Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

17 Φεβ 2018


Ο Τίλερσον στην Άγκυρα, πίσω από τις λέξεις!

Του Δημήτρη Απόκη 

Εδώ και πολύ καιρό έχω καταγράψει την άποψη μου για την τελική κατάληξη που θα έχει η κρίση που επικρατεί στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τουρκία.
Κόντρα στην επικρατούσα άποψη, με αφορμή όσα έλαβαν χώρα κατά την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ρέξ Τίλερσον, στην Άγκυρα, θα επαναλάβω ότι στο τέλος οι δυο παλαιοί σύμμαχοι και φίλοι θα τα ξαναβρούν και η Τουρκία, θα βγει κερδισμένη.
Ανατολίτικο Παζάρι…
 
Είναι υπεράνω πάσης αμφιβολίας ότι επί του παρόντος, τα προβλήματα στη σχέση Ουάσιγκτον και Άγκυρας, είναι πολλά και δύσκολα. Όπως, είναι επίσης βέβαιο, ότι τη μεγαλύτερη ευθύνη για αυτό το γεγονός τη φέρει ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Ερντογάν είναι ένας απολυταρχικός ηγέτης, με δημοκρατικό περίβλημα, ο οποίος ελέγχει πλήρως το σύστημα στη χώρα του, και δυστυχώς για τους αντιπάλους του μέσα και έξω, έχει μια καθαρά διαμορφωμένη και σχεδιασμένη για την προώθηση των εθνικών συμφερόντων της Τουρκίας, στρατηγική. Είναι βιρτουόζος στο να εξασκεί το ανατολίτικο παζάρι.

Από πολύ νωρίς αντιλήφθηκε, ότι τα δεδομένα που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή γύρω από την Τουρκία, αλλάζουν άρδην, με αποτέλεσμα να σχεδιάσει τη στρατηγική του με στόχο να κερδίσει σε πολλαπλά μέτωπα από την μεγάλη αναταραχή που προκαλεί και θα συνεχίσει να προκαλεί, πιο έντονα, αυτή η αλλαγή.

Οι σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας έχουν πολύ βαθιές ρίζες, ειδικά στο χώρο των ενόπλων δυνάμεων, αλλά και μεταξύ των διπλωματών των δυο χωρών.

Ο πολύχρονος εμφύλιος πόλεμος στη Συρία, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου στην ευρύτερη περιοχή και έδωσε τη δυνατότητα, στον Ερντογάν και την Τουρκία να κάνουν παιχνίδι και παζάρι σε πολλαπλά μέτωπα.

Λόγω της στενής σχέσης οι ΗΠΑ για δεκαετίες θεωρούσαν την Τουρκία δεδομένη, τη στήριζαν, αλλά πάντα μέσα στα όρια που είχαν θέσει για αυτή στο μεταπολεμικό σκηνικό και στις διαμορφωμένες από τον Ψυχρό Πόλεμο συντεταγμένες. Σαν αποτέλεσμα οι επιδιώξεις της για αναθεώρηση των μεταπολεμικών δεδομένων που της είχαν επιβληθεί, πάντα σκόνταφταν στον τοίχο της Ουάσιγκτον.

Η επερχόμενη κατάρρευση του μεταπολεμικού σκηνικού και η διαμόρφωση του νέου πάνω στα δεδομένα που επικρατούν σήμερα, μαζί με τη νέα στρατηγική των ΗΠΑ, για την περιοχή, έδωσαν διέξοδο στην Τουρκία να αρχίσει να απλώνει τις καταπατημένες για δεκαετίες επιδιώξεις της. Και αμέσως μπήκε σε εφαρμογή, από τον Σουλτάνο Ερντογάν, το ανατολίτικο παζάρι.

Άρχισε να παίζει σε όλα τα μέτωπα, ακόμη και εκεί που στο παρελθόν θα ήταν ανήκουστο κάτι τέτοιο. Μόσχα, Τεχεράνη, Κάϊρο κλπ. Ταυτόχρονα, άρχισε να παίζει έντονα το μουσουλμανικό χαρτί. Άρχισε επίσης, να πυροβολεί τις παραδοσιακές σχέσεις, πρώτα με το Ισραήλ και μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο εμφύλιος στη Συρία, ανέδειξε για τον Ερντογάν και την Τουρκία, κινδύνους αλλά και ευκαιρίες. Έφερε στο προσκήνιο τον μεγάλο κίνδυνο της δημιουργίας Κουρδικού κράτους, στα σύνορα της Τουρκίας, αλλά δημιούργησε και την ευκαιρία για το τελικό ξεκαθάρισμα με τους Κούρδους.
Και για να μην μακρηγορώ, ας έρθουμε στην κρίση με τις ΗΠΑ και στην επίσκεψη Τίλερσον.

Τα προβλήματα πολλά. Στην κορυφή, η συμμαχία και στήριξη από τις ΗΠΑ, των Κούρδων του YPG, στη Συρία, το φλερτ με τη Ρωσία, και η εξαγγελία για την αγορά των ρωσικών s-400, η κόντρα για την έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν, το επίσης φλερτ με την Τεχεράνη, οι συνεχείς επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ, και αρκετά ακόμη.

Οι ρητορικές με βαρύτατες φράσεις από το Σουλτάνο, εναντίον των ΗΠΑ, σχεδόν καθημερινές, και το τράβηγμα στα άκρα συνεχές.

Η επίσκεψη στην Ουάσιγκτον και η συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τράμπ, στο Λευκό Οίκο, επεισοδιακή.

Και φτάνουμε στην εισβολή στη Συρία, και την επιχείρηση, «Κλάδος Ελιάς», εναντίον των στενών συμμάχων των ΗΠΑ, στην καταπολέμηση του ISIS, των Κούρδων του YPG. Ερντογάν και Τουρκία στα κάγκελα για την υποστήριξη και των εξοπλισμό των Κούρδων από την Ουάσιγκτον.
Επίσκεψη Τίλερσον…
 
Με τον κόμπο να έχει φτάσει στο χτένι, λόγω του Ερντογάν και της Τουρκίας, έρχεται η επίσκεψη του Ρέξ Τίλερσον, στην Άγκυρα. Ο Ερντογάν και η κυβέρνησή του, φροντίζουν πριν καν την άφιξη του, να χαρακτηρίσουν την επίσκεψη κομβικό σημείο για την επούλωση ή την πλήρη κατάρρευση της σχέσης μεταξύ των δύο χωρών.

Το παζάρι ξεκινά με την πρωτοφανή για τα διπλωματικά δεδομένα, συνάντηση τρεισήμισι ωρών του κ. Τίλερσον με τον Ερντογάν, χωρίς την παρουσία κανενός Αμερικανού Αξιωματούχου, και μόνο τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Μελβούτ Τσαβούσογλου, να παίζει το ρόλο του μεταφραστή. Ένας Θεός ξέρει τι ειπώθηκε. Στη συνέχεια ολονυκτία των επιτελείων των Υπουργών Εξωτερικών, και προσπάθεια για διαμόρφωση μιας συμφωνίας.

Νωρίς το πρωί, οι Τούρκοι διαρρέουν πρόταση για το καυτό θέμα των Κούρδων του YPG, στη Συρία, προς τις ΗΠΑ. Απόσυρση των Κούρδων του YPG από την στρατηγικής σημασίας πόλη Μανμπίζ, ανατολικά του ποταμού Ευφράτη στη Συρία, και ταυτόχρονη παρουσία στην πόλη των αμερικανικών και τουρκικών δυνάμεων. Η διαρροή αναφέρει, ότι η πρόταση εξετάζεται από την Ουάσιγκτον.
Κοινή Συνέντευξη Τύπου…
 
Και ερχόμαστε στην κοινή συνέντευξη τύπου, Τίλλερσον και Τσαβούσογλου. Πολλοί διέγνωσαν ανυπαρξία προόδου και παραμονή της έντασης. Καλό είναι να διαβάσουμε πίσω από τις λέξεις.
Ο Τσαβούσογλου, συνέχισε δημόσια το ανατολίτικο παζάρι, αφού δήλωσε με το καλημέρα της συνέντευξης τύπου ότι, «οι σχέσεις μας βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο καμπής. Είτε θα το διορθώσουμε αυτό και θα συνεχίσουμε τις σχέσεις μας, είτε θα πάμε σε πολύ χειρότερη θέση. Αλλά με τη θέληση που βάλαμε μπροστά από χθες (συνάντηση με Ερντογάν), κάναμε μια σημαντική στροφή όσο αφορά την ομαλοποίηση των σχέσεων μας. Φτάσαμε σε συμφωνία και κατανόηση».

Ο τούρκος ΥΠΕΞ, επανέλαβε δημόσια την πρόταση για το YPG και την Μανμπίζ, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ, είχαν δώσει υποσχέσεις που δεν τήρησαν.

Ο κ. Τίλερσον, όταν αναφέρθηκε στο θέμα είπε, “πρόκειται να αντιμετωπίσουμε την Μανμπίζ, πρώτα.. Είναι ένας από τους πρώτους τομείς στους οποίους θα εργαστούμε. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύτηκαν προηγουμένως στην Τουρκία. Δεν έχουμε ολοκληρώσει την εκπλήρωση αυτών των δεσμεύσεων. Μέσω της ομάδας εργασίας πρόκειται να το αντιμετωπίσουμε και η Μανμπίζ, θα πάρει προτεραιότητα». Ποιος δεν αντιλαμβάνεται τι έρχεται;

Στο άλλο καυτό θέμα της Ρωσίας και της αγοράς των S-400, ο Ρέξ Τίλερσον, ανέφερε ότι εάν προσχωρήσει η αγορά και η αμυντική συμφωνία με τη Ρωσία, η κυβέρνηση των ΗΠΑ, είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει τον νόμο που έχει ψηφίσει το Κογκρέσο, με αφορμή την ανάμιξη της Ρωσίας στις αμερικανικές εκλογές, και να επιβάλει κυρώσεις. Προσθέτοντας, ταυτόχρονα ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει.

Μια προσεκτική ανάγνωση της απάντησης Τσαβούσογλου για το θέμα, δείχνει ξεκάθαρα, ότι είναι τυράκι στο ανατολίτικο παζάρι, που θα εξαργυρωθεί πολύ σύντομα με κάτι που επιθυμεί η Τουρκία, για την «υποχώρηση» που θα κάνει με τους S-400.

Το σημείο της συνέντευξης που περιγράφει με σαφήνεια αυτό που έρχεται είναι εκεί που ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, μιλώντας για την υφιστάμενη κρίση στις σχέσεις και το μέλλον, ανέφερε, «το σημαντικό σημείο που θέλω να πάρετε εδώ, είναι ότι δεν πρόκειται να δράσουμε μόνοι μας πλέον. Δεν πρόκειται να κάνουμε κάτι ως Η.Π.Α. και η Τουρκία να κάνει κάτι άλλο. Θα ενεργήσουμε μαζί από εδώ και στο εξής. Θα ενώσουμε τα μπράτσα, θα δουλέψουμε στα ζητήματα που μας προκαλούν δυσκολίες και θα τα λύσουμε».

Και όλα αυτά μέσα από έναν μηχανισμό που συμφωνήθηκε να αρχίσει να λειτουργεί μεταξύ των δυο χωρών, του οποίου οι ομάδες εργασίας, θα συναντηθούν για να αρχίσουν να εργάζονται στα μέσα Μάρτιου.

Είναι απορίας άξιο να μην αντιλαμβάνεται κανείς ότι το ανατολίτικο παζάρι Ερντογάν, απέδωσε. Έφερε την Αμερική στο τραπέζι και τώρα θα αρχίσει να απολαμβάνει τα κέρδη.
Βερολίνο…
 
Σε όλη αυτή την ανάλυση αξίζει, επίσης, μια αναφορά στη Γερμανία, και στο αντίστοιχο ανατολίτικο παζάρι με το Βερολίνο και τη Μέρκελ. Πολλοί ξεχνούν ότι το Βατερλό, της Μέρκελ και της Ευρώπης γενικότερα, είναι το μεταναστευτικό. Εδώ ο Σουλτάνος Ερντογάν, κρατάει γερό χαρτί και εκβιάζει.

Ταυτόχρονα με την επίσκεψη Τίλερσον στην Άγκυρα, ο τούρκος Πρωθυπουργός, Γιλντιρίμ, βρέθηκε στο Βερολίνο για επίσκεψη και συνάντηση με την αποδυναμωμένη πολιτικά, Μέρκελ. Η Γερμανία, πριν την επίσκεψη, είχε ανεβάσει ψηλά την συνεχιζόμενη φυλάκιση του Γερμανού δημοσιογράφου. Στο παρασκήνιο, για όποιον βλέπει καθαρά, έτρεμε το φυλλοκάρδι της μήπως ο Ερντογάν ανοίξει και πάλι την κάνουλα των μεταναστών και το κάνει μπάχαλο.

Μια ημέρα μετά την επίσκεψη Γιλντιρίμ, ο Ερντογάν άφησε ελεύθερο το δημοσιογράφο, που πέταξε με γερμανικό κυβερνητικό αεροπλάνο πίσω στη Γερμανία. Μετά τα δήθεν γερμανικά χαστούκια από τη Μέρκελ, όλα μέλι γάλα. Πάλι θα αρχίσει να παίρνει ο Σουλτάνος. Τι δεν καταλαβαίνουν και εδώ κάποιοι;
Ελλάδα και Κύπρος…
 
Κλείνοντας, μέσα σε όλο αυτό το καλά σχεδιασμένο, ανατολίτικο παζάρι του Σουλτάνου, οι μεγάλοι χαμένοι είναι, με δική τους ευθύνη, Ελλάδα και Κύπρος. Δεν χρειάζεται να ειπωθούν πολλά. Οι τραγικοί χειρισμοί Αθήνας και Λευκωσίας τις τελευταίες ημέρες, στα περιστατικά των Ιμίων, και με το τρυπάνι της ENI, στην Κύπρο, τα λένε όλα.

Το γεγονός ότι όλοι Αμερική, Ευρώπη και Ρωσία, μας είπαν βρείτε τα, αποδεικνύει περίτρανα, ότι ο μεγάλος κερδισμένος είναι η καλά σχεδιασμένη στρατηγική αναθεώρησης του Ερντογάν. Λωζζάνη, Αιγαίο, Κύπρος, μέρος του ανατολίτικου παζαριού.
* Ο Δημήτρης Απόκης, είναι Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και Μέλος του The International Institute of Strategic Studies. 
MIgnatiou


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



16 Φεβ 2018


“Οδικός χάρτης” για ομαλοποίηση σχέσεων ΗΠΑ και Τουρκίας

Προς ομαλοποίηση βαίνουν οι σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας, αναφέρθηκε στην κοινή συνέντευξη Τύπου των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών Ρέξ Τίλερσον και Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου ο Αμερικανός ΥΠΕΞ δήλωσε οι δύο πλευρές έχουν ξεκαθαρίσει τους στόχους τους και επέτυχαν συναίνεση. Πάντως ο Τίλερσον κάλεσε την Τουρκία να δείξει αυτοσυγκράτηση στο Αφρίν και να μην προχωρήσει σε κινήσεις που αυξάνουν την ένταση.

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ επιβεβαίωσε και πάλι τη βαθιά και στενή σχέση των ΗΠΑ με την Τουρκία προσθέτοντας πως οι Αμερικανοί δεν θα δρουν πλέον μόνοι στην Συρία. Ουάσινγκτον και Άγκυρα μοιράζονται τους ίδιους στόχους στα νότια της Τουρκίας, είπε, αναφερόμενος στην συντριβή του Ισλαμικού Κράτους, τη δημιουργία ασφαλών και σταθερών ζωνών και τη διατήρηση μιας ακέραιης και ανεξάρτητης Συρίας.
Ο Τίλερσον δήλωσε πως οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν το δικαίωμα της Τουρκίας να ασφαλίσει τα σύνορά της διευκρινίζοντας πως τα όπλα που οι ΗΠΑ παραχώρησαν στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις που αποτελούνται κυρίως από Κούρδους του YPG διατέθηκαν για συγκεκριμένο σκοπό και αποστολές, εννοώντας την καταπολέμηση των τζιχαντιστών.
Ο Τίλερσον πάντως ζήτησε από την Άγκυρα να απελευθερώσει τον πάστορα Andrew Brunson, που είναι φυλακισμένος πάνω από έναν χρόνος στην Τουρκία, καθώς και άλλους αμερικανούς πολίτες.

Από την πλευρά του ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε πως η Τουρκία είναι έτοιμη να κάνει κοινά βήματα με τις ΗΠΑ στην Συρία μόνο όταν οι δυνάμεις του YPG φύγουν από το Μανμπίζ.
«Θα ξεκινήσουμε με τη Μανπίζ. Το ποιος διοικεί την επαρχία είναι σημαντικό για να εξασφαλιστεί η σταθερότητα. Μπορούμε να προχωρήσουμε μαζί με τις ΗΠΑ όταν το YPG φύγει από τη Μανμπίζ. Πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι το YPG θα υποχωρήσει ανατολικά του Ευφράτη. Το YPG πρέπει να φύγει από τη Μανμπίζ άμεσα και αυτό ήδη οι ΗΠΑ το υποσχέθηκαν στην Τουρκία», είπε.
Ο Τσαβούσογλου ανέφερε ακόμα πως οι δύο χώρες αποφάσισαν να δημιουργήσουν μηχανισμούς ώστε να ξεπεράσουν τα προβλήματα στα ζητήματα που βλάπτουν τις σχέσεις τους. Μέσα στο Μάρτιο θα υπάρξουν οι πρώτες σχετικές διμερείς επαφές.

Και τώρα, που τελείωσε η περίοδος των ψυχρών σχέσεων μεταξύ Τουρκίας - ΗΠΑ, χωρίς η Ελλάδα να μπορέσει να την εκμεταλλευτεί, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στο οποίο η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να βρει τρόπους ώστε να ελιχθεί των αμερικανικών "ευεργετημάτων" προς την Τουρκία...
Κάτι που δεν θα είναι καθόλου εύκολο...



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Του Βασίλη Κοψαχείλη 

Τα όσα συμβαίνουν από την περασμένη Παρασκευή 9 Φεβρουαρίου, θα περάσουν στην ιστορία των διεθνών μας σχέσεων ως «Κρίση του Φλεβάρη του ‘18», όπως ανάλογα ονομάστηκαν οι κρίσεις του Μάρτη του ’87 ή του Γενάρη του ’96.

Δεν είμαι καθόλου βέβαιος αν οι προηγούμενες κρίσεις έτυχαν κάποιας σοβαρής διεθνολογικής ή ιστοριογραφικής προσέγγισης, διότι μέχρι σήμερα, δυστυχώς αλλά αναμενόμενο, μόνο υποκειμενικές, με έντονο πολιτικό χρωματισμό και αίσθημα δικαίωσης, αναλύσεις των γεγονότων έχουμε διαβάσει. Ενδεχομένως να μου διαφεύγει κάποια διαφορετική προσέγγιση και να αδικώ ανθρώπους…

Όμως είναι επιτακτική ανάγκη να μελετήσουμε πολύ καλά αυτή τη νέα κρίση. Γιατί είναι δηλωτική των αλλαγών που συντελούνται στο διεθνές σύστημα!

Η πρόσφατη κρίση θα πρέπει να αναλυθεί διεξοδικά διότι παρουσιάζει πολύ σημαντικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με το παρελθόν, όχι τόσο σε ότι αφορά την Τουρκία, αλλά σε ότι αφορά τη στάση των φίλων και συμμάχων μας και του συνόλου σχεδόν της διεθνούς κοινότητας οι οποίοι μας στέλνουν ένα πολύ σημαντικό μήνυμα.

Η «Κρίση του Φλεβάρη του ‘18» παρουσιάζει τέτοια ποιοτικά χαρακτηριστικά που αν δεν τα μελετήσουμε διεξοδικά, κινδυνεύουμε να είμαστε οι απόλυτοι χαμένοι του 21ου αιώνα!

Ενδεχομένως, οι σύμμαχοι και φίλοι μας στη διεθνή σκηνή, να μας έκαναν ένα πολύ μεγάλο δώρο με τη στάση τους στην κρίση με την Τουρκία, που αν το καταλάβουμε και δείξουμε την απαραίτητη ευστροφία, ίσως καταφέρουμε να γυρίσουμε όλο το παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου υπέρ μας!

Μας έδειξαν με τον πιο σαφή τρόπο το πλαίσιο σε περιφερειακό επίπεδο και ποια είναι η δική τους θέση σε αυτό, ώστε να μην κινούμαστε πλέον με βάση τις ιδεοληψίες του παρελθόντος!

Μην μου ζητήσετε από τούτες τις γραμμές να σας δώσω στο πιάτο τη συνταγή, διότι όπως είπε και ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής, «στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται και πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται»!

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της Κρίσης
  • Για πρώτη φορά η Τουρκία επιχείρησε ταυτόχρονη εμπλοκή στην κρίση, δύο περιοχών σε ικανή απόσταση μεταξύ τους και παράλληλα διεθνοποίηση της κρίσης – πάντα σε επίπεδο μεμονωμένων εθνών-κρατών – μέσα από τη συμμετοχή τρίτων χωρών στο γεωτρητικό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  • Για πρώτη φορά η Τουρκία τολμά να ρισκάρει και να δημιουργήσει μία σύνθετη κρίση χωρίς απαραίτητα να έχει την ευλογία των ΗΠΑ για να το κάνει, σύμφωνα τουλάχιστο με το πώς μας είχε συνηθίσει ο αστικός μύθος να ακούμε όλα τα προηγούμενα χρόνια.
  • Για πρώτη φορά η Τουρκία δοκιμάζει στην πράξη όχι μόνο την Ελληνική και Κυπριακή αντίδραση, αλλά δοκιμάζει και τα Ευρωπαϊκά αντανακλαστικά, θα έλεγα ίσως και ως συνέχειας στην κρίση που προκάλεσε με την οπλοποίηση των Μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη το 2015 που έφερε βαθιά ρήξη μέσα στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα από το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει καταφέρει να συνέλθει.
  • Η χλιαρή αντίδραση των φίλων και εταίρων μας στη διεθνή κοινότητα έρχεται να επιβεβαιώσει ότι καμία ισχυρή δύναμη δεν είναι διατεθειμένη να τα «σπάσει» με την Τουρκία, είτε για τους υδρογονάνθρακες της Κύπρου, είτε για τα «δίκαια» της Ελλάδας.
  • Ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση της Ρωσίας και του Ισραήλ… Για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια χώρα, έχουν κρατήσει απόσταση από την κρίση. Η πλέον πρόσφατη τοποθέτηση για το ζήτημα της Κυπριακής ΑΟΖ ήταν προ εβδομάδος από τον Αιγύπτιο Πρόεδρο αλ-Σίσι που παρενέβη μετά τις δηλώσεις των Τούρκων ξεκαθαρίζοντας, από την πλευρά της Αιγύπτου, το πλαίσιο των κυριαρχικών δικαιωμάτων της περιοχής.
  • Η αντίδραση των ΗΠΑ προς εμάς ήταν ανάλογη της αντίδρασης που επέδειξαν προς τους Παλαιστίνιους στην περίπτωση της ανακήρυξης της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ. Ορθά κοφτά τους είπαν, και μας είπαν, «βρείτε τα»! «Έχετε ανοιχτούς διαύλους επαφής, πολιτικοί δρώντες είστε, βρείτε τα»! Η στάση αυτή των ΗΠΑ έρχεται ως επιβεβαίωση όσων ισχυριζόμασταν ότι η Αμερικανική εξωτερική πολιτική υπό τη νέα διοίκηση στο Λευκό Οίκο επιχειρεί στροφή 180 μοιρών στα παγκόσμια ζητήματα και κρατά απόσταση από τον παρεμβατικό χαρακτήρα των περασμένων δεκαετιών, παρά μόνο σε εκείνα τα ζητήματα και περιοχές που έχει άμεσο και ζωτικό συμφέρον.
  • Η στάση του ΟΗΕ κινείται σε ανάλογο πλαίσιο. Με απρόθυμες τις ΗΠΑ να ηγηθούν στον Οργανισμό, οι δομές αυτού του ιδεαλιστικού συστήματος αντιλαμβάνονται ότι κάπου κοντά βρίσκεται η ώρα της απαξίωσης, αφού η εναλλακτική είναι η «Φιλανδοποίηση» του Οργανισμού από τη Μόσχα και το Πεκίνο.
  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση με τη σειρά της δείχνει ότι κάτι θέλει να πει, αλλά κραυγαλέα φαίνεται ότι κανείς – ούτε τα Όργανα, ούτε οι Εκπρόσωποί της – διαθέτουν την αναγκαία κουλτούρα διαχείρισης δύσκολων γεωπολιτικών καταστάσεων και εντάσεων με στρατιωτικό πρόσημο.
  • Τα Ευρωπαϊκά κράτη μεταξύ τους εμφανίζονται περισσότερο από ποτέ διχασμένα, αλλά όλα θέλουν να έχουν καλές και προνομιακές σχέσεις με την Τουρκία όσο και αν η πολιτική και η ρητορική Ερντογάν τους ξεβολεύει στο εσωτερικό τους ακροατήριο.
Οι παραπάνω παρατηρήσεις αποτελούν μία πρώτη προσέγγιση της «Κρίσης του Φλεβάρη του ‘18». Οφείλουμε να συνεχίσουμε την ανάλυση και να καταλήξουμε σε πρακτικά συμπεράσματα που θα καθορίσουν και τη στρατηγική μας στο μέλλον.
* Ο Βασίλης Κοψαχείλης είναι Διεθνολόγος, Γεωστρατηγικός Αναλυτής
MIgnatiou


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



15 Φεβ 2018


Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείο Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, επικρίνοντας την δράση των Ηνωμένων Πολιτειών στην Συρία , δήλωσε ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ στην Συρία υπονομεύουν την συριακή εδαφική ακεραιότητα.

Παράλληλα, δήλωσε ότι εξαιτίας της αεροπορικής επιδρομής που πραγματοποίησαν δυνάμεις της συμμαχίας υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, σκοτώθηκαν πέντε Ρώσοι.

Τα δημοσιεύματα των ΜΜΕ για "εκατοντάδες νεκρούς Ρώσους», η Ζαχάροβα τα χαρακτήρισε «κλασικό είδος παραπληροφόρησης», υπογραμμίζοντας ότι «δεν ήταν ούτε τετρακόσιοι, ούτε διακόσιοι, ούτε εκατό και ούτε δέκα», τονίζοντας ότι πρόκειται για πέντε νεκρούς οι οποίοι είναι Ρώσοι.

«Υπάρχουν τραυματίες, αλλά όλα αυτά απαιτούν επαλήθευση και πρωτίστως της υπηκοότητας τους , αν είναι δηλαδή όλοι πολίτες της Ρωσίας ή άλλων χωρών», προσέθεσε η Ζαχάροβα. Η ίδια διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για Ρώσους στρατιωτικούς, τονίζοντας ότι στην εμπόλεμη αυτή περιοχή της Συρίας βρίσκονται πολλοί άνθρωποι απ’ όλες τις περιοχές του κόσμου, περιλαμβανομένης της Ρωσίας και των χωρών της ΚΑΚ (Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών) με «διαφορετικούς σκοπούς» ο καθένας και είναι δύσκολο να ξέρει τι κάνει ο καθένας τους.

«Το ενδιαφέρον είναι ότι οι πρώτοι που μετέδωσαν την παραπληροφόρηση αυτή, ίσως και πριν τη μεταδώσουν ακόμη τα γνωστά ΜΜΕ στα δικά τους δίκτυα ενημέρωσης, είναι οι αντικυβερνητικοί Σύροι μαχητές», δήλωσε επίσης η Ζαχάροβα.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Πλάκα έκανε στον Ταγίπ Ερντογάν η εκπρόσωπος του State Department, Heather Nauert, αλλά και οι παριστάμενοι δημοσιογράφοι, για τη δήλωση του περί «οθωμανικού χαστουκιού», που υποτίθεται ότι θα… δώσει στα στρατεύματα των Ηνωμένων Πολιτειών, τα οποία βρίσκονται στη Συρία για να εκπαιδεύσουν τους Κούρδους μαχητές του YPG.

Όπως μεταδίδεται, η εκπρόσωπος ρωτήθηκε σχετικά, εάν οι Αμερικανοί έχουν βιώσει ένα τέτοιο «οθωμανικό χαστούκι», και απάντησε ανάμεσα στα χαχανητά των παριστάμενων δημοσιογράφων ότι είναι αστεία (η απειλή του Ταγίπ Ερντογάν). «Όπως αστείο ήταν και το σχόλιο που μου είπατε (εννοεί τη δήλωση του κ. Ερντογάν)… Δεν πρόκειται να απαντήσω στο σχόλιο του κάθε ξένου ηγέτη», είπε η εκπρόσωπος.

Υπενθυμίζεται πως ο Ταγίπ Ερντογάν είχε κάνει λόγο για «οθωμανικό χαστούκι» ως απάντηση σε δήλωση αμερικανού στρατηγού ο οποίος επισκέφθηκε την περασμένη εβδομάδα την πόλη Μανμπίτζ, στη βορειοανατολική Συρία, προειδοποιώντας την Τουρκία να μην τολμήσει να στραφεί εναντίον των 2.000 περίπου στρατιωτών που έχει στείλει εκεί η Ουάσινγκτον για να στηρίξουν τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), στις οποίες συμμετέχουν και οι Κούρδοι.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Αίτημα προς τους συμμάχους της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. να πάρουν «ξεκάθαρη θέση» σε ό,τι αφορά τη συμπεριφορά της Τουρκίας απηύθυνε ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος κατά τη διάρκεια διμερών συναντήσεων που είχε με ομολόγους του, στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.

Ωστόσο, δεν τόλμησε να ζητήσει έκτακτη Σύνοδο για τη συμπεριφορά της Τουρκίας , πιστός στην φιλανδοποιημένη πολιτική της κυβέρνησης των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, σύμφωνα με πηγές των ΑΝΕΛ λόγω οδηγιών του πρωθυπουργού κ. Τσίπρα..

Ο υπουργός εξήγησε ότι το ζήτημα «δεν έφτασε μέχρι το Συμβούλιο, διότι η ενημέρωση γίνεται σε διμερές επίπεδο», λέγοντας ωστόσο ότι «θα τεθεί και στο Συμβούλιο από τη στιγμή που θα έχουν ενημερωθεί όλοι οι υπουργοί με τα αποδεικτικά στοιχεία για τη συμπεριφορά της Τουρκίας».

Πρόκειται για υποχώρηση «κατά κράτος» από μια κυβέρνηση που δεν αντιλαμβάνεται όσο επικίνδυνη είναι η πολιτική των συνεχών υποχωρήσεων τη στιγμή μάλιστα που έστω και δειλά φίλοι και σύμμαχοι προσπαθούν να πουν (έστω και με μισόλογα) ότι η Τουρκία ξεφεύγει απ’ ό,τι νοείται σαν ΝΑΤΟϊκή πολιτική.

Η επίσκεψη Τίλλερσον στην Άγκυρα

Ενώ σήμερα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρεξ Τίλλερσον, αναμένεται να έχει στην Άγκυρα, κρίσιμες συνομιλίες με την Τουρκική ηγεσία (πιθανότατα και με τον Ταγίπ Ερντογάν) για μια σειρά ζητημάτων που έχουν φέρει απέναντι τους άλλοτε στενούς συμμάχους, η Ελλάδα και η Κύπρος, αποτελούν μέρος αυτής της ατζέντας μετά τις τελευταίες τουρκικές προκλήσεις.

Σο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός Πρέσβης στην Ελλάδα Γκόφρει Πιάτ μετέβη στην Άγκυρα για διαβουλεύσεις με τον Υπουργό Εξωτερικών Ρεξ Τίλλερσον, τον Υφυπουργό Εξωτερικών για Ευρωπαϊκές και Ευρασιατικές Υποθέσεις Βες Μίτσελ και αρκετούς περιφερειακούς ομολόγους του για να συζητήσουν μια σειρά θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης και της φιλόδοξης ενεργειακής ατζέντας κάλυψης των Ευρωπαϊκών ενεργειακών αναγκών από το νότο, όπου ο συντονισμός με πρέσβεις από το Μπακού έως το Βελιγράδι είναι απαραίτητος για τη στρατηγική τους.

Σε αντίθεση με δημοσιεύματα, δεν πρόκειται να συναντηθεί με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Η Γερμανία

Υπέρ των προειδοποιήσεων για αποφυγή των προκλήσεων από τουρκικής πλευράς, που είχε απευθύνει τόσο η Κομισιόν όσο και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, τάχθηκε το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών, σχολιάζοντας την πρόσφατη τουρκική επιθετικότητα στο Αιγαίο και την Κύπρο.

Για το θέμα «έχει εκφραστεί αυτή την εβδομάδα ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτή τη δήλωση υποστηρίζουμε. Και σε ό,τι αφορά τη σύγκρουση των δύο πλοίων, μπορώ να σας πω ότι χαιρετίζουμε το γεγονός ότι υπήρξε σήμερα το πρωί -σύμφωνα με αναφορές των ΜΜΕ- τηλεφώνημα μεταξύ των δύο πρωθυπουργών. Κατά τα άλλα, είδατε πώς εκφράστηκε η Ε.Ε. για το θέμα», δήλωσε η εκπρόσωπος του Γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Άντεμπαρ.

Όπως ανακοίνωσε η καγκελαρία, σήμερα η Άγκελα Μέρκελ υποδέχεται τον Τούρκο πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ, συνάντηση η οποία, επισήμανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ, θα αποτελέσει ευκαιρία να συζητηθούν τα διμερή θέματα, αλλά και περιφερειακά ζητήματα, όπως η Συρία.

Αν και δεν έχει αναφερθεί ονομαστικά η Ελλάδα, θεωρείται βέβαιο ότι θα απασχολήσει την συζήτηση των δυο ηγετών, καθώς η Γερμανία ενδιαφέρεται τόσο για τη σταθερότητα της περιοχής, από την οποία τείνει ν’ απουσιάσει το Αμερικανικό ενδιαφέρον, όσο και λόγω της υπόθεσης της μετανάστευσης καθώς μια πολιτική εντάσεων δεν θα βοηθήσει τη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ.

Σημειώσεις


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



14 Φεβ 2018


Των Katrina Manson και Michael Peel

Οι ΗΠΑ ανησυχούν ότι τα σχέδια της Ε.Ε. για πιο στενούς αμυντικούς δεσμούς ανάμεσα στα μέλη του μπλοκ υπονομεύουν το ΝΑΤΟ, καθώς η συμμαχία έρχεται αντιμέτωπη με μια ανακάμπτουσα Ρωσία.

«Δεν θέλουμε να δούμε ευρωπαϊκές προσπάθειες για μεταφορά απαιτήσεων και δυνάμεων από το ΝΑΤΟ στην Ε.Ε.» δήλωσε η Κέιτι Γουίλμπαργκερ, ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου που καλύπτει το ΝΑΤΟ.

Η ίδια ανέφερε πως οι ΗΠΑ θέλουν επίσης να διασφαλίσουν πως οποιαδήποτε στενότερη συνεργασία στην Ε.Ε. δεν θα αναιρέσει τον ρόλο των μελών του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.

Τα σχόλια της κας Γουίλμπαργκερ έγιναν ενόψει συναντήσεων στις Βρυξέλλες, στις οποίες ο Τζιμ Μάτις, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, θα καλέσει τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες. Οι ΗΠΑ θέλουν επίσης να ενισχύσουν τη συνεργασία μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ, καθώς η Ουάσιγκτον βάζει τη ρωσική απειλή στο επίκεντρο της νέας αμυντικής της πολιτικής.

Τον Δεκέμβριο μόνο τρία από τα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε. δεν συμφώνησαν στην προώθηση στενότερων στρατιωτικών δεσμών ανάμεσα στα μέλη του μπλοκ για την ενίσχυση της κοινής άμυνας. Η νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση, γνωστή ως μόνιμη διαρθρωμένη συνεργασία ή Pesco, θα δει αρχικά τα κράτη-μέλη να εστιάζουν σε 17 τομείς, μεταξύ των οποίων η στρατιωτική εκπαίδευση, η κυβερνοάμυνα και η βελτίωση της κινητικότητας των στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

Αξιωματούχοι της Ε.Ε. έχουν χαιρετίσει ως ορόσημο τη συμφωνία Pesco, την οποία υπέγραψαν όλα τα μέλη της εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, της Δανίας και της Μάλτας, τονίζοντας πως στόχος είναι να δράσει συμπληρωματικά και όχι ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ.

Η κα Γουίλμπαργκερ τόνισε πως η Ουάσιγκτον στηρίζει την Pesco, «εφόσον είναι συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ και δεν οδηγεί σε παρεκκλίσεις από τις δραστηριότητες και τις απαιτήσεις του».

«Η στρατιωτική κινητικότητα, αν εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να αποδώσει τόσο για την Ευρώπη όσο και για το ΝΑΤΟ» υπογράμμισε η ίδια. «Αλλά δεν έχουμε πλήρη διαφάνεια, αν δεν διασφαλίσουμε ότι οι απαιτήσεις, είτε είναι για υποδομές είτε για νομικές αλλαγές εντός και μεταξύ των χωρών, δεν βασίζονται στις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ, τότε θα εργαζόμαστε για αντίθετους σκοπούς».

Ο Τόμας Βάλασεκ, διευθυντής της Carnegie Europe και πρώην πρεσβευτής της Σλοβακίας στο ΝΑΤΟ, δήλωσε πως οποιαδήποτε προσπάθεια των ΗΠΑ να ασκήσουν πιέσεις ενάντια σε μια κοινή πολιτική άμυνας και ασφάλειας στην Ε.Ε., θα ήταν «χάσιμο χρόνου και ενέργειας».

«Το πλοίο αυτό έχει σαλπάρει» σημείωσε ο ίδιος. «Η πρώτη κυβέρνηση του Τζορτζ Μπους του νεότερου ξόδεψε τέσσερα χρόνια προσπαθώντας να μπλοκάρει μια αμυντική πολιτική της Ε.Ε., προτού καταλήξει ορθώς πως είναι καλύτερα να διευκολύνει το εγχείρημα παρά να το σταματήσει» πρόσθεσε.

Ενόψει της συνάντησης του ΝΑΤΟ, ο κ. Μάτις ανέφερε πως οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν να «θίξουν το ζήτημα του εκσυγχρονισμού της συμμαχίας και της κατανομής των βαρών».«Συνεχίζουμε σήμερα να πιέζουμε για να αναλάβουν όλοι το βάρος -το βάρος που τους αναλογεί» υποστήριξε.

Η Εσθονία, η Ελλάδα, η Πολωνία, η Ρουμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι μόνες ευρωπαϊκές χώρες που πέτυχαν τον στόχο για αμυντικές δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με υπολογισμούς του ΝΑΤΟ.

Η κυβέρνηση Τραμπ καλεί επίσης τα μέλη να τηρήσουν μια δεύτερη οδηγία για την κατανομή τουλάχιστον του 20% των αμυντικών δαπανών σε εξοπλισμούς, ένα ποσοστό που λιγότερες από τις μισές χώρες πέτυχαν πέρυσι, σύμφωνα με στοιχεία του ΝΑΤΟ.

Οι ΗΠΑ είναι επίσης πρόθυμες να στηρίξουν προσπάθειες στο ΝΑΤΟ για τη διασφάλιση της μετακίνησης στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη, αν προκύψει η ανάγκη. Οι υπουργοί αναμένεται να συζητήσουν σχέδια για ένα νέο Boρειο-Ατλαντικό στρατηγείο του ΝΑΤΟ και ένα ακόμα για την ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας στην Ευρώπη. Θα είναι τα πρώτα νέα στρατηγεία της συμμαχίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, αντανακλώντας τις αυξημένες ανησυχίες για τη Ρωσία από τότε που η Μόσχα προσάρτισε την Κριμαία το 2014.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.
Euro2day


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Οι ήττες στην Αφρίν, η βοήθεια των ΗΠΑ στους Κούρδους και οι γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, έστρεψαν την Άγκυρα στα Ίμια
Οι Βρυξέλλες στηρίζουν την Ελλάδα, οι ΗΠΑ μιλούν για «κυριαρχία των δύο χωρών στην περιοχή»…

Η Αθήνα μιλά για «σοβαρό επεισόδιο» στα Ίμια, παρακολουθεί «από κοινού με τους εταίρους μας» τις νευρικές κινήσεις της Άγκυρας και προτάσσει ψυχραιμία και σοβαρότητα για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Δύο περίπου εβδομάδες μετά τον «φόβο για ατύχημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο», που εξέφρασε ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα Τζέφρι Πάιατ, αυτό παρ' ολίγον να συμβεί προχθές τη νύχτα στα Ίμια, ενώ κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει νέα απόπειρα από την τουρκική πλευρά.

Διπλωματική πηγή εξέφραζε προ ημερών τον ίδιο φόβο, αποδίδοντας τον «εκνευρισμό» της Άγκυρας στη (διαφαινόμενη) αποτυχία της στην Αφρίν («αν αποτύχει στα νότια, θα στραφεί προς το Αιγαίο») και στην οργή της για την οικονομική βοήθεια που προσφέρουν οι ΗΠΑ στους μαχητές Κούρδους της περιοχής.

Το ποσό των 550 εκατ. δολαρίων που ενέκρινε το Πεντάγωνο για το SDF στη Συρία (σ.σ. τον τουρκικό αντίπαλο) εξαγρίωσε τον Ταγίπ Ερντογάν. Τη χαριστική βολή φέρεται να έδωσαν οι γεωτρήσεις από ΕΝΙ και Τotal στην κυπριακή ΑΟΖ και οι εκτιμήσεις της πρώτης εταιρίας για κοιτάσματα οκτώ τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών φυσικού αερίου στην περιοχή.

Η κόντρα Ερντογάν με ΗΠΑ («δεν έχουν φάει οθωμανικό χαστούκι» είπε χθες!) και η άρνηση του πρώτου να μείνει εκτός ενεργειακού παιχνιδιού εκτίναξαν την προκλητικότητά του και ήχησαν συναγερμό στην Αθήνα.

«Θέλει ατύχημα στο Αιγαίο»

Το επεισόδιο στα Ίμια επιβεβαίωσε τους φόβους ότι η Άγκυρα θέλει (ή επιδιώκει) ελληνοτουρκικό ατύχημα στο Αιγαίο, ώστε να ανοίξει πάλι «ο κύκλος του blame» και η συζήτηση περί γκρίζων ζωνών.

O Τούρκος πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ επικοινώνησε χθες το βράδυ με τον Αλέξη Τσίπρα και τον «διαβεβαίωσε» ότι ο εμβολισμός του ελληνικού πλοίου «Γαύδος» από την τουρκική ακταιωρό δεν έγινε εσκεμμένα.

Λίγο αργότερα ωστόσο:

* Το τουρκικό ΥΠΕΞ προέβη στην άκρως προκλητική δήλωση ότι «τα Ίμια ανήκουν στη χώρα μας», για να εισπράξει την άμεση απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ: «Η Τουρκία, μαζί με το μέτρο, έχει χάσει και τον κοινό νου, εκτός από το να παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, αποδεικνύει ότι δεν γνωρίζει ούτε γεωγραφία».

* Η Άγκυρα, με οδηγία που εξέδωσε προς ναυτιλλομένους (NAVTEX), δέσμευσε την περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο από την Πέμπτη έως την Κυριακή για τουρκικές ασκήσεις.

ΗΠΑ: «Κυριαρχία των δύο χωρών» στα Ίμια…

Όσον αφορά τη στάση των συμμάχων και εταίρων μας, η κυβέρνηση έμεινε απολύτως ικανοποιημένη από τη στάση των Βρυξελλών αλλά, σύμφωνα με στελέχη της, την προβλημάτισε η στάση των ΗΠΑ.

Κι αυτό διότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σχολιάζοντας τις εξελίξεις στο Αιγαίο, υπενθύμισε το «καθεστώς» που επέβαλε το 1996 στην περιοχή, μετά το θερμό επεισόδιο στα Ίμια.

«Η Τουρκία και η Ελλάδα διαθέτουν από καιρό εδραιωμένες διπλωματικές οδούς για την αντιμετώπιση των θεμάτων στο Αιγαίο. Ενθαρρύνουμε όλα τα μέρη να λάβουν μέτρα για την αποκλιμάκωση της κατάστασης. Η αμερικανική κυβέρνηση, ως θέμα αρχής, υποστηρίζει την κυριαρχία των χωρών στην περιοχή ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία». Η τελευταία πρόταση εκτιμάται ότι παραπέμπει στις γκρίζες ζώνες και επαναφέρει την τότε «εντολή»: no flags, no ships, no troops.

Επισήμως, Μαξίμου και ΥΠΕΞ απέφυγαν κάθε σχόλιο -τουλάχιστον αυτή τη χρονική στιγμή. Η ΝΔ πάντως άδραξε την ευκαιρία να κατηγορήσει τον πρωθυπουργό ότι στη συνομιλία που είχε με τον κ. Γιλντιρίμ δεν του επισήμανε ότι τα Ίμια είναι ελληνικά και ότι στο Αιγαίο δεν υπάρχουν γκρίζες ζώνες...

Υποστηρικτική η Κομισιόν

Αντιθέτως, η στάση των Βρυξελλών ικανοποίησε την Αθήνα. «Η Τουρκία οφείλει να δεσμευθεί αμετάκλητα στις σχέσεις καλής γειτονίας και να αποφύγει κάθε είδος πηγής προστριβής, απειλών ή δράση εναντίον κρατών-μελών της ΕΕ, που βλάπτει τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική επίλυση διαφορών», δήλωσε ο επικεφαλής εκπρόσωπος της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς.

Το κυριότερο ήταν η επιβεβαίωσή του για την ταυτότητα του πλοίου της ελληνικής ακτοφυλακής που πήγε να εμβολίσει η τουρκική ακταιωρός: ότι δηλαδή επιτελούσε αποστολή την οποία συγχρηματοδοτούσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Αυτός είναι ένας ακόμα σημαντικός λόγος που ενισχύει τη δήλωσή μου, καθώς ο Ευρωπαίος φορολογούμενος συμβάλλει στην αποτελεσματική αστυνόμευση του εξωτερικού συνόρου της ΕΕ και τίποτε άλλο», κατέληξε.

Όλα αυτά ενώ το Σκοπιανό εισέρχεται στην πιο θερμή φάση, με τους Κοτζιά-Ντιμιτρόφ-Νίμιτς «να συνεχίζουν τις προσπάθειες για λύση».

Η χθεσινή συνάντηση στη Βιέννη έληξε χωρίς δηλώσεις και διαρροές, ενώ οι τρεις τους θα συναντηθούν εκ νέου την Πέμπτη ή την Παρασκευή στη Σόφια, όπου και θα φανεί εάν υπάρχουν περιθώρια για συμφωνία.

Μαρίνα Μάνη
Euro2day



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



13 Φεβ 2018


«Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος σύγκρουσης μεταξύ αμερικανικών και τουρκικών δυνάμεων. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα πρέπει να καταστήσει σαφές ότι δεν θα ανεχθεί άλλη κακή συμπεριφορά – τώρα».

Σε τεντωμένο σχοινί βρίσκονται οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, με αφορμή τον πόλεμο στη Συρία και τις επιθετικές κινήσεις και τάσεις του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Εντογάν.

Όπως αναφέρει άρθρο γνώμης του Politico από τους Eric Edelman* και Jake Sullivan**, το οποίο χαρακτηρίζει την Τουρκία «εκτός ελέγχου» μετά την εισβολή στη Συρία, το ενδεχόμενο άμεσης σύγκρουσης μεταξύ Τούρκων και Αμερικανών στρατιωτών, είναι πλέον «ανησυχητικά πραγματικό», καθώς ο σημερινός αγώνας της Τουρκίας κατά των Κουρδικών στρατευμάτων που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ στο βορειοδυτικό τμήμα της Συρίας, είναι αρκετά αποσταθεροποιητικός.

Ωστόσο, όπως αναφέρει το άρθρο, ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί μια σύγκρουση είναι οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να υιοθετήσουν μια σαφή και σκληρή προσέγγιση στην Τουρκία τώρα, προτού τα πράγματα επιδεινωθούν.

Επιπλέον, η αμερικανοτουρκική συμμαχία βρίσκεται ήδη υπό πίεση από τον συνδυασμό αυταρχισμού του Ερντογάν, του φλερτ με την Ρωσία και των συγκρουόμενων συμφερόντων στη Συρία. Εκείνο, προσθέτει, που θα ήταν απαραίτητο είναι μια αποτελεσματικά αποτρεπτική στάση, ώστε να αποφευχθούν οι άμεσες αμερικανικές και τουρκικές εχθροπραξίες και να διατηρηθεί η ελπίδα για μια λειτουργική σχέση με μέλλον.

Δυστυχώς, μέχρι στιγμής οι αμερικανικές «κακοφωνίες», σε συνδυασμό με την μακροχρόνια στρατηγική των ΗΠΑ να «καλοπιάνει» την Τουρκία, έπεισε τον Ερντογάν ότι η Ουάσιγκτον βλέπει τη σχέση της με την Άγκυρα ως «πολύ σημαντική για να αποτύχει». Αυτό, σύμφωνα με το άρθρο, αυξάνει την όρεξή του δεύτερου για επικίνδυνους ελιγμούς και συνεπώς το ενδεχόμενο μιας σύγκρουσης.

Ακολούθησαν αρκετές προκλήσεις από πλευράς Τουρκίας, τόσο στην Συρία όσο και στο Ιράν, με τις ΗΠΑ να απαντούν «με χάδια», καθώς υπήρχε η ελπίδα ότι η μεταχείριση της Τουρκίας σαν καλός σύμμαχος, τελικά θα την πείσει να συνεχίσει να συμπεριφέρεται σαν τέτοιος.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα Τούρκου τραπεζίτη ο οποίος καταδικάστηκε σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης επειδή βοήθησε την Τεχεράνη να αποφύγει κυρώσεις, αλλά η συνενοχή του τουρκικού καθεστώτος έχει μείνει ατιμώρητη.

Ωστόσο, μετά τη σύλληψη Αμερικανών κυβερνητικών υπαλλήλων η Ουάσιγκτον άρχισε να σκληραίνει τη στάση της επιβάλλοντας μεγάλους περιορισμούς στους Τούρκους πολίτες όσον αφορά σε θέματα διαβατηρίου, προκαλώντας αμέσως πτώση της τουρκικής λίρας κατά 3,1%. Ωστόσο, παρά τις πιέσεις, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απελευθέρωση των υπαλλήλων της.

Σε γενικές γραμμές, η Ουάσινγκτον θα πρέπει να υπολογίσει με σαφήνεια τις συνέπειες που θα προκύψουν εάν η Τουρκία επιτεθεί στις θέσεις όπου βρίσκονται κι επιχειρούν τα στρατεύματα των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή, συνυπολογίζοντας και τον ρωσικό παράγοντα, αλλά και τον ρόλο του Ισραήλ στις εξελίξεις.

Σύμφωνα με το Politico, στόχος της Ουάσινγκτον δεν πρέπει να είναι αντιπαράθεση με την Άγκυρα για χάρη της αντιπαράθεσης ή μόνο λόγω ενός «ασταθούς» Ερντογάν ο οποίος προκαλεί. Αντίθετα, ο στόχος πρέπει να είναι η θέσπιση των προϋποθέσεων και των βασικών κανόνων για εμπιστοσύνη μέσω δεσμεύσεων.

Οι πρόσφατες επιδρομές των Η.Π.Α. εναντίον των δυνάμεων στη Συρία που επιτέθηκαν σε βάση στρατευμάτων των Κούρδων και των Η.Π.Α, ενδεχομένως να μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να αποδείξουν στην Τουρκία την αμερικανική βούληση να προστατεύσει τις δικές της δυνάμεις και τις δυνάμεις των εταίρων της, αλλά μόνο δεδομένου ενός ειλικρινούς διαλόγου.

* Πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία και πρώην υφυπουργός άμυνας για την πολιτική. Συμπρόεδρος της Task Force του Κέντρου Πολιτικής Διπλωματίας για τη Διαχείριση της Αταξίας στη Μέση Ανατολή.
** Πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του πρώην αντιπροέδρου Joe Biden.

Politico


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Η απόφαση της Ρωσίας να εγκαταλείψει την περιοχή της Afrin στη βορειοδυτική Συρία, έβλαψε σοβαρά τις προηγούμενες εγκάρδιες σχέσεις της με την κυβέρνηση των Κούρδων εκεί.

Αυτός ο αρνητικός αντίκτυπος ήταν εμφανής στη δήλωση που δημοσίευσε η διοίκηση της Afrin στις 3 Φεβρουαρίου, ζητώντας από τη Ρωσία να σταματήσει την πολιτική της στήριξη στην τουρκική επίθεση και να υποστηρίζει ότι η Μόσχα ευθύνεται άμεσα για τους θανάτους αμάχων.

Ωστόσο, αυτή η ρητορική κλιμάκωση είναι προφανώς μια μικρή τιμή που η Ρωσία είναι πρόθυμη να πληρώσει για τις αναμενόμενες ανταμοιβές. Σύμφωνα με τη σελίδα Facebook της ρωσικής αεροπορικής βάσης Hmeimim, η στρατιωτική επιχείρηση του «Κλάδος Ελαίας» επιτρέπει στη Ρωσία να επιτύχει τρεις στόχους: να αποδυναμώσει την επιρροή των ΗΠΑ στη Συρία, να ωθήσει τους Κούρδους να διαπραγματευτούν με τη Δαμασκό και να ενισχύσουν την αλληλεπίδραση Ρωσίας-Τουρκίας. Μπορεί όμως η Ρωσία να επιτύχει αυτούς τους στόχους;

Η νεκρή ζώνη της Μόσχας

Η Τουρκία, με την υποστήριξη συριακών ομάδων ανταρτών, ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου τη στρατιωτική επιχείρηση «Κλάδου Ελαίας» με στόχο την εξάλειψη της υποτιθέμενης απειλής από το Κουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα (PYD) στο Αφρίν και την γύρω περιοχή κατά μήκος των συνόρων Συρίας-Τουρκίας .

Στα μάτια της Άγκυρας, το PYD και η ένοπλη πτέρυγά του, οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), ουσιαστικά δεν διακρίνονται από τους Κούρδους μαχητές του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK) στα νοτιοανατολικά της χώρας, όπου αγωνίζονται επί τρεις δεκαετίες για αυτονομία .

Οι προηγούμενες προσπάθειες της Άγκυρας να αντισταθμίσουν την εξουσία του PYD στην Αφρίν απορρίφθηκαν από τη Ρωσία, η οποία παρείχε κάποιο βαθμό σιωπηρής προστασίας στην περιοχή. Η Μόσχα κυριάρχησε στον εναέριο χώρο πάνω από αυτό το τμήμα της Συρίας και ανέπτυξε δυνάμεις για να δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας μεταξύ των δυνάμεων που υποστηρίχθηκαν από την Τουρκία και του YPG.

Η θέση αυτή θα συνεχίσει να υπονομεύει τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία, δίνοντας τη Μόσχα περισσότερη μόχλευση ως δυνητικό μεσίτη των δυνάμεων που βρίσκονται στο έδαφος της Συρίας.

Εκτός από τη φυσική προστασία, η Ρωσία υποστήριζε ανοιχτά την αναγνώριση της κουρδικής διοίκησης υπό την καθοδήγηση του YPG ως πολιτικού εκπροσώπου, ενώ στήριζε και την πρόσκληση να συμμετάσχει στην πολιτική διαδικασία για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Συρία.

Αλλά με μια ξαφνική αλλαγή πολιτικής, η Ρωσία έσυρε τα στρατεύματά της από την Αφρίν. Αυτό θεωρήθηκε ευρέως, ως ένα πράσινο φως για την Τουρκία, να ξεκινήσει την επίθεση της.

Από την έναρξη της επιχείρησης Αφρίν, η Τουρκία αύξησε περαιτέρω τις δυνάμεις της στη Συρία, εκφράζοντας τις προθέσεις της να καθαρίσει όλες τις περιοχές που κατέχει το YPG κατά μήκος των μεγάλων συνόρων της Τουρκίας με τη Συρία στα ανατολικά του ποταμού Ευφράτη.

Σε αντίθεση με την Αφρίν – όπου οι ΗΠΑ δεν επεμβαίνουν, καθώς δεν έχουν στρατιωτική παρουσία ή δεσμούς με το τοπικό YPG – οι περιοχές που η Τουρκία θέλει να στοχεύσει στη συνέχεια βρίσκονται υπό την άμεση προστασία και επιρροή των ΗΠΑ. Από τα τέλη του 2014, οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί σε μεγάλο βαθμό στον οπλισμό και στην εκπαίδευση των Δημοκρατικών Δυνάμεων της Συρίας υπό την καθοδήγηση του YPG (SDF) για την ανάκτηση των περιοχών της IS σε αυτούς τους τομείς.

Παρόλο που το Ισλαμικό Κράτος έχει καταστραφεί στρατιωτικά στις περιοχές που ελέγχουν οι ΗΠΑ, η Ουάσιγκτον δεν έχει καμία πρόθεση να τις εγκαταλείψει αντιγράφοντας τον τρόπο που έκανε η Μόσχα στην Αφρίν.

Ο υπουργός Εξωτερικών, των ΗΠΑ, Ρεξ Τίλλερσον επεσήμανε ότι μια απότομη αποχώρηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να βυθίσει τη βορειοανατολική Συρία σε έναν νέο πόλεμο και να αφήσει χώρο για μια αναζωπύρωση της τζιχάντ.

Η Ουάσιγκτον ελπίζει επίσης ότι η συνέχιση του ρόλου της στην περιοχή θα βελτιώσει την επιρροή της, για να πιέσει για μια πολιτική μετάβαση στη Συρία και να περιορίσει την ιρανική επιρροή.

Η θέση αυτή θα συνεχίσει να υπονομεύει τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία, δίνοντας τη Μόσχα περισσότερη μόχλευση ως δυνητικό μεσίτη εξουσιών. Ομοίως, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις μεταξύ της Τουρκίας και του YPG, στην Αφρίν και αλλού, θα εξακολουθήσουν να εξασθενίζουν στρατιωτικά και, ως εκ τούτου, θα περιορίσουν την επιρροή των ΗΠΑ στην ευρύτερη σύγκρουση στη Συρία.

Διαπραγματεύσεις με το καθεστώς της Συρίας

Σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους της κουρδικής κυβέρνησης της Συρίας, η Ρωσία προσέφερε προστασία στους Κούρδους στην Αφρίν αν αυτοί δεχόντουσαν την εξουσία της κυβέρνησης της Συρίας. Ωστόσο, όταν η πρόταση απορρίφθηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, η Ρωσία αποχώρησε από την περιοχή.

Παρά την αποτυχία της πρώτης απόπειράς της, το σχέδιο Β της Ρωσίας θα χρησιμοποιήσει τις τουρκικές επιχειρήσεις ενάντια στο YPG στην Αφρίν, μέχρις ότου η τελευταία συμφωνήσει να δεχθεί στην εξουσία των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων.

Το σχέδιο αυτό τονίζεται σαφώς στη δήλωση του Hmeimim: «Η συνεχής« τουρκική απειλή »θα τους ωθήσει να αναζητήσουν τη θέση τους στη Συρία, και έτσι, επειδή η Δαμασκός και η Μόσχα μπορούν να προσφέρουν εγγυήσεις ασφαλείας από τους Τούρκους. ανεξάρτητα από την ύπαρξη δυνάμεων τους επιτόπου, δεν θα προστατεύσει το YPD από τις «αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις» που διεξάγονται επίμονα από την Άγκυρα και έτσι η διαδικασία ανασυγκρότησης μιας ενοποιημένης Συρίας θα είναι ευκολότερη ».

Παρόλο που η διοίκηση της Αφρίν παραμένει απρόθυμη να παραδώσει την περιοχή πίσω στο συριακό στρατό, οι κουρδικές αρχές εξέδωσαν μια δήλωση που ζητάει από το συριακό στρατό να πάει στην Afrin και να αντιμετωπίσει τον τουρκικό στρατό.

Κοιτάζοντας μπροστά, είναι απίθανο το YPG να αλλάξει τη θέση του σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς η Αφρίν παρουσιάζει ιδιαίτερα δύσκολο έδαφος για την Τουρκία, γεγονός που θα κάνει τη μάχη εκεί μακρά και δαπανηρή για όλες τις πλευρές. Η Αφρίν είναι δασώδης περιοχή, μερικώς ορεινή και εξαιρετικά πυκνοκατοικημένη.

Η περιοχή συνδέεται επίσης με άλλα εδάφη τα οποία κατέχουν οι SDF στα βορειοανατολικά μέσω των περιοχών που κρατούνται από τη Συρία, οι οποίες χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά οπλικών στοιχείων στην Αφρίν.

Ενίσχυση της σχέσης Ρωσίας-Τουρκίας

Η Ρωσία και η Τουρκία ήταν, μέχρι πρόσφατα, στις αντίθετες πλευρές της συριακής σύγκρουσης. Η Τουρκία κατέρριψε ένα ρωσικό αεριωθούμενο αεροπλάνο τον Νοέμβριο του 2015 για φερόμενη παραβίαση του εναέριου χώρου της. Ωστόσο, η δυναμική αυτή άρχισε να αλλάζει καθώς η Τουρκία επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην αντιμετώπιση της επιρροής του YPG στη Συρία, η οποία αυξήθηκε σημαντικά λόγω της υποστήριξης των ΗΠΑ.

Ως αποτέλεσμα, η Τουρκία ζήτησε δημόσια συγγνώμη στη Ρωσία τον Ιούνιο του 2016 και έγινε μέρος της προτεινόμενης διαδικασίας της Astana της Μόσχας.

Η Ρωσία μπόρεσε να χρησιμοποιήσει τη σχέση της με την Τουρκία για να περιορίσει τους αντάρτες στη βόρεια Συρία και να τους πιέσει να δεχτούν συμφωνία για την απαγόρευση κλιμάκωσης, παρά τις συνεχείς παραβιάσεις των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων. Σε αντάλλαγμα, επετράπη στην Τουρκία να ξεκινήσει την επιχείρησης «Ασπίδα του Ευφράτη» στη Jarablus τον Αύγουστο του 2016 για να εξασφαλίσει τα σύνορά της από την απειλή τόσο της IS όσο και του YPG.

Μια ανοιχτή αντιπαράθεση μεταξύ της Τουρκίας και των Κούρδων της Συρίας κινδυνεύει να ξεκινήσει νέες δευτερογενείς συγκρούσεις, οι οποίες πιθανόν να μην περιορίζονται σε αυτούς τους δύο παράγοντες.

Η Τουρκία ήταν επίσης σε θέση να ασκήσει πίεση σε αρκετές ομάδες ανταρτών και αξιωματούχων της αντιπολίτευσης, για να προσχωρήσουν στις συνομιλίες που διοργάνωσε η Ρωσία στο Σότσι, παρά τις συνεχιζόμενες επιθέσεις του καθεστώτος στις ζώνες απαγόρευσης κλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένων των Ανατολικών Γκούτα και Idlib.

Το να επιτραπεί στην Τουρκία να εξαλείψει την αντιληπτή απειλή YPG κατά μήκος των συνόρων της στην Αφρίν, θα ενισχύσει περαιτέρω αυτή τη συναλλακτική σχέση μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας.

Ωστόσο, η υποτιθέμενη από τη Ρωσία αποχώρηση από την Αφρίν, δεν έρχεται χωρίς πιθανούς κινδύνους. Η δήλωση του Hmeimim επισημαίνει ότι οι στόχοι της Μόσχας μπορούν να επιτευχθούν μόνο εάν η τουρκική επιχείρηση στην Αφρίν δεν μετατραπεί σε μακρά και εκτεταμένη αντιπαράθεση μεταξύ της Άγκυρας και των Κούρδων της Συρίας, παρόμοια με την πάλη ενάντια στο ΡΚΚ στην Τουρκία.

Όμως, δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι αυτό δεν θα συμβεί, ειδικά καθώς η Τουρκία έχει ήδη αρχίσει να μιλά για την εξάλειψη της απειλής YPG σε άλλες περιοχές της Συρίας.

Έχει αναφερθεί επίσης, ότι το YPG στέλνει ενισχύσεις από άλλες περιοχές για να υπερασπιστεί την Αφρίν. Η αυξανόμενη τάση έχει οδηγήσει σε περιορισμένες αψιμαχίες σε άλλες περιοχές που κυριαρχούν οι Κουρδικές δυνάμεις.

* Του Haid Haid. Σύρος αρθρογράφος και ερευνητής στο ICSR, στο Chatham House και στο Atlantic Council.
Σημειώσεις


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Το τέλος της ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ισλαμικού Κράτους δεν σημαίνει ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν επιτύχει μια βιώσιμη νίκη εναντίον της τζιχαντιστικής οργάνωσης, δήλωσε σήμερα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Rex Tillerson.

Ο Tillerson, που έκανε τις δηλώσεις αυτές από το Κουβέιτ όπου βρίσκεται στο πλαίσιο της περιοδείας του στη Μέση Ανατολή, επεσήμανε ότι η Ουάσινγκτον έχει αποφασίσει να προσφέρει επιπλέον βοήθεια ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων για τη σταθεροποίηση των περιοχών της Συρίας που έχουν απελευθερωθεί από το ΙΚ.

«Ο τερματισμός της ευρείας στρατιωτικής επιχείρησης δεν σημαίνει ότι πετύχαμε βιώσιμη νίκη εναντίον του ΙΚ», τόνισε.

«Το ΙΚ παραμένει σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα της περιοχής, τις πατρίδας μας και άλλες περιοχές του πλανήτη», πρόσθεσε ο Αμερικανός υπουργός.

Οι τζιχαντιστές, που έχουν χάσει όλα τα εδάφη που είχαν υπό τον έλεγχό τους στο Ιράκ και βρίσκονται στα πρόθυρα ήττας και στη Συρία, προσπαθούν να κερδίσουν εδάφη σε άλλες χώρες όπου είναι ενεργοί, σημείωσε ο Tillerson, εκτιμώντας ότι «δεν πρέπει να επιτρέψουμε να επαναληφθεί η ιστορία αλλού».

«Στο Ιράκ και τη Συρία το ΙΚ προσπαθεί να στραφεί στο αντάρτικο. Σε μέρη όπως το Αφγανιστάν, τις Φιλιππίνες, τη Λιβύη, τη Δυτική Αφρική και αλλού προσπαθεί να δημιουργήσει ασφαλή καταφύγια», εξήγησε.

Ο Tillerson εξέφρασε εξάλλου την ανησυχία του για τα τελευταία γεγονότα στη βορειοδυτική Συρία, όπου η Τουρκία έχει εξαπολύσει μια επιχείρηση εναντίον της κουρδικής πολιτοφυλακής Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), η οποία στηρίζεται από τις ΗΠΑ, σημειώνοντας ωστόσο ότι έχει επίγνωση «των νόμιμων ανησυχιών της Τουρκίας για την ασφάλειά της».


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



12 Φεβ 2018


Του Δημήτρη Γ. Απόκη 

Η εβδομάδα που έρχεται είναι πάρα πολύ κρίσιμη, για το μέλλον των σχέσεων, μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας. Το απολυταρχικό καθεστώς του Ταγίπ Ερντογάν, στη γειτονική χώρα, έχει οδηγήσει πραγματικά στα άκρα την πολύ στενή για δεκαετίες σχέση μεταξύ των δυο χωρών, λόγω της υβριστικής σε κάποιες περιπτώσεις, ρητορικής του, έναντι της Ουάσιγκτον, της στρατηγικής που εφαρμόζει στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και το παιχνιδιού που ανοικτά παίζει πλέον με τη Ρωσία.


Μέσα στην εβδομάδα που ξεκινά σήμερα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Ρέξ Τίλλερσον, θα βρεθεί στην Άγκυρα, για επαφές υψηλού επιπέδου, και ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Στρατηγός, Τζέημς Μάτις, θα συναντηθεί στις Βρυξέλλες, με τον Τούρκο ομόλογό του. Ήδη ήταν στην τουρκική πρωτεύουσα, χθες και προχθές, και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Προέδρου Τράμπ, Στρατηγός ΜακΜάστερ.

Αυτό είναι το σκηνικό. Μια διπλωματική εκστρατεία των ΗΠΑ στην Τουρκία του Ερντογάν, που καλύπτει όλο το φάσμα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας σε πολύ υψηλό επίπεδο. Στέητ Ντιπάρτμεντ, Πεντάγωνο, και Λευκός Οίκος. Μόνο ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος λείπει. Τα ερωτήματα λοιπόν είναι δύο:
  • Πρώτον, το γιατί. Και,
  • Δεύτερον, το αποτέλεσμα.
Οι απαντήσεις σε αυτά τα δυο ερωτήματα συνδέονται άρρηκτα.

Εδώ και μήνες έχουν γραφτεί χιλιάδες γραμμές, εκατοντάδες αναλύσεις, και έχουν ακουστεί άπειρα σχόλια, για τη σχέση της Ουάσιγκτον και της Άγκυρας, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία, θα μπορούσε να τα εντάξει κανείς στον αστερισμό της θρυλικής ταινίας γουέστερν, High Noon, η μεγάλη μονομαχία, που στο τέλος της ένας εκ των δυο μονομάχων πέφτει νεκρός. Είναι όμως έτσι στην περίπτωση της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες;

Ας δούμε τα γεγονότα και όχι την εικόνα.

Ο Ερντογάν εδώ και μήνες περνά γενναίες δεκατέσσερεις, όπου σταθεί και όπου βρεθεί, την Αμερική και την εξωτερική της πολιτική. Πήγε στην Ουάσιγκτον, όπου τα έκανε γυαλιά καρφιά με τους μπράβους του. Έγινε δεκτός από τον Αμερικανό Πρόεδρο, στο Λευκό Οίκο, και στο δια ταύτα δεν υπήρξε καμία ουσιαστική επίπτωση η τιμωρία. Μια φασαρία ολίγων ημερών και μετά σιγή ασυρμάτου.

Οι πιο στενοί σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, στη Συρία, με καθοριστικό ρόλο στη επιτυχία εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, οι Κούρδοι του YPG, σφάζονται εδώ και εβδομάδες από τις ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας με την αποκαλούμενη επιχείρηση εισβολής, «Κλάδος Ελιάς», εάν υπάρχει Θεός. Και ποιες οι επιπτώσεις – κινήσεις της Ουάσιγκτον; Επικλήσεις για αυτοσυγκράτηση και άλλα λόγια να αγαπιόμαστε.

Και μιας και βρισκόμαστε στο θέμα των Κούρδων, το έχουν ξεχάσει πολλοί, αλλά την ίδια τύχη είχαν και οι Κούρδοι στο Βόρειο Ιράκ, με το δημοψήφισμα, για το οποίο η Αμερική τους κρέμασε στα μανταλάκια, αλλά και με το σφυροκόπημα που σε τακτά χρονικά διαστήματα, δέχονται από την τουρκική αεροπορία.

Και να περάσουμε στο μεγάλο εχθρό της Ουάσιγκτον στην ευρύτερη περιοχή, το Ιράν.  Ο Τούρκος Πρόεδρος είναι όχι μόνο προνομιακός συνομιλητής της Τεχεράνης, αλλά στηρίζει και τα σχέδια της, τα οποία βρίσκονται σε απευθείας αντιπαράθεση με το στρατηγικό σχεδιασμό των ΗΠΑ για την περιοχή.

Η επιθετική στάση της Τουρκίας και η υπονόμευση του πλέον στενού συμμάχου των ΗΠΑ στην περιοχή, του Ισραήλ, περνάει και αυτή στο ντούκου που λένε στη διάλεκτο του πεζοδρομίου.
  • Για τη Ρωσία, τι να πούμε; Τη διαδρομή Άγκυρα-Μόσχα, ο Ερντογάν κοντεύει να το κάνει …Ομόνοια-Πατήσια. Και εάν δεν μιλήσει με το Βλαδίμηρο, τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα στο τηλέφωνο, θα πέσει σε κατάθλιψη. Και επειδή έχω το κακό συνήθειο να μην ξεχνάω, θυμάμαι ακόμα, παρά το γεγονός ότι έχουν παρέλθει αρκετά χρόνια, την ψυχρολουσία που είχα υποστεί ως ανταποκριτής στην αίθουσα ενημέρωσης τύπου, του Στέητ Ντιπάρτμεντ, από τον τότε εκπρόσωπο, Νίκολας Μπέρνς, για την αγορά του αντιαεροπορικού συστήματος S-300, από τη Λευκωσία. Μιλάμε για ξύλο. Σήμερα, με την Τουρκία του Σουλτάνου Ερντογάν και τους S-400, δεν βλέπω την ίδια κατακραυγή από το Φόγγυ Μπότομ.
Οι τσαμπουκάδες στο Αιγαίο και την Κυπριακή ΑΟΖ, στην εποχή που όπως διατείνονται όπου σταθούν και όπου βρεθούν, Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Ελλάδα, είναι οι καλύτερες από ποτέ, περνάνε στο ντούκου. Βέβαια, για να είμαι δίκαιος, εδώ υπάρχει και κάτι συμπληρωματικό. Βλέπε Κουφοντίνα, και ψήφο Ελλάδας και Κύπρου, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, για αναγνώριση της Ιερουσαλήμ, ως πρωτεύουσας του Ισραήλ. Αλλά και σε αυτό, η Τουρκία πρωτοστάτης του ψηφίσματος καταδίκης της Ουάσιγκτον, για να μην ξεχνιόμαστε.

Αυτά λοιπόν για να έχουμε την εικόνα. Και τώρα για να έρθουμε στο δια ταύτα της εβδομάδας που μπαίνει και σε αυτούς που προβλέπουν Αρμαγεδδών. Θα γίνω δυσάρεστος, αλλά άνθρακας ο θησαυρός.

Ότι και να ειπωθεί για το παρασκήνιο των σημαντικών συζητήσεων στην Άγκυρα και τις Βρυξέλλες, ότι και να γίνει πίσω από κλειστές πόρτες, η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Τίλλερσον, ΜακΜάστερ, και Μάτις, είναι σε μια αποστολή αυτού που στην Αμερική, αποκαλείται “Charm Offensive”, επιχείρηση φλερτ και κατευνασμού της Τουρκίας, για να το πούμε με απλά λόγια.

Προς όλους λοιπόν που κάνουν την επιθυμία τους γεγονός, μια πικρή αλήθεια. Η Τουρκία είναι μια τεράστια χώρα, με ένα από τα πλέον στρατηγικά οικόπεδα στον πλανήτη. Έναν τεράστιο πληθυσμό, και μάλιστα στην πλειοψηφία του πολύ νέο στην ηλικία. Με μια τεράστια οικονομία, που παρά τα σοβαρά προβλήματά της, ακριβώς επειδή είναι τεράστια, και δεν έκανε το ατόπημα, παρά το τι λέει, να μπει στην τραγωδία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρώ, μπορεί να σταθεί στα πόδια της. Με μια αμυντική βιομηχανία που αναπτύσσεται ραγδαία και με αξιοσημείωτη τεχνολογική πρόοδο.

Ας αφήσουν λοιπόν κατά μέρος κάποιοι τις βαρύγδουπες δηλώσεις, περί τραγωδίας της Τουρκίας, στη Συρία, περί επερχόμενης κατάρρευσης στο εσωτερικό, και όλα αυτά που όλοι μας ευχόμαστε, αλλά κινούνται στη σφαίρα της ουτοπίας. Για την Τουρκία τέτοιου είδους απώλειες σε επίπεδο ανθρώπινων απωλειών, αλλά και άψυχου υλικού είναι peanuts (φιστίκια) που λένε οι Αμερικάνοι. Δυστυχώς ο παίκτης Τουρκία είναι πολύ μεγάλος, και παίζει στο κεντρικό τραπέζι της παγκόσμιας σκακιέρας, που διαμορφώνει τη νέα πραγματικότητα στο χώρο της διεθνούς ασφάλειας.

Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά τα υψηλά στελέχη της ομάδας εθνικής ασφάλειας της κυβέρνησης των ΗΠΑ, που θα συναντήσουν τη τουρκική ηγεσία μέσα στην εβδομάδα. Και κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Και οι τρείς, Τίλλερσον, ΜακΜάστερ, Μάτις, προέρχονται από μια γενιά του κατεστημένου των ΗΠΑ στο χώρο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, και των επιχειρήσεων, που έχει γαλουχηθεί στην υπέρτατη σημασία της Τουρκίας. Αυτό είναι στο DNA τους, και δύσκολα αλλάζει.

Αυτές, δυστυχώς, είναι οι απαντήσεις στο γιατί και στο ποιο το αποτέλεσμα, στο σήριαλ ΗΠΑ-Τουρκία.

Όσο για εμάς εδώ στην Ελλάδα, την ίδια στιγμή που η Τουρκία παίζει στο Champions League, κάποιοι επιμελώς φροντίζουν να διχάζουν τη χώρα, να παζαρεύουν το εθνικό συμφέρον, και μάλιστα σε μια στιγμή που οι κίνδυνοι για την εθνική ασφάλεια είναι παραπάνω από υπαρκτοί και διογκούμενοι.

Μακάρι να διαψευστούν όλα αυτά που υποστηρίζω, και το απολυταρχικό καθεστώς του Σουλτάνου στην Τουρκία, να προκαλέσει τη σύγκρουση με την Ουάσιγκτον, αλλά δυστυχώς τα γεγονότα και η ιστορία δείχνουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Και πέρα από το Ισραήλ, που έχει τα δικά του προβλήματα, δεν έχουν άλλη επιλογή στην ευρύτερη περιοχή. Η Ελλάδα, όπως είναι σήμερα, σίγουρα, παρά τις φανφάρες, δυστυχώς, δεν αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική.

Οπότε προς μεγάλη απογοήτευση αυτών που  διαβλέπουν και επιθυμούν τη μονομαχία μέχρι θανάτου, όπως λέει και ο σοφός λαός, «κρατάει χρόνια αυτή η κολόνια».

* Ο Δημήτρης Απόκης, είναι Διεθνολόγος και Δημοσιογράφος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και Μέλος του The International Institute of Strategic Studies.MIgnatiou


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Του Δημήτρη Τσαιλά

Οι ναυτικοί γνωρίζουν ότι όταν ένα σκάφος χάνει τον άνεμο από τα πανιά του, χάνει την ικανότητά του για πηδαλιούχηση και είναι ουσιαστικά ακυβέρνητο, μέχρι να ανακτήσει τον άνεμο και να μπορεί να πηδαλιουχηθεί ξανά. Σήμερα, η δύση βρίσκεται στο μεταβατικό στάδιο ακυβερνησίας, εν μέσω μιας ισχυρής καταιγίδας στο γεωπολιτικό πεδίο. Η διαμορφούμενη διεθνής τάξη, βρίσκεται κάτω από μια πρωτοφανή αναταραχή που μπορούμε να την παρομοιάσουμε με Τρικυμία, καθώς τα κράτη βρίσκονται σε περιδίνηση στον ισχυρό κυματισμό που προκαλούν οι γεωπολιτικές αλλαγές. Υποστηρίζω ότι ζούμε σ’ ένα κόσμο στον οποίο υπάρχει μια τεράστια αναταραχή, με κατακερματισμό δυνάμεων και αβεβαιότητα. Δεν εννοώ μια ενιαία απειλή για όλους, αλλά πολλές και διαφοροποιημένες απειλές για όλο τον κόσμο.

Μεταξύ άλλων ζητημάτων, διακρίνουμε:

1. την ολοένα ανάδυση ρεβιζιονιστικών/αναθεωρητικών δυνάμεων, δηλαδή χώρες δυσαρεστημένες με το status quo αναζωπυρώνουν τον αλυτρωτισμό,
2. τις ισλαμικές εξτρεμιστικές οργανώσεις που θέλουν να διαγράψουν το Δυτικό τρόπο ζωής μας,
3. τις νέες τεχνολογίες και τις τακτικές που μειώνουν την ικανότητα μας να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας και τα συμφέροντά μας.

Το σημαντικότερο όμως και από τις διάφορες αναδυόμενες απειλές είναι, ότι στη Βαλκανική χερσόνησο η τάξη υπονομεύεται από έναν ακόμη πιο ολέθριο εχθρό που πιστεύω ότι είναι η απώλεια της αυτοπεποίθησης μας.

Η νέα πολιτική ανάσχεσης στα Βαλκάνια

Το μάτι του κυκλώνα που προκαλεί την τρικυμία στην περιοχή μας είναι η επαναφορά ψυχροπολεμικών εννοιών όπως η «ανάσχεση», στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Η ανάσχεση ήταν η αρχική ιδέα του διευθυντή του Πολιτικού Σχεδιασμού των Ηνωμένων Πολιτειών Τζώρτζ Κένναν, και έγινε η βάση της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τρούμαν, το 1947. Την εποχή εκείνη το κύριο στοιχείο της πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Σοβιετική Ένωση, υποστήριζε ότι, πρέπει να είναι η μακροπρόθεσμη, υπομονετική, σταθερή και άγρυπνη ανάσχεση της ρωσικής επεκτατικής βούλησης. Για το σκοπό αυτό, η ΗΠΑ κάλεσε τους δυτικούς συμμάχους να συμπαραταχθούν για την καταπολέμηση της τότε «σοβιετικής πίεσης» μέσω της εφαρμογής μιας δυναμικής ικανής να ανταπεξέρχεται σε μια σειρά από συνεχώς μεταβαλλόμενες γεωγραφικές και πολιτικές θέσεις, που θα αντιστοιχούν στις μετατοπίσεις και τους ελιγμούς της πολιτικής της Μόσχας. Σήμερα αντίστοιχα γίνεται προσπάθεια του περιορισμού της Ρωσικής επιρροής στους νέους ενεργειακούς διαδρόμους των δυτικών Βαλκανίων με τη διεύρυνση του πολιτικο-αμυντικού οργανισμού ΝΑΤΟ.

Πρώτο κράτος βατήρας συμφερόντων η πΓΔΜ

Μπορούμε να υποθέσουμε ότι το πλαίσιο του κράτους και της κεντρικής κυβέρνησης θα διατηρηθεί στην πΓΔΜ, λόγω του μεγάλου αριθμού των μερών που έχουν συμφέροντα από αυτό, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και της πλειοψηφίας του τοπικού πληθυσμού. Το εσωτερικό πολιτικό σύστημα είναι πιθανό να μείνει με «υβριδικά» χαρακτηριστικά, καθώς τόσα χρόνια κατήχησης περί «Μακεδονισμού» και της αποκρυστάλλωσης των διαφόρων ανταγωνιστικών δυνάμεων σε αυτή τη διαιρεμένη χώρα θα καταστήσει δύσκολο για την όποια κεντρική κυβέρνηση να επιτευχθεί ευρεία νομιμοποίηση και αποτελεσματικής θεσμοθέτησης διακυβέρνησης σε όλη την επικράτειά του, ακόμη και με την πιθανή εισδοχή στο ΝΑΤΟ.

Ως εκ τούτου, αναμένεται ότι οι διάφορες δυνάμεις στα Σκόπια, παρακινούμενες είτε από θρησκευτικές ή εθνοτικές, διαφορές θα συνεχίσουν να λαμβάνουν μερίδιο πίτας στη μορφή και τη λειτουργία του κράτους. Εκτιμάται ότι οι σχέσεις μεταξύ αυτών των ομάδων θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από τον ανταγωνισμό, μερικές φορές με εχθρικές διαθέσεις και άλλες φορές με διάθεση συνεταιρισμού, μεταξύ αυτών και της επίσημης κυβέρνησης. Με το πέρασμα του χρόνου, η πΓΔΜ μπορεί να υποβληθεί σε μετάβαση από την υβριδική κατάσταση σε μια ομοσπονδιακή τάξη και στη συνέχεια, σε μια ολοένα και πιο ισχυρή κεντρική κυβέρνηση.

Συμπεράσματα

Η Ελλάδα πρέπει να αναπτύξει μια Πολιτική Εθνικής Ασφαλείας με απαντήσεις στις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει στο χώρο των Βορείων γειτόνων μας, ιδίως με δεδομένη την επιρροή που ασκείται από την Τουρκία τόσο στα Σκόπια όσο στην Αλβανία, αλλά και στη Βουλγαρία με την πολυπληθή τουρκική μειονότητα.

Πρέπει να καταφέρουμε, μια δύσκολη ισορροπία. Να συγκεραστούμε με τον επιχειρησιακό συντονισμό της Ρωσίας στα Βαλκάνια, διατηρώντας ταυτόχρονα στρατηγικό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την ΕΕ για το μέλλον των Σκοπίων. Αφού όλο και περισσότερο θα εμπλέκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες στη διαδικασία διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και η ΕΕ στη διεύρυνση των δυτικών Βαλκανίων.

Η Ελλάδα, για να μπορέσει να προασπίσει τα συμφέροντα της χρειάζεται να επιζητεί τη διεθνή παρουσία της. Τη σημασία αυτής, την αντιλαμβανόμαστε στις διακρατικές σχέσεις και τη συναντάμε και στις τρεις διαστάσεις της διπλωματίας και στην αλληλεπίδρασή τους τη στρατιωτική, τη διπλωματική και την οικονομική. Μάλιστα σε μια περίοδο κρίσεως είναι δεδομένο ότι χρειάζεται όραμα για τις ευκαιρίες που θα παρουσιαστούν στο τρέχον διεθνές σύστημα για την προώθηση των συμφερόντων μας.

Η διεθνής συμπεριφορά μας πρέπει να καθοδηγείται από ρεαλισμό, και να εφαρμόζει εξωτερική πολιτική που να αποσκοπεί στην προώθηση των συμφερόντων μας.

Εκτιμάται ότι απαιτείται η διαμόρφωση μιας κοινής στρατηγικής με τη Βουλγαρία, την Αλβανία και τη Σερβία με την αμερικανική και ευρωπαϊκή υποστήριξη, για τη δημιουργία μιας κοινής ζώνης επιρροής στα Σκόπια. Στα Σκόπια τέλος θα απαιτηθεί μια επέκταση της βοήθειας, προκειμένου να εξασφαλιστεί η περιοχή σταθερότητας σε αυτό το πολύπαθο Βαλκανικό σύμπλοκο.

* Ο κ. Δημήτρης Τσαϊλάς είναι Υποναύρχος ε.α. ΠΝ.
Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



9 Φεβ 2018


Του Θανάση Κ. Τσίτσα

Την απόδοση διήμερης άδειας στον Δημήτρη Κουφοντίνα, καταδίκασε εκ νέου το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επισημαίνοντας ότι οι καταδικασθέντες τρομοκράτες δεν δικαιούνται διακοπές από την φυλακή.

Η εκπρόσωπος Τύπου του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, Χέδερ Νάουερτ, στην καθιερωμένη ενημέρωση των δημοσιογράφων - έπειτα από σχετική ερώτηση του Θανάση Τσίτσα για το Real.gr και τον ΑΝΤ1 - ανάγνωσε στην αρχή σχετική ανακοίνωση και αφού αναφέρθηκε στην δράση του Δημήτρη Κουφοντίνα σχολιάζοντας την διήμερη άδεια που έλαβε είπε:
«Καταδικάζουμε την απελευθέρωση του Δημήτρη Κουφοντίνα, ενός καταδικασθέντος τρομοκράτη υπεύθυνου για τη δολοφονία 11 πολιτών. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι καταδικασμένοι τρομοκράτες δεν αξίζουν διακοπές από τη φυλακή».

Ας σημειωθεί ότι η Χέδερ Νάουερτ, είχε σχολιάσει την περασμένο Νοέμβριο στην πρώτη αντίδραση του Στέιτ Ντιπάρντμεντ πως όταν είχε δοθεί άδεια στον Χριστόδουλο Ξηρό, δεν είχε επιστρέψει στην φυλακή.Τη χορήγηση άδειας στον Δ. Κουφοντίνα έχει αποδοκιμάσει και ο Αμερικανός πρέσβης, Τζέφρι Πάιατ.

Euro2day


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Tου Κωνσταντίνου Γρίβα  
Με μια πρώτη ματιά είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς την σπουδή των ΗΠΑ να εντάξουν στις ΝΑΤΟϊκές δομές τα Σκόπια, δεδομένου ότι με αυτόν τον τρόπο θα προκύψει ένα πιο εύθραυστο και δυσλειτουργικό ΝΑΤΟ. Πράγματι, με τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ, ο ανταγωνισμός των Σλάβων με τους Αλβανούς στο εσωτερικό του γειτονικού κρατιδίου, αλλά και ο ανταγωνισμός Σκοπίων-Αλβανίας, θα απειλεί ανά πάσα στιγμή την ενότητα της Συμμαχίας. Και συνακόλουθα θα απειλεί την αποτρεπτική της λειτουργία, η οποία βασίζεται σε ομόφωνες αποφάσεις.

Ταυτοχρόνως –και σε αντίθεση με ότι γενικώς πιστεύεται– η «επίλυση» του ζητήματος της ονομασίας των Σκοπίων είναι πιθανόν να επιδεινώσει τον ανταγωνισμό με την Ελλάδα αντί να τον μειώσει. Μέχρι στιγμής, οι δύο χώρες συμβιούν σχετικώς αρμονικά, έχουν πολλά συνεργατικά στοιχεία στις οικονομικές και πολιτικές τους δράσεις και ο ανταγωνισμός για τη διεκδίκηση της ιστορικής κληρονομιάς της αρχαίας Μακεδονίας περιορίζεται στο ζήτημα του ονόματος.

Όμως, με το που θα «επιλυθεί» αυτό το ζήτημα με ένα σύνθετο όνομα που θα εμπεριέχει τον όρο Μακεδονία, τα Σκόπια είναι πολύ πιθανόν πως θα θεωρήσουν ότι «δικαιώθηκαν». Ίσως θα επιχειρήσουν να διεκδικήσουν ολοκληρωτικά και απόλυτα την αρχαία μακεδονική κληρονομιά. Και αυτό γιατί η υπαρξιακή ταύτιση με την αρχαία Μακεδονία είναι μονόδρομος για τους Σλάβους των Σκοπίων, ώστε να μπορέσουν να διαχωριστούν από τις υπόλοιπες γειτονικές σλαβικές εθνότητες και να διασφαλίσουν μια διακριτή γεωπολιτική ταυτότητα.

Αυτή η υφαρπαγή ενός κομματιού της αρχαίας ελληνικής ιστορικής κληρονομιάς, όμως, θα αμφισβητήσει άμεσα και χωρίς περιθώρια συμβιβασμών την ελληνική εθνική ταυτότητα, η οποία εδράζεται στην ίδια κληρονομιά. Η κατάσταση μάλλον θα επιδεινωθεί από το ότι αυτή η αυθαίρετη ανάγνωση της Ιστορίας από πλευράς των Σκοπίων θα οδηγήσει, περίπου αναπόφευκτα, και σε εδαφικές διεκδικήσεις έναντι της σημερινής Ελλάδας.

Βέβαια, οι διεκδικήσεις αυτές θα είναι εκτός πραγματικότητας λόγω των συσχετισμών ισχύος μεταξύ των δύο χωρών. Όμως, θα ενισχύσουν το ήδη έντονο αίσθημα ανασφάλειας των Ελλήνων, θα εντείνουν τα εχθρικά συναισθήματα μεταξύ των δύο λαών και θα οδηγήσουν τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο χωρών σε πρωτοφανή υψηλά σημεία. Και όλα αυτά θα λειτουργούν στο πλαίσιο της ΝΑΤΟϊκής αρχιτεκτονικής, άρα θα τη θέτουν εν κινδύνω.

Η δυσανεξία για την εθνική ταυτότητα

Υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έπρεπε πρωτίστως να αναρωτηθούμε γιατί οι ελλαδικές ηγετικές ελίτ επιμένουν να προχωρήσουν σε μια παρόμοια επιλογή, η οποία θα δημιουργήσει πολλά προβλήματα στη χώρα.

Όμως, η Ελλάδα δεν είναι μια φυσιολογική χώρα.Όπως ο γράφων έχει υποστηρίξει σε προηγούμενο άρθρο του στο SLpress.gr («Το φράγμα και η εξωτερική πολιτική χωρίς ιθαγένεια»), το ελλαδικό κράτος δημιουργήθηκε ως «κράτος πελάτης» (client state) της Δύσης, σκοπός του οποίου ήταν να λειτουργήσει ως φράγμα έναντι της Ρωσίας. Όμως, οι λαϊκές μάζες ήταν ταυτισμένες συναισθηματικά και υπαρξιακά με τη Ρωσία λόγω Ορθοδοξίας και ιστορικών μνημών.

Η αντίφαση αυτή οδήγησε στη δημιουργία ενός εγχώριου εξουσιαστικού πλέγματος, το οποίο περιφρονούσε και εχθρεύονταν τη λαϊκή βούληση. Απεχθανόταν την εθνική ανεξαρτησία γιατί αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε γεωπολιτικές επιλογές που θα στρέφονταν ενάντια στον πρωταρχικό ρόλο της Ελλάδας ως φράγμα έναντι της Ρωσίας. Για τον λόγο αυτό το ελλαδικό εξουσιαστικό κατεστημένο θεωρούσε και θεωρεί επικίνδυνη και ανεπιθύμητη την εθνική ταυτότητα, αφού αυτή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βάση έδρασης για την απαίτηση εθνικής ανεξαρτησίας.

Διαχρονικά, λοιπόν, το μόνιμο μέλημα των ηγετικών ελίτ στην Ελλάδα, στις οποίες εντάσσονται μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος, του μιντιακού και ακαδημαϊκού κατεστημένου και του «πνευματικού κόσμου», καθώς και το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι μιας μεταπρατικής, παρασιτικής και αντιπαραγωγικής αστικής τάξης, ήταν να υπακούουν προθύμως και άνευ αντιλογίας τας διαταγάς του Δυτικού Παράγοντα και να τις επιβάλλουν στο λαό. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούν διάφορα πολιτικά ενδύματα ανάλογα την περίσταση και την ιστορική περίοδο.

Από το τέλος του Εμφυλίου μέχρι τη Μεταπολίτευση επένδυσαν στην αντικομμουνιστική «εθνικοφροσύνη», εν συνεχεία στο «Ανήκομεν εις την Δύσιν» και στο απατηλό όραμα της ενσωμάτωσης σε μια προηγμένη και πλούσια ΕΕ. Σήμερα επενδύουν στον «αντιεθνικισμό». Κάθε φορά, όμως, ο στόχος παραμένει ο ίδιος και είναι η επιβολή της θέλησης του Δυτικού Παράγοντα στον ελληνικό λαό.

Γιατί οι ΗΠΑ θέλουν δυσλειτουργικό ΝΑΤΟ

Δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει λοιπόν η παντελής έλλειψη εθνικής στρατηγικής από πλευράς των ηγετικών ελλαδικών ομάδων. Το ερώτημα είναι για ποιον λόγο οι ΗΠΑ και η Δύση γενικότερα, θέλουν ένα τέτοιο δυσλειτουργικό ΝΑΤΟ που θα προκύψει με την ένταξη των Σκοπίων, μετά την «επίλυση» του ζητήματος της ονομασίας; Και αυτό τη στιγμή που το ΝΑΤΟ είναι ήδη δυσλειτουργικό μόνο και μόνο λόγω μεγεθών, για να μην μιλήσουμε για την τουρκική «ιδιαιτερότητα».

Ακόμη και με μια «πειθαρχημένη» Τουρκία, ο μεγάλος αριθμός των χωρών που έχουν στριμωχτεί μέσα στο ΝΑΤΟ καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την επίτευξη ομοφωνίας σε περίπτωση που προκύψει κάποια ρωσική «επιθετική» δραστηριότητα στις Δημοκρατίες της Βαλτικής, για παράδειγμα. Και αν μια τέτοια ομοφωνία είναι, έτσι και αλλιώς, δύσκολο να επιτευχθεί, καθίσταται ακόμη πιο αμφίβολη από τη δημιουργία και άλλων ανταγωνιστικών υποσυστημάτων μέσα στο ΝΑΤΟ, επιπροσθέτως αυτού της Ελλάδας - Τουρκίας.

Μια αρχική ερμηνεία αυτής της φαινομενικά λανθασμένης πολιτικής από πλευράς των ΗΠΑ, θα μπορούσε να είναι η διαβόητα κοντόθωρη αμερικανική στρατηγική σκέψη. Η Ουάσιγκτον απλά θέλει να γεμίσει τον χάρτη των Βαλκανίων με τα χρώματα του ΝΑΤΟ, αδιαφορώντας για το τι μέλλει γενέσθαι. Όμως, μπορεί να υπάρχει και μια άλλη ανάγνωση, που να ταιριάζει καλύτερα στον πολύπλοκο διεθνή γεωπολιτικό χάρτη που διαμορφώνεται σήμερα. 
Την ερμηνεία αυτή, όμως, θα εξετάσουμε σε επόμενο άρθρο.

SLPress


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



6 Φεβ 2018


Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Συρία μετά την ήττα της τρομοκρατικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος έχει στόχο την Τουρκία, τη Ρωσία και το Ιράν, υποστήριξε ο πρόεδρος της Τουρκίας σε ομιλία του στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος κόμματος ΑΚ.

«Μας ρωτάνε πότε θα τελειώσουμε την επιχείρησή μας στη Συρία. Έχετε φύγει εσείς (οι Ηνωμένες Πολιτείες) από το Αφγανιστάν, το Ιράκ; Λέτε ότι δεν υπάρχει πια Ισλαμικό Κράτος. Τότε γιατί μένετε εκεί; Σημαίνει ότι έχετε κάποια σχέδια κατά της Τουρκίας και του Ιράν, ίσως και της Ρωσίας», είπε, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή του για αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη συριακή πόλη Μάνμπιτζ.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



5 Φεβ 2018


Η αναγνώριση από την πλευρά της Ελλάδας των Σκοπίων με ονομασία που θα περιέχει στο συνθετικό «Μακεδονία» ενδέχεται να αποδειχθεί μια από τις πιο λανθασμένες ενέργειες των ελληνικών πολιτικών ηγεσιών από καταβολής του ελλαδικού κράτους. Συγκεκριμένα, θα προκύψει μια σειρά από δυνάμει αρνητικές συνέπειες. Πάνω απ’ όλα, ενδέχεται να προκύψει ένας επικίνδυνος ακρωτηριασμός της εθνικής ταυτότητας της Ελλάδας.

Του Δρ. Κωνσταντίνου Γρίβα

Δεδομένου ότι τα Σκόπια επιδιώκουν να επιβάλουν μια ανάγνωση της Ιστορίας που θέτει την αρχαία Μακεδονία εκτός του πλαισίου της αρχαίας ελληνικής ταυτότητας και πολύ περισσότερο της διαχρονικής ελληνικής Ιστορίας, η αποδοχή από πλευράς της Ελλάδας του όρου «Μακεδονία» στο όνομα των Σκοπίων συνεπάγεται αναγνώριση της μη ελληνικότητας της αρχαίας Μακεδονίας. Για να το πούμε απλά, η επίσημη Ελλάδα θα εμφανιστεί να αμφισβητεί ακόμη και την ελληνικότητα του Αριστοτέλη.

Κάπου στο ψευτο-κρατίδιο των Σκοπίων…

Η υπονόμευση της εθνικής ταυτότητας αυτή την ιστορική περίοδο, όπου το διεθνές σύστημα μετατρέπεται σε πολυπολικό, άρα και εθνοκεντρικό, και οι περισσότερες χώρες του κόσμου επενδύουν σε στρατηγικές που εδράζονται σε ενισχυμένες εθνικές ταυτότητες, θα περιορίσει τις ήδη εξαιρετικά περιορισμένες δυνατότητες της Ελλάδας να διεκδικήσει το μέλλον της ως βιώσιμο γεωπολιτικό μέγεθος στις επόμενες δεκαετίες.

Επιπροσθέτως, ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών, μετά τα αρχικά χαριεντίσματα, που θα υπάρξουν σε περίπτωση «συμβιβασμού» και αποδοχής από πλευράς της Ελλάδας σύνθετης ονομασίας, ενδέχεται να οξυνθεί και να περάσει σε πιο επικίνδυνα στάδια, με δεδομένο ότι για τα Σκόπια το όνομα «Μακεδονία» αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου «πακέτου» αμφισβήτησης της ελληνικής ιστορικής συνέχειας, της ελληνικής εθνικής ταυτότητας και της ελληνικής εδαφικής κυριαρχίας.

Άρα, ο ανταγωνισμός Ελλάδας – Σκοπίων, που σήμερα παραμένει «εγκιβωτισμένος» στο ζήτημα του ονόματος, μετά την «επίλυση» του εν λόγω ζητήματος ενδέχεται να ξεφύγει και να καταστεί ανεξέλεγκτος. Αντιθέτως σήμερα, με «ανεπίλυτο» το πρόβλημα της ονομασίας, οι δύο χώρες συνυπάρχουν σχετικώς αρμονικά και έχουν πολλαπλά συνεργατικά στοιχεία στις μεταξύ τους σχέσεις.

Ο ρόλος της Ελλάδας και οι σχέσεις με τις ΗΠΑ

Η ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, που θα προκύψει περίπου αναπόφευκτα μετά την «επίλυση» του ονόματος, θα απομονώσει περαιτέρω τη Σερβία, θα περιορίσει τη δυναμική των σχέσεων Ελλάδας – Σερβίας και θα μειώσει τα απομεινάρια των ελληνορωσικών σχέσεων σχεδόν μέχρι εξαλείψεως.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η αντίληψη πως με την «επίλυση» του ζητήματος της ονομασίας και της εισόδου των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ ενισχύονται δραστικά οι σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ είναι απλώς λανθασμένη.

Αντιθέτως, αν η Ελλάδα έχει όντως επιλέξει να επενδύσει σε μια στιβαρή ελληνοαμερικανική γεωπολιτική σύζευξη, το απόλυτο και ολοκληρωτικό της συμφέρον είναι να αποτελεί η ίδια τον «άνθρωπο των Αμερικανών» στη Βαλκανική.

Και αυτό σημαίνει ότι τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη θα πρέπει, όσο το δυνατόν περισσότερο, να βρίσκονται εκτός της αμερικανικής γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής ή ακόμη να είναι και εχθρικά έναντι των ΗΠΑ, έτσι ώστε να ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας.

Παρεμπιπτόντως, αυτό συνέβαινε στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, όταν η Ελλάδα εξασφάλιζε τη γεωπολιτική της σπουδαιότητα στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Δύσης, ακριβώς γιατί αποτελούσε ένα είδος «νησιού» στα κομμουνιστικά Βαλκάνια.

Αν και άλλες χώρες των Βαλκανίων ήταν σύμμαχοι των ΗΠΑ, τότε ο ρόλος της Ελλάδας θα περιοριζόταν. Τόσο απλά. Φυσικά, για τις ΗΠΑ θα ήταν πολύ προτιμότερο να έχουν όσο το δυνατόν περισσότερους συμμάχους στην περιοχή και όχι μόνο την Ελλάδα.

Όμως αυτό δεν ισχύει για την Ελλάδα, στο πλαίσιο, επαναλαμβάνουμε, μιας άκρως φιλοαμερικανικής πολιτικής. Άρα, θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ μιας φιλοαμερικανικής πολιτικής, με εθνικά όμως κριτήρια, και μιας πολιτικής που λειτουργεί ως προέκταση της πολιτικής των ΗΠΑ.

Για την πρώτη μπορεί μεν να ασκηθεί εντονότατη κριτική, αλλά εν πάση περιπτώσει εδράζεται σε μια στοιχειωδώς ρεαλιστική και ορθολογική βάση. Η δεύτερη είναι απλώς μια πολιτική που στρέφεται ενάντια στα εθνικά συμφέροντα και την ίδια την εθνική υπόσταση.

Και κάτι τέτοιο φαίνεται ότι συμβαίνει σήμερα. Με άλλα λόγια, η υποβοήθηση της ενσωμάτωσης των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ στρέφεται ενάντια στον ρόλο της Ελλάδας, στο πλαίσιο μιας αυστηρά και απόλυτα φιλοαμερικανικής πολιτικής.

Ένα πιο εύθραυστο ΝΑΤΟ

Παρεμπιπτόντως, η αμερικανική στρατηγική να εντάξει τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να κλείσει το κενό ασφαλείας που θεωρεί ότι υπάρχει στην περιοχή και να περιορίσει τη ρωσική επιρροή, δεν διεκδικεί και κανένα βραβείο υψηλής στρατηγικής. Στην πραγματικότητα, είναι μάλλον απλοϊκή και έχει λογική μόνο ως σχήμα πάνω σε κάποιον χάρτη.

Στην πραγματικότητα, αυτό που θα προκύψει θα είναι ένα ακόμη πιο εύθραυστο ΝΑΤΟ, με πολλά αντιφατικά έως εχθρικά στοιχεία στις σχέσεις μεταξύ των μελών του. Και αν το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θεωρούν ότι μπορούν να ελέγξουν τον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό, είναι άραγε σίγουροι ότι μπορούν να κάνουν το ίδιο μεταξύ Αλβανών και Σκοπιανών σε βάθος χρόνου;

Και αν προκύψει μια βίαιη αντιπαράθεση μεταξύ αυτών των δύο, πόσο αξιόπιστες θα είναι, για παράδειγμα, η συνοχή και η συνεπακόλουθη αποτρεπτική λειτουργία της Συμμαχίας έναντι τυχόν ρωσικών κεραυνοβόλων επιχειρήσεων στην περιοχή της Βαλτικής;

Ιδιαίτερα δε αν οι επιχειρήσεις αυτές κινούνται «κάτω από το κατώφλι της πολεμικής αναμέτρησης», όπως αναφέρει το κείμενο για την Εθνική Ασφάλεια των ΗΠΑ, που έδωσε στη δημοσιότητα η αμερικανική κυβέρνηση τον Δεκέμβριο του 2017.

Εν κατακλείδι, λοιπόν, η «επίλυση» του ονόματος των Σκοπίων με την αποδοχή από πλευράς της Ελλάδας του όρου «Μακεδονία» δεν είναι σίγουρο ότι θα επιλύσει το πρόβλημα στις σχέσεις των δύο χωρών. Αντιθέτως, μπορεί να το επιδεινώσει.

Θα ακρωτηριάσει την αίσθηση εθνικής συνοχής της χώρας μας, υπονομεύοντας τη δυνατότητα διαμόρφωσης εθνοκεντρικών στρατηγικών που ταιριάζουν στο νέο πολυπολικό διεθνές σύστημα. Θα περιορίσει και δεν θα ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας στο πλαίσιο της αμερικανικής γεωστρατηγικής, θα αποδυναμώσει τις ήδη άκρως αποδυναμωμένες σχέσεις Ελλάδας – Ρωσίας, ενώ μάλλον θα δυσκολεύσει τις σχέσεις Ελλάδας – Σερβίας.

Επιπροσθέτως, ενδέχεται να οδηγήσει σε ένα εύθραυστο και αναξιόπιστο ΝΑΤΟ. Άρα, λοιπόν, τα μέλη του ελληνικού πολιτικού συστήματος και των ελίτ της χώρας, που θα συνδέσουν το όνομά τους με αυτή την εξέλιξη, θα πρέπει να αναρωτηθούν πολύ σοβαρά για τη σοφία των επιλογών τους.

* Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και διδάσκει Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Περιοδικό "Επίκαιρα" (αριθμός τεύχους 391, σελ. 40-41)


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου