Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

19 Απρ 2018


Από το πρωί της Πέμπτης δημοσιεύματα αναπαράγουν βίντεο από την διέλευση ναυτικών μονάδων ανοικτά της Χίου και συγκεκριμένα τουρκικά αποβατικά στο πλαίσιο της άσκησης «Efes2018»

Πρόκειται για μια άσκηση η οποία έχει πραγματοποιηθεί και άλλες φορές με τον ίδιο ακριβώς σκοπό, να εκπαιδευτούν τα τουρκικά στρατεύματα στην κατάληψη νησιών. Αντίστοιχα οι Ελληνικές δυνάμεις εκπαιδεύονται πως να αποτρέψουν την κατάληψη.

Τι θα συμβεί αν αυτή την στιγμή αν οποιοδήποτε μονάδα επιφανείας του Τουρκικού Ναυτικού εκδηλώσει εχθρική ενέργεια στο Αιγαίο;

Εμείς όμως παίζουμε το παιχνίδι των Τούρκων αναπαράγοντας με τόσο δραματικό τόνο την άσκηση σε σημείο να θεωρεί κανείς ότι τις επόμενες ώρες σε κάποιο νησί θα γίνει απόβαση.

H Άγκυρα έχει δεσμεύσει ολόκληρη σχεδόν τη χερσόνησο του Τσεσμέ στο χρονικό διάστημα από τις 30 Απριλίου μέχρι και τις 10 Μαΐου για την πραγματοποίηση της άσκησης. Η άσκηση που θα ξεκινήσει επίσημα στις 7 Μαίου περιλαμβάνει και αποβατικά σενάρια και μεγάλο όγκο ναυτικών δυνάμεων στην περιοχή του Αιγαίου.

Μια αντίσταση στην προπαγάνδα αυτή θα ήταν καταρχήν η απαξίωση της είδησης – οι Τούρκοι κάνουν δεκάδες ασκήσεις κάθε χρόνο στο Αιγαίο – και επίσης, η εξήγηση στην καθημερινή αρθρογραφία από στρατιωτικούς και όχι αναλυτές, τι θα συμβεί αν αυτή την στιγμή, οποιοδήποτε μονάδα επιφανείας του Τουρκικού Ναυτικού εκδηλώσει εχθρική ενέργεια στο Αιγαίο. Να εξηγήσει πως τα αρματαγωγά θα «σφαγιαστούν» όταν στις πρώτες ώρες μια σύγκρουσης (σήμερα) οι μισές μονάδες του Τουρκικού Ναυτικού θα βρίσκονται στον βυθό του Αιγαίου.

Οι ασκήσεις είναι μια καλή ευκαιρία για κινητοποίηση δυνάμεων ώστε να προχωρήσει μια χώρα σε μεταφορά στρατευμάτων για να εκδηλωθεί ενέργεια. Αυτόματα όμως η άλλη χώρα και συγκεκριμένα η Ελλάδα σε αυτή την περίπτωση, παρακολουθεί και μπορεί άμεσα να αντιμετωπίσει την απειλή

Οι Τούρκοι το τελευταίο διάστημα έχουν πετύχει έναν βασικό στόχο τους, να εγκλωβίσουν τα Ελληνικά ΜΜΕ στο κυνήγι της είδησης, διαδίδοντας στα ελεγχόμενα ΜΜΕ της Τουρκίας δηλώσεις και «ειδήσεις» οι οποίες αναπαράγονται άμεσα από τα αντίστοιχα Ελληνικά και δημιουργούν σε πρώτη φάση ένα κλίμα αγωνίας.

Την ίδια ώρα, για τα ίδια δημοσιεύματα, δεν αναφέρουν τίποτε τα Διεθνή Μέσα.

ViaDiplomacy


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Επικίνδυνες ψευδαισθήσεις διατηρούν όσοι πιστεύουν στην παροχή στήριξης από τις ΗΠΑ ή τη Ρωσία

Από τον Γιάννη Κουριαννίδη

Δείχνει απίστευτο, κι όμως υπάρχει μια ολόκληρη συνωμοσιολογία στο διαδίκτυο που αμφισβητεί την ύπαρξη κάποιων χωρών και περιοχών στον πλανήτη. Μεταξύ αυτών, η Αυστραλία και η Φινλανδία, αλλά και κάποιες περιφέρειες μεγάλων χωρών, όπως η Βραζιλία. Υποτίθεται ότι αυτές οι περιοχές του πλανήτη δεν υφίστανται και πως είναι προϊόν κάποιων μυστικών κέντρων του κόσμου προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους!

Οι γελοιότητες αυτές, που κανονικά θα έπρεπε να μην αποτελούν καν αντικείμενο αστειότητας, έχουν χιλιάδες οπαδούς που τις αναπαράγουν και… επιχειρηματολογούν σχετικά!
Oσο, όμως, κι αν σας ακούγονται αυτά εξωφρενικά και παράλογα (και είναι, βεβαίως!), θα ήταν χρήσιμο να αναλογιστούμε πόσα άλλα πράγματα, τα οποία θεωρούμε εντελώς φυσιολογικά, κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Κάποια από αυτά, μάλιστα, επηρεάζουν τόσο τη ζωή μας, ώστε τείνουν να διαμορφώσουν ακόμη και την εξωτερική πολιτική μας.

Αυτή η θεωρία, λ.χ., του «ξανθού γένους» που θα σώσει την πατρίδα μας, εκτός του ότι έκανε (και κάνει) πλουσιότερους κάποιους μπαγαπόντηδες των ΜΜΕ, οι οποίοι πουλάνε από αγιασμένα κομποσκοίνια μέχρι cd και παυσίπονα διανθισμένα με αρκετό… «πουτινισμό», έχει δημιουργήσει επικίνδυνες ψευδαισθήσεις στην κοινή γνώμη της πατρίδας μας.

Το ίδιο επικίνδυνες είναι κάποιες αντιλήψεις της αντίθετης πλευράς, που διαμορφώνονται από τις εμμονικές συμπεριφορές ανθρώπων οι οποίοι κυκλοφορούν με μπλουζάκια και κονκάρδες του Τραμπ, αγιοποιώντας έναν άνθρωπο που αποφάσισε να διοικήσει τη χώρα του με τη νοοτροπία με την οποία διαχειρίζεται την οικονομική αυτοκρατορία του, υποκαθιστώντας στη διαχείριση αυτήν όσους τάιζε τόσα χρόνια.

Συμπεριφορές και ψευδαισθήσεις επικίνδυνες, διότι η «εξωτερική πολιτική των ιδιωτών» έχει αποδείξει στο παρελθόν ότι είναι ικανή να καταστρέψει διπλωματικές κινήσεις ετών. Η περίπτωση της παράδοσης Οτσαλάν είναι ίσως η πιο χαρακτηριστική…

Είναι αλήθεια ότι και στην Αμερική και τη Ρωσία οι σημερινοί ηγέτες τους δείχνουν να υπερασπίζονται ένα σύστημα αξιών προσηλωμένο στις αρχές της πατρίδας, της θρησκείας και της οικογένειας, αξίες δηλαδή που χαρακτήρισαν και στήριξαν την πλειονότητα των λαών τους στην ιστορική πορεία τους.

Η στήριξη των αρχών αυτών είναι σήμερα μια αναγκαιότητα, αφού η απαξίωση του ιδεολογήματος των πολυπολιτισμικών κοινωνιών θα έχει σύντομα συνέπειες (ήδη τις βιώνουμε) ανάλογες με αυτές που ακολουθούν την κατάρρευση αυτοκρατοριών.Παράλληλα, όμως, οι άνθρωποι αυτοί υπερασπίζονται, όπως είναι φυσικό, και το συμφέρον των χωρών τους. Είναι επόμενο, λοιπόν, να αναζητούν στήριξη, προς την κατεύθυνση αυτή, σε αξιόπιστους συνομιλητές και συμμάχους, και όχι σε τυχοδιώκτες και απλούς παρατηρητές των διεθνών εξελίξεων.

Αυτός είναι και ο λόγος που η Τουρκία των μυριάδων προβλημάτων, που ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί οικονομικά και κοινωνικά, παρά τα «τσαμπουκαλίκια» του σύγχρονου «σουλτάνου» της, δείχνει να αποτελεί έναν εξ ανάγκης συνομιλητή και των δύο πλευρών, είτε στο προσκήνιο είτε στο παρασκήνιο των διεθνών εξελίξεων.

Oσοι απογοητεύτηκαν από την προσέγγιση Ρωσίας και Τουρκίας, αλλά και όσοι άλλοι από την πολιτική και τις δηλώσεις ίσων αποστάσεων των ΗΠΑ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας καλό θα είναι να θυμούνται ότι τα σοβαρά κράτη δεν κινούνται με βάση «φιλίες» και συναισθηματισμούς, αλλά αποκλειστικά με γνώμονα την εξυπηρέτηση των εθνικών συμφερόντων τους.

Επομένως, ούτε κάποιος Βλαδίμηρος, ενδεδυμένος με πορφύρα, θα κατατροπώσει, στο όνομα του Σταυρού, τον ισλαμιστή Ερντογάν ούτε κάποιος σερίφης Ντόναλντ θα πιστολιάσει τους συμμορίτες της Ανατολίας με το βεβαρημένο ιστορικό μητρώο!

Πρωτίστως θα επιδιώξουν το καλό της δικής τους πατρίδας. Κι όσο αυτό δεν το καταλαβαίνουμε, «αλοίμονο εις την πατρίδα κ' εμάς, οπού θα χαθούμε μαζί μ' αυτείνη» («Απομνημονεύματα» Στρατηγού Μακρυγιάννη).

Δημοκρατία


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Εγκρίθηκε από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, με συντριπτική πλειοψηφία (607 υπέρ, 7 κατά και 18 αποχές), το Ψήφισμα Αρ. B80194/2018 «Η παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών του κράτος δικαίου στην υπόθεση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που έχουν συλληφθεί και κρατούνται στην Τουρκία».

Το ψήφισμα, το οποίο με συντριπτική πλειοψηφία υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη συνεχιζόμενη κράτηση από τις τουρκικές αρχές των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, έχει ως εξής:

«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- Αναφορικά με τη σύλληψη την 1η Μαρτίου και τη συνεχιζόμενη κράτηση από τις τουρκικές αρχές δύο Ελλήνων στρατιωτών, οι οποίοι δήλωσαν ότι έχασαν τον δρόμο τους σε κακές καιρικές συνθήκες.

- Αναφορικά με το γεγονός ότι το συγκεκριμένο σημείο των συνόρων, στη δασώδη περιοχή των Καστανιών κατά μήκος του ποταμού Έβρου/Μερίτς, είναι ένα μείζον σημείο διέλευσης μεταναστών, προσφύγων και λαθρεμπόρων και ότι οι εν λόγω υπολοχαγός και λοχίας εκτελούσαν τακτική περιπολία στο σύνορο.

- Αναφορικά με τις εκκλήσεις από αξιωματούχους της ΕΕ και του NATO για την απελευθέρωση των στρατιωτών, μεταξύ άλλων και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 22 Μαρτίου 2018 και στη διάρκεια της Συνάντησης Ηγετών ΕΕ-Τουρκίας στις 26 Μαρτίου 2018.

- Αναφορικά με τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης να εξασφαλίσει την απελευθέρωση και την επιστροφή των στρατιωτών.

- Αναφορικά με το Άρθρο 5 Παράγραφος 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, που προβλέπει πως «όποιος συλλαμβάνεται θα πρέπει να ενημερώνεται αμέσως, σε γλώσσα που καταλαβαίνει, για τα αίτια της σύλληψής του και για οποιαδήποτε κατηγορία σε βάρος του».

Α. Επειδή στις 4 Μαρτίου 2018 τουρκικό δικαστήριο στην Αδριανούπολη αποφάσισε να συνεχιστεί η κράτηση των δύο στρατιωτών, οι οποίοι αυτή τη στιγμή κρατούνται σε φυλακή υψίστης ασφαλείας κατηγορούμενοι για παράνομη είσοδο στην Τουρκία.

Β. Επειδή οι δύο Ελληνες στρατιώτες κρατούνται σε τουρκική φυλακή για περισσότερο από ένα μήνα χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες εναντίον τους, ώστε να γνωρίζουν γιατί κατηγορούνται.

Γ. Επειδή προηγούμενες παρόμοιες υποθέσεις τυχαίων διελεύσεων των συνόρων είτε από Έλληνες είτε από Τούρκους στρατιώτες διευθετούνταν στο παρελθόν επιτόπου στο επίπεδο των τοπικών στρατιωτικών αρχών των δύο πλευρών:

1. Καλεί τις τουρκικές αρχές να ολοκληρώσουν σύντομα τη δικαστική διαδικασία και να απελευθερώσουν τους δύο κρατούμενους Έλληνες στρατιώτες και να τους επιστρέψουν στην Ελλάδα.

2. Καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή, την Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ να δείξουν αλληλεγγύη με την Ελλάδα και να ζητήσουν την άμεση απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτών σε οποιεσδήποτε επαφές ή επικοινωνίες με Τούρκους ηγέτες και αρχές, στο πνεύμα του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας.

3. Καλεί τις τουρκικές αρχές να ακολουθήσουν επιμελώς τις νομικές διαδικασίες και να σεβαστούν πλήρως, όλοι όσοι αυτό τους αφορά, τα ανθρώπινα δικαιώματα που καθιερώνονται από το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της σύμβασης της Γενεύης.

4. Παραγγέλλει στον πρόεδρό του να προωθήσει αυτή την απόφαση στους προέδρους, στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια της Ελλάδας και της Τουρκίας, στην Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και στο ΝΑΤΟ».



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Άρχισαν ήδη τα στοιχήματα για τον αριθμό ημερών της "ξαφνικής επιστροφής" του στην Τουρκία

Ο ένας εκ των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών, ο συγκυβερνήτης του ελικοπτέρου, θα αφεθεί ελεύθερος με αυστηρούς περιοριστικούς όρους για λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως αποφάνθηκε το Τμήμα Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε σχηματισμό Ολομέλειας.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκανε σήμερα εν μέρει δεκτή την αίτηση του τέως υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα, με την οποία ζητούσε να ανασταλεί η απόφαση της 3ης Ανεξάρτητης Αρχής Προσφύγων με την οποία είχε χορηγηθεί άσυλο στον εν λόγω Τούρκο αξιωματικό. Η απόφαση του ΣτΕ δεν αναστέλλει στο σύνολό της την απόφαση της Επιτροπής Ασύλου, αλλά θέτει περιορισμούς στον Τούρκο αξιωματικό.

Υπενθυμίζεται ότι στον εν λόγω Τούρκο αξιωματικό είχε χορηγηθεί άσυλο, αλλά η σχετική απόφαση της Επιτροπής Ασύλου ανακλήθηκε προσωρινά, με διαταγή της προέδρου Εφετών Ευγενίας Μυλωνοπούλου, μετά από αίτημα του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής. Επίσης, η κυβέρνηση, πλέον της αίτησης αναστολής, έχει καταθέσει και αίτηση ακύρωσης της ίδιας απόφασης της 3ης Ανεξάρτητης Αρχής Προσφυγών, η οποία θα συζητηθεί την 4η Μαΐου 2018 στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ, με πρόεδρο τον Νικόλαο Σακελλαρίου και με εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Διομήδη Κυριλλόπουλο, με την υπ' αριθμ.97/2018 απόφασή της, διατάσσει σήμερα τη διοίκηση μέχρι να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Ολομέλεια του ΣτΕ για το ίδιο θέμα -που θα συζητηθεί τον ερχόμενο Μάιο-, στον Τούρκο συγκυβερνήτη του ελικοπτέρου: 1) να μη χορηγήσει ταξιδιωτικά έγγραφα, 2) να ορίσει ως τόπο διαμονής του συγκεκριμένη, μη δημοσιοποιούμενη διεύθυνση και 3) να του επιβληθεί η υποχρέωση να εμφανίζεται καθημερινά στο Αστυνομικό Τμήμα διαμονής του.

Ακόμη η Ολομέλεια του ΣτΕ αναφέρει ότι η διοίκηση «οφείλει να λάβει παν έτερον αναγκαίο και πρόσφορο μέτρο, με σκοπό την αποτελεσματική επιτήρηση και προστασία του Τούρκου, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα που θα ληφθούν δεν θα ισοδυναμούν με κατ’ ουσία κράτηση αυτού», ενώ σε περίπτωση μη τήρησης των διατασσομένων μέτρων και περιορισμών, το ΣτΕ δύναται ανά πάσα στιγμή, κατόπιν υποβολής σχετικής αιτήσεως, να ανακαλέσει τη σημερινή απόφασή του.

Οπως αναφέρει το ΑΠΕ, οι σύμβουλοι Επικρατείας αναφέρουν ότι «η αναγνώριση ενός προσώπου ως δικαιούχου διεθνούς προστασίας συνδέεται άρρηκτα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, η οποία οφείλει ως μέλος της διεθνούς κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να σέβεται και να εφαρμόζει τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, η οποία αποτελεί "ακρογωνιαίο λίθο" του διεθνούς νομικού συστήματος για την προστασία των προσφύγων». Προσθέτουν δε ότι «αβασίμως προβάλλεται ότι η εκτέλεση της απόφασης (χορήγηση ασύλου) θα επηρεάσει δυσμενώς τις σχέσεις της χώρας με την Τουρκία και συνεπώς συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος, συναπτόμενοι με την προστασία της εθνικής ασφάλειας και της δημόσιας τάξης της χώρας, οι οποίοι επιβάλλουν τη χορήγηση της αιτούμενης αναστολής της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης απόφασης».

Εξάλλου, η απόφαση του ΣτΕ επικαλείται το γεγονός ότι η αναγνώριση ενός προσώπου ως αιτούντος διεθνούς προστασίας από αρχαιοτάτων χρόνων θεωρείται πράξη ειρηνική και ανθρωπιστική και ως τέτοια δεν «δύναται να θεωρηθεί ως μη φιλική ενέργεια έναντι άλλου κράτους». Αναφέρει μάλιστα απόσπασμα από τις «Ικέτιδες» του Αισχύλου («τις θυσίες εκείνου που ευσπλαχνίζεται τον ικέτη οι Θεοί τιμούν ως προσφορές θεοσεβούμενου άνδρα»).

Επίσης, αναφέρεται στην απόφαση ότι στον συγκεκριμένο Τούρκο αξιωματικό δεν είναι δυνατή «η επιβολή του στερητικού της ελευθερίας μέτρου της κρατήσεως (του περιορισμού του σε ειδικό χώρο) ή της παρατάσεως της ήδη επιβληθείσης σε αυτόν κρατήσεως, η οποία επιτρέπεται να επιβληθεί υπό προϋποθέσεις μόνο σε εκείνους οι οποίοι δεν έχουν εισέτι αναγνωρισθεί ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας».

Να σημειωθεί ότι οι 7 υπόλοιποι Τούρκοι στρατιωτικοί παραμένουν κρατούμενοι στο Αστυνομικό Τμήμα του Ολυμπιακού Χωρίου-Αχαρνών, καθώς σε αυτούς δεν έχει χορηγηθεί μέχρι στιγμής άσυλο από την αρμόδια επιτροπή.

Πάντως, μέσα στον ερχόμενο Μάιο λήγει το ανώτατο όριο κράτησής τους (18μηνο).

Σχόλιο ιστολογίου: Οι καλά γνωρίζοντες ήδη λένε πως πριν να γίνουν οι εκλογές στην Τουρκία ο τούρκος αξιωματικός θα κάνει το "ταξίδι επιστροφής στην μητέρα πατρίδα", χωρίς να φέρουν ευθύνη ελληνικές υπηρεσίες... Εξάλλου, είναι γνωστό σε όλους πως η ΜΙΤ έχει πολλούς ανθρώπους της στην Αθήνα, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας ποτέ δεν απάντησε στην ερώτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο αν υποσχέθηκε στον Ερντογάν επιστροφή των οκτώ τούρκων αξιωματικών...


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




H Άγκυρα έχει δεσμεύσει ολόκληρη σχεδόν τη χερσόνησο του Τσεσμέ στο χρονικό διάστημα από τις 30 Απριλίου μέχρι και τις 10 Μαΐου 

Σε ένα ιδιαίτερα ηλεκτρισμένο κλίμα μετά το μπαράζ προκλήσεων της Άγκυρας στο Αιγαίο, πραγματοποιείται τον Μάιο η στρατιωτική αποβατική άσκηση Efes 2018.

Τις τελευταίες ώρες ισχυρές τουρκικές δυνάμεις συγκεντρώνονται παράλια και κοντά στα Ίμια, και παραμένουν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Αλικαρνασσού (Μπόντρουμ), ενώ δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κάποια οργανωμένη κίνησή τους προς το Αιγαίο.

Όπως έχει καταγραφεί και από τον φακό του παρατηρητή Aegean Hawk, τα τελευταία 24ωρα από το στενό της Χίου έχουν περάσει περισσότερα από δέκα αρματαγωγά, μεταξύ αυτών «Bayraktar», καθώς επίσης αποβατικά, 3 ακτοφυλακιδες SG ,1 περιπολικό AY, 1 ρυμουλκό και 1 φραγματοθέτιδα.

Σε ένα από τα στιγμιότυπα διακρίνεται και η παρουσία στην περιοχή από την οποία κάνουν διέλευση τα τουρκικά πλοία του Παράκτιου Περιπολικού "Κελευστής Στάμου" του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Στην άσκηση που είναι ετήσια και ως εκ τούτου προγραμματισμένη, σύμφωνα με πληροφορίες έχουν κληθεί και ξένοι στρατιωτικοί ακόλουθοι.

H Άγκυρα έχει δεσμεύσει ολόκληρη σχεδόν τη χερσόνησο του Τσεσμέ στο χρονικό διάστημα από τις 30 Απριλίου μέχρι και τις 10 Μαΐου

Η προαναγγελία της άσκησης «Efes» έγινε με τις ΝΟΤΑΜ B0973/18, B0977/18, B0978/18 και B0979/18 ενώ άλλες μικρότερης κλίμακας ασκήσεις θα λάβουν χώρα, πάνω κάτω το ίδιο χρονικό διάστημα σύμφωνα με αντίστοιχες ΝΟΤΑΜ που εξέδωσε η Τουρκία.

Το ίδιο χρονικό διάστημα η Τουρκία αναφέρει πως κοντά στην περιοχή αυτή θα πραγματοποιεί το ίδιο χρονικο διάστημα πτήσεις και ιπτάμενο ραντάρ.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Πυκνώνει ο πολιτικός χρόνος και ανεβαίνει η ένταση. Ανησυχία για θερμό επεισόδιο και προσπάθεια εξαγωγής έντασης

Γράφει ο Χρήστος Φράγκου

Σε περίοδο αυξημένων εντάσεων εισέρχεται η Ελλάδα, όπως είναι πλέον προφανές καθώς τα εθνικά θέματα ανεβαίνουν στην ατζέντα τόσο στο πλαίσιο του ανταγωνισμού NATO-Ρωσίας στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, όσο και λόγω της προσπάθειας του Ταγίπ Ερντογάν να εξάγει ένταση και να διατηρήσει το εθνικιστικό προφίλ του, καθώς οδηγεί τη χώρα του σε πρόωρες εκλογές.

Ο Ταγίπ Ερντογάν επιλέγει χρονικά τη συγκεκριμένη περίοδο καθώς προσπαθεί να εκμεταλλευτεί την αυξημένη διεθνή κινητικότητα που πυροδοτείται από γεωπολιτικούς παράγοντες, στο πλαίσιο της μαξιμαλιστικής στρατηγικής στην εξωτερική πολιτική και κινείται προς τις εκλογές και αναζητά αφενός νίκες στη φαρέτρα του και αφετέρου να τονώσει το εθνικιστικό του προφίλ. Η κεμαλινική αντιπολίτευση δεν είχε ποτέ ελπίδες, ωστόσο η εμφάνιση νέων πολιτικών σχηματισμών και ο πιθανός αποκλεισμός από τη νέα βουλή του φιλοκουρδικού κόμματος δημιουργούν δυναμική που θα δυσκολέψει την εκλογή προέδρου στον πρώτο γύρο.

Το σκηνικό αυξημένης έντασης βοηθά την ελληνική κυβέρνηση στα ευρωπαϊκά φόρα, καθώς προβάλεται ως θύμα της τουρκικής προκλητικότητας, της αμετροέπειας του Ταγίπ Ερντογάν και επιτυγχάνει να κεφαλαιοποιήσει επί των υποσχέσεων των εταίρων και συμμάχων. Ταυτόχρονα, όμως, βρίσκεται μπροστά σε επικίνδυνες οδούς, οι οποίες -όπως έχει κατ επανάληψη επισημανθεί- μπορούν ανά πάσα στιγμή να οδηγήσουν σε θερμό επεισόδιο με απρόβλεπτες διαστάσεις.

Σε οικονομικό επίπεδο, η κλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο απειλεί να πλήξει την ταχύτερα αναπτυσσόμενη ελληνική βιομηχανία, αυτή του τουρισμού και να εκτροχιάσει την οικονομία σε μια ιδιαιτέρως κρίσιμη περίοδο.

Πολιτικά, η ένταση με την Τουρκία ευνοεί τη διαδικασία συνεννόησης στο πολιτικό σύστημα, κρατά την κοινή γνώμη απασχολημένη και επιτρέπει μεγαλύτερο πεδίο ελιγμών σε άλλα ζητήματα, βραχυπρόθεσμα. Η διατήρηση όμως του θερμομέτρου σε υψηλά επίπεδα βοηθά την επώαση του αυγού του φιδιού της ακροδεξιάς και θα αναγκάσει την αντιπολίτευση σε μια ακόμη ακροδεξιά στροφή, ανταποκρινόμενη στη δυναμική της βάσης.

Συνεπώς, η δημιουργία ενός σκηνικού έντασης μεσοπρόθεσμα υποσκάπτει την προοπτική επίλυσης του Σκοπιανού και απειλεί με αποσταθεροποίηση το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα, γεγονός που θα έχει αρνητικές συνέπειες στην οικονομία, τη διεθνή θέση και την πολιτική αξιοπιστία.

Κυβέρνηση και αντιπολίτευση καλούνται να λάβουν αποφάσεις στρατηγικής απέναντι στην πολιτική της Τουρκίας εξετάζοντας τα ζητήματα διεξοδικά, καθώς οι παραβιάσεις του εναερίου χώρου, η κράτηση των Ελλήνων στρατιωτικών και η πολιτική αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων, αποτελούν μέτωπα στα οποία αναμένεται να επενδύσουν τόσο ο Ταγίπ Ερντογάν και ο υπερεθνικιστής σύμμαχός του, όσο και η κεμαλική αντιπολίτευση που ακόμα αναζητά χώρα και διακριτό πολιτικό στίγμα.

Η μικρή προεκλογική περίοδος των δύο μηνών έχει επίσης δύο αναγνώσεις, καθώς από τη μια δημιουργεί ελπίδες για εκτόνωση της έντασης μετά τις εκλογές, εφόσον ισχυροποιηθεί ο Ερντογάν και λάβει και τη διεθνή νομιμοποίησης που προσδοκά, ενώ από την άλλη η συσσώρευση μεγάλης έντασης πυκνώνει τον χρόνο και ανεβάζει το ρίσκο ενός θερμού επεισοδίου που θα μπορούσε να δημιουργήσει αμέτρητα προβλήματα.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι τώρα -και επισήμως- δέσμιες του πολιτικού κλίματος στην Τουρκία, των δημοσκοπήσεων και του πολιτικού παιχνιδιού στην Άγκυρα.

CrisisMonitor


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Σε μια δύσκολη και ταραγμένη περίοδο με πολλές και επικίνδυνες κακοτοπιές εισέρχεται η Ελλάδα, μετά την απειλή του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας για τα Ίμια και τον άθλιο ισχυρισμό του ότι οι βραχονησίδες είναι μέρος της τουρκικής κυριαρχίας.

Αλλα η εικόνα που παρουσίασε χθες η Βουλή δημιουργεί αισιοδοξία ότι τα αντακλαστικά μας όταν χρειάζεται δουλεύουν άψογα και αυτό μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να φέρει.

Η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν να ανακοινώσει πρόωρες εκλογές στις 24 Ιουνίου, πέρα από τις μικροκομματικές σκοπιμότητες που κρύβει, είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Και αυτό γιατί οι Τούρκοι και ιδίως ο Ερντογάν, πάντα αρέσκονταν να “εξάγουν” τα εσωτερικά τους προβλήματα και μάλιστα προς την περιοχή του Αιγαίου. Άλλωστε μια από τις δικαιολογίες για την προκήρυξη των εκλογών “ήταν και οι “εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή”, ό,τι και αν σημαίνει αυτό.

Μπροστα σε αυτή τη δυσοίωνη για τις εξελίξεις προοπτική, ήταν πέρα από κάθε αμφιβολία θετική η χθεσινή στάση των κομμάτων στη Βουλή που στάθηκαν στο ύψος τους και επέδειξαν μια πρωτοφανή εθνική ομοψυχία. Στο σύνολό τους τα κόμματα του δημοκρατικού τόξου που τοποθετήθηκαν άφησαν στο πλάι τις όποιες κομματικές σκοπιμότητες και κράτησαν ένα αρραγές μέτωπο απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα.
  • -“Όλοι πρέπει να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται σοβαρότητα και υπευθυνότητα”.
  • -“Σε τέτοιες κρίσιμες συγκυρίες επιβάλλεται η απόλυτη εθνική ομοψυχία και ενότητα”.
  • – “Απαιτείται ψυχραιμία, εθνική συνεννόηση”.
  • -“Η Τουρκία έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας”.
Αυτές ήταν μερικές από τις φράσεις που ακούστηκαν μέσα στο κοινοβούλιο.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην χθεσινή ανακοίνωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ το οποίο ξεπερνώντας κάθε όριο δεν αμφισβήτησε άπλα την κυριότητα των Ιμίων αλλά τα χαρακτήρισε τουρκικό έδαφος
  • “Οι βράχοι των Ιμίων, τα οποία ονομάζει Kardak, και τα χωρικά τους ύδατα και ο εναέριος χώρος τους είναι αποκλειστικά υπό την τουρκική κυριαρχία”, ανέφερε ξεδιάντροπα η Άγκυρα.
Άμεση ήταν η απάντηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά ο οποίος ξεκαθάρισε ότι τα νταηλίκια της Τουρκίας δεν περνούν στην Ευρώπη και την Ελλάδα.
  • “Με τρία διεθνή κείμενα είναι σαφής η ιδιοκτησία των Ιμίων στην Ελλάδα και καλό είναι να το πάρει χαμπάρι η Τουρκία ότι στην πλευρά τουλάχιστον του Αιγαίου ωφείλει και θα είναι ωφέλιμο και για την ίδια να λειτουργεί με βάση το διεθνές δίκαιο. Η Ελλάδα είναι κατά πολύ πιο οργανωμένη χώρα σε όλα τα πεδία και τους τομείς από το Ιράκ και τη Συρία”, τόνισε ο Έλληνας υπουργός.
Ανάλογη απάντηση έδωσε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος που τόνισε ότι η καλή γειτονία “προϋποθέτει σεβασμό των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και της Ελλάδας και σε αυτό δεν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε εκπτώσεις”.

Η επιθετική ρητορική αλλά και οι προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας θα συνεχιστούν και θα ενταθούν στο δρόμο προς τις κάλπες. Όμως η εθνική ομοψυχία που παρουσιάστηκε στη Βουλή είναι η καλύτερη ασπίδα. Και πρέπει να συνεχιστεί και να ενισχυθεί αυτό το κλίμα ενότητας.

HellasJournal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Γράφει ο Πέτρος Σιούσιουρας
Kαθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και διδάσκει Γεωπολιτική, Θαλάσσιες Μεταφορές και Δίκαιο της Θάλασσας

Η ΑΟΖ αποτέλεσε διαχρονικό αίτημα των παρακτίων κρατών να διευρύνουν τα όρια ασκήσεως του δικαιώματος αλιείας πέραν των χωρικών υδάτων, καθεστώς που ίσχυε μέχρι την Πρώτη Συνδιάσκεψη του Δικαίου της Θάλασσας (1957) [1]. Λόγω αυτού του γεγονότος προέκυψε η ανάγκη δημιουργίας μιας sui generis ζώνης [2] εντός της οποίας τα παράκτια κράτη θα είχαν την δυνατότητα εκμετάλλευσης των πόρων της, ενώ τα τρίτα κράτη δεν θα αποκλείονταν από την άσκηση των βασικών δικαιωμάτων που απορρέουν από την αρχή της ελευθερίας των θαλασσών [3]. Σύμφωνα με την Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας (1982, εφεξής Σύμβαση ΔΘ) [4], η ΑΟΖ είναι μια θαλάσσια ζώνη η οποία μπορεί να εκταθεί μέχρι το εύρος των 200 ναυτικών μιλίων, εντός της οποίας το παράκτιο κράτος μπορεί να ασκήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα που ασκούσε στην υφαλοκρηπίδα μέχρι τα 200 ν.μ. [5] (έρευνα, εκμετάλλευση), ασκώντας, παράλληλα, σειρά αποκλειστικών δικαιωμάτων όπως είναι αλιεία και η διατήρηση των φυσικών πόρων των υδάτων της ΑΟΖ, η παραγωγή ενέργειας από τα ύδατα, τα ρεύματα και τους ανέμους [6].

Η εφαρμογή της ΑΟΖ παρουσιάζει ενδιαφέρον στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας λόγω του υψηλού γεωπολιτικού/γεωοικονομικού ενδιαφέροντός της, αλλά και στο Αιγαίο Πέλαγος για τους ίδιους λόγους. Επιπρόσθετα το ενδιαφέρον για το Αιγαίο Πέλαγος αυξάνεται λόγω της μη συμμόρφωσης της Τουρκίας στο ισχύον διεθνές δίκαιο και της μη υιοθέτησης από την τελευταία του ισχύοντος διεθνές δικαίου της θάλασσας στο μέτρο που το τελευταίο αποκρυσταλλώνεται στη Σύμβαση ΔΘ. Αυτό το γεγονός δημιουργεί ένα πλαίσιο αστάθειας και αβεβαιότητας στην περιοχή δεδομένων των πολιτικών διαφορών που επικαλείται η Τουρκία, οι οποίες εξ ορισμού κινούνται εκτός του πλαισίου που οριοθετεί το διεθνές δίκαιο.

ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ, ΑΟΖ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η Μαύρη Θάλασσα (βλ. χάρτη 1) είναι ημίκλειστη θάλασσα με μοναδική έξοδο νοτιοδυτικά στα Στενά του Βοσπόρου, την Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Στενά των Δαρδανελίων, προς το Αιγαίο Πέλαγος και την Μεσόγειο Θάλασσα που είναι επίσης ημίκλειστες θάλασσες [7]. Η σύνδεση Αιγαίου Πελάγους και Μαύρης Θάλασσας έχει γεωοικονομικό ενδιαφέρον, όχι μόνο λόγω των πετρελαίων της Κασπίας Θάλασσας, της εκμετάλλευσης αυτής καθαυτής της θάλασσας στην βάση των συμφωνιών που έχουν υπογράψει οι χώρες που βρέχονται από την Μαύρη Θάλασσα για τις θαλάσσιες ζώνες και την ΑΟΖ αλλά και των ενεργειακών πόρων που διακινούνται από τις χώρες Καυκάσου προς την κατεύθυνση της στερημένης από ενέργεια Ευρώπης [8]. Αυτές οι ζώνες, πέραν του οικονομικού ενδιαφέροντος που εκ πρώτης όψεως παρουσιάζουν (ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα) στην πραγματικότητα υποκρύπτουν το γεωπολιτικό/στρατηγικό ενδιαφέρον της Ρωσίας σε αυτήν την ζωτική για τα συμφέροντά της περιοχή [9].

Το γεωπολιτικό ενδιαφέρον του ζητήματος κορυφώνεται εφόσον η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί στην πραγματικότητα την κρίσιμη διέξοδο της Ρωσίας προς τις θερμές θάλασσες, η οποία ολοκληρώνεται μέσω της Μαύρης Θάλασσας, των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων και του Αιγαίου Πελάγους. Το κρίσιμο στοιχείο στο σημείο αυτό είναι ότι η συγκεκριμένη διέξοδος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να δώσει στην Ρωσία την δυνατότητα απόκτησης παγκόσμιας κυριαρχίας. Σε αυτήν ακριβώς την λογική δύναται να κατανοηθεί το ενδιαφέρον της Δύσης, τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία να ευρίσκονται στους κόλπους του ΝΑΤΟ, εφόσον η γεωπολιτική θέση αυτών των κρατών ελέγχει με απόλυτο τρόπο την κάθοδο της Ρωσίας προς τις θερμές θάλασσες.

Κάνοντας μια μικρή αναδρομή στο ιστορικό παρελθόν της Ρωσίας, ήταν πρόδηλη, ήδη από το 968, η στρατηγική της να κατέλθει στις θερμές θάλασσες όταν οι Ρως του Κιέβου, επέτυχαν, σε συνεννόηση με το Βυζάντιο, την κατάληψη της Βουλγαρίας. Ακολούθως, το εγχείρημα των Ρως να μεταφέρουν τη πρωτεύουσα τους στη βουλγαρική πόλη Πρεσλάβ (το οποίο όμως δεν στέφθηκε από επιτυχία) βρισκόταν στην ίδια ακριβώς λογική. Αλλά και ο «εκχριστιανισμός» του ρωσικού πριγκιπάτου που ακολούθησε ήταν μια επιλογή που είχε έντονα πολιτικό χαρακτήρα και κατευθυνόταν στην ίδια στρατηγική επιδίωξη: Στην έξοδο των Ρως στις θερμές θάλασσες. Μάλιστα, κατά την εποχή του Μεγάλου Πέτρου (1672-1725) αυτή η επιδίωξη αποτελούσε τον καίριο στρατηγικό άξονα της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής, επιδίωξη που ευοδώθηκε την περίοδο των πρώτων εξεγέρσεων των υπόδουλων εθνοτήτων εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τότε, η Ρωσία εκμεταλλευόμενη τις λαϊκές αντιλήψεις περί «ομοδόξων απελευθερωτών από τη Μοσχοβία», δημιουργούσε ένα επαναστατικό κλίμα για τους ορθόδοξους έλληνες κατά των Οθωμανών. Τα «ορλωφικά» που οργάνωσαν Ρώσοι αξιωματούχοι το 1770 στην Πελοπόννησο, αποτελούν μάλλον την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση. Έκτοτε, η αποσταθεροποίηση και διάσπαση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από μέσα αλλά και η ευθεία αντιπαράθεση μέσω πολεμικών συρράξεων εναντίον της, ήταν το βασικό δόγμα της ρωσικής πολιτικής. Το εγχείρημα στέφθηκε με επιτυχία αρχικά με την υπογραφή των Συνθηκών του Kιουτσούκ-Καϊναρτζή (1774) και Ιασίου (1792) στην βάση των οποίων η Ρωσία επεξέτεινε την κυριαρχία της από τον Δούναβη έως το Κέρτς και το Ταγκανρόγκ. Τότε απελευθερώθηκε ο πλους των ρώσικων πλοίων στην Μαύρη Θάλασσα, ενώ η Ρωσία αναγορεύτηκε πλέον ως η προστάτιδα δύναμη των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Έκτοτε η Ρωσία, έχοντας σχεδόν αδιάλειπτα από τον Μεσαίωνα και μετά, την πρωτοκαθεδρία στην εν λόγω περιοχή, κατέβαλλε συνεχώς προσπάθειες για έξοδό της προς την Μεσόγειο, μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Είχε, δηλαδή, θέσει ως ζήτημα υψηλής στρατηγικής προτεραιότητας τον γεωγραφικό απεγκλωβισμό της. Η Δύση, από την άλλη πλευρά, είχε προσηλωθεί ακριβώς στην αντίθετη επιδίωξη: Την διατήρηση αυτού του εγκλωβισμού της Ρωσίας και την συνακόλουθη αποκοπή της από τις θερμές θάλασσες. Πολύ περισσότερο που σύμφωνα με την κρατούσα γεωπολιτική θεωρία η πανίσχυρη χερσαία Ρωσία θα μπορούσε λόγω γεωγραφικής θέσης («Καρδιά της Γης») να αναλάβει θέση παγκόσμιου ηγεμόνα εάν πετύχαινε την κάθοδό της στις θερμές θάλασσες [10]. Η πολιτική των αγωγών που αποτελούν πλέον στρατηγική πολιτική της Ρωσίας κινείται σε αυτήν ακριβώς την λογική: Εφόσον η Ρωσία καταφθάσει μέσω αγωγών στις θερμές θάλασσες για παράδειγμα μέσω της ομόδοξης Ελλάδας, τότε θα παρακάμψει επιτυχώς και αναίμακτα τα Στενά που ελέγχονται από την Τουρκία, πλήττοντας κατ' αυτόν τον τρόπο άμεσα την στρατηγική τους αξία, έμμεσα δε το ΝΑΤΟ στον βαθμό που η Τουρκία είναι μέλος του. Μια τέτοια προσέγγιση θα άλλαζε την ισορροπία στην περιοχή Ελλάδας - Τουρκίας, αναβαθμίζοντας την Ελλάδα δεδομένης και της παρουσίας σπουδαίων ρωσικών συμφερόντων στην ελληνική επικράτεια.

Πλέον, και μετά από αρκετά χρόνια σιωπής που ακολούθησαν την πτώση του τείχους του Βερολίνου, η πρόσφατη ενδυνάμωση της ρωσικής ισχύος θα μπορούσε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η Ρωσία δεν θα παραμείνει πλέον απλός παρατηρητής αλλά θα αναλάβει έναν κατ' ελάχιστο παρεμβατικό, αν όχι αναθεωρητικό, ρόλο εντός της Ευρασίας. Σε αυτή τη λογική κινείται και η επέμβαση της Ρωσία στην Γεωργία, πλήττοντας, μεταξύ άλλων, το συγκριτικό πλεονέκτημα που διέθετε η Γεωργία ως κρίσιμος διάδρομος ενέργειας της Κασπίας. Αλλά και αυτή η de facto προσάρτηση της Κριμαίας, όπως και η στήριξη των αποσχιστικών τάσεων των ρωσοφώνων πληθυσμών των περιοχών της Ανατολικής Ουκρανίας, κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση.

Είναι μάλλον ευνόητο το ότι και μετά τον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου και σε συνδυασμό με την οικονομική κατάρρευση της πάλαι ποτέ ΕΣΣΔ, που οδήγησε σε μια ιδιαίτερα ανίσχυρη Ρωσία, οι ΗΠΑ παρέμειναν προσηλωμένες στον έλεγχο του περιβόητου «δακτυλίου» του Spykman. Μάλιστα, χρησιμοποιώντας ως όχημα υλοποίησης αυτής της επιδίωξης είτε την ΕΕ είτε το ΝΑΤΟ, συνέχισαν τον στραγγαλισμό/περικύκλωση του γεωπολιτικού τους αντιπάλου (Ρωσία) εντάσσοντας, για τον ίδιο λόγο, στους δύο προαναφερθέντες οργανισμούς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης ώστε και μέσω αυτών να συνεχίζουν να αποκόπτουν την ρωσική έξοδο προς την θάλασσα. Οι ενέργειες των ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει τελικά ένα γεωπολιτικό τόξο που αρχίζει από την Βαλτική Θάλασσα και τις Βαλτικές Δημοκρατίες (Λετονία, Εσθονία που οι ΗΠΑ ενθουσιωδώς ενέταξαν στο ΝΑΤΟ) και συνεχίζει προς την κεντρική Ευρώπη με κατεύθυνση Γερμανία και Πολωνία, απλώθηκε πλέον στην Ουκρανία, Μαύρη Θάλασσα, Στενά Βοσπόρου/Δαρδανελίων, Τουρκία, Αιγαίο και καταλήγει στην Μ. Ανατολή και Ασία. Επομένως, η αστάθεια και η συνεχιζόμενη εμφύλια σύγκρουση στην Ουκρανία εντάσσονται ακριβώς σε αυτή την επιδίωξη: Δηλαδή, την παρεμπόδιση της ρωσικής εξόδου σε θερμές θάλασσες ή ακόμα και την πλήρη περικύκλωση της Ρωσίας από κράτη που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα είναι κάτω από την σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Από την άλλη, ήταν μάλλον αναμενόμενο ότι η αναγεννημένη Ρωσία δεν θα έμενε αδρανής στην απώλεια του ναυστάθμου στην Σεβαστούπολη και αντέδρασε δυναμικά με την προσάρτηση της Κριμαίας.

Εξάλλου, ήταν ενδεικτική η ρωσική αντίδραση του πρόσφατου παρελθόντος όταν και πάλι με αντίστοιχες μεθοδεύσεις υπήρξαν ανάλογες κινήσεις στην Γεωργία: Με άμεση χρήση στρατιωτικής ισχύος ανέτρεψε τα δεδομένα και σε δεύτερο χρόνο βοήθησε πολυποίκιλα στην ανάδειξη μιας φιλικής προς τα συμφέροντά της πολιτικής ηγεσίας για αυτή την πρώην Σοβιετική Δημοκρατία. Επομένως, πιθανολογείται ότι ανάλογη θα είναι και η αντίδρασή της στο θέμα της Ουκρανίας. Χρησιμοποιώντας την γεωγραφική της γειτνίαση και με αυτή την χώρα, θα χρησιμοποιήσει το πλεονέκτημα της στρατιωτικής ισχύος ώστε να κάνει ανέφικτο στην ουκρανική κυβέρνηση τον αποτελεσματικό έλεγχο των ανατολικών περιοχών της χώρας, στις οποίες μάλιστα υπάρχει και έντονο ρωσόφωνο/ρωσόφιλο στοιχείο. Περαιτέρω, θα δημιουργήσει σαφή προσκόμματα στην οικονομία της Ουκρανίας, ώστε σε σύντομο χρόνο να αυξηθεί η δυσαρέσκεια του ουκρανικού λαού ώστε να φέρει και πάλι την Ουκρανία στην αγκαλιά της Ρωσίας.

Ας σημειωθεί ότι σε αυτό το ίδιο γεωπολιτικό πλαίσιο εντάσσεται και η πολιτική αστάθεια και ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος στην Συρία: Εφόσον στην Ταρτούς της Συρίας φιλοξενείται ναυτική βάση της Ρωσίας σε καθεστώς παρόμοιο με αυτό που ίσχυε στην Κριμαία, στην Σεβαστούπολη (μακρόχρονη μίσθωση), παρουσιάζει ενδιαφέρον η παρατήρηση ότι η Ρωσία για πρώτη έχει στρατηγικά περικυκλώσει το βασικό της ανάχωμα της Ρωσίας στις θερμές θάλασσες (την Τουρκία) έχοντας αυξήσει σημαντικά την στρατιωτική της ισχύ πέριξ αυτής (Κριμαία, ρωσική επικράτεια, ρωσικά στρατεύματα, Γεωργία, συνεργασία με την Αρμενία και ναυτική βάση στην Συρία που περιλαμβάνει και προωθημένη στρατιωτική συνεργασία με στρατιωτικούς συμβούλους και ειδικές δυνάμεις).

Έτσι, η Τουρκία είναι ήδη εγκλωβισμένη από την αναγεννημένη από την τέφρα της Ρωσία, χωρίς η πρώτη να έχει την δυνατότητα δραστικής αντίδρασης κατά της Ρωσίας λόγω ακριβώς του απαγορευτικού σε βάρος της συσχετισμού δυνάμεων. Αναγκαστικά η αντίδρασή της περιορίζεται μόνον στο μέτωπο της Συρίας που θα διατηρήσει την υποστήριξή της προς το ISIS -κάτι που σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα μπορεί να την φέρει ενάντια στις αμερικανικές θεωρήσεις- με τελικό στόχο την αλλαγή των συνόρων στην περιοχή (και εφόσον επί του παρόντος την ευνοεί και το ισοζύγιο δυνάμεων). Παράλληλα, η Τουρκία επιχειρεί την αναβάθμιση του ρόλου της στα ενεργειακά δρώμενα της Ανατολικής Μεσογείου, δεδομένων των νέων ενεργειακών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, αλλά και στην περιοχή του θαλασσίου τριγώνου νότιας θαλάσσιας λεκάνης Κρήτης – Καστελόριζου – Κύπρου. Στο σημείο αυτό, όμως, οι αντιδράσεις της προσκρούουν στον άξονα Τελ Αβίβ-Λευκωσίας-Αθήνας, με τις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ να είναι εξαιρετικά δύσκολο να βελτιωθούν. Ταυτόχρονα, και το νέο καθεστώς της Αιγύπτου βλέπει την Τουρκία αρνητικά, αφού η χώρα αυτή ήταν από τους βασικούς υποστηρικτές του πρώην προέδρου Μόρσι [11].

Χάρτης 1: Η Μαύρη Θάλασσα και οι περιβάλλουσες χώρες Πηγή: www.worldatlas.com, Ιούλιος 2014.

ΝΟΜΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΟΖ

Με την υιοθέτηση της ΑΟΖ ανέκυψε αυτόματα και το ζήτημα της οριοθέτησής της, δεδομένης και της στενής σύνδεσης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Κατά το άρθρο 74(1) της Σύμβασης ΔΘ, η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των κρατών με έναντι αλλήλων ή παρακείμενες ακτές πραγματοποιείται σύμφωνα με το άρθρο 38 του Καταστατικού του Διεθνούς Δικαστηρίου, με σκοπό την επίτευξη δίκαιης λύσης. Αν αυτή η λύση δεν μπορεί να δοθεί, σύμφωνα με την δεύτερη παράγραφο του ιδίου άρθρου προβλέπεται η διευθέτηση της διαφοράς μέσω συνδιαλλαγής. Λόγω αυτής της ασάφειας και δεδομένης της επικάλυψης των δύο ζωνών, υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, οι διατάξεις που αφορούν στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας ισχύουν mutatis mutandis και για την ΑΟΖ, κάτι που επιβεβαιώνεται τόσο από την πρακτική, όσο και από τη νομολογία. Υποστηρίζεται, εξάλλου, ότι «η οριοθετική γραμμή της ΑΟΖ θα πρέπει να ακολουθεί την οριοθετική γραμμή της υφαλοκρηπίδας, επειδή εντός της ΑΟΖ αναγνωρίζονται στο παράκτιο κράτος κυριαρχικά δικαιώματα στον βυθό όπως αυτά ισχύουν στην υφαλοκρηπίδα. Η νομική φύση των δύο καθεστώτων επιβάλλει την υπεροχή της οριοθετικής γραμμής της υφαλοκρηπίδας» [12].

Λόγω των παραπάνω, για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταβαίνουμε αναγκαστικά στην ευθυδικία (equity) την οποία προβλέπει η Σύμβαση ΔΘ για την οριοθέτηση επικαλυπτομένων υφαλοκρηπίδων [13]. Ενδιαφέρον για την διακρίβωση της νομικής έννοιας της ευθυδικίας παρουσιάζει η Απόφαση του ΔΔ για την Υφαλοκρηπίδα της Βόρειας Θάλασσας, σύμφωνα με την οποία η ευθυδικία είναι νομική έννοια η οποία απορρέει άμεσα από την αρχή της δικαιοσύνης και για τον λόγο αυτό πρέπει να διακρίνεται από μια απόφαση ex aequo et bono γιατί στην πρώτη περίπτωση εφαρμόζεται ένας κανόνας δικαίου που ο ίδιος απαιτεί εφαρμογή των αρχών της ευθυδικίας, ενώ στην δεύτερη περίπτωση ο δικαστής μπορεί να αποφασίσει κατά συνείδηση. Με άλλα λόγια η ευθυδικία λειτουργεί infra legem, που σημαίνει ότι «απλώς προσθέτει ορισμένες διορθωτικές συνιστώσες ή κατευθυντήριες γραμμές στην κεντρική λογική της μέσης γραμμής που αποτελεί την οριοθετική αφετηρία» [14]. Υπενθυμίζεται εδώ ότι η Σύμβαση της Γενεύης (1958) για την Υφαλοκρηπίδα προσδιορίζει την νομική υφαλοκρηπίδα δίδοντας έμφαση στο γεωλογικό κριτήριο, με την ισοβαθή των 200 μέτρων να αποτελεί σταθερή παράμετρο για τον υπολογισμό της υφαλοκρηπίδας (γεωλογικό κριτήριο και εγγύτητα) ενώ το κριτήριο της εκμεταλλευσιμότητας καθιστούσε αρκετά ασαφή τον προσδιορισμό της νομικής υφαλοκρηπίδας. Στην ΑΟΖ το κριτήριο της απόστασης από την ξηρά αποδυναμώνει το αντίστοιχο γεωλογικό κριτήριο (φυσική προέκταση) της υφαλοκρηπίδας. Υπέρ αυτής της άποψης συνηγορεί και το γεγονός ότι το κριτήριο της απόστασης είναι το αποφασιστικό κριτήριο μέχρι τα 200 ν.μ. και για την επιμέτρηση της υφαλοκρηπίδας, ενώ το γεωλογικό κριτήριο «διατηρεί την σημασία του μόνο για το πέραν των 200 ν.μ. υφαλοπλαίσιο. Η «θεμελιακή αυτή μεταβολή της νομολογίας σημειώθηκε στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 1985 για την Υπόθεση της Υφαλοκρηπίδας Μάλτας – Λιβύης … ενώ η μεταβολή είχε βέβαια αρχίσει να διαφαίνεται στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 1982, για την Υφαλοκρηπίδα Λιβύης – Τυνησίας (παρ. 47), όπου αναφερόταν ότι το κριτήριο της απόστασης μετά την Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας, τροποποίησε το γεωλογικό κριτήριο του τίτλου επί της υφαλοκρηπίδας» [15].

Στην Μαύρη Θάλασσα ήδη από το 1958 η Σοβιετική Ένωση, η Βουλγαρία και η Ρουμανία είχαν υπογράψει συμφωνία αλιείας, με οριοθετικό κανόνα τη μέση γραμμή. Η αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. έγινε αποδεκτή από την Τουρκία, την Βουλγαρία και την Ρουμανία, ενώ στις 17 Απριλίου 1973 η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία με την Σοβιετική Ένωση για την οριοθέτηση της αιγιαλίτιδας ζώνης των 12 ν.μ. στην Μαύρη Θάλασσα [16]. Πλην όμως, η Τουρκία την ίδια στιγμή διαφοροποίησε την πολιτική της στο Αιγαίο Πέλαγος, για το οποίο απαίτησε αιγιαλίτιδα ζώνη 6 ν.μ. Στην Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας (1973-1982), η Τουρκία επιχείρησε να εντάξει το Αιγαίο Πέλαγος στο καθεστώς των κλειστών ή ημίκλειστων θαλασσών [17] για τις οποίες πρότεινε μικρό εύρος αιγιαλίτιδας ζώνης [18]. Όταν απέτυχε, κατέθεσε νέα πρόταση κατά την οποία οι νήσοι δεν δικαιούνται δική τους υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ όταν «επικάθηνται» στην υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ παρακτίου κράτους (βλ. Τουρκία), θέση η οποία, κατά τον καθηγητή κ. Οικονομίδη, είναι χωρίς αξία, πέρα από το γεγονός ότι «υπήρξε, πάντοτε, αυθαίρετη και ποτέ μέχρι σήμερα δεν αποδείχθηκε» [19]. Στην συνέχεια η Τουρκία καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ [20]. Έκτοτε, η Τουρκία αντιμετωπίζει την Σύμβαση ΔΘ ως res inter alios acta [21].

Εκείνο, όμως, που έχει σημαντικό ενδιαφέρον είναι το εξής: Πριν ακόμη ολοκληρωθεί η Τρίτη Συνδιάσκεψη, η Τουρκία άρχισε διαπραγματεύσεις με την Σοβιετική Ένωση για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας στην Μαύρη Θάλασσα, ξεχνώντας τις θέσεις της περί ημίκλειστων θαλασσών, τις οποίες υποστήριζε στην εν λόγω συνδιάσκεψη. Μάλιστα, τον Ιούνιο του 1978 υπέγραψε Πρωτόκολλο στο οποίο συμφωνείται η «οριοθέτηση με βάση την αρχή της ευθυδικίας (equity)» [22].

Αξίζει ιδιαίτερης προσοχής το γεγονός ότι η Τουρκία επέμεινε να γίνει αναφορά στην αρχή της ευθυδικίας, παρότι η οριοθέτηση στην Μαύρη Θάλασσα έγινε στην πράξη με τον κανόνα της μέσης γραμμής (equidistance). Ο λόγος είναι προφανής: Προκειμένου, να επικαλεστεί και πάλι την ευθυδικία στο Αιγαίο. Όμως, για την Τουρκία η ευθυδικία στο Αιγαίο θα έχει άλλη έννοια. Δεν θα είναι η μέση γραμμή ανάμεσα στα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στην Μικρά Ασία, όπως κατά κάποιο τρόπο ορίζει το διεθνές δίκαιο, αλλά η μέση γραμμή μεταξύ των ελληνικών ακτών (Θεσσαλίας, Στερεάς και Πελοποννήσου) και των τουρκικών ακτών, κάτι που θα σήμαινε τον διαχωρισμό του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό. Αντίστοιχη πολιτική ακολούθησε η Τουρκία και στην περίπτωση της ΑΟΖ [23]. Παρ’ όλο που η Τουρκία καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ -η οποία προβλέπει την ΑΟΖ-, εντούτοις, τέσσερα χρόνια μετά υιοθέτησε ΑΟΖ στην Μαύρη Θάλασσα σε διμερή συμφωνία με την πρώην Σοβιετική Ένωση (βλ. χάρτη 2). Η συμφωνία συνομολογήθηκε με την μέθοδο ανταλλαγής επιστολών, στις 23 Δεκεμβρίου 1986 και 6 Φεβρουαρίου 1987, αντίστοιχα [24]. Η οριοθετική γραμμή, ήταν αυτή ακριβώς που είχε συμφωνηθεί με την Σύμβαση του 1978 για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας [25]. Για μια ακόμη φορά, η οριοθέτηση σε θεωρητικό επίπεδο έλαβε χώρα με βάση την ευθυδικία, ενώ στην πράξη η οριοθετική γραμμή κινήθηκε στην λογική της μέσης γραμμής [26].

Χάρτης 2: Τα όρια της Τουρκικής ΑΟΖ στην Μαύρη θάλασσα. Πηγή: www.seaaroundus.org, Δεκέμβριος 2007.

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΟΖ ΣΤΗΝ ΜΑΥΡΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ ΠΕΛΑΓΟΣ

Ένα ζήτημα που παρουσιάζει ενδιαφέρον στην Μαύρη Θάλασσα από πλευράς οριοθετήσεων αφορά στη Νήσο Serpent της Ουκρανίας η οποία βρίσκεται 30 έως 40 ν.μ. προς την μεριά του oυκρανικού - ρουμανικού χερσαίου συνόρου, με τρόπο που επηρεάζει σημαντικά στην διαμόρφωση της μέσης γραμμής ανάμεσα στα δύο αυτά κράτη (βλ. χάρτη 3). Και είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο τον Σεπτέμβριο 2004 η Ρουμανία προσέφυγε κατά της Ουκρανίας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την οριοθέτηση του θαλασσίου συνόρου. Το ζήτημα ήταν αρκετά περίπλοκο στο μέτρο που το πολύ μικρό νησί Serpent έκτασης μόλις 0,17 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μήκους 662 μέτρων και πλάτους 440 μέτρων, κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 2004 από 100 κατοίκους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει εδώ το γεγονός ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στο οποίο προσέφυγαν οι δύο χώρες, δεν προχώρησε στον νομικό χαρακτηρισμό της μικρής νήσου: Νήσος ή βράχος. Σημειώνεται ότι στην πρώτη περίπτωση (νήσος) το Serpent δικαιούται, κατά την Σύμβαση ΔΘ, πλήρη δικαιώματα όσον αφορά στις θαλάσσιες ζώνες που προβλέπει η σύμβαση [27], ενώ στη δεύτερη (βράχος) δικαιούται μόνον αιγιαλίτιδα ζώνη. Από την απόφαση, ωστόσο, του Δικαστηρίου η οποία αναγνώρισε μόνον δικαιώματα χωρικών υδάτων τεκμαίρεται ότι το Serpent αντιμετωπίσθηκε ως βράχος, γεγονός που δικαίωσε κατά πολύ την θέση της Ρουμανίας, η οποία κέρδισε το 79,3% της διεκδικουμένης από αυτήν υφαλοκρηπίδας (βλ. χάρτη 4) [28].

Χάρτης 3: Η διένεξη μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Πηγή: Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania Vs Ukraine), ICJ, Reports of Judgments, 3 Feb 2009, p. 69.
Η απόφαση του Δικαστηρίου προσέλκυσε το ενδιαφέρον των ελληνικών ΜΜΕ λόγω ακριβώς των πολλών ομοιοτήτων που παρουσιάζει η περίπτωση της διαφοράς Ουκρανίας – Ρουμανίας για το Serpent με την αντίστοιχη περίπτωση της διαφοράς Ελλάδας – Τουρκίας για τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους για τα οποία η Τουρκία –όπως και η Ρουμανία για το Serpent– δεν αναγνωρίζει δικαιώματα υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ. Ωστόσο, θεωρούμε ότι αυτός ο παραλληλισμός παρουσιάζει σημαντικές δυσχέρειες. Πρώτον, διότι, το μικρό μέγεθος του Serpent σε συνδυασμό με το γεγονός ότι κατοικείται από πολύ μικρό αριθμό κατοίκων ενώ ήταν ακατοίκητο για πολλά έτη, αποδυναμώνει την απόφαση του Δικαστηρίου στο μέτρο που το Αιγαίο Πέλαγος βρίσκεται υψηλός αριθμός νήσων, κατά πολύ μεγαλύτερου μεγέθους, κατοικούμενων επί το πλείστον από μεγάλο αριθμό κατοίκων [29]. Σημείο που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο είναι ότι το Δικαστήριο δεν συνέδεσε την απόφασή του με το νομικό χαρακτήρα της Μ. Θάλασσας, ότι δηλαδή αποτελεί κατά τη Σύμβαση ΔΘ ημίκλειστη θάλασσα, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα κατά κάποιο τρόπο δεδικασμένο και για την ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο Πέλαγος το οποίο αποτελεί επίσης ημίκλειστη θάλασσα. Όμως, το Δικαστήριο δεν παρέκλινε από τη Σύμβαση ΔΘ η οποία αντιμετωπίζει τις ημίκλειστες χωρίς καμία διάκριση όσον αφορά στα θέματα οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών.

Χάρτης 4: Η τελική οριοθέτηση μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Πηγή: Infognomon, Web forum for issues related to international relations, foreign and defence policy, ICJ Decision for the Maritime Delimitation Ukraine and Romania, διαθέσιμο στο http://infognomonpolitics.blogspot.com/2009/02/blog-post_9036.html, Ιούνιος 2013.
Το γεγονός, πάντως, ότι το Δικαστήριο αναγνώρισε χωρικά ύδατα 12 ναυτικών μιλίων στο μικροσκοπικό Serpent σε συνδυασμό με τον μικρό πληθυσμό του, προσφέρει μια κατά κάποιο τρόπο μικρή ικανοποίηση. Όχι μεγάλη ικανοποίηση γιατί εφόσον υπάρχουν κάτοικοι στο Serpent oι οποίοι μένουν σε αυτό για πολλά χρόνια, τότε σύμφωνα με την Σύμβαση ΔΘ (άρθρο 121) το Serpent αποδεικνύει στην πράξη ότι μπορεί να συντηρήσει ανθρώπινο πληθυσμό, άρα είναι νησί και κατ΄ αποτέλεσμα δικαιούται υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Και είναι εξάλλου ακριβώς ο λόγος που το Δικαστήριο δεν προχώρησε στον χαρακτηρισμό του Serpent ως βράχο ή νησί. Και τούτο διότι, εφόσον το χαρακτήριζε νησί θα έπρεπε να του αναγνωριστούν δικαιώματα οικονομικών ζωνών. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορούσε να το χαρακτηρίσει και βράχο εφόσον πάνω σε αυτό διαμένει επί σειρά ετών ανθρώπινος πληθυσμός. Έτσι, δεν προχώρησε στον χαρακτηρισμό του και αναγνώρισε σε αυτό μόνον δικαιώματα βράχου (δηλαδή χωρικά ύδατα). Διαφορετική είναι βεβαίως η θέση των ελληνικών νησιών του Αιγαίου Αρχιπελάγους και λόγω ακριβώς της αρχιπελαγικής δομής του, το οποίο μολονότι δεν είναι αρχιπέλαγος με την έννοια της Σύμβασης ΔΘ, η αρχιπελαγική δομή του αποτελεί μια πραγματικότητα η οποία θα πρέπει να ληφθεί υπόψη σε μια οριοθέτηση που θέλει να έχει κάποιο δίκαιο χαρακτήρα υπέρ του παρακτίου κράτους που διαθέτει αυτό το αρχιπέλαγος. Αυτή η αρχιπελαγική δομή δεν μπορεί να μην ληφθεί υπόψη σε περίπτωση οριοθέτησης, εφόσον η ύπαρξή της διασφαλίζει την πολιτική και οικονομική ενότητα του νησιωτικού με τον ηπειρωτικό χώρο. Και εφόσον υπάρξει περίπτωση αμφιβολίας, αυτή θα πρέπει να λειτουργήσει υπέρ της ενότητας του αρχιπελάγους και κατά της διάσπασής του. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ως ειδική περίσταση η οποία έχει φυσικό χαρακτήρα [30].

Η Τουρκία επιχείρησε να διακηρύξει ΑΟΖ και στην Μεσόγειο, στην οποία έχει καθιερώσει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. (βλ. χάρτες 5 και 6). Κατά τον τρόπο αυτό, αδιαφορώντας για τις προβλέψεις του ΔΘ, επιθυμεί να αποκόψει την ΑΟΖ των ελληνικών νήσων του ΝΑ Αιγαίου και την σύνδεση αυτής με την Κυπριακή ΑΟΖ. Επιπλέον, η Τουρκία προχώρησε σε διατύπωση απειλών σε βάρος της Κύπρου εφόσον η τελευταία προχωρούσε σε διακήρυξη ΑΟΖ. Όμως, η αγνόηση των απειλών της Άγκυρας από την Κύπρο και η διακήρυξη ΑΟΖ για την οριοθέτηση της οποίας προχώρησε στη σύναψη συμφωνιών οριοθέτησης με την Αίγυπτο, τον Λίβανο και το Ισραήλ - κάτι που η Ελλάδα με τα κράτη της περιφέρειάς της, Αίγυπτο, Λιβύη και Αλβανία πλην Ιταλίας δεν έχει ακόμη κάνει -, απέτρεψε την Τουρκία να προβεί σε αντίστοιχη ενέργεια. Υπέρ των συμφωνιών συγκατατέθηκε και η ΕΕ η οποία στην Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ επανέλαβε το δικαίωμα όλων των κρατών-μελών για άσκηση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των ΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Σημειώνεται ότι η Κύπρος, την οποία η Τουρκία πεισματικά δεν αναγνωρίζει, είναι διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, το μόνο νόμιμο κράτος στην Κύπρο, το οποίο εκπροσωπεί όχι μόνο τον κυπριακό λαό, αλλά και τους ίδιους τους Τουρκοκύπριους. Η Τουρκία, όπως άλλωστε προβλέπεται στην Δήλωση του Συμβουλίου της ΕΕ του Σεπτεμβρίου του 2005, όχι μόνο δεν δικαιούται να αμφισβητεί την ως άνω συμφωνία αλλά αντίθετα έχει την υποχρέωση να προχωρήσει στην αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, κάτι που απαιτεί εξάλλου η ενταξιακή πορείας της. Η ολοκλήρωση των συμφωνιών και η οριοθέτηση της ΑΟΖ της θαλάσσιας περιοχής της Κύπρου σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο είναι αναγκαία για την ενεργοποίηση των συμφωνιών Κύπρου –Αιγύπτου και Κύπρου– Λιβάνου λόγω των επικαλυπτομένων ΑΟΖ στην περιοχή. Υπέρ αυτών των περιφερειακών συμφωνιών θα λειτουργήσει και η προσχώρηση της Συρίας και του Ισραήλ στη Σύμβαση ΔΘ.

Χάρτης 5: Τα όρια της Τουρκικής ΑΟΖ στο Αιγαίο και την Μαύρη Θάλασσα σύμφωνα με το ΔΘ. Πηγή: www.seaaroundus.org, Απρίλιος 2011.
Χάρτης 6: Η τουρκική άποψη για την ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου. Πηγή: www.tudav.org (Turkish Marine Research Foundation), Ιούλιος 2013.
Συνοπτικά, οι θέσεις των δύο χωρών σχετικά με το ζήτημα οριοθέτησης της Υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ τους θα μπορούσαν να αποτυπωθούν ως εξής:

Για την Ελλάδα, το Διεθνές Δίκαιο, και ειδικότερα η Σύμβαση της Γενεύης για την Υφαλοκρηπίδα (1958), όπως και η μεταγενέστερη Σύμβαση ΔΘ, προσδίδει στα νησιά το δικαίωμα να ασκήσουν πλήρη δικαιοδοσία στην υφαλοκρηπίδα τους (βλ. σχήμα 7) [31]. Σύμφωνα με την Τουρκία, τα ελληνικά νησιά δεν έχουν δικαίωμα να ασκήσουν πλήρη δικαιοδοσία στην υφαλοκρηπίδα επειδή επικάθηνται στην «τουρκική υφαλοκρηπίδα». Μάλιστα επιχειρώντας να ενισχύσει την άποψή της περί «φυσικής προέκτασης» (natural prolongation) της ηπειρωτικής τουρκικής υφαλοκρηπίδας μέχρι την μέση του βυθού του Αιγαίου Πελάγους, φθάνει να υποστηρίζει το παντελώς ανυπόστατο νομικά επιχείρημα ότι τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου επικάθηνται επί αυτής ((υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας και βλ. χάρτη 7). Η εν λόγω τουρκική άποψη βασίζεται στο «γεωλογικό κριτήριο» ορισμού της νομικής υφαλοκρηπίδας της Σύμβασης ΔΘ για τις περιπτώσεις οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας πέραν των 200 ν.μ. Συνεπώς για τον προσδιορισμό της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου όπου οι αποστάσεις μεταξύ των αντικείμενων ή παρακειμένων ακτών Ελλάδος και Τουρκίας δεν υπερβαίνουν το όριο των 200 ν.μ., το γεωλογικό κριτήριο δεν υφίσταται νομικά.

Αντίθετα, η αρχιπελαγική μορφή του Αιγαίου ενισχύει την ελληνική άποψη για οριοθέτηση με βάση την αρχή της μέσης γραμμής/ίσης απόστασης ανάμεσα στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου και την τουρκική ακτή. Ας τονισθεί ότι αν και το Αιγαίο δεν συνιστά νομικά αρχιπέλαγος σύμφωνα με τον ορισμό της Σύμβασης ΔΘ, εντούτοις το αρχιπελαγικό σχήμα του Αιγαίου είναι μια πραγματικότητα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη υπέρ του παράκτιου κράτους στο οποίο ανήκει αυτό το «αρχιπέλαγος» κατά την οριοθέτηση, εφόσον αυτή η αρχιπελαγική μορφή διασφαλίζει την πολιτική και οικονομική ενότητα ηπειρωτικής χώρας και νησιωτικού χώρου. Ενός νησιωτικού χώρου που βρίσκεται σε πολύ κοντινή απόσταση με τις ηπειρωτικές ακτές με υψηλή γεωγραφική πυκνότητα, η οποία δεν επιτρέπει την δημιουργία ενδιάμεσων θαλασσίων κενών με την ηπειρωτική χώρα [32].

Χάρτης 7: Η τουρκική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου σύμφωνα με την Τουρκική άποψη (διακεκομμένη γραμμή) και σύμφωνα με την ελληνική άποψη (πορτοκαλί χρώμα). Πηγή : Ελληνική Υδρογραφική Υπηρεσία, Ιούλιος 2013.
AΙΓΙΑΛΙΤΙΔΑ ΖΩΝΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΕΡΙ «ΓΚΡΙΖΩΝ ΖΩΝΩΝ»

Η ελληνική αιγιαλίτιδα ζώνη έχει εύρος 6 ν.μ. από την φυσική ακτογραμμή. Συνδέεται με την αιγιαλίτιδα ζώνη ο Αναγκαστικός Νόμος (Α.Ν.) 230/1936 «Περί καθορισμού Αιγιαλίτιδος Ζώνης της Ελλάδας» [33]. Κατά τις σχετικές διατάξεις του νόμου εξαίρεση αποτελεί το Προεδρικό Διάταγμα του 1931 [34] περί του καθορισμού του εύρους του εναέριου χώρου για τις ανάγκες της Αεροπορίας και Αστυνομίας στα 10 ν.μ. (αρ.2, Ν.5017/31). Το εν λόγω ΠΔ, δηλαδή, αναφέρεται σε ειδική περίπτωση και συγκεκριμένη λειτουργία (αεροπορία και αστυνομία αυτής) σε μια ζώνη που εκτείνεται μέχρι 10 ν.μ. από τις ακτές (εναέριος χώρος) [35].

Περαιτέρω, η πρόβλεψη περί 6 ν.μ. της ελληνικής Αιγιαλίτιδας Ζώνης επαναλαμβάνεται και ορίζεται πλέον ρητώς στο Άρθρο 139 του Κώδικα Δημοσίου Ναυτικού Δικαίου [36]. Ωστόσο, η Σύμβαση ΔΘ δίνει δυνατότητα για επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ν.μ., με την Τουρκία να χαρακτηρίζει μια τέτοια επέκταση ως αφορμή πολέμου ανάμεσα στις δύο χώρες (casus belli) (βλ. χάρτη 8) [37].

Χάρτης 8: Ελληνική Αιγιαλίτιδα Ζώνη 6 νμ, Εναέριος Χώρος 10 νμ και επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης στα 12 νμ. Πηγή: Εθνική Υδρογραφική Υπηρεσία, Ιούλιος 2013.
Επιπρόσθετα, η τουρκική διπλωματία από τα μέσα της δεκαετίας του '90, επιχειρεί επανερμηνεία των διεθνών συνθηκών και αναπτύσσει την καινοφανή θεωρία «περί γκρίζων ζωνών στο Αιγαίο» στην βάση της οποίας αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε αριθμό νήσων, νησίδων και βραχονησίδων. Κατά την τουρκική ερμηνεία η ελληνική κυριαρχία εκτείνεται μόνο σε εκείνα τα νησιά του Αιγαίου τα οποία αναφέρονται ρητά (ονομαστικά) στις συνθήκες παραχώρησης των νησιών στην Ελλάδα. Οι τουρκικοί ισχυρισμοί οδήγησαν σε θερμό επεισόδιο ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία τον Ιανουάριο του 1996, με αντικείμενο την κυριαρχία επί των ελληνικών βραχονησίδων Ίμια ανατολικά της νήσου Καλύμνου. Το επεισόδιο άρχισε στις 26 Δεκεμβρίου 1995 όταν τουρκικό πλοίο προσάραξε σε νησίδα των Ίμια. Τότε, ο πλοίαρχος αρνήθηκε πεισματικά βοήθεια από τις ελληνικές Αρχές προφασιζόμενος ότι ευρίσκεται μέσα σε τουρκικά χωρικά ύδατα. Τελικά, δέχθηκε την ρυμούλκησή του από ελληνικό ρυμουλκό στην Τουρκία. Στις 27 Ιανουαρίου 1996, τούρκοι δημοσιογράφοι της Hurriyet κατέβασαν την ελληνική σημαία από τα Ίμια και ύψωσαν την τουρκική. Η Ελλάδα ύψωσε ξανά την ελληνική σημαία και ακολούθως τουρκικά πολεμικά πλοία προσέγγισαν στην περιοχή. Η Τουρκία προχώρησε στην γρήγορη κλιμάκωση του επεισοδίου όταν αποβίβασε στρατιώτες στη δεύτερη από τις νησίδες. Με την ταυτόχρονη αποχώρηση των δυνάμεων η κρίση αποκλιμακώθηκε.

Η ελληνική κυριαρχία επί των Ιμίων προκύπτει σαφώς από διεθνή συμβατικά κείμενα, δηλαδή την Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, την Συνθήκη των Παρισίων του 1947 και τις ιταλο-τουρκικές συμφωνίες του 1932 καθώς και το συμπληρωματικό αυτής Πρωτοκόλλου της 28ης Δεκεμβρίου 1932, σύμφωνα με τα οποία οριοθετήθηκε η αιγιαλίτιδα ζώνη ανάμεσα στην μικρασιατική ακτή και τα Δωδεκάνησα. Σημειώνεται ότι τα Ίμια περιήλθαν στην Ιταλία με την Συνθήκη της Λωζάννης, κάτι που απλώς επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι στο σημείο 30 του συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου αναφέρονται ως ένα από τα σημεία ιταλικής κυριαρχίας από τα οποία θα υπολογίζεται η μέση γραμμή για τον διαχωρισμό των χωρικών υδάτων μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας. Πράγματι, με βάση την Συνθήκη της Λωζάννης [38] τα Ίμια και τα Δωδεκάνησα περιήλθαν στην Ιταλία. Ενώ, κατά τα άρθρα 12 και 16 η Τουρκία παραιτείται όλων των δικαιωμάτων της πάνω σε νησιά που βρίσκονται πέραν των 3 μιλίων από την μικρασιατική ακτή, εκτός από την Ίμβρο, Τένεδο και τις Λαγούσες. Άρα παραιτήθηκε από κάθε δικαίωμα ακόμη και πάνω στα Ίμια εφόσον αυτά βρίσκονται σε απόσταση 3,7 μιλίων από τις τουρκικές ακτές. Και είναι ακριβώς ο λόγος που ουδέποτε τέθηκε θέμα ανάγκης ονομαστικής αναφοράς σε όλα τα νησιά και τις νησίδες του Αιγαίου [39]. Ακόμη, με βάση την Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947) [40], η κυριαρχία στα Δωδεκάνησα (άρα και στα Ίμια) περιήλθε από την Ιταλία στην Ελλάδα. Είναι χαρακτηριστικός, εξάλλου, ο τουρκικός χάρτης που επιβεβαιώνει ακριβώς τα προαναφερθέντα, προ της κρίσης των Ιμίων του 1996 (χάρτης 9).

Χάρτης 9: Επίσημος τουρκικός χάρτης έκδοσης 1953 του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών,
όπου οι νησίδες Ίμια εμφανίζονται εντός της ελληνικής επικράτειας. Πηγή: Γρ. Τζανέτος, Η Ευρωπαϊκή Διάσταση των Ελληνοτουρκικών Σχέσεων στο Αιγαίο και η Γεωπολιτική Στρατηγική της Δύσης, Σιδέρης, Αθήνα, 2007, Παράρτημα Χαρτών.
Προβλήματα, όμως, έχει αντιμετωπίσει η Ελλάδα λόγω της Τουρκίας και στην περιοχή του FIR Αθηνών, η οποία προσδιορίζεται από τα δύο σχέδια του ICAO που αφορούν στην ρύθμιση όλων των FIR των ευρωπαϊκών κρατών που είναι μέλη του[41]. Το FIR Αθηνών εκτείνεται από τον εναέριο χώρο του Ιονίου Πελάγους μέχρι την ανατολική γραμμή στο Αιγαίου η οποία συμπίπτει με την γραμμή της αιγιαλίτιδας ζώνης της Τουρκίας.

Ο ορισμός και η οριοθέτηση της Περιοχής Πληροφοριών Πτήσεων ανάγεται στην Σύμβαση του Σικάγου (1944) «περί διεθνούς πολιτικής αεροπορίας» η οποία αποτελεί το παγκόσμια αποδεκτό νομικό κείμενο για την διεθνή εναέρια κυκλοφορία και στον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (International Civil Aviation Organization, ICAO) ο οποίος συστάθηκε το 1947. Ο ICAO οριοθετώντας γεωγραφικά την υδρόγειο προσδιόρισε τις περιοχές FIR προκειμένου να διασφαλίσει τον αποτελεσματικό έλεγχο και την ασφάλεια των πτήσεων της πολιτικής αεροπορίας. Στην περιοχή FIR τα κράτη δεν ασκούν πλήρη και αποτελεσματική κυριαρχία, όπως ακριβώς συμβαίνει στον εθνικό εναέριο χώρο [42]. Από την άλλη, όμως, πλευρά, εντός της περιοχής FIR τα κράτη ασκούν συγκεκριμένες δικαιοδοσίες οι οποίες προσδιορίζονται σαφώς από μια σειρά άρθρων τα οποία αφορούν στην ρύθμιση και τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας, τον καθορισμό αεροδιαδρόμων, των πυλών εισόδου και εξόδου από τον εθνικό εναέριο χώρο και των διαδρόμων που άπτονται θεμάτων ασφαλείας ή άλλων συναφών θεμάτων [43]. Εξαιρετικής σημασίας είναι η απαίτηση για υποβολή σχεδίου πτήσης [44] υπό την έννοια ότι συνιστά αναγκαίο όρο για την υπαγωγή αεροσκάφους αλλοδαπής εθνικότητας στον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας των εθνικών αρχών [45]. Η ίδια σύμβαση προβλέπει για τα κράτη το δικαίωμα έκδοσης νομοθετικών και διοικητικών πράξεων που αφορούν ακριβώς στην υλοποίηση των προαναφερθέντων κυριαρχικών δικαιωμάτων [46]. Αρμόδια για τον έλεγχο, την ασφάλεια και την διευκόλυνση της εναέριας κυκλοφορίας είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), στην οποία ο ICAO έχει αναθέσει την θέσπιση των σχετικών κανόνων τους οποίους περιλαμβάνει η Αεροναυτική Έκδοση Πληροφοριών (Aeronautical Information Publication, AIP) καθώς επίσης και των Αγγελιών Ασφαλείας (Notice to Airmen, NOTAM).

Τούτο επιβεβαιώνεται και από δύο άλλα συμβατικά κείμενα: Την Σύμβαση των Ανοικτών Θαλασσών που υιοθετήθηκε στις 29 Απριλίου 1958 στην Γενεύη και την Σύμβαση ΔΘ. Σύμφωνα με το άρθρο 2 της πρώτης και το άρθρο 87 παρ.1(β) της δεύτερης σύμβασης, η ελευθερία υπερπτήσης αποτελεί μια από τις ελευθερίες που αναγνωρίζονται για όλα τα κράτη πάνω από την ανοικτή θάλασσα, υπό τον όρο, ωστόσο, ότι τηρούνται οι διεθνείς αεροναυτικοί κανονισμοί για την εφαρμογή των οποίων είναι υπεύθυνα τα παράκτια κράτη όσον αφορά στις περιοχές FIR [47].

Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η Τουρκία μέχρι το 1974 (χρονιά που εισέβαλε στη Κύπρο) ουδέποτε έθεσε θέμα μη αναγνώρισης του ελληνικού FIR, το οποίο ίσχυσε για 22 συναπτά έτη με αδιατάρακτο καθεστώς. Όμως, στις 6 Αυγούστου 1974, και μέσα στο πλαίσιο των ευρύτερων επεκτατικών βλέψεών της για την διχοτόμηση του Αιγαίου, εξέδωσε τη NOTAM 714 με την οποία επεξέτεινε μονομερώς τα δυτικά όρια του FIR Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα με το τελευταίο, εισήλθε εντός του FIR Αθηνών και περιέλαβε ένα μεγάλο αριθμό ελληνικών νήσων στον εναέριο χώρο των οποίων ανέλαβε την ευθύνη του ελέγχου και της ασφάλειας των πτήσεων [48]. Η Ελλάδα άμεσα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1974, εξέδωσε τη ΝΟΤΑΜ 1157 η οποία χαρακτήριζε όλο το Αιγαίο Πέλαγος ως επικίνδυνη περιοχή για την ασφάλεια των πτήσεων. Η Τουρκία ήλθε σε δύσκολη θέση και αναγκάστηκε να ακυρώσει τη ΝΟΤΑΜ 714 [49]. Ακολούθως, η Ελλάδα στις 23 Φεβρουαρίου 1980 προχώρησε στην ακύρωση της ελληνικής ΝΟΤΑΜ 1157. Και πάλι η Τουρκία επανήλθε με την δημιουργία προβλημάτων στην υποβολή Σχεδίων Πτήσεων για τα στρατιωτικά αεροσκάφη στην λογική ότι οι κανόνες του ICAO αφορούν αποκλειστικά στην πολιτική αεροπορία, ενώ το FIR Αθηνών θα πρέπει να συμπίπτει ακριβώς με τα όρια του εθνικού εναέριου χώρου της Ελλάδας. Πολιτική η οποία, πέραν του γεγονότος ότι αντιτίθεται στο διεθνές δίκαιο (Σύμβαση του Σικάγου και ΙCAO), εγκυμονεί κινδύνους και δημιουργεί προβλήματα στην διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας εντός του FIR Aθηνών.

Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι στην Τρίτη Συνδιάσκεψη για το Δίκαιο της Θάλασσας η Τουρκία επέδειξε μεγάλη αδιαφορία για το διεθνές δίκαιο και μια αυτοκρατορική προσέγγιση στις επιδιώξεις της. Στο τέλος καταψήφισε την Σύμβαση ΔΘ. Πρέπει, όμως, να σημειωθεί εδώ το εξής: Η Σύμβαση ΔΘ δεν είναι οποιοδήποτε συμβατικό κείμενο. Είναι ένα κείμενο το οποίο έγινε αποδεκτό από το σύνολο της διεθνούς κοινότητας με ελάχιστες πλέον εξαιρέσεις, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου του έχει ήδη καταστεί μέρος του εθιμικού δικαίου. Επομένως η άρνηση της Τουρκίας να αποδεχθεί τις ρυθμίσεις του ισοδυναμεί ουσιαστικά με άρνησή της να αποδεχθεί ισχύον διεθνές δίκαιο.

Από την άλλη, η διαφορετική αντιμετώπιση από πλευράς Τουρκίας του νομικού status quo αναφορικά με τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών ανάμεσα σε Αιγαίο και Μαύρη Θάλασσα δεν είναι παράνομη με όρους διεθνούς δικαίου. Όμως, είναι απόλυτα βέβαιο ότι τέτοιες πολιτικές οι οποίες συνίστανται σε ευκαιριακή ερμηνεία και εφαρμογή διατάξεων μιας σύμβασης παγκοσμίου χαρακτήρα, όπως είναι η Σύμβαση ΔΘ κάθε άλλο παρά μπορούν να συμβάλλουν στην οικοδόμηση ενός ειρηνικού περιβάλλοντος και ενός περιβάλλοντος συνεργασίας και ασφάλειας στην περιοχή [50]. Πολύ περισσότερο που οι περισσότερες ρυθμίσεις της Σύμβασης ΔΘ έχουν θεσπισθεί σε μορφή package deal, δηλαδή σε βάση «δούναι και λαβείν», που σημαίνει ότι ή αποδέχεσαι όλες τις ρυθμίσεις της σύμβασης ως «πακέτο» ή συνολικά τις απορρίπτεις. Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό εάν υποτεθεί ότι ένας αριθμός κρατών που δεν είχε προσχωρήσει στη Σύμβαση ΔΘ έκανε επιλεκτική χρήση των ευνοϊκών διατάξεών της, δηλαδή των σημαντικότερων καρπών αυτής, αγνοώντας τις υποχρεώσεις που ακολουθούν αυτούς τους καρπούς. Θα επικρατούσε αυτόματα μια χαοτική κατάσταση, όχι σε διμερές, αλλά σε παγκόσμιο, πλέον, επίπεδο. Και τούτο είναι άκρως επικίνδυνο για την διεθνή ασφάλεια που, μαζί με την εθνική αξιοπρέπεια, είναι και τα ζητούμενα. Παρά ταύτα, η Άγκυρα ανερυθρίαστα απειλεί με πόλεμο την Ελλάδα εφόσον προχωρήσει σε επέκταση χωρικών υδάτων ή ΑΟΖ στο Αιγαίο Πέλαγος σύμφωνα με την Σύμβαση ΔΘ, παραβλέποντας σκόπιμα το γεγονός ότι το Αιγαίο Πέλαγος είναι ημίκλειστη θάλασσα, αντίστοιχη της Μαύρης Θάλασσας (βλ. χάρτης 10). Και τούτο παρά το γεγονός ότι η Τουρκία εφαρμόζει κανονικά την Σύμβαση ΔΘ στην Μαύρη Θάλασσα μπροστά στην Σοβιετική Ένωση και πολύ ορθά, εφόσον η Σύμβαση ΔΘ δεν διαφοροποιεί τις ημίκλειστες θάλασσες από τις λοιπές θάλασσες, με εξαίρεση τα θέματα της προστασίας περιβάλλοντος, όπου και ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 123 της Σύμβασης ΔΘ. Το αρνείται, όμως, για το Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου.

Χάρτης 10: Τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στην Αν. Μεσόγειο σύμφωνα με το ΔΘ Πηγή: Sea Around Us Project, Νοέμβριος 2011.
Εντούτοις, η από ελληνικής πλευράς επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο Πέλαγος, παράλληλα με την διακήρυξη ΑΟΖ στην ίδια περιοχή, στην οποία η Ιταλία και η Αλβανία έχουν προχωρήσει σε αυτές τις ρυθμίσεις, θα ήταν ένα καλό πρώτο βήμα στην κατεύθυνση της ενεργοποίησης των διατάξεων της Σύμβασης ΔΘ υπέρ των ελληνικών συμφερόντων. Υπό το ίδιο πρίσμα, θα πρέπει σοβαρά να εξετασθεί η απόφαση της Ελλάδας να συναινεί στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ, χωρίς συγκεκριμένους όρους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη που διατυπώνεται σχετικά από τον Παναγιώτη Κονδύλη: «η ΕΕ, μη μπορώντας να δώσει στην Τουρκία όλα όσα επιθυμεί, θα επιδιώκει να την κατευνάσει με ελληνικό άξονα, πιέζοντας δηλαδή την Ελλάδα να δεχθεί τις τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο και την Κύπρο. Αν αυτό πράγματι συμβεί, όπως φοβούμαι εντονότατα, τότε θα δούμε μια ακόμα από τις τραγικές εκείνες ειρωνείες, τις οποίες τόσο συνηθίζει η Ιστορία. Ενώ, δηλαδή, η Ελλάδα προσανατολίστηκε ψυχή τε και σώματι στην Ευρώπη για να διασφαλισθεί από τον τουρκικό κίνδυνο, ακριβώς ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της θα μεταβληθεί σε όργανο de facto μετατροπής της σε δορυφόρο της Τουρκίας» [51].

Άρα, οι προσδοκίες της Ελλάδας από την ΕΕ, αλλά και το ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να ξεπερνούν την πραγματικότητα, καλύπτοντας ανασφάλειες που η Ελλάδα θα πρέπει να καλύψει μόνη της αναλαμβάνοντας αυτόνομα την ευθύνη της εξωτερικής της πολιτικής. Η Ελλάδα θα πρέπει να πιστέψει στον εαυτό της και να διεκδικήσει αυτά που δικαιούται, τα οποία κανένας δεν θα της παραχωρήσει με δική του πρωτοβουλία. Η ζωή έχει αποδείξει με σκληρό ή ρεαλιστικό τρόπο ότι τελικά στην ζωή δεν παίρνεις αυτά που δικαιούσαι αλλά αυτά που διεκδικείς. Και για να κερδίσει η Ελλάδα τα δικαιούμενα από το διεθνές δίκαιο πρέπει πρώτα να τα διεκδικήσει. Η Ελλάδα επιβάλλεται να εκμεταλλευτεί όλες τις δυνατότητες που τις παρέχει το διεθνές δίκαιο και να μην απεμπολήσει καμία. Μια τέτοια απώλεια θα μπορούσε να γίνει αντιληπτή μόνο στο πλαίσιο συνθήκης ειρήνης η οποία επισφράγισε προηγηθείσα πολεμική σύρραξη και μεγάλη ήττα της Ελλάδας από την Τουρκία. Τούτο, όμως, δεν έχει συμβεί. Το μόνο που έχει συμβεί είναι οι απειλές της Άγκυρας. Και δεν μπορεί αυτές οι απειλές να επιφέρουν de facto εδαφικά αποτελέσματα σε βάρος της Ελλάδας, αποτελέσματα ήττας από πολεμική σύρραξη.

Είναι τραγική ειρωνεία το μικροσκοπικό Serpent να απολαμβάνει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ναυτικών μιλίων και τα νησιά του Αιγαίου, με πολλαπλάσια έκταση, πολλαπλάσιο ελληνικό πληθυσμό που κατοικεί σε αυτά από αρχαιοτάτων χρόνων, να διατηρούν ακόμη την φτωχή και περιορισμένη σε έκταση αιγιαλίτιδα ζώνη 6 ναυτικών μιλίων, όπως εξάλλου και ο ελληνικός ηπειρωτικός κορμός. Η Ουκρανία διεκδίκησε για το Serpent ό,τι περισσότερο δικαιούτο στο πλαίσιο της Σύμβασης ΔΘ: ΑΟΖ και αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. και πέτυχε για το μικροσκοπικό νησί της αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ν.μ. Η Ελλάδα με σύνδρομα εσωστρέφειας, ανασφάλειας και εδαφικής επιβίωσης, δεν διεκδικεί απολύτως τίποτε. Στο τέλος, τι θα λάβει; Τίποτε.

* Το δοκίμιο αυτό έχει δημοσιευθεί στο τεύχος αριθ. 33 του Foreign Affairs The Hellenic Edition, (Απρίλιος - Μάιος 2015).

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

[1] Βλ. Ε. Gounari, «The Extension and Delimitation of Sea Areas under the Sovereignty», Sovereign Rights and Jurisdiction of Coastal States, 1985, σελ. 87.
[2] Βλ. D.P. O’Connell, The International Law of the Sea, Vol. I, 1982, σελ. 577.
[3] Βλ. Χ. Ροζάκη, Το Δίκαιο της Θάλασσας και η Διαμόρφωση του από τις Διεκδικήσεις των Παράκτιων Κρατών, Παπαζήσης, Αθήνα, 1976, σελ. 152.
Βλ. Β. Καρακωστάνογλου, «Τα Δικαιώματα του Παρακτίου Κράτους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη: Προκλήσεις και Προοπτικές για το Αιγαίο», από τα Πρακτικά Συμποσίου στην Ρόδο (4 – 6 Νοεμβρίου 1994), με θέμα Το Αιγαίο Πέλαγος και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, 1996, Σάκκουλας, Αθήνα, σελ. 179.
Κ. Ιωάννου & Α. Στρατή, Εισηγήσεις του Δικαίου της Θάλασσας, τ. Α΄, 1996, σελ. 163 επ.
[4] Βλ. The 1982 Law of the Sea Convention. U.N. Doc. A/Conf./62/122, 7 Οκτωβρίου 1982. U.N. Sales NoE. 83 V.5, 1983. Η Ελλάδα κύρωσε την Σύμβαση και την Συμφωνία (για το Μέρος XI, που αφορά στο Διεθνές Βυθό), με τον Ν. 2321/1995 (ΦΕΚ Α΄, 130/23 Ιουνίου 1995).
[5] Βλ. τα άρθρα 56(3), 57 και Μέρος VI που αναφέρεται στην Υφαλοκρηπίδα (κυρίως τα άρθρα 76(1) και 77) της Σύμβασης ΔΘ.
[6] Βλ. άρθρο 56 (1α) Σύμβασης ΔΘ.
[7] Βλ. T. Scovazzi, «Τhe Black Sea Maritime Boundaries», in J.I. Alexander, International Maritime Boundaries, 1993, Vol. V, σελ. 3489-90.
Βλ. επ. του ιδίου «Selected Cases of Delimitation in the Mediterranean and Black Seas», in Instituto Idrografico della Marina, The Legal Aspects of Maritime Boundaries, 35 (2002).
[8] Βλ. Κ. Αρβανιτόπουλου, Ανάλεκτα Διεθνούς Πολιτικής, Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2007, σελ. 211- 9, P. Bovet, P. Rekacewicz, A. Sinai & D. Vidal (συντ. - επιμ.): «L’ Atlas Environnement du Monte Diplomatique», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Απρίλιος 2008, σελ. 19.
[9] Βλ. επ. Ενεργειακή Ασφάλεια: Αγωγός Αερίου South Stream εναντίον Ναμπούκο, στο http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/el/features/setimes/features..., Νοέμβριος 2010.
[10] Βλ. Η. Mackinder, "The Geographical Pivot of History", The Geographical Journal, April 1904. Του ιδίου "The Geographical Pivot of History", in "Democratic Ideals and Reality", Washington, DC: National Defense University Press, 1996, pp. 175–193.
P. Venier "The Geographical Pivot of History and Early 20th Century Geopolitical Culture", Geographical Journal, vol. 170, no 4, December 2004, pp. 330–336.
J. Christopher "Sir Halford Mackinder, Geopolitics, and Policymaking in the 21st Century", Parameters, Summer 2000.
Βλ. N. H. Baynes & H. St. L. B. Moss, Byzantium: An Introduction to East Roman Civilization, Oxford University Press, Oxford
C. A. Mango, Byzantium, Τhe Empire of New Rome, Littlehampton Book Services Ltd, Littlehampton, 1988.
Βλ. επίσης Γ. Πρεβελάκη, Γεωπολιτική της Ελλάδας, Libro, Αθήνα, 1998, σελ. 21-4.
[11] Βλ. εκτενέστερα Π. Σιούσιουρας, Μεγάλες Δυνάμεις, Γεωπολιτική, Παγκόσμια Κυριαρχία, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2014.
Π. Σιούσιουρας & Δ. Δαλακλής, Παγκόσμια Γεωγραφία: Ο Κομβικός Ρόλος της Μεσογείου για την Ενέργεια, τις Μεταφορές και το Θαλάσσιο Περιβάλλον, Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2014.
Π. Σιούσιουρας, Γεωπολιτική και Ζωτικός Χώρος. Η Μικρασιατική Εκστρατεία και ο Ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2013.
[12] Βλ. M. Evans, Relevant Circumstances and Maritime Delimination, Oxford, Clarendon Press, 1989 σε Α. Στρατή, «Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη», στο συλλογικό έργο Το Δίκαιο της Θάλασσας και η Εφαρμογή του στην Ελλάδα, Σιδέρης, Αθήνα, 2004, σελ. 175.
[13] Βλ. άρθρο 83 Σύμβασης ΔΘ.
[14] Βλ. Χ. Ροζάκη, Οι Ελληνοτουρκικές Σχέσεις 1923-1987, «Το Διεθνές Νομικό Καθεστώς του Αιγαίου και η Ελληνοτουρκική Κρίση. Τα Διμερή και τα Διεθνή Θεσμικά Ζητήματα», Γνώση, Αθήνα, 1988, σελ. 326 επ.
[15] Βλ. ILM Vol. XXIV, No 5, September 1985, Β. Καρακωστάνογλου, «Τα Δικαιώματα του Παρακτίου Κράτους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη: Προκλήσεις και Προοπτικές για το Αιγαίο»,στο συλλογικό έργο Το Αιγαίο και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, επιμέλεια Στ. Περράκης, ΕΚΕΜ, Α.Ν. Σάκκουλας, Αθήνα, 1996, σελ. 189-191.
[16] Βλ. Γρ. Τσάλτα, ό.π.
[17] Για τις κλειστές και ημίκλειστες θάλασσες, βλ. άρθρα 122, 123 Σύμβασης ΔΘ.
[18] Βλ. Χ. Ροζάκη, Οι Ελληνοτουρκικές Σχέσεις 1923-1987, ό.π., σελ. 342-3.
[19] Βλ. Κ. Οικονομίδη, «Η Νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας και η Ελλάδα: Τα Υπέρ και τα Κατά», Ελληνικό Ινστιτούτο Αμυντικής και Εξωτερικής Πολιτικής, 1995-6, σελ. 34.
[20] Βλ. Γρ. Τσάλτα, «Το Καθεστώς της Ηπειρωτικής Υφαλοκρηπίδας σύμφωνα με τη Νέα Σύμβαση (1982) για το Διεθνές δίκαιο της Θάλασσας και τα Ελληνικά Συμφέροντα», Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική, τ. 9, Θεσσαλονίκη, 1985, σελ. 201-2.
[21] Βλ. Π. Σιούσιουρας, Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο. Το Δίκαιο Θάλασσας και το Ανθρωπιστικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σιδέρης, Αθήνα, 2014
[22] Βλ. United States Department of State (Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs), Limits in the Seas, No 109, International Maritime Boundaries, Vol. II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1693-1700.
[23] Bλ. και T. C. Kariotis, «A Greek Exclusive Economic Zone in the Aegean Sea», Mediterranean Quarterly, Vol (18)3, 2007, σελ. 70.
[24] Η συμφωνία ισχύει για την Γεωργία, την Ρωσία και την Ουκρανία τα οποία είναι τα διάδοχα κράτη της ΕΣΣΔ.
[25] Η συμφωνία ισχύει για την Γεωργία, την Ρωσία και την Ουκρανία τα οποία είναι τα διάδοχα κράτη της ΕΣΣΔ.
[26] Βλ. International Maritime Boundaries, Vol.II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1701-7.
[27] Βλ. άρθρο 121 της Σύμβασης ΔΘ.
[28] Βλ. International Court of Justice, Maritime Delimitation in the Black Sea (Romania v. Ukraine), No. 2009/9, 3 February 2009.
[29] Ας σημειωθεί ότι η νήσος Καστελόριζο ή Μεγίστη, βρίσκεται 1,25 ναυτικά μίλια από τις νοτιοδυτικές τουρκικές ακτές και 72 ν.μ. ανατολικά της Ρόδου, αποτελώντας το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας. Έχει έκταση 8,9 τ. χλμ., μήκος ακτών 19,5 χλμ. και πληθυσμό 430 ατόμων κατά την επίσημη απογραφή του 2001, που συγκροτούν τον Δήμο Μεγίστης. Βλ. http://wikimediafoundation.org (Καστελόριζο) , Νοέμβριος 2010.
[30] Βλ. Κ. Οικονομίδη, Θέματα Διεθνούς Δικαίου και Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής, Σάκκουλας, Αθήνα, 1999, σελ. 53. Βλ. επ. Εισήγηση του Β. Καρακωστάνογλου στην ημερίδα της Εταιρίας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων για τη μνήμη του μακαριστού καθηγητή Κρ. Ιωάννου.
[31] Συνεπώς, κάθε νησί του Αιγαίου δικαιούται υφαλοκρηπίδας της οποίας τα όρια σε σχέση με την Τουρκία πρέπει να καθορισθούν στην βάση της «μέσης γραμμής». Βλ. Άρθρο 6(2) της Συνθήκης της Γενεύης για την Υφαλοκρηπίδα, 29 Απρ 1958.
[32] Βλ. K. Οικονομίδη, Διεθνές Δίκαιο και Θέματα Ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής, (1999), σελ. 53
[33] Βλ. ΦΕΚ Α΄ 450/1936.
[34] Βλ. ΦΕΚ Α΄ 325/1931.
[35] Η Τουρκία, ενώ μέχρι το 1975 και για 44 συνεχή έτη αναγνώριζε και σεβόταν την ρύθμιση των 10 νμ, έκτοτε προβάλλει αμφισβητήσεις, προβαίνοντας σε συνεχείς παραβιάσεις του Ελληνικού Εναέριου Χώρου. Μάλιστα, σχηματισμοί τουρκικών μαχητικών, όχι μόνο παραβιάζουν το αμφισβητούμενο πλέον από την Τουρκία τμήμα του ελληνικού εναερίου χώρου μεταξύ 10 και 6 νμ, αλλά διεισδύουν σε μεγάλο βάθος και πέραν των 6 νμ, εντός δηλαδή του τμήματος του ελληνικού εναερίου χώρου που η Τουρκία αναγνωρίζει.
[36] Βλ. Ν.Δ. 187/1973 (ΦΕΚ Α΄ 261/1973).
[37] Είναι, δε, χαρακτηριστικό το ψήφισμα που εξέδωσε η Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 8 Ιουνίου 1995, λίγες μέρες μετά την επικύρωση της Σύμβασης ΔΘ από το Ελληνικό Κοινοβούλιο (31-5-95) με το οποίο εκχωρεί στην τουρκική κυβέρνηση όλες τις αρμοδιότητες συμπεριλαμβανομένων και των στρατιωτικών, για την διατήρηση και υπεράσπιση των ζωτικών συμφερόντων της Τουρκίας. Βλ. ακόμη άρθρο 2, Ν.2321/1995 (ΦΕΚ Α΄ 136/1995).
[38] Βλ. άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923.
[39] Επιπλέον, η ελληνική κυριαρχία επί των Ιμίων επιβεβαιώνεται με την Ιταλο-τουρκική Συμφωνία του Ιανουαρίου 1932
[40] Βλ. άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων, 1947.
[41] Βλ. το Σχέδιο των Παρισίων του 1952 και το Σχέδιο της Γενεύης του 1958.
[42] Βλ. άρθρο 1 της Σύμβασης του Σικάγου.
[43] Βλ. άρθρα 9, 10, 11 της Σύμβασης του Σικάγου.
[44] Βλ. άρθρο 3 Παραρτήματος 2 της Σύμβασης.
[45] Βλ Παραρτήματα 2 και 11 της Σύμβασης.
[46] Βλ. Α. Γιόκαρη, «Ο Ελληνικός εναέριος χώρος και το FIR Αθηνών. Οι επιπτώσεις από τη Νέα Σύμβαση των Η.Ε. (1982) για το δίκαιο της θάλασσας», από τα Πρακτικά Συμποσίου στην Ρόδο (4-6 Νοεμβρίου 1994) με θέμα Το Αιγαίο Πέλαγος και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας, 1996, σελ. 67 και Βλ. επ. του ιδίου Οι δικαιοδοσίες του παρακτίου κράτους στον εναέριο χώρο, εθνικό και διεθνή (το διεθνές νομικό καθεστώς των περιοχών FIR), Αθήνα, 1991.
[47] Βλ. Α. Γιόκαρη, ό.π.
[48] Την Σαμοθράκη, την Λήμνο, τη Μυτιλήνη, τον Άγιο Ευστράτιο, τα Ψαρά, τα Αντίψαρα, την Χίο, την Ικαρία και όλη την περιοχή των Δωδεκανήσων.
[49] Την περίοδο 1974 – 1980 τα αεροπλάνα κατευθύνονταν στην Τουρκία είτε μέσω Βουλγαρίας είτε νότιας Μεσογείου, γεγονός που μείωσε δραματικά τον αριθμό πτήσεων προς την Τουρκία επιφέροντας σοβαρά πλήγματα στην οικονομία της.
[50] Βλ. άρθρο 15, Σύμβασης ΔΘ. Βλ. International Maritime Boundaries, Vol. II, Edited by J.I. Charney & L.M. Alexander, Martinus Nijhoff Publishers, 1993, σελ. 1681-1691.
[51] Βλ. Π. Κονδύλη, Θεωρία του Πολέμου, Εκδόσεις Θεμέλιο, Αθήνα, 1998, σσ. 408-9.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc. All rights reserved.
ForeignAffairs


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Γράφει η Δώρα Αντωνίου

Νέα δεδομένα στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, που εξακολουθούν να διανύουν περίοδο παρατεταμένης έντασης, διαμορφώνει η απόφαση του Ταγίπ Ερντογάν για πρόωρες εκλογές στη γείτονα. Η Αθήνα προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει την επίδραση που θα έχει αυτό το νέο στοιχείο και από την πρώτη ανάγνωση προκύπτει μια θετική εκτίμηση, συνοδευόμενη, ωστόσο, από αρκετές αβεβαιότητες.

Το θετικό στοιχείο που εντοπίζει η κυβερνητική ηγεσία είναι η εκτίμηση ότι η διενέργεια εκλογών θα σημάνει το τέλος της τουρκικής προκλητικότητας έναντι της χώρας μας. Ειδικότερα, εκτιμάται ότι η επίμονη ένταση που καλλιεργεί η Αγκυρα στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, εν πολλοίς, εντάσσεται στον προεκλογικό κύκλο, στον οποίο εδώ και καιρό έχει εισέλθει η γείτονα. Μάλιστα, όπως ανέφερε χθες κυβερνητική πηγή, εάν ο κ. Ερντογάν είχε αποφασίσει από καιρό τον χρόνο διενέργειας των εκλογών, αυτό εξηγεί την κλιμάκωση της έντασης που συστηματικά οικοδόμησε η Αγκυρα όλο αυτό το διάστημα. Με βάση αυτό το σκεπτικό, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι η ολοκλήρωση του προεκλογικού κύκλου θα σημάνει και ολοκλήρωση της στρατηγικής έντασης.

Το ζητούμενο, βεβαίως, είναι τι θα γίνει στο μεσοδιάστημα και εκεί η ανησυχία είναι μεγάλη. Αυτό διότι, όπως έχει ήδη φανεί, στο εσωτερικό της Τουρκίας εξελίσσεται –και αναμένεται να ενταθεί τώρα που προκηρύχθηκαν οι εκλογές επισήμως– πλειοδοσία πατριωτικών και εθνικιστικών κορωνών ανάμεσα στην κυβερνητική πλειοψηφία και στα αντιπολιτευόμενα κόμματα. Πλειοδοσία που, όχι λίγες φορές, έχει εκτονωθεί στο μέτωπο του Αιγαίου και των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Είναι εύλογο, λοιπόν, να υπάρχει ανησυχία ότι το αμέσως επόμενο διάστημα είναι αυξημένη η πιθανότητα κλιμάκωσης των εντάσεων. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αποφευχθεί, εκτιμούν κυβερνητικές πηγές, μόνο εάν στην τουρκική προεκλογική περίοδο η συζήτηση στρεφόταν στην εσωτερική ατζέντα της γείτονος, ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν θεωρείται ιδιαίτερα πιθανό. Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς ανέφερε, χθες, (Ρ/Σ 247) την προοπτική πρόωρων εκλογών στην Τουρκία ως έναν από τους παράγοντες που τροφοδοτούν την ένταση.

Πάντως, λίγες μόνο ώρες πριν από την ανακοίνωση της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, η Αγκυρα έδειξε ότι οι διαθέσεις της κάθε άλλο παρά είναι αυτές του κατευνασμού και των χαμηλών τόνων. Ετσι, με αφορμή την έκθεση της Κομισιόν για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, το τουρκικό ΥΠΕΞ επιτέθηκε με σφοδρότητα στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα, αναφέροντας σε ανακοίνωσή του ότι «οι βράχοι των Ιμίων, τα χωρικά τους ύδατα και ο εναέριος χώρος τους είναι αποκλειστικά υπό την τουρκική κυριαρχία».

Απάντηση ΥΠΕΞ για Ιμια

Αμεση ήταν η απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών ότι «το νομικό καθεστώς του Αιγαίου είναι απολύτως κατοχυρωμένο από το διεθνές δίκαιο. Η ελληνική κυριαρχία επί των Ιμίων είναι σαφής και αναμφισβήτητη σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, των ιταλοτουρκικών Συμφωνιών του 1932 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος τοποθετήθηκε από την πλευρά του επισημαίνοντας (ΣΚΑΪ) ότι «η Τουρκία πρέπει να καταλάβει και να μην μπλέκει τη σκιά της με το πραγματικό της μπόι».

Δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο, πάντως, ότι εξακολουθεί να αποτυπώνεται διαφορετική περιγραφή του τι ακριβώς έγινε στη Ρω την περασμένη εβδομάδα, με τις τροχιοδεικτικές βολές από ελληνικής πλευράς. Ο κ. Κοτζιάς, χθες, ανέφερε ότι «πυροβολήθηκε ένας θόρυβος και όχι ένα οπτικά εμφανιζόμενο αντικείμενο. Είπαν ότι άκουγαν θόρυβο. Δεν είπαν ότι είδαν». Από την πλευρά του υπουργείου Εθνικής Αμυνας δίδεται η εκδοχή εμφάνισης τουρκικού ελικοπτέρου στο ακριτικό νησί.

Καθημερινή


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Το Συμβούλιο της Επικρατείας αναμένεται σήμερα να εκδώσει απόφαση για το αν τελικώς η χώρα μας μπορεί να παράσχει άσυλο στους οκτώ Τούρκους στρατιωτικούς, η έκδοση των οποίων αποτελεί μόνιμη και επίμονο αίτημα της Αγκύρας.

Το ανώτατο δικαστήριο της χώρας έχει αναλάβει το βάρος να επιλύσει το θέμα του άσυλου για τους οκτώ, μία και δια παντός, αμετάκλητα, μετά την απόφαση για ένα από αυτούς η οποία αρχικά ήταν θετική για το άσυλο και στη συνέχεια ασκήθηκε έφεση από την κυβέρνηση.

Η απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου αναμένεται με εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς αν η απόφαση είναι θετική, δηλαδή οι δικαστικοί κρίνουν ότι στους οκτώ μπορεί να δοθεί άσυλο, τότε θα πρέπει άμεσα να αφεθούν ελεύθεροι.

Προς το παρόν κρατούνται στο πλαίσιο των διοικητικών διαδικασιών για το άσυλο, κράτηση που δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ξεπεράσει τους 18μήνες. Το 18μηνο της κράτησης των οκτώ λήγει, έτσι κι αλλιώς, στο τέλος Μαΐου με τον υπουργό Δικαιοσύνης Σταύρο Κοντονή να δηλώνει προ ημερών, ότι μετά την εκπνοή του 18μηνου οι οκτώ στο τέλος του επόμενου μήνα θα αφεθούν ελεύθεροι.

Σε περίπτωση κατά την οποία το Συμβούλιο της Επικρατείας κρίνει, ότι δεν πρέπει να τους δοθεί άσυλο, τότε θα πρέπει η ελληνική πολιτεία να δώσει έγγραφα στους οκτώ οι οποίοι θα μένουν στη χώρα μας υπό ειδικό καθεστώς, καθώς το θέμα της έκδοσης τους έχει κλείσει αμετάκλητα μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου.


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου