιο» μάς αφαιρεί και κάποιο τμήμα κυριαρχίας. Έστω και απειροελάχιστες, οι απώλειες αυτές, αθροιζόμενες και συνδυαζόμενες, συγκροτούν σημαντική ζημία. Αντί για τον πανικό και τις εμπρηστικές δηλώσεις, απαιτείται ψύχραιμη και έμπειρη ηγεσία, καθώς και εκτεταμένες αναθεωρήσεις, ώστε να προσαρμοστούμε στις νέες, ριζικά διαφορετικές, συνθήκες.

- Κάντε μας μια αποτίμηση της συνόδου κορυφής στη Βάρνα. Τι μας «δίδαξε» τελικά;

Μας δίδαξε τα εξής: Πρώτον, ότι η Ευρώπη είναι αμήχανη και αναποτελεσματική απέναντι στις τουρκικές μεθόδους, ίσως επειδή εν πολλοίς πάσχει και αυτή από το προαναφερθέν σύνδρομο, το «τέλος της Ιστορίας». Δεύτερον, ότι το διπλωματικό μας κεφάλαιο έχει φθαρεί. Αυτό οφείλεται αφενός στις διαδοχικές αντιπαραθέσεις με τους συμμάχους μας στο εγγύς παρελθόν και αφετέρου στους πρόσφατους οικονομικούς και άλλους εκβιασμούς στους δανειστές μας.

- Έχετε υποστηρίξει ότι οι απειλές Ερντογάν προς τις χώρες που βρίσκονται στα δυτικά του είναι η απάντηση της Τουρκίας στην αμερικανική και ευρωπαϊκή υποστήριξη προς τους Κούρδους. Εννοείτε ότι το σκεπτικό του είναι πως εφόσον αμφισβητούνται τα ανατολικά μου σύνορα από τους Κούρδους δικαιούμαι να αναθεωρήσω τα δυτικά;

Ο Ερντογάν απλώς λέει «αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων». Αν, δηλαδή, η Δύση συμβάλει στην καταστροφή της Τουρκίας με τη δημιουργία ενός κουρδικού κράτους, είναι αποφασισμένος να προκαλέσει τεράστια ζημιά στην Ευρώπη, ανοίγοντας γενικευμένο μέτωπο με την Ελλάδα. Για να πείσει ότι δεν πρόκειται για φρούδες απειλές, προβαίνει στις γνωστές εμπρηστικές δηλώσεις, ότι «θα χυθεί αίμα» και, ταυτοχρόνως, κλιμακώνει τις προκλήσεις.

Ο άμεσος κίνδυνος είναι να εκραγούν οι συσσωρευμένες αντιφάσεις της Τουρκίας, με αποτέλεσμα οι συνέπειες να φθάσουν και σε εμάς. Δεν πρέπει να φοβούμαστε τη δύναμη της Τουρκίας, αλλά τις αδυναμίες της και, κυρίως, τις εσωτερικές. Πρέπει να ευχόμαστε να σταθεροποιηθεί.

- Αυτή η μεγάλη σε διάρκεια ένταση με τη Τουρκία δεν είναι μήνυμα ότι πρέπει να αλλάξουμε εντελώς τη στρατηγική μας;

Ασφαλώς, και εστιάζω σε δύο προτεραιότητες: Αφενός, στην αποκατάσταση της εικόνας της Ελλάδας στη Δύση, ιδιαιτέρως υποβαθμισμένης σήμερα. Δεν μπορεί η χώρα να επιδιώκει βασίμως τη στήριξη των συμμάχων, όταν προηγουμένως τους έχει προσβάλει και απειλήσει με οικονομική έκρηξη, αν δεν υποκύψουν στις πιέσεις της. Αφετέρου στην προετοιμασία της ελληνικής κοινωνίας για τα επερχόμενα.

Έχουμε περάσει σε νέα, δύσκολη εποχή, η οποία επιτάσσει προσπάθεια, μόχθο και σοβαρότητα. Το διακύβευμα δεν είναι πλέον οι συντάξεις και η αγοραστική δυνατότητα, αλλά τα ζωτικά εθνικά συμφέροντα, με πρωτεύον τη ζωή και την ασφάλεια των ανθρώπων.

- Πως βλέπετε το ρόλο της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή ; Συμφωνείτε ότι καιροφυλακτεί για να επεκτείνει την επιρροή της στα Βαλκάνια, όπου διαθέτει πλεονεκτήματα: τη χριστιανική ομοδοξία και τις συσσωρευμένες πικρίες των Ορθοδόξων έναντι της Δύσης;

Η Ρωσία έχει επιστρέψει στην προ-επαναστατική εποχή. Χωρίς να ακολουθεί τις παγκόσμιες φιλοδοξίες της Σοβιετικής Ένωσης, επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της στους περιβάλλοντες χώρους. Εκδηλώνει ένα πάγιο, δεδομένο ενδιαφέρον για την παραδοσιακή διέξοδο προς τις θερμές θάλασσες, για το οποίο προτίθεται να αξιοποιήσει όλα τα διατιθέμενα πλεονεκτήματα. Η Ρωσία ασφαλώς συνιστά ένα πρόβλημα· έλασσον, πάντως, εν συγκρίσει με τον κίνδυνο να επεκταθεί η εξ Ανατολών αστάθεια.

* O Γιώργος Πρεβελάκης είναι καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της ΣορβόννηςLiberal

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



2 Απρ 2018


Τις συνεχιζόμενες διώξεις των δημοσιογράφων, την αντίδραση των Τούρκων πολιτών, αλλά και τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης έναντι του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχολιάζει στο «Ποντίκι» ο διακεκριμένος Τούρκος δημοσιογράφος Αμπντουλαχ Μποζκούρτ, επικεφαλής του Κέντρου για την Ελευθερία της Στοκχόλμης. Μέχρι τον Μάρτιο του 2016 ήταν διευθυντής της εφημερίδας «Zaman», την οποία έκλεισε η τουρκική κυβέρνηση. Ζει εξόριστος στη Σουηδία. Στο «Π» μίλησε στις 20 Μαρτίου.

Ο Μποζκούρτ σημειώνει πως η κατάσταση στην Τουρκία θα χειροτερεύσει «καθ’ ότι ο Ερντογάν θα φτάσει μέχρι τα άκρα» για να παραμείνει στην εξουσία και υπογραμμίζει πως το μόνο «όπλο» το οποίο έχει η Ε.Ε. έναντι της πολιτικής του Τούρκου Προέδρου είναι η οικονομία. Τέλος, για το καυτό ζήτημα της κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτών σχολιάζει την πάγια στρατηγική «ομηρείας» που ακολουθεί η Τουρκία και υπογραμμίζει πως, κατά την άποψή του, τα ανταλλάγματα που θέλει ο Ερντογάν για τους δύο Έλληνες στρατιώτες δεν σχετίζονται με τους Τούρκους στρατιωτικούς που ζητούν άσυλο στη χώρα μας.

Συνέντευξη στην Ειρήνη Χριστοδουλάκη

Περισσότερα από δύο χρόνια η Τουρκία διοικείται βάσει διαταγμάτων που ορίζουν ότι η χώρα βρίσκεται σε «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης». Αυτό το διάστημα έχουν καταγραφεί πολλές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μια ευρεία «εκκαθάριση» των μέσων επικοινωνίας. Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, περισσότερες από 100.000 ιστοσελίδες έχουν μπλοκαριστεί το 2017 και η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) στην τελευταία της έκθεση τον περασμένο Δεκέμβριο κατονόμασε την Τουρκία ως τη «μεγαλύτερη φυλακή για δημοσιογράφους για τρίτη συνεχόμενη χρονιά». Εσείς τι πιστεύετε για την κατάσταση αυτή;
Ο Ερντογάν βλέπει τα ανεξάρτητα, κριτικά και αντιπολιτευόμενα μέσα επικοινωνίας ως ένα μεγάλο εμπόδιο στο σχέδιό του να μεταμορφώσει την Τουρκία από μια κοινοβουλευτική δημοκρατία σε ένα αυταρχικό καθεστώς, το οποίο δεν θα λογοδοτεί στους πολίτες και θα λειτουργεί χωρίς κανέναν συνταγματικό έλεγχο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τον Οκτώβριο του 2015 η κυβέρνηση άρπαξε τον έλεγχο του τρίτου μεγαλύτερου ομίλου μέσων επικοινωνίας (Koza Ipek Group) και τον Μάρτιο του 2016 τον έλεγχο της εφημερίδας «Zaman», που είχε τη μεγαλύτερη εθνική κυκλοφορία.
Στον απόηχο της αποτυχημένης προσπάθειας πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016 ο Ερντογάν άρχισε να κλείνει τα ΜΜΕ – συνολικά 180 μέσα – και να συλλαμβάνει δεκάδες δημοσιογράφους. Μέχρι σήμερα (20.3.2018), 249 δημοσιογράφοι είναι φυλακισμένοι στην Τουρκία βάσει κατασκευασμένων κατηγοριών για τρομοκρατία, συμμετοχή σε πραξικόπημα, κατασκοπεία και δυσφήμηση.
Με τα αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ μακριά από τον «δρόμο» του, ο Ερντογάν εδραίωσε την εξουσία του, έθεσε υπό τον έλεγχό του το δικαστικό σύστημα, μετέτρεψε το κοινοβούλιο σε ένα σώμα που απλά βάζει σφραγίδες και άρχισε να διοικεί κατά το δοκούν. Οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που γίνονται σε μια τεράστια και χωρίς προηγούμενο κλίμακα δεν καλύπτονται καθόλου στα τουρκικά ΜΜΕ, εκτός από κάποιες περιορισμένες αναφορές σε μικρής κυκλοφορίας εφημερίδες.

Κατά τη γνώμη σας η κατάσταση για τους δημοσιογράφους στην Τουρκία γίνεται χειρότερη; Υπάρχει η περίπτωση να βελτιωθεί αυτή η κατάσταση;
Ο αριθμός των φυλακισμένων δημοσιογράφων μιλάει μόνος του. Επιπλέον 139 δημοσιογράφοι έχουμε φύγει από τη χώρα για να γλιτώσουμε την παράνομη φυλάκιση. Εκατοντάδες αντιμετωπίζουν δίωξη και κατηγορίες για ποινικά αδικήματα, ακόμα κι αν είναι εκτός φυλακής. Δεν βλέπω κάποια πιθανότητα βελτίωσης στο άμεσο μέλλον, καθ’ ότι ο Ερντογάν θα φτάσει μέχρι τα άκρα ώστε να επιβιώσει και να διατηρήσει την εξουσία του.
Από τότε που η ελευθερία του Τύπου και η ελευθερία της έκφρασης άρχισε να έχει συνέπειες στην τουρκική οικονομία, ο δρόμος που έχει επιλέξει ο Ερντογάν δεν θα είναι βιώσιμος μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Στο τέλος η Τουρκία πρέπει να επιστρέψει στην κανονικότητα, να επιστρέψει στη δημοκρατία και να αποκαταστήσει το κράτος δικαίου αν θέλει να σώσει την οικονομία της και να βγει από την αυξανόμενη απομόνωση.

Πιστεύετε πως υπάρχουν περιπτώσεις διώξεων δημοσιογράφων ή/και προσωπικού που εργάζεται σε ΜΜΕ για τις οποίες δεν γνωρίζουμε; Για παράδειγμα, αν υπάρχουν εξαφανίσεις δημοσιογράφων για τους οποίους κανείς δεν ξέρει κάτι.
Λυπάμαι βαθύτατα όταν βλέπω οργανώσεις όπως η CPJ και άλλους να αγνοούν τόσους πολλούς δημοσιογράφους οι οποίοι μαραζώνουν στις τουρκικές φυλακές. Οι αριθμοί δεν ανταποκρίνονται στο τι πραγματικά συμβαίνει στη χώρα. Ακόμη κι ένας δημοσιογράφος στη φυλακή είναι πολύ και θα έπρεπε (σ.σ.: οι οργανώσεις) να σταματήσουν να υποβαθμίζουν τις φυλακίσεις και να αποδίδουν τις αποκλίσεις σε ανεξήγητη μεθοδολογία. Για την ακρίβεια, ο κύριος λόγος για τον οποίο οι συνάδελφοί μου κι εγώ αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε το Κέντρο Ελευθερίας της Στοκχόλμης το φθινόπωρο του 2016 ήταν για να αναδείξουμε υποθέσεις (σ.σ.: δίωξης) δημοσιογράφων, να αναγνωρίσουμε την εργασία τους και να τους αποδώσουμε τα εύσημα.
Η εμπειρία μας έδειξε πως ακόμη κι εμείς δεν έχουμε καταφέρει να καταγράψουμε κάποιες περιπτώσεις φυλάκισης δημοσιογράφων, ενώ υπάρχουν περιπτώσεις δημοσιογράφων που βρέθηκαν για ένα διάστημα στη φυλακή ή είναι ακόμα στη φυλακή όταν ειδοποιούμαστε από τους συνάδελφους μας στην Τουρκίας.
Ειδικά τοπικοί και περιφερειακοί δημοσιογράφοι ή δημοσιογράφοι που δουλεύουν για το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων ή την κρατική τηλεόραση είναι μερικές από τις περιπτώσεις που δεν αναφέρονται συχνά. Θα έλεγα πως ο πραγματικός αριθμός είναι μεγαλύτερος από αυτόν που εμείς δημοσιοποιούμε, επειδή η συλλογή πληροφοριών από την Τουρκία για το ζήτημα αποδεικνύεται αρκετά δύσκολη. Απ’ όσα γνωρίζω δεν υπάρχει περίπτωση αγνοούμενου δημοσιογράφου. Έχουμε καταγράψει μερικές δωδεκάδες περιπτώσεις αναγκαστικών εξαφανίσεων από το 2016, ωστόσο καμία περίπτωση δεν αφορά δημοσιογράφο.

Ας μιλήσουμε λίγο για τα ΜΜΕ που ακόμα λειτουργούν στην Τουρκία. Πιστεύετε πως ΜΜΕ που παραδοσιακά αντιπολιτεύονται το ΑΚΡ έχουν αμβλύνει με κάποιον τρόπο τη ρητορική τους εναντίον του ώστε να παραμείνουν ανοιχτά και να αποφύγουν τις διώξεις;
Είναι ξεκάθαρο πως τα εναπομείναντα ΜΜΕ στην Τουρκία έχουν ήδη αναδιπλωθεί, έχουν αρχίσει να παπαγαλίζουν την κυβερνητική γραμμή, επιτίθενται σε όσους κρίνουν τον Ερντογάν και εγκωμιάζουν ό,τι κάνει η τουρκική κυβέρνηση.
Τα περισσότερα ΜΜΕ ανήκουν σε επιχειρηματίες που φοβούνται πως το καθεστώς του Ερντογάν θα αρπάξει της περιουσίες τους και θα αναλάβει τον έλεγχο των επιχειρήσεών τους. Στην ουσία εκείνοι παρέδωσαν τα ΜΜΕ στις υπηρεσίες του Ερντογάν ώστε να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους.
Κάποια ΜΜΕ ήδη ανήκουν – άμεσα ή έμμεσα – στην οικογένεια Ερντογάν. Λίγες αριστερές εφημερίδες που έχουν απομείνει έχουν περιορισμένη απήχηση στους Τούρκους και ακόμη κι αυτές συμμορφώνονται με την κυβερνητική γραμμή σε ορισμένα ζητήματα.
Το ισλαμιστικό κυβερνών κόμμα του Ερντογάν επωφελείται από την ύπαρξη αυτών των μικρών εφημερίδων, καθ’ ότι η κυκλοφορία τους διατηρεί τους υποστηρικτές τους ενεργούς.

Η πλειονότητα των Τούρκων πολιτών ενδιαφέρεται για τις διώξεις στα μέσα ενημέρωσης; Αντιδρούν στις συνεχείς διώξεις των δημοσιογράφων; Υπάρχει περίπτωση η δυσαρέσκεια αυτή των Τούρκων πολιτών να αντικατοπτριστεί στα αποτελέσματα των επόμενων εκλογών ή οι πολίτες εξακολουθούν να ενδιαφέρονται περισσότερο για την κατάσταση της οικονομίας παρά για τα ανθρώπινα δικαιώματα;
Δεν πιστεύω ότι πολίτες γενικώς νοιάζονται για την ελευθερία του Τύπου ή την ελευθερία της έκφρασης. Τους απασχολεί ο οικονομικός προϋπολογισμός τους και το πώς θα τα βγάλουν πέρα στο τέλος κάθε μήνα. Η οικονομία είναι η υπ’ αριθμόν ένα ανησυχία για πολλούς και μόνο μικρά μορφωμένα τμήματα της κοινωνίας δίνουν βάρος στις διώξεις των ΜΜΕ. Επιπρόσθετα, όταν η αστυνομία έκανε επιδρομή στην εφημερίδα μας, πολλοί από τους αναγνώστες μας αντέδρασαν και μαζεύτηκαν μπροστά από το κτήριο της εφημερίδας στην Κωνσταντινούπολη. Αργότερα όσοι από το πλήθος ταυτοποιήθηκαν διώχθηκαν ποινικά. Αυτό ήταν μήνυμα προς όλους όσοι ήθελαν να υπερασπιστούν την ελευθερία του Τύπου στη χώρα.

Σε μερικές μέρες είναι η σύνοδος της Βάρνας μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας. Πολλοί πιστεύουν πως θα γίνει αναφορά μόνο στα «ασφαλή» ζητήματα, όπως για παράδειγμα στην αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης. Υποστηρίζουν πως η Ε.Ε. είναι αιχμάλωτη του Ερντογάν εξαιτίας της συμφωνίας για το προσφυγικό και άρα δεν θα μιλήσει ενάντια στις πολιτικές του. Ωστόσο οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίζονται. Έχει έρθει η ώρα να επιβληθούν στην Τουρκία πραγματικές κυρώσεις για την παραβίαση αυτών των δικαιωμάτων; Ή οι κυρώσεις αυτές θα είναι πιο επιβλαβείς για τους Τούρκους;
Εδώ και αρκετό καιρό η Ε.Ε. κατευνάζει τον Ερντογάν, συμπεριλαμβανομένης και της συμφωνίας για το προσφυγικό, που του έδωσε μεγαλύτερη δυνατότητα να δυσκολεύει τους ηγέτες της Ε.Ε. Η συμφωνία δεν έφερε καμιά θετική αλλαγή στη συμπεριφορά του Τούρκου ηγέτη. Για την ακρίβεια η Ε.Ε. βοήθησε αυτόν τον ολιγάρχη να παγιώσει περαιτέρω τη θέση του.
Νομίζω πως πολλοί στις Βρυξέλλες απέτυχαν να καταλάβουν νωρίς την κρισιμότητα του κινδύνου της ατζέντας Ερντογάν και στην αρχή δεν τον έβλεπαν σαν μεγάλη απειλή. Πίστευαν ότι δρούσε ορθολογικά και άρα μπορούσαν να κάνουν μια συμφωνία μαζί του καθώς και ότι οι περισσότεροι λίβελοι και δημόσιες δηλώσεις του γίνονταν για εσωτερική κατανάλωση.
Αυτό θα σταματούσε όταν η προεκλογική περίοδος θα τελείωνε. Έκαναν λάθος. Ο Ερντογάν ανέβαζε τους πολιτικούς τόνους ακόμα περισσότερο μετά από κάθε νικηφόρα εκλογική διαδικασία. Έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί επιθετικά διαμεσολαβητές σε ομάδες της διασποράς, όχι μόνο Τούρκους, αλλά και μη τουρκικές μουσουλμανικές ομάδες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες για να προωθήσει το ριζοσπαστικό ισλαμικό του όραμα.
Ο Ερντογάν δεν ενδιαφέρεται για δικαιώματα και ελευθερίες, αλλά αποδίδει τη δέουσα προσοχή στις οικονομικές σχέσεις με την Ευρώπη, απ’ όπου έρχεται το μεγαλύτερο μέρος του τουρισμού, των επενδύσεων και του εμπορίου στην Τουρκία. Το οικονομικό πλεονέκτημα είναι το μόνο «όπλο» που ίσως έχει η Ε.Ε. Ενδεχομένως, στοχευμένες κυρώσεις σε ανθρώπους – «κλειδιά» γύρω από τον Ερντογάν ίσως να προκαλέσουν κλυδωνισμούς στην οικονομική και πολιτική κοινότητα που εξακολουθεί να υποστηρίζει την κυβέρνηση Ερντογάν. Εάν ο Ερντογάν δει πως η Ε.Ε. μπορεί να υπονομεύσει το πελατειακό του σύστημα, θα λυγίσει.
Ένας άλλος τρόπος είναι μέσα από νομικές διαδικασίες. Ο Ερντογάν είναι τρομοκρατημένος από το ενδεχόμενο να χρειαστεί να λογοδοτήσει. Η δικαστική υπόθεση στις ΗΠΑ ενάντια στους τραπεζικούς υπαλλήλους που με την έγκριση Ερντογάν βοήθησαν το Ιράν να ξεπλύνει χρήματα τον έχει ταρακουνήσει. Η Γερμανία απήγγειλε κατηγορίες εναντίον των κατασκόπων του και η Ιταλία ξεκίνησε έρευνα ενάντια στον γιο του με την κατηγορία για «ξέπλυμα» χρήματος. Ο Ερντογάν έχει αναστατωθεί με τις κινήσεις αυτές.

Οι εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας ποτέ δεν εξέλιπαν. Στις αρχές Μαρτίου δυο Έλληνες στρατιώτες συνελήφθησαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα και κρατούνται στην Τουρκία. Έλληνες αναλυτές εκτιμούν πως οι διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωσή τους θα πάρουν πολύ καιρό, ίσως και αρκετούς μήνες. Άλλοι υποστηρίζουν πως ο Ερντογάν θα τους χρησιμοποιήσει ως διαπραγματευτικό «όπλο», ώστε να τους ανταλλάξει με τους Τούρκους στρατιώτες που βρίσκονται στην Ελλάδα. Ποια είναι η άποψή σας για το ζήτημα; Υπάρχει τρόπος επίλυσης;
Ο Ερντογάν θα τους χρησιμοποιήσει ως ομήρους απέναντι στην Ελλάδα, ώστε να διαπραγματευτεί το αντάλλαγμα που θέλει για την απελευθέρωσή τους. Υπ’ αριθμόν ένα κανόνας σε διαπραγματεύσεις ομηρείας είναι ποτέ να μην πληρώσεις τα λύτρα στον απαγωγέα. Νομίζω πως η Ελλάδα θα έπρεπε να κινητοποιήσει τους συμμάχους της σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, να ασκήσει περισσότερη πίεση στην τουρκική κυβέρνηση, ώστε να καταλάβει ο Ερντογάν πως το κόστος του να κρατάει Έλληνες στρατιώτες είναι πολύ μεγάλο.
Ο Ερντογάν έχει χρησιμοποιήσει άλλους ξένους υπηκόους, συμπεριλαμβανομένων και πολιτών των ΗΠΑ, με τέτοιο τρόπο. Υποψιάζομαι πως ο Ερντογάν δεν ενδιαφέρεται πολύ για τους Τούρκους στρατιώτες που έχουν βρει καταφύγιο στην Ελλάδα. Δεν θα τον ένοιαζε αν θα τους έπαιρνε πίσω, αλλά υπάρχουν ήδη εκατοντάδες φιλο-δυτικοί και φιλο-ΝΑΤΟϊκοί αξιωματικοί στις τουρκικές φυλακές. Θα τον ενδιέφερε πιο πολύ (σ.σ.: ως αντάλλαγμα) να οικοδομήσει ένα μεγάλο τζαμί στην Αθήνα ή να υπάρξουν κάποιες παραχωρήσεις για την τουρκική / μουσουλμανική* μειονότητα.
Κάτι τέτοιο μπορεί να το χρησιμοποιήσει στην εκλογική του βάση, καθώς οικοδομεί την εικόνα ενός ηγέτη – χαλίφη, ο οποίος θα ήθελε να επιτύχει την υποταγή όλων των μουσουλμάνων στον κόσμο.

"Το Ποντίκι"


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



30 Μαρ 2018


Μια συνέντευξη εφ΄όλης της ύλης παραχώρησε στο Geopolitics and Daily News και την Γιώτα Χουλιάρα ο Νικόλαος Κ. Καρατουλιώτης, Υποστράτηγος Ε.Α. και συγγραφέας του βιβλίου «Γεωπολιτική Σκακιέρα: Η Ελλάδα στο κέντρο των Γεωστρατηγικών Εξελίξεων».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Το επεισόδιο με την σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, οι οποίοι βρίσκονται στις τουρκικές φυλακές ήδη ένα μήνα, πιστεύετε ότι μας οδηγεί σε νέου τύπου θερμά επεισόδια με την γειτονική χώρα;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τα «θερμά επεισόδια» είναι απόρροια του τουρκικού επεκτατισμού-αναθεωρητισμού. Μελετώντας την τουρκική επεκτατική πολιτική σε βάρος της χώρας μας, θα διαπιστώσουμε στρατηγικό σχεδιασμό και υλοποίηση, ανεξαρτήτως από το ποιος κυβερνά την Τουρκία(Ευρωπαϊστές ή Ισλαμιστές). Οι τουρκικές επεκτατικές βλέψεις ξεκινούν επίσημα το καλοκαίρι του έτους 1965, όταν κατά τη συνεδρίαση της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ ο εκπρόσωπος της Τουρκίας παρουσίασε έναν χάρτη, που χώριζε το Αιγαίο σε δύο μέρη. Η Τουρκία ζητούσε να αναλάβει την ευθύνη της αεράμυνας του ανατολικού τμήματος.


Στις 6 Αυγούστου 1974,λίγες μέρες μετά τον «Αττίλα», η Άγκυρα επανήλθε με την υπ’ αριθμό 714 ΝΟΤΑΜ επιχειρώντας να επεκτείνει αυθαίρετα τα όρια του δικού της FIR(Flight Information Region)προς τα δυτικά, μέχρι τη μέση του Αιγαίου, επεμβαίνοντας πρακτικά στον χώρο ευθύνης του FIR Αθηνών.


Με αυτόν τον τρόπο, όμως, διχοτομούσε το Αιγαίο. Η πράξη αυτή ήταν απόλυτα παράνομη και μονομερής, καθώς αντίκειται σε μια σειρά διεθνών συμφωνιών. Από τότε οι Τούρκοι έπαψαν να υποβάλλουν σχέδια πτήσεων για τα πολεμικά τους αεροπλάνα και να αναγνωρίζουν τον εθνικό εναέριο χώρο μας που από το 1931 ήταν 10 ναυτικά μίλια.
Τον Ιούνιο του 1995 η τουρκική Εθνοσυνέλευση αποφάσισε ότι ενδεχομένη επέκταση των Ελληνικών χωρικών υδάτων πέρα των έξι ναυτικών μιλίων θα αποτελούσε αιτία πολέμου(casus belli).Ταυτόχρονα αυτή είχε φροντίσει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα σε 12 ναυτικά μίλια στον Πόντο και τη Μεσόγειο. Τον Ιανουάριο 1996 προέκυψε το θερμό επεισόδιο των Ιμίων.
Το 1997 και αφού δοκίμασαν τις αντοχές μας και την ενδοτικότητα μας, ο Ντεμιρέλ διακήρυξε, ότι 132 νησίδες και βραχονησίδες «ανήκουν» στην Τουρκία. Το 1998 το Ανώτατο Ίδρυμα Κουλτούρας Γλώσσας και Ιστορίας «Αττατούρκ» εξέδωσε το βιβλίο με τίτλο «Το θεμελιώδες πρόβλημα στο Αιγαίο, τα νησιά αμφισβητούμενης κυριαρχίας», στο οποίο δια μέσω πολιτικών και όχι νομικών επιχειρημάτων επιχειρήθηκε να δικαιολογηθεί η επιθυμία της Τουρκίας για συγκυριαρχία στο Αιγαίο.
Το 2001, 
ο διοικητής των Τουρκικών Πολεμικών Ακαδημιών, Ατές, εξέδωσε ένα έγγραφο με σκοπό τη δημιουργία ομάδων εργασίας προκειμένου να νομιμοποιήσουν τις επεκτατικές βλέψεις με βάση δήθεν επιστημονικές βάσεις. Μελετώντας τον τουρκικό επεκτατισμό θα διαπιστώσουμε, ότι χαρακτηρίζεται από βάθος και συνεχώς αυξανόμενη βία. Έτσι, ενώ ξεκινά με «ψυχρά επεισόδια», χάρτες, ανακοινώσεις κλπ, στη συνέχεια εμφανίζονται τα «θερμά επεισόδια», όπως το περιστατικό των Ίμια, εμβολισμοί σκαφών, απαγωγές στρατιωτικών κ.λ.π. με στόχο την συνδιαχείριση του Αιγαίου. Και για να γίνω ποιο κατανοητός, θα πω ότι η στρατηγική της Τουρκίας συνίσταται από το τρίπτυχο: «χθες γκριζάρω, σήμερα, μαυρίζω, αύριο έρχομαι να προσαρτήσω».Σύμφωνα με τα παραπάνω, που ανέφερα, ευλόγως συνάγεται το συμπέρασμα ότι όχι απλώς αναμένω νέου τύπου «θερμά επεισόδια», αλλά ενδεχομένως και μετωπική σύγκρουση (πόλεμος). Το θέμα δεν είναι εάν θα γίνει; Αλλά πότε;

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς οφείλει να αντιδράσει η Ελλάδα στην αυξανόμενη προκλητικότητα της Τουρκίας;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η μακροχρόνια κρίση στα Ελληνοτουρκικά και η πρόσφατη όξυνση του τουρκικού αναθεωρητισμού δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Αντιθέτως είναι γέννημα – θρέμμα της ελληνικής υποχωρητικότητας και ενδοτισμού. Το σύνολο του μεταπολιτευτικού πολιτικού προσωπικό της χώρας, μη διδαχθέν από τα παθήματα του παρελθόντος (Σεπτεμβριανά[1], Αττίλας 1 και 2 κλπ.), επένδυσε στον κατευνασμό της Τουρκίας και στην ελληνοτουρκική φιλία ενώ ταυτόχρονα παριστάνοντας τον υπάκουο σύμμαχο ευελπιστούσε στην μεσολάβηση των ΗΠΑ για αποφυγή τετελεσμένων γεγονότων.
1. Πρωτίστως πρέπει να απαλλαγούμε από το σύνδρομο του Άρθουρ Νέβιλ Τσάμπερλεν (Arthur Neville Chamberlain), γιατί αυτό εκτρέφει τον τουρκικό επεκτατισμό, όπως ακριβώς ο κατευνασμός του Chamberlain εξέθρεψε τον Γερμανικό φασισμό και την παραλίγο επικράτηση του.
2. Οι κουμπαριές, ζεϊμπεκιές και ατυχείς δηλώσεις του τύπου «η Κύπρος κείται μακράν» ή «στη θάλασσα δεν υπάρχουν σύνορα» ή «πέστε ότι την σημαία την πήρε ο αέρας» πρέπει να σταματήσουν, γιατί όχι μόνο δεν χαράσσουν ισχυρή αποτρεπτική εξωτερική πολιτική, αλλά αντιθέτως δηλώνουν υποταγή και εξυπηρετούν την τουρκική επιθετικότητα.
3. Πρέπει κατεπειγόντως να υλοποιηθεί το « δόγμα» του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ανάμεσα στη Κύπρο και στην Ελλάδα, καθώς με τον τρόπο αυτόν προσδίδεται πολλαπλασιαστής στρατηγικής αλλά και στρατιωτικής ισχύος.
4. Μελέτη και οργάνωση ανταπόδοσης ισοδυνάμου πλήγματος. Με τον τρόπο αυτόν η Τουρκία θα ξέρει ότι θα πονέσει εάν πράξει οτιδήποτε εις βάρος των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.
5. Πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε ο «υπάκουος σύμμαχος» και να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα. Με άλλα λόγια, απαιτείται να ασκήσουμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας με σεβασμό από τους συμμάχους μας (ΝΑΤΟ, Ε.Ε., κλπ) και σε καθεστώς ισότιμης μεταχείρισης με την Τουρκία.
6. Πρέπει να πάψουμε να τρέφουμε αυταπάτες, ότι η Τουρκία θα σεβασθεί το Διεθνές Δίκαιο. Ενδεικτικά σημειώνω, ότι η Τουρκία αψηφά πλήθος ψηφισμάτων του Ο.Η.Ε. ως προς το κυπριακό αλλά και την συνθήκη του 1982 Montego Bay, που αποτελεί το Δίκαιο της Θάλασσας με τη Σύμβαση του ΟΗΕ.
7. Ομοψυχία των πολιτικών κομμάτων και οπωσδήποτε όχι μικροκομματική εκμετάλλευση προς άγραν ψήφων σε βάρος εθνικών θεμάτων.
8. Πρέπει όλα τα κόμματα να ομονοήσουν σε κοινές αποφάσεις, όταν πρόκειται για το εθνικό συμφέρον. Τούτο πρακτικά σημαίνει, ότι είναι ανάγκη να καθίσουν σε ένα τραπέζι και να λάβουν από κοινού αποφάσεις σχετικά με την στράτευση και των γυναικών αλλά και την αύξηση της θητείας. Στην παρούσα φάση δεν περισσεύει κανένας.
9. Σχεδιασμός παλλαϊκής άμυνας τουλάχιστον στα νησιά, γιατί σε περίπτωση πολεμικών επιχειρήσεων η μεταφορά δυνάμεων από την ηπειρωτική Ελλάδα ενδεχομένως να είναι προβληματική έως αδύνατη για τις πρώτες μέρες του αγώνα.
10. Οργάνωση Επιτελείου Διαχείρισης Κρίσεων εντός του ΓΕΕΘΑ, ούτως ώστε η πολιτική ηγεσία να παίρνει αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο και όχι όπως στα Ίμια, μέσω αγγελιοφόρου, ο οποίος μέχρι να φθάσει στου Μαξίμου, είχαν αλλάξει τα πραγματικά δεδομένα.
Και κλείνοντας την απάντηση μου στην ερώτηση σας, να υπενθυμίσω ότι η πολιτική του κατευνασμού έχει αποτύχει. Κινδυνεύουμε να χάσουμε το Αιγαίο χωρίς να πέσει ντουφεκιά. Άλλος δρόμος από την προβολή ισχύος δεν υπάρχει πλέον . Ισχύς στις Ένοπλες Δυνάμεις, ισχύς στην οικονομία, ισχύς στην κοινωνία. Ο κάθε ένας ας αναλάβει τις ευθύνες του.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Παρά την ανακοίνωση της ήττας του Ισλαμικού Χαλιφάτου στη Μέση Ανατολή, ο πόλεμος συνεχίζεται. Ποιοι οι λόγοι αιματοχυσίας στη γειτονιά μας;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μετά την Σοβιετική κατάρρευση ο κόσμος τείνει να γίνει πολυπολικός και νέες δυνάμεις εμφανίζονται στο παγκόσμιο σύστημα, οι οποίες διεκδικούν τον ζωτικό τους χώρο.Μέσα σε αυτές τις μετασεισμικές γεωπολιτικές δονήσεις, ένεκα κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης, εντάσσονται οι περιφερειακές συγκρούσεις (Ουκρανία, Κριμαία, Αραβική άνοιξη, Συρία).
Μέχρι να ισορροπήσει η γεωπολιτική πλάστιγγα, έστω και ετεροβαρώς, οι ανακατατάξεις θα είναι βίαιες. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα εντάσσονται οι αιματοχυσίες στην γειτονία μας. Όσο για την συνέχιση του πολέμου στην Μέση Ανατολή, παρά την ήττα του Ισλαμικού Χαλιφάτου, σημειώνω, ότι δεν αποτελεί τίποτα περισσότερο παρά την προσπάθεια να ισχυροποιήσει ο καθένας τη θέση του πριν τεθεί ζήτημα διαπραγματεύσεων. Ουσιαστικά, πρόκειται για την μεταπολεμική λεία της περιοχής, δημιουργώντας ετερόκλητες συμμαχίες (όλοι εναντίον όλων και καθένας για την πάρτη του).

ΕΡΩΤΗΣΗ: Γιατί, τελικά, το Αφριν δεν έγινε το Βιετνάμ της Τουρκίας;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το Αφρίν δεν έχει καμία σχέση με το Βιετνάμ.
1. Η εδαφολογία του Αφρίν ουδεμία σχέση έχει με το Βιετνάμ. Εκεί υπήρχαν τροπικά δάση, τα οποία εμπόδιζαν την μαζική χρησιμοποίηση στρατευμάτων και προπαντός τεθωρακισμένων οχημάτων.Σε αυτήν την περίπτωση, το αναπεπταμένο του εδάφους επέτρεψε την μαζική χρησιμοποίηση Αρμάτων, Πυροβολικού, αλλά και Μηχανοκινήτων Σχηματισμών. Σε αντίθεση στο Βιετνάμ χρησιμοποιήθηκε κυρίως το πεζικό και μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις δεν χρησιμοποιήθηκαν μηχανοκίνητες μονάδες.
Τα τροπικά δάση του Βιετνάμ, εμπόδιζαν την αξιόπιστη χρήση της αεροπορίας, ενώ στο Αφρίν υπήρξε μεγάλη Εναέρια ισχύς πυρός εκ μέρους της Τουρκίας λαμβανομένου υπόψη του δεδομένου ότι οι Κούρδοι στερούνταν αντιαεροπορικής άμυνας.
2. Στο Βιετνάμ υπήρξε αντιπαράθεση τακτικών στρατευμάτων, ενώ στην περίπτωση του Αφρίν ο τουρκικός στρατός αντιμετώπισε άτακτους (αντάρτες).
3. Οι Βιετναμέζοι πίστεψαν στον εαυτό τους και μόνο, ενώ οι Κούρδοι είχαν ελπίσει στην μεσολάβηση του διεθνούς παράγοντα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πως σχολιάζετε την άνετη επανεκλογή του Βλάντιμιρ Πούτιν για τέταρτη θητεία και ποια η πρόβλεψη σας για τις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση μετά και την υπόθεση της δηλητηρίασης του Ρώσου πρώην διπλού πράκτορα Σκρίπαλ;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η επανεκλογή του Πούτιν και, μάλιστα, με τόσο υψηλά ποσοστά οφείλεται κυρίως στην έλλειψη αντιπολίτευσης (ένεκα φυλάκισης των πολιτικών αντιπάλων του και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και δολοφονίες) και στο έλλειμμα δημοκρατίας. Βεβαίως, οφείλουμε να του αναγνωρίσουμε, ότι απέτρεψε την διάσπαση της Ρωσίας και έδωσε την χαμένη αξιοπρέπεια στον Ρωσικό λαό. Όμως ακόμη και αυτό δεν είναι αρκετό για να τον καταστήσει ισόβιο Πρόεδρο.
Η Ρωσία χρειάζεται μεταρρυθμίσεις τόσο σε οικονομικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο, προκειμένου να πλησιάσει τη Δύση και προπαντός την Ευρώπη. Η Ρωσία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ευρωπαϊκού πολιτισμού και οφείλει να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Η Δύση οφείλει από την άλλη να προσεγγίσει την Ρωσία και να χειραγωγήσει τα Ρωσοφοβικά της σύνδρομα, καθώς η απομόνωση της Ρωσίας την ωθεί πιο κοντά στην Κίνα. 
Με δεδομένη την επομένη μεγάλη σύγκρουση μεταξύ Δύσης (ΗΠΑ) και Κίνας, αυτός που θα κερδίσει, θα είναι αυτός που θα έχει μαζί του την Ρωσία. Ό,τι δηλαδή έγινε και στο παρελθόν. Όσον αφορά στην υπόθεση της δηλητηρίασης του Ρώσου πρώην διπλού πράκτορα, Σκρίπαλ, δε μπορώ να έχω άποψη, γιατί ψάχνοντας το θέμα, κινδυνεύεις να χαθείς σε σκοτεινά μονοπάτια. Εξάλλου ο Γάλλος Στρατηγός, Ντομινίκ Ντελαβάρντ, Πρώην Αρχηγός Αξιολόγησης – Πληροφοριών – Ηλεκτρονικού Πολέμου, στο Διακλαδικό Επιτελείο Σχεδιασμού Επιχειρήσεων των Γαλλικών Δυνάμεων, αντικρούει τα επιχειρήματα της Δύσης και τα συνδέει με συμφέροντα ξένων δυνάμεων αλλά και με τον επιχειρούμενο απομονωτισμό της Ρωσίας από την Δύση. 

ΕΡΩΤΗΣΗ: Στο βιβλίο σας «Γεωπολιτική σκακιέρα: Η Ελλάδα στο κέντρο των Γεωστρατηγικών Συγκρούσεων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ηρόδοτος, επιχειρείτε να δώσετε μια εικόνα της γεωστρατηγικής και γεωπολιτικής αξίας και σημασίας της χώρας. Πιστεύετε ότι η οικονομική κρίση την έχει επηρεάσει, αποδυναμώνοντας και βάζοντας ουσιαστικά την Ελλάδα στο μάτι της αέναης σύγκρουσης Δύσης και Ευρασίας;


ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
Ο ελληνικός χώρος, εξεταζόμενος από γεωστρατηγική άποψη, όχι μόνο δεν έχει χάσει την στρατηγική αξία για την Δύση αλλά αντιθέτως έχει πολλαπλασιαστεί εις την νιοστή μετά την ανατροπή της Σοβιετικής Ένωσης. Το χαϊδεμένο παιδί της Δύσης, δηλαδή η Τουρκία, έπαψε να έχει κοινά σύνορα με την Σοβιετική Ρωσία και ως εκ τούτου μειώθηκε η γεωστρατηγική αξία της. Στην συνέχεια η προσπάθεια αυτονόμησης της Τουρκίας μέσα από τον μεγαλοϊδεατισμό της λογικής του Νταβούτογλου, και στην παρούσα φάση από τον σουλτάνο Ερντογάν, την έφερε αντιμέτωπη με τους πάντες.
Διαχρονικά, η Τουρκία κάτω από τα φτερά του Μεγάλου Αδερφού λειτουργούσε προς όφελος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής προάγοντας ταυτόχρονα και τα δικά της συμφέροντα. Οσάκις τα συμφέροντά της έρχονταν σε σύγκρουση με αυτά των Ηνωμένων Πολιτειών, δε δίστασε να αποστασιοποιηθεί ή και να ενεργήσει προς ίδιον όφελος, ασχέτως εάν αυτό ήταν και είναι σε βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αλλά και αφετηρία αμφισβήτησής της ως αξιόπιστου συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών είναι τα γεγονότα και η στάση, που τήρησε η Τουρκία κατά τον δεύτερο πόλεμο του Ιράκ.
Στην συνέχεια, η πλήρης αυτονόμησή της από την αμερικανική εξωτερική πολιτική και η επιθυμία της να μεταβληθεί σε περιφερειακό γεωπολιτικό παίχτη (σχεδιασμός αγωγών ανταγωνιστικών προς τα αμερικανικά συμφέροντα), όπως και οι ετερόκλητες συμμαχίες με το Ιράν και τελευταία με την Ρωσία, είχαν σαν αποτέλεσμα την πλήρη ανυποληψία της εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Τουρκία, μη δεχόμενη τον παραγκωνισμό της στο νέο διεθνές περιβάλλον, την απώλεια μέρους της γεωστρατηγικής της αξίας και μη διδασκόμενη από τα πρόσφατα λάθη της, συνεχίζει τις προσπάθειές της για απόκτηση ζωτικού χώρου αλλά και του ρόλου του ρυθμιστικού παράγοντα στην ευρύτερη περιοχή. Έτσι, μέσα σε αυτή την λογική και μη δυνάμενη να αντιληφθεί την real politic, συνεχίζει να προκαλεί τους πάντες και προσπαθεί να καπελώσει την περιοχή, λησμονώντας ότι το γεωπολιτικό σύμπλοκο Μέση Ανατολή- Μεσόγειο χωρά μόνο έναν γεωπολιτικό παίκτη και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει τις επιλογές τους. Αυτή η επιλογή είναι το Ισραήλ. 
Όλοι οι θεοί της Ελλάδας συνωμότησαν και την κατέστησαν από γεωστρατηγικής άποψης το σημαντικότερο σημείο της οικουμένης, στην παρούσα φάση των ανταγωνισμών μέσω της ενέργειας.
Μια ματιά στον παρακάτω χάρτη θα σας πείσει.


Όλοι οι αγωγοί, που σχεδιάζονται προς την Ευρώπη, τόσο από τους Αμερικανούς αλλά και τους Ρώσους, έχουν ως χώρα διέλευσης την Ελλάδα (είτε περνούν μέσα από αυτή, είτε περιφερειακά). Συνεπώς η Ελλάδα τείνει να καταστεί ενεργειακός κόμβος και ως χώρα διέλευσης πρέπει να εξασφαλίσει την απαιτούμενη ενεργειακή ασφάλειά της.
Το πολιτικό προσωπικό της χώρας οφείλει να εκμεταλλευτεί τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και με εργαλείο την γεωστρατηγική ισχύ της Ελλάδας να αναπτύξει πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική προκειμένου να δημιουργήσει συμμαχίες με σκοπό την εξυπηρέτηση και κατοχύρωση της εθνικής κυριαρχίας.  Το «η Ελλάδα ανήκει στην δύση» και πεπερασμένο είναι αλλά και δηλώνει υποταγή. Η Ελλάδα ως ομφαλός της Γης μιας και είναι κάτοχος των 4/5 της Μεσογείου (Μέσω – Γαίας), έχει τη δυνατότητα να γεφυρώνει την Ανατολή με την Δύση και να κατοχυρώνει τα συμφέροντα της μέσω της ειρήνης και της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. 
Παρόλα τα παραπάνω, τα «δίκαια» της Ελλάδας και η Γεωστρατηγική ισχύς της δεν εντυπωσιάζουν κανέναν, όσο πίσω τους βρίσκεται ένας παρίας με διαρκώς απλωμένο το χέρι, κάποιος που ζει από δάνεια, επιδοτήσεις, μνημόνια και «προγράμματα στήριξης»  Η διακήρυξη «δεν παραχωρούμε τίποτε» είναι κενή περιεχομένου, όταν εκλιπαρούμε τις ΗΠΑ ή την Ε. Ε. στις κρίσιμες ώρες για μεσολάβηση.
Και τελειώνοντας θα κλείσω με ένα απόσπασμα του μεγάλου γεωπολιτικού αείμνηστου Κονδύλη: 
«Οι μετριότητες και ανθυπομετριότηρες, που συναπαρτίζουν τον ελληνικό πολιτικό και παραπολιτικό κόσμο, δεν έχουν το ανάστημα να θέσουν και να λύσουν ιστορικά προβλήματα τέτοιας έκτασης και τέτοιου βάθους- ίσως να καταρρεύσουν ακόμα και στην περίπτωση όπου θα βρεθούν μπροστά στην μεγάλη απόφαση να διεξαγάγουν έναν πόλεμο. Γιατί αν ο πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής, ποιος πόλεμος θα συνεχίσει μια σπασμωδική πολιτική».

[1] «Σεπτεμβριανά» έμεινε στην ιστορία το οργανωμένο πογκρόμ της 6ης Σεπτεμβρίου, που συνέβη στην Κωνσταντινούπολη, όπου καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια κατά των περιουσιών αλλά και των ίδιων Ελλήνων ομογενών.
———————————————————————-
Σημείωση: Οι φωτογραφίες είναι ευγενική παραχώρηση από το προσωπικό αρχείο του κυρίου Νικόλαου Καρατουλιώτη. Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στη Δημοσιογράφο Γιώτα Χουλιάρα για το λογαριασμό του Geopolitics & Daily News.
To βιβλίο του κυρίου Καρατουλιώτη  «Γεωπολιτική σκακιέρα: Η Ελλάδα στο κέντρο των Γεωστρατηγικών Συγκρούσεων» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ηρόδοτος 

Geopolitics and Daily News 


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου