Top Social Icons

Menu Right

Left Sidebar
Left Sidebar
Featured News
Right Sidebar
Right Sidebar

Η κατηγορια που επιλεξατε...

22 Σεπ 2017


Του Κώστα Ράπτη

Η ιστορία ενίοτε γράφεται και από ατυχήματα. Τέτοια ενδέχεται να αποδειχθεί η περίπτωση του δημοψηφίσματος που προτίθεται να διενεργήσει την Δευτέρα 25 Σεπτεμβρίου η ηγεσία του Ιρακινού Κουρδιστάν με το ερώτημα της ανεξαρτητοποίησης της περιοχής.

Είναι βέβαια αλήθεια, ότι η αυτόνομη κουρδική περιφέρεια του βόρειου Ιράκ (κληροδότημα του πρώτου Πολέμου του Κόλπου) μετρά ζωή δυόμιση δεκαετιών και το πέρασμα στο επόμενο βήμα, αυτό της ανεξαρτησίας, σταδιακά ωριμάζει – ιδίως όσο η εθνική ενότητα του Ιράκ συνεχίζει να αποδυναμώνεται. Την ίδια στιγμή, αντίστοιχα ζητήματα προβάλλει η ανάδυση των αυτόνομων κουρδικών "καντονιών” μέσα από το χάος της βόρειας Συρίας.

Ωστόσο, η ειρωνεία του πράγματος έγκειται στο ότι ο πρόεδρός της αυτόνομης κουρδικής περιφέρειας φαύλο κύκλο αποσταθεροποίησης, πιθανότατα μόνο για λόγους διαπραγμάτευσης με τη Βαγδάτη, έχοντας το βλέμμα κυρίως στραμμένο στα εσωτερικά του προβλήματα. Το δημοψήφισμα δεν έχει δεσμευτικό χαρακτήρα, ώστε να οδηγεί ευθύγραμμα στην δημιουργία κράτους. Είναι όμως ένα καλό πολιτικό όπλων ενόψει των τοπικών εκλογών του 2018, σε ένα τοπίο όπου ο Μπαρζανί έχει υπερβεί τη θητεία του κατά δυόμιση χρόνια, το κοινοβούλιο δεν είχε συνεδριάσει για δύο χρόνια, οι δημόσιοι υπάλληλοι μένουν συχνά απλήρωτοι λόγω της κατάρρευσης των εσόδων από το πετρέλαιο και η νεολαία έχει αρχίσει να αναζητά την τύχη της στη μετανάστευση. Η παραδοσιακή πολιτική βεντέτα του Δημοκρατικού Κόμματος Κουρδιστάν υπό τον Μπαρζανί με την Πατριωτική Ένωση Κουρδιστάν της οικογένειας Ταλαμπανί έχει γίνει πιο περίπλοκη μετά την εμφάνιση του νεότευκτου κινήματος "Γκορράν” (Αλλαγή) που αμφισβητεί τις σταθερές ενός σκηνικού διαφθοράς και αυταρχισμού.

Όπως και αν έχει, οι γειτονικές χώρες δεν μπορούν να μένουν απαθείς απέναντι στην πιθανότητα αλλαγής συνόρων. Αρκεί και μόνο να αναλογισθεί κανείς ότι εκτός των περίπου 7 εκατομμυρίων Κούρδων του Ιράκ, άλλα 7 εκατομμύρια ζουν στο Ιράν, 2 εκατομμύρια στη Συρία και 14 εκατομμύρια στην Τουρκία. Παρά τις πολιτικές και άλλες διαφορές μεταξύ αυτών των πληθυσμών, η δύναμη του παραδείγματος δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Ιδίως όταν την ίδια στιγμή το κουρδικό στοιχείο της βόρειας Συρίας πραγματοποιεί σήμερα Παρασκευή στη "Ροτζάβα” τις πρώτες του εκλογές, σε ένα σαφές μήνυμα προς τη Δαμασκό ότι η επιστροφή στο 2011 δεν είναι νοητή.

Η Τουρκία προφανώς έχει τεθεί σε κατάσταση συναγερμού. Το απειλητικό μήνυμα του Ταγίπ Ερντογάν, έστω και υπαινικτικά διατυπωμένο, ήταν σαφές. "Μην ξεκινάτε μια διαδικασία που θα σας στερήσει κι αυτά που έχετε” δήλωσε από του βήματος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών ο Τούρκος πρόεδρος και κατηγόρησε τον Μπαρζανί ότι "παίζει με τη φωτιά”.

Ο Ερντογάν προανήγγειλε "αποφασιστικές κυρώσεις” από μέρους της Τουρκίας.

Στην πραγματικότητα η στάση της Άγκυρας έναντι του Μπαρζανί μάλλον διακρίνεται από αμηχανία και πάντως οι τόνοι είναι χαμηλότεροι του αναμενόμενου. Ο λόγος για αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι παρά τους φόβους των Τούρκων στρατηγών στις αρχές της δεκαετίας του '90 το ιρακινό Κουρδιστάν αποδείχθηκε αξιόπιστος οικονομικός και πολιτικός εταίρος της Τουρκίας. Η τουρκική επικράτεια υπήρξε η μόνη έξοδος προς τις διεθνείς αγορές για το πετρέλαιο που το Αρμπίλ εμπορευόταν, αγνοώντας τη Βαγδάτη, αλλά και ο Μπαρζανί χρησιμοποιήθηκε από τον Ερντογάν (εμφανίσθηκε κάποτε μέχρι και σε προεκλογική του συγκέντρωση στο Ντιγιάρμπακιρ) ως αντίπαλο δέος στους αριστερούς Κούρδους αυτονομιστές του ΡΚΚ εντός Τουρκίας.

Η Τουρκία επιφυλάσσει διαφορετική αντιμετώπιση στα διαφορετικά τμήματα του κουρδικού στοιχείου, θεωρώντας "τρομοκρατικές οργανώσεις” το ΡΚΚ και το PYD ("θυγατρική” του στη Συρία), αλλά διατηρώντας σχέσεις συνεργασίας λ.χ. με τα παραδοσιακά κουρδικά κόμματα του Ιράκ. Η απουσία συνολικής "κουρδικής πολιτικής” επιδεινώνεται δε από τον συνυπολογισμό εγχώριων, συχνά βραχυπρόθεσμων, σκοπιμοτήτων.

Έτσι, λ.χ. στην παρούσα φάση, ο Ταγίπ Ερντογάν θα πρέπει, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2019, να μην φανεί υπέρμετρα αυστηρός έναντι του Μπαρζανί, αποξενώνοντας την απαραίτητη κουρδική ψήφο, ούτε όμως και ελαστικός, πράγμα που θα ανησυχούσε τους συμμάχους του Τούρκους εθνικιστές.

Οι λοιποί παίκτες

Αλλά και η Σαουδική Αραβία μόλις προχθές επικαλέστηκε την "λογική και την εμπειρία του προέδρου Μπαρζανί, ώστε να μην διεξαχθεί το δημοψήφισμα”. Στην πραγματικότητα όλοι οι διεθνείς και περιφερειακοί παίκτες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, της Ρωσίας και του Ιράν, έχουν απευθύνει παρόμοιες εκκλήσεις. Όλοι πλην ενός: το Ισραήλ του Βενιαμίν Νετανιάχου έχει συνηγορήσει θερμά υπέρ της δημιουργίας στην περιοχή ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους, το οποίο προφανώς θα αποτελεί σφήνα στα πλευρά όλων των περιφερειακών ανταγωνιστών του. Εξ ού και ο αντιπρόεδρος του Ιράκ Νούρι αλ Μάλικι αντέδρασε στην προοπτική διεξαγωγής του κουρδικού δημοψηφίσματαος με την χαρακτηριστική φράση: "Δεν χρειαζόμαστε άλλο ένα Ισραήλ στην περιοχή”.

Οι δυτικές δυνάμεις προτείνουν στον Μπαρζανί την αναβολή του δημοψηφίσματος, έναντι της διεξαγωγής διαλόγου (πλην χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα) με τη Βαγδάτη, έχοντας κατά νού ότι δεν πρέπει να υπάρξουν περισπασμοί στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους που βρίσκεται στην τελική του ευθεία.

Για τον ίδιο λόγο, ωστόσο, η κουρδική πλευρά έχει κάθε λόγο να επείγεται: η κατάρρευση του αυτοανακηρυχθέντος Χαλιφάτου δημιουργεί ένα παράθυρο ευκαιρίας για να καλυφθεί το κενό. Άλλωστε η εμφάνισή του το 2014 και η κατάλυση της κρατικής εξουσίας στο βόρειο Ιράκ έδωσε στην κουρδική περιφέρεια την δυνατότητα να αυξήσει τα εδάφη της κατά 40%, εξασφαλίζοντας μεταξύ άλλων το διαφιλονικούμενο, πολυεθνοτικό Κιρκούκ. Είναι σε τέτοιες περιοχές που σύντομα κινδυνεύει να ξεσπάσει βία, με πρωτοβουλία είτε της Βαγδάτης (που έχει ήδη αποπέμψει τον κυβερνήτη του Κιρκούκ) είτε των Κούρδων "πεσμεργκά” είτε των σιιτών πολιτοφυλάκων που συμμετέχουν στη μάχη κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Πηγή Capital


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Του Ανδρέα Ματζάκου

Τον Μάρτιο του 2015 και μετά από διαπραγματεύσεις που είχαν αρχίσει πολλά χρόνια πριν, μια Συμφωνία Στρατιωτικής Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Κατάρ επικυρώθηκε από την τουρκική εθνοσυνέλευση. Τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους, ο Τούρκος πρεσβευτής στο Κατάρ, περιέγραψε την Συμφωνία σαν μια «συμμαχία για την αντιμετώπιση κοινών εχθρών» ενώ τον Απρίλιο του 2016, οι πρώτοι Τούρκοι στρατιωτικοί άρχισαν προπαρασκευαστικές ενέργειες για την ανάπτυξη στρατιωτικής βάσεως στην Ντόχα.

Όπως είναι γνωστό, στις 5 Ιουνίου του τρέχοντος έτους, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν, διέκοψαν διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ, κατηγορώντας το ότι υποστηρίζει τρομοκρατικές οργανώσεις. Δυο ημέρες μετά, η τουρκική εθνοσυνέλευση, επικύρωσε αυτήν την συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας Τουρκίας-Κατάρ, δίδοντας άδεια για την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στο έδαφος του Κατάρ. Για δε την εξομάλυνση των διακοπεισών διπλωματικών σχέσεων, δόθηκε από την Σαουδική Αραβία στο Κατάρ, μια λίστα με 13 προϋποθέσεις που αυτό θα έπρεπε να εκπληρώσει, μεταξύ των οποίων και το κλείσιμο της τουρκικής βάσεως. Γεννώνται λοιπόν τα ερωτήματα: Τι σημαίνει συνολικά για την τουρκική εξωτερική πολιτική η ανάπτυξη της τουρκικής βάσεως στο Κατάρ; Τι επιδιώκει η Τουρκία με την παρουσία της στο Κατάρ; Επηρεάζονται τα ελληνικά συμφέροντα από αυτήν την κίνηση της Τουρκίας;

Η θέση του άρθρου είναι ότι η ανάπτυξη των τουρκικών στρατευμάτων στο Κατάρ δεν αποτελεί έκπληξη αφού προϋπήρχαν στρατιωτικές συμφωνίες μεταξύ των δυο χωρών που αργά ή γρήγορα θα οδηγούσαν και σε αυτό το βήμα. Με την βάση αυτή, η Τουρκία προβάλλει στρατιωτική ισχύ στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, 100 χρόνια μετά την υποχώρηση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από την περιοχή. Σε συνδυασμό δε και με την παρουσία της σε βόρειο Ιράκ και Σομαλία, μετατρέπεται σταδιακά σε περιφερειακή δύναμη. Στην αρχή του άρθρου, θα παρατεθεί εν συντομία το ιστορικό των στρατιωτικών συμφωνιών μεταξύ των δυο κρατών. Στη συνέχεια θα αναλυθούν οι επιδιώξεις της Τουρκίας με την παρουσία της στο Κατάρ, αλλά και τα οφέλη που προσδοκά ως ανταλλάγματα το Κατάρ. Τέλος, θα προσεγγισθούν οι επιπτώσεις για τα ελληνικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και το άρθρο θα κλείσει με επίλογο.

Ιστορικό  Στρατιωτικών Συμφωνιών μεταξύ Τουρκίας – Κατάρ 

Οι αμυντικές συμφωνίες μεταξύ των δυο χωρών ξεκινούν από το 2007, όταν υπέγραψαν συνεργασία, μεταξύ άλλων και στον τομέα της στρατιωτικής εκπαιδεύσεως. Το 2012, ακολουθεί υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας (MOU) στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Το Κόμμα της Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης του τότε πρωθυπουργού κ. Ερντογκάν, ακολουθώντας πιστά τα όσα όριζε ο κ. Νταβούτογλου στο βιβλίο του «Στρατηγικό Βάθος’’ για την μετατροπή της Τουρκίας σε περιφερειακή δύναμη, ήθελε την ανάπτυξη μιας ισχυρής αμυντικής βιομηχανίας με εξαγωγικό χαρακτήρα, ώστε χώρες που θα αγόραζαν στρατιωτικό υλικό από την Τουρκία, να περνούσαν στη σφαίρα επιρροής της. Τέλος, το 2014 οι δυο χώρες συμφώνησαν για την υιοθέτηση μηχανισμού για εμβάθυνση της συνεργασίας τους και την ανάπτυξη δυνάμεων της μιας στο έδαφος της άλλης. Συνεπώς η σταδιακή ανάπτυξη των τουρκικών στρατευμάτων που παρατηρείται στο Κατάρ, δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Όταν θα έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη και επάνδρωση της βάσεως μέχρι το 2018, αυτή θα αποτελεί έδρα ενός διακλαδικού τακτικού στρατηγείου επιπέδου Μεραρχίας (Joint Tactical Division HQ) και θα έχει δύναμη 3.000 ανδρών περίπου. Το προσωπικό θα προέρχεται και από τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.

Τι επιδιώκει η Τουρκία με την παρουσία της στο Κατάρ 

Σε διπλωματικό επίπεδο προσπαθεί να υλοποιήσει το όραμα του Νέο-Οθωμανισμού για μετατροπή της σε περιφερειακή δύναμη. Η Τουρκία ανέπτυξε στρατιωτική βάση εκεί που ευρίσκεται και η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στην Μέση Ανατολή. Εκεί που είναι η έδρα της Κεντρικής Διοικήσεως (CENTCOM), στο Al Udeid, στο οποίο έχουν αναπτυχθεί 10.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί. Η δε Αμερική ήταν πάντοτε παρούσα στην περιοχή του Κόλπου που παίζει σημαντικό ρόλο στην ομαλή ροή πετρελαίου στις διεθνείς αγορές. Άρα η Τουρκία συμπορεύεται με την Αμερική, σε μια εύφλεκτη περιοχή του πλανήτη. Επίσης η παρουσία της στον Κόλπο δεν μπορεί να περνά απαρατήρητη από το Ιράν, το οποίο προσπαθεί να διευρύνει την επιρροή του στον αραβικό κόσμο. Γι’ αυτό και η παρουσία της Τουρκίας στο Κατάρ έχει μεγάλη σημασία.

Σε οικονομικό επίπεδο, προσδοκά την σύναψη συμφωνιών για κατασκευή μεγάλων έργων και στην αύξηση των πωλήσεων στρατιωτικού υλικού τουρκικής παραγωγής. Σημειώνεται ότι η αρχή για σοβαρή οικονομική συνεργασία είχε γίνει με την συμφωνία  για την κατασκευή της Χρυσής Γραμμής του μετρό της Ντόχα, εν όψει του Παγκοσμίου Κυπέλου Ποδοσφαίρου του 2022, από ένα πενταμερές consortium εταιρειών. Σ’ αυτό συμμετέχουν κατέχοντας την μερίδα του λέοντος, δηλαδή το 40% ενός συμβολαίου ύψους 4,4 δις $, δυο τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες. Ειδικά στον τομέα του αμυντικού υλικού, υπάρχουν πολλά περιθώρια για αύξηση των πωλήσεων, υπό την στρατιωτική απειλή της Σαουδικής Αραβίας και του σιϊτικού Ιράν. Το 2016, οι πωλήσεις τουρκικού αμυντικού εξοπλισμού έφθασαν το 1,68 δις $, ενώ ο στόχος που το ΑΚΡ έχει διακηρύξει για το 2023, ανέρχεται στα 25 δις $. Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά το έλλειμμα ασφαλείας που αισθάνεται το Κατάρ, ένεκα του οποίου το 2014, υπέγραψε συμβόλαιο ύψους 11 δις $ για προμήθεια στρατιωτικού υλικού από τις ΗΠΑ. Όπως γνωρίζει ότι το Κατάρ έχει την δυνατότητα να δαπανήσει μεγάλα ποσά για την άμυνα του.

Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αναλάβει ένα μεγάλο μέρος της εκπαιδεύσεως των ενόπλων δυνάμεων του Κατάρ. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία έχει την ευκαιρία να μεταδίδει στα στελέχη του Κατάρ την φιλοσοφία της για την αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιφέρειας, αλλά και να εμφανίζεται ως ηγέτιδα στρατιωτική δύναμη στον σουνιτικό κόσμο.

Σε επίπεδο ενεργειακής ασφαλείας, το Κατάρ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και συνεπώς σε περίπτωση επιδεινώσεως των σχέσεων της με την Ρωσία από την οποία προμηθεύεται φυσικό αέριο μέσω αγωγών, έχει υποκατάστατο. 

Τι προσδοκά το Κατάρ από την τουρκική παρουσία στο έδαφος του 

Για την οικονομία του χώρου, θα αναφερθούν μόνο οι δυο βασικότεροι λόγοι που το Κατάρ επεδίωξε στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας, μιας μεγάλης σουνιτικής χώρας στο έδαφος του:

- Όντας μια μικρή χώρα εν μέσω του Κόλπου, τις πολιτικές επιλογές της οποίας δεν εγκρίνουν πολλές χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου [Gulf Cooperation Countries, (GCC)], το Κατάρ χρειάζεται πολιτική στήριξη. Και την στήριξη αυτή του την παρέχει το ειδικό βάρος της Τουρκίας. Για παράδειγμα, Τουρκία και Κατάρ υποστηρίζουν την Μουσουλμανική Αδελφότητα, την οποία έχουν χαρακτηρίσει ως τρομοκρατική οργάνωση, σχεδόν όλες οι μεγάλες σουνιτικές χώρες. Και οι δυο  χώρες στηρίζουν την Χαμάς, την οποία δεν υποστηρίζει η Σαουδική Αραβία η οποία και πρωτοστατεί στην διαμάχη με το Κατάρ. Για να μην απομονωθεί  διπλωματικά λοιπόν το Κατάρ, θέλει σύμπραξη με την Τουρκία.

- Το αίσθημα ασφαλείας που παρέχει στο Κατάρ η συμμαχία του με την Τουρκία, σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο. Οι ένοπλες δυνάμεις του Κατάρ αριθμούν 11.800 άνδρες, ενώ υφίσταται την απειλή της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν. Μάλλον αυτούς πρέπει να εννοούσε και ως κοινούς εχθρούς ο πρεσβευτής της Τουρκίας στο Κατάρ, το 2016. Στην δε πρόσφατη περίπτωση του εμπορικού αποκλεισμού που του επέβαλλαν Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση, αφού από το έδαφος της Σαουδικής Αραβίας διέρχονταν το 40% των εισαγωγών τροφίμων για τις ανάγκες του. Η Τουρκία ήταν αυτή που φρόντισε για την ανακούφιση του Κατάρ από τις συνέπειες του αποκλεισμού. (Βλέπε Χάρτη) 


Επιπτώσεις για τα Ελληνικά Συμφέροντα 

Σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, πρέπει να αναμένεται οι θέσεις της Τουρκίας ως περιφερειακής πλέον δυνάμεως, για μεγάλα ζητήματα ασφαλείας και αμύνης, να λαμβάνονται όλο και πιο σοβαρά υπόψιν από τις χώρες του Κόλπου. Άλλωστε για να χαρακτηριστεί ένα κράτος ως περιφερειακή δύναμη, θα πρέπει να είναι σε θέση να επηρεάζει την διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της περιφέρειας του. Στις δε διεθνείς σχέσεις, τα αδύναμα κράτη στον συσχετισμό ισχύος προσαρμόζουν τις αποφάσεις τους σε αυτά που πρεσβεύουν τα ισχυρότερα. Όσο δε η Τουρκία θα αισθάνεται ισχυρότερη, τόσο πιο αδιάλλακτη στάση θα τηρεί στις διμερείς μας σχέσεις και τόσο εντονότερα θα στηρίζει τις παράνομες απαιτήσεις της στο Αιγαίο.

Σε οικονομικό επίπεδο:

- Στον Κόλπο υπάρχει, το 50% των παγκοσμίων αποθεμάτων πετρελαίου και το 43% των αποθεμάτων φυσικού αερίου.

- Οι χώρες του Κόλπου παίζουν σημαίνοντα ρόλο στην διαμόρφωση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, η δε χώρα μας, χρησιμοποιεί πετρέλαιο και φυσικό αέριο για την παραγωγή ενεργείας, σε ποσοστό άνω του 60%. Άρα η ελληνική οικονομία επηρεάζεται σοβαρά από τις αποφάσεις που λαμβάνονται από τον Οργανισμό Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (ΟΠΕΚ), η δε Τουρκία θα μπορεί μέσω του Κατάρ να ασκεί επιρροή στις αποφάσεις του.

Σε στρατιωτικό επίπεδο, το Κατάρ προσδένεται στο άρμα της Τουρκίας, ιδίως αν προχωρήσει και στην προμήθεια αμυντικού εξοπλισμού από αυτήν. 

Επίλογος 

Η Τουρκία με την ενεργοποίηση στρατιωτικής βάσεως στο Κατάρ, μετατρέπεται σε περιφερειακή δύναμη, η οποία ενώ κατά την αρχική εφαρμογή του Νέο-Οθωμανισμού την δεκαετία 2003 - 2013 χρησιμοποιούσε την ήπια ισχύ της για διείσδυση στα κράτη που ήθελε να θέσει στην σφαίρα επιρροής της, τώρα προσφεύγει και στην προβολή στρατιωτικής ισχύος. Με την ενεργοποίηση της βάσεως στο Κατάρ, η Τουρκία έχει πλέον παρουσία με στρατιωτικές δυνάμεις σε τρεις χώρες. (Βόρειο Ιράκ, Σομαλία με την νέα στρατιωτική βάση που εγκατέστησε εφέτος στο Μογκαντίσου και Κατάρ). Όμως ειδικώς η  παρουσία της στο Κατάρ σηματοδοτεί:

- Σε παγκόσμιο επίπεδο, την είσοδο της στην ομπρέλα ασφάλειας των κρατών του Κόλπου τα οποία παίζουν σημαίνοντα ρόλο στην ροή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές, κάτι που μέχρι σήμερα ήταν αποκλειστικό μονοπώλιο των ΗΠΑ.

- Σε περιφερειακό επίπεδο, την αποφασιστικότητα της για περιορισμό της επιρροής του Ιράν στον χώρο της Μέσης Ανατολής καίτοι αυτός ήταν ο πραγματικός σκοπός της συστάσεως του GCC και, την ικανότητα της να ηγηθεί ενός σουνιτικού συνασπισμού. 

* Ο Ανδρέας Ματζάκος είναι απόστρατος αξιωματικός του Στρατού Ξηράς, κάτοχος μεταπτυχιακού στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές. Είναι δόκιμος ερευνητής στον Τομέα Αμυντικών Θεμάτων του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών.
Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



19 Σεπ 2017


Του Δρ. Κωνσταντίνου Γρίβα

Εδώ και λίγο καιρό έχει ξεσπάσει στην Ελλάδα μια μεγάλη συζήτηση αναφορικά με τα «εγκλήματα του Κομμουνισμού» γενικώς και του Σταλινισμού ειδικότερα και τη θέση της Ελλάδας έναντι αυτών. Το θέμα πυροδοτήθηκε μετά την άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να συμμετάσχει σε σχετικό συνέδριο που διοργάνωσε η Εσθονία αξιοποιώντας τη θέση της ως προεδρεύουσα χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο γράφων δεν έχει απολύτως καμία διάθεση να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε αντιπαράθεση ή συζήτηση για ιδεολογικούς λόγους ή για αμιγώς ιστορικά ζητήματα. Το πρόβλημα όμως δεν είναι ιδεολογικό, είναι εξόχως γεωπολιτικό και σχετίζεται άμεσα με τις σημερινές στρατηγικές επιλογές της Ευρώπης και της Ελλάδας, και όχι με το παρελθόν. Και, απ’ ότι φαίνεται, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πολιτικού συστήματος, των ΜΜΕ, των ηγετικών ελίτ της χώρας αλλά και μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης επέλεξαν (;) να ταυτιστούν με τα πιο ακραία, μισαλλόδοξα και ρωσοφοβικά κομμάτια της ευρωπαϊκής πολιτικής, οδηγώντας τις προοπτικές των ελληνορωσικών σχέσεων στα Τάρταρα.

Επίθεση στο παρελθόν αλλά και στο παρόν

Για να ξεκινήσουμε μια στοιχειωδώς ρεαλιστική ανάλυση του ζητήματος, θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι, όταν οι Εσθονοί και οι πέριξ αυτών μιλάνε για «εγκλήματα του κομμουνισμού» ή έστω για «εγκλήματα του Στάλιν» εννοούν «εγκλήματα της Ρωσίας». Κι αυτό όχι για λόγους αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας ή, έστω, ενός ιστορικού ρεβανσισμού αλλά για να επιβάλουν στην υπόλοιπη Ευρώπη, στο ΝΑΤΟ και γενικότερα στο δυτικό κόσμο μια ακραία πολωτική σχέση με τη Ρωσία, την οποία θεωρούν ότι εξυπηρετεί τα εθνικά το συμφέροντα τους.

Συγκεκριμένα, η Εσθονία – όπως και οι άλλες δημοκρατίες της Βαλτικής – εκτιμά ότι βρίσκονται υπό διαρκή απειλή από τη Ρωσία και γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν έχει την παραμικρή πιθανότητα να αντισταθεί παρά μόνο για μερικές ώρες σε περίπτωση που οι ρωσικές δυνάμεις επιτέθουν στα εδάφη της. Επιπροσθέτως, ανησυχεί και για την πιθανότητα εφαρμογής εναντίον της κάποιου είδους υβριδικών επιχειρήσεων από πλευράς Μόσχας, οι οποίες θα επιδιώκουν να κινηθούν «κάτω από το κατώφλι» της αυτοματοποιημένης αντίδρασης του ΝΑΤΟ. Έτσι, κρίνει ότι μόνο μια ξεκάθαρα  και απόλυτα εχθρική σχέση μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, που θα διασφάλιζε ότι σε περίπτωση οιασδήποτε ρωσικής δράσης εναντίον της, οι ΗΠΑ θα ήταν απολύτως πρόθυμες «να θυσιάσουν τη Νέα Υόρκη για να σώσουν το Ταλίν», οδηγούμενες σε ολοκληρωτικό πόλεμο, μπορεί να εξασφαλίσει επαρκή αποτροπή έναντι της «ρωσικής επιθετικότητας».

Στο πλαίσιο αυτής της λογικής, η Εσθονία και οι άλλες δημοκρατίες της Βαλτικής επιδιώκουν μια δαιμονοποίηση της Ρωσίας και σε αυτήν τους την προσπάθεια επενδύουν και σε μια επιλεκτική ανάγνωση του ιστορικού παρελθόντος, στοχεύοντας τα χρόνια του Υπαρκτού Σοσιαλισμού. Και αυτό γιατί για τη Ρωσία η σοβιετική εποχή αποτελεί μέρος της συλλογικής της ταυτότητας. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς από τη στιγμή που τα έθνη έχουν ιστορική συνέχεια, ανεξαρτήτως των πολιτικών συστημάτων, ιδεολογιών και πολιτευμάτων που έχουν υπάρξει στην πορεία τους μέσα στον χρόνο. Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά σε ένα σημερινό ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος για να δει τη συνέχεια αυτή να αποτυπώνεται συμβολικά, με την εικόνα του Αγίου Γεωργίου να σκοτώνει τον δράκο στο κάθετο σταθερό και τα κόκκινα αστέρια στην πτέρυγα. Έτσι, η σταλινική περίοδος, μαζί με τα ζοφερά  στοιχεία της, αποτελεί και μια περίοδο αυτοθυσιαστικής δόξας και μεγαλείου για τη Ρωσία και τον ρωσικό λαό. Η σημερινή εθνική εορτή της Ρωσίας είναι η Ημέρα της Νίκης ενάντια στη ναζιστική Γερμανία, την οποία επέτυχε ο Κόκκινος Στρατός υπό την ηγεσία του Στάλιν. Τόσο απλά. Άρα, η επίθεση στο κομμουνιστικό παρελθόν της Ρωσίας, αποτελεί επίθεση στη ρωσική ιστορική συνέχεια, άρα και στη σημερινή Ρωσία. Άλλωστε, αν το θέμα ήταν πράγματι τα «εγκλήματα του κομμουνισμού» ή του σταλινισμού, οι κατεξοχήν αρμόδιοι για να μιλήσουν για αυτά θα ήταν οι ίδιοι οι Ρώσοι, οι οποίοι υπέστησαν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των συνεπειών εκείνης της περιόδου.

Ιδεολογικές ή ψυχρές γεωπολιτικές επιλογές;

Εδώ, βέβαια, μπορεί να προκύψει η οργισμένη παρατήρηση ότι, εκτός από τους Ρώσους, υπήρξαν και άλλες χώρες, λαοί και εθνότητες που υπέστησαν πλήθος δεινών επί Υπαρκτού Σοσιαλισμού, ιδιαίτερα δε μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Όσον αφορά στις κεντροευρωπαϊκές χώρες, τους επεβλήθη ένα αυταρχικό πολιτικό και οικονομικό σύστημα και τέθηκαν δια της βίας υπό τη σοβιετική κυριαρχία, οι δημοκρατίες της Βαλτικής έχασαν την ανεξαρτησία τους και ενσωματώθηκαν στη Σοβιετική Ένωση, ενώ εθνικές ομάδες, όπως οι Έλληνες της Ρωσίας, υπέστησαν διωγμούς, θεωρούμενοι ως αναξιόπιστοι, εξαιτίας των εθνικών τους δεσμών με την Ελλάδα, η οποία αποτελούσε μέρος μιας εχθρικής Δύσης.

Ο γράφων δεν έχει απολύτως καμία διάθεση να δικαιολογήσει οτιδήποτε από αυτά, πολλώ δε μάλλον να τα αμφισβητήσει. Το πρόβλημα είναι ότι η σημερινή συζήτηση δεν εξετάζει τα ζητήματα αυτά από ιστορική σκοπιά, αλλά, όπως αναφέρθηκε και προηγουμένως, τα εντάσσει  στο πλαίσιο μιας σύγχρονης αντιρωσικής στρατηγικής, την ίδια ώρα που αγνοεί το γεωπολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έγιναν όλες αυτές οι επιλογές. Έτσι, η ύπαρξη μιας ζώνης ασφαλείας προς δυσμάς αποτελούσε παραδοσιακά κρίσιμης σημασίας στοιχείο της ρωσικής γεωστρατηγικής και, φυσικά, μόλις ο Στάλιν βρήκε την ευκαιρία μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο τη δημιούργησε. Δεν ήταν, δηλαδή, μια ενέργεια που έγινε στο πλαίσιο της κομμουνιστικής ιδεολογίας, αλλά μια ψυχρή γεωπολιτική απόφαση, την οποία θα την υλοποιούσε οποιοδήποτε καθεστώς.

Η δε απορρόφηση των βαλτικών δημοκρατιών αποτελούσε μέρος αυτής της προσπάθειας. Αρκεί να ρίξει μια ματιά στον χάρτη για να δει που βρίσκεται το τότε Λένιγκραντ και σημερινή Αγία Πετρούπολη για να κατανοήσει τη γεωπολιτική λογική της επιλογής αυτής. Παρεμπιπτόντως, αξίζει να σημειώσουμε ότι οι βαλτικές δημοκρατίες αποτελούσαν μέρος της ρωσικής επικράτειας ήδη από τις αρχές του 18ου αιώνα και κέρδισαν τη σύντομη ανεξαρτησία τους μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση και τη δημιουργία της Σοβιετικής Ένωσης. Δηλαδή επί κομμουνισμού… Αν είχε διατηρηθεί το τσαρικό καθεστώς, πολύ δύσκολα θα επετύγχαναν κάτι τέτοιο, ενώ αν δεν είχε ξεσπάσει ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος πιθανόν να μην είχαν απολέσει εκ νέου την εθνική  ανεξαρτησία τους. Και σίγουρα για το ξεκίνημα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η ευθύνη δε βαραίνει τη Ρωσία αλλά άλλο ευρωπαϊκό κράτος.

Πάνω στο δυτικό άρμα

Σε κάθε περίπτωση, είναι απλώς αδιέξοδο και άκρως αντιπαραγωγικό να ψάχνουμε για «καλούς» και για «κακούς» σήμερα στην Ευρώπη, με βάση τα πεπραγμένα του παρελθόντος. Η ταραχώδης ιστορία της Γηραιάς Ηπείρου εξασφαλίζει ότι υπάρχει επαρκές υλικό για να δαιμονοποιήσουν σχεδόν όλοι όλους, αν πράγματι επενδύσουν σε αυτήν τη λογική.

Βέβαια, οι λαοί των βαλτικών χωρών είναι αξιοθαύμαστοι για τους αγώνες τους να κερδίσουν και να διατηρήσουν την εθνική  κυριαρχία τους έναντι του πανίσχυρου γείτονά τους. Το θέμα είναι αν η υπόλοιπη Ευρώπη και κυρίως η Ελλάδα θέλουν πράγματι τόσο πολύ να ταυτιστούν μαζί τους, επιλέγοντας μια απόλυτα εχθρική σχέση με τη Ρωσία. Αφήνοντας κατά μέρος θέματα ιδεολογίας, ιστορικής δικαίωσης, «καλών» και «κακών», θυτών και θυμάτων, το ερώτημα που τίθεται σήμερα είναι πολύ απλό: είναι πιο σημαντικό το Ταλίν από τη Μόσχα για την Ελλάδα; Και απ’ ότι φαίνεται, το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού πολιτικού και μιντιακού συστήματος και οι ηγετικές ελίτ της χώρας έχουν δώσει απάντηση. Γιατί δεν μπορεί όλο αυτό το μένος να έχει μόνο εσωτερικές πολιτικές στοχεύσεις. Δεν μπορεί να υπάρχει τόσο μεγάλη γεωπολιτική απαιδευσία στο ελληνικό πολιτικό σύστημα που να μην κατανοεί ότι το ζήτημα αυτό ξεπερνά κατά πολύ τα ελληνικά σύνορα και δεν εντάσσεται στην αντιπολιτευτική στρατηγική αλλά αποτελεί στρατηγική επιλογή της Ελλάδας όσον αφορά τις σχέσεις της με τη Μόσχα. Απορίας άξιον είναι δε πως με τόση άνεση έσπευσαν να ταυτιστούν με τις επιλογές αυτές, πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα που μέχρι χθες εμφανίζονταν ως θιασώτες της ενίσχυσης των ελληνορωσικών σχέσεων.

Κατά την άποψη του γράφοντος, και με κίνδυνο να ολισθήσει στη συνωμοσιολογία, όλο αυτό το θέμα ενδέχεται να αποτελεί συνειδητή επιλογή κάποιων κύκλων ώστε να επιβάλλουν τον αντιρωσισμό στην ελληνική κοινωνία και να πακτώσουν την ελληνική γεωπολιτική λειτουργία πάνω στο δυτικό άρμα. Βλέποντας ότι η επικοινωνιακή στρατηγική περί «δικτάτορα» και «ομοφοβικού» Πούτιν, «μη δημοκρατικής» και «επιθετικής» Ρωσίας και όλα τα συναφή, δεν είχε το αντίκρισμα που ήθελαν στον ελληνικό λαό, επενδύουν τώρα στα «εγκλήματα του κομμουνισμού» και στους διωγμούς των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης από τον Στάλιν, στοχεύοντας στη δημιουργία ενός έμμεσου πλην ξεκάθαρου αντιρωσισμού υπό το προκάλυμμα του αντικομμουνισμού.

Νέα σύγκρουση στην Ευρώπη

Και εν πάση περιπτώσει, αν το ζήτημα ήταν μια εκ νέου επιβεβαίωση του δόγματος «ανήκομεν εις την Δύσιν» με ορθολογικούς γεωστρατηγικά όρους, θα μπορούσε ίσως η επιλογή αυτή να γίνει κάπως κατανοητή. Το θέμα είναι σε ποια Δύση θέλουμε να ανήκουμε. Σε μια Δύση που θα κυριαρχείται από ψυχρές γεωπολιτικές αναγνώσεις και θα χαρακτηρίζεται από ρεαλισμό ή σε μια φοβική και παράλογη Δύση έτοιμη να αυτοκαταστραφεί για να «σωθεί». Γιατί δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι αυτός ο πολωτικός και άκαμπτος αντιρωσισμός αποτελεί στρατηγική επιλογή των Ηνωμένων Πολιτειών και δεν επιβάλλεται «από τα κάτω», από χώρες όπως η Εσθονία, σε συνεργασία φυσικά και με τα πιο φονταμενταλιστικά και ανορθολογικά τμήματα του αμερικανικού κατεστημένου.

Άρα, λοιπόν, άντε να δεχθούμε την εκ νέου ολοκληρωτική υπαγωγή της Ελλάδας στην κυριαρχία των ΗΠΑ, στο πλαίσιο μιας στοιχειώδους ρεαλιστικής ανάγνωσης της πραγματικότητας που έβαλε κάτω τα υπέρ και τα κατά για τη χώρας μας και έβγαλε κρίση. Είμαστε όμως όντως βέβαιοι ότι θέλουμε τη μετατροπή της Ελλάδας σε εξάρτημα της πολιτικής της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας; Και είμαστε πράγματι σίγουροι ότι θέλουμε να αποτελέσουμε μέρος αυτής της νέας γεωπολιτικής σύγκρουσης στην Ευρώπη; Γιατί αυτή η αντιπαράθεση θα είναι πάρα πολύ πιο επικίνδυνη απ’ ότι στο παρελθόν.

Πιο συγκεκριμένα, αν πράγματι επιβληθεί αυτός ο οξύς αντιρωσισμός που επιδιώκουν οι βαλτικές δημοκρατίες, με σκοπό να εξασφαλίσουν ότι σε περίπτωση ρωσικής δράσης εναντίον τους θα υπάρξουν αρμαγεδδωνικές συνέπειες, όπως προαναφέρθηκε και πιο πάνω, τότε θα δημιουργηθεί μια κατάσταση πολύ πιο επικίνδυνη για τον πλανήτη από ότι ίσχυε ακόμη και στα πιο ζοφερά χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Το γιατί και πως συμβαίνει κάτι τέτοιο ξεφεύγει από τα περιορισμένα όρια αυτού του κειμένου, μπορούμε, ωστόσο, να πούμε ότι αποτελεί συνέπεια των νέων και πιο «ευέλικτων» πυρηνικών δογμάτων που ισχύουν σήμερα σε σχέση με την ψυχροπολεμική εποχή, της πολύ πιο εύθραυστης γεωγραφίας ισχύος που έχει δημιουργηθεί στην Ευρώπη. Κομβικό κομμάτι της οποίας είναι η ίδια η αντίληψη από πλευράς της Μόσχας των βαλτικών δημοκρατιών ως επιθετικού προγεφυρώματος της Δύσης μέσα στο ζωτικό χώρο της Ρωσίας, οι μεθοδολογίες του υβριδικού πολέμου, που «θολώνουν» τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και συνεπακόλουθα δημιουργούν επικίνδυνες ασάφειες και για τη λειτουργία της πυρηνικής αποτροπής και μια σειράς άλλων αιτίων.

Άρα λοιπόν, η αντιρωσική στρατηγική επιλογή που διαμορφώνεται σήμερα, στο όνομα του αντικομμουνισμού, από πλευράς των ελληνικών ελίτ – δυστυχώς και από μεγάλο μέρος του ελληνικού λαού, που μέχρι χθες φωνασκούσε υπέρ του Πούτιν – μπορεί να συμπυκνωθεί στην ακόλουθη φράση: Είμαστε σίγουροι ότι θέλουμε κάποια στιγμή, στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον, να διακινδυνεύσουμε να θυσιάσουμε την Αθήνα για να σώσουμε το Ταλίν;

Αν πράγματι έχουμε απαντήσει θετικά σε αυτήν την ερώτηση τότε όντως μπορούμε να συνεχίσουμε χαρούμενοι να προβάλουμε τα «εγκλήματα του κομμουνισμού», καθώς και την «ομοφοβία» του Πούτιν και όλα τα συναφή και να μηδενίσουμε τις ελληνορωσικές σχέσεις. Αν όχι, τότε θα πρέπει να μη συμμετάσχουμε στη μετατροπή των εγκλημάτων και των αδικιών του παρελθόντος σε εργαλεία διαμόρφωσης μιας επικίνδυνης και αδιέξοδης γεωπολιτικής πραγματικότητας για ολόκληρη την Ευρώπη και για την Ελλάδα ειδικότερα.

(*) Ο Δρ. Κωνσταντίνος Γρίβας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής στη  Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ στις 9-9-2017



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Αν και οι Αμερικανοί δεν θέλουν να χάσουν την Τουρκία, έχουν πλέον πεισθεί πως με τον Ερντογάν στο τιμόνι της γειτονικής χώρας δεν πρόκειται οι διμερείς σχέσεις να επανέλθουν σε ανεκτό για την Ουάσιγκτον σημείο. Το ίδιο ισχύει και για τους Ευρωπαίους. Αν και τυπικώς δεν έχει αλλάξει τίποτα, ουσιαστικά η Δύση επιδίδεται ολοένα και περισσότερο σε μία τακτική πλαγιοκοπήσεων, οι οποία έχει στόχο την αποσταθεροποίηση του νεοοθωμανικού καθεστώτος και ειδικότερα την πολιτική εξουδετέρωση του ίδιου του Τούρκου προέδρου.

Του Σταύρου Λυγερού

Είναι ενδεικτικό ότι η αμερικανική Δικαιοσύνη άσκησε διώξεις εναντίον σωματοφυλάκων του για το επεισόδιο που είχαν προκαλέσει με διαδηλωτές κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στον Λευκό Οίκο. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι άσκησαν δίωξη εναντίον του πρώην Τούρκου υπουργού Οικονομικών Τζαφέρ Τσαγαλγιάν και του πρώην προέδρου της τουρκικής τράπεζας Halkbank Σουλεϊμάν Ασλάν για την υπόθεση λαθρεμπορίου με το Ιράν του Ιρανοαζέρου επιχειρηματία Ριζά Ζαράμπ, στον οποίο το καθεστώς έχει δώσει την τουρκική ιθαγένεια.
Δεν πρόκειται για απλή υπόθεση. Οι Αμερικανοί στηρίζονται σε πόρισμα Τούρκων εισαγγελέων (διασυνδεδεμένων με την Αδελφότητα Γκιουλέν), το οποίο κατονομάζει τον ίδιο τον Ερντογάν σαν «αρχηγό εγκληματικής οργάνωσης» και εμπλέκει και άλλους πρώην υπουργούς του.

Στην αγκαλιά της Ρωσίας

Αντιδρώντας στα πλήγματα που δέχεται, ο Τούρκος πρόεδρος πέφτει ακόμα πιο βαθιά στην αγκαλιά της Ρωσίας και εν μέρει της Κίνας, προσδοκώντας να βρει εκεί τα ερείσματα για να εξισορροπήσει τις δυτικές πιέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, εγγράφεται και η συμφωνία για την αγορά του προηγμένου ρωσικού αντιαεροπορικού πυραυλικού συστήματος S-400.

Οι αντιδράσεις και στην Ουάσιγκτον και στο ΝΑΤΟ και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες γι’ αυτή τη συμφωνία καταδεικνύουν πως η απόσταση που χωρίζει την Τουρκία από τη Δύση συνεχώς μεγαλώνει. Η επιθετική ρητορική του Ερντογάν εναντίον χωρών-μελών της ΕΕ με αφορμή την απαγόρευση προεκλογικών συγκεντρώσεων εν όψει του τουρκικού δημοψηφίσματος (Απρίλιος 2017) έχει, άλλωστε, καταστήσει αγεφύρωτο το χάσμα και στις στενά ευρωτουρκικές σχέσεις.
Ειδικά οι σχέσεις Βερολίνου-Άγκυρας έχουν φθάσει στο ναδίρ. Ο Τούρκος πρόεδρος κατηγορεί τη γερμανική πολιτική ηγεσία για «ναζιστικές πρακτικές» και έχει καλέσει τους πολυάριθμους Τούρκους μετανάστες να μην ψηφίσουν Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες.
Δεν έμεινε, άλλωστε, μόνο στα λόγια. Οι τουρκικές αρχές είχαν απαγορεύσει τη μετάβαση Γερμανών βουλευτών να επισκεφθούν το γερμανικό στρατιωτικό απόσπασμα που έδρευε στη βάση του Ιντσιρλίκ και κάθε τόσο συλλαμβάνουν αυθαιρέτως Γερμανούς πολίτες με διάφορες κατηγορίες.
Μετά από αποτυχημένες προσπάθειες να γεφυρώσει το χάσμα, το Βερολίνο πέρασε στην αντεπίθεση. Ανακοίνωσε την πρόθεσή του να σταματήσει τις ήδη πρακτικά παγωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την ΕΕ. Η Μέρκελ ενημέρωσε σχετικά τον Γιούνκερ και ήδη έχει καταγραφεί και επισήμως η θέση πως «οι ενέργειες των τουρκικών αρχών καθιστούν αδύνατον η Τουρκία να γίνει μέλος της ΕΕ».

Βλέπουν αλλιώς την Ελλάδα

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας; Όπως προαναφέραμε, τυπικά δεν έχει αλλάξει τίποτα. Στην πραγματικότητα, όμως, έχει αλλάξει ο τρόπος, με τον οποίο οι δυτικοί βλέπουν πλέον την Τουρκία. Κι αυτό αλλάζει τον τρόπο που βλέπουν και την Ελλάδα. Αυτό ισχύει κυρίως για τους Αμερικανούς, οι οποίοι έχουν πιο σφαιρική ματιά και όχι τη στενά οικονομίστικη ματιά της ΕΕ.

Η δια της διολισθήσεως απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση καθιστά την Ελλάδα χώρα πρώτης γραμμής. Με άλλα λόγια, το γεωπολιτικό σύνορο της Δύσης προς Ανατολάς μετατοπίζεται ατύπως στο Αιγαίο. Η Τουρκία παραμένει, βεβαίως, χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά ατύπως μετατρέπεται σε μία γεωπολιτικά “γκρίζα” περιοχή.
Διαβάστε τη συνέχεια εδώ "Στο Αιγαίο το γεωπολιτικό σύνορο της Δύσης"


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Του Κώστα Υφαντή

Η Γερμανία και η Τουρκία έχουν πολύ στενούς δεσμούς. Πάνω από 3.000.000 Τούρκοι ζουν στην Γερμανία, εκ των οποίων το 1,3 μπορεί να ψηφίζει στις Γερμανικές εκλογές. Σχεδόν 7.000 Γερμανικές εταιρίες έχουν επενδύσει, εξάγουν στην και εισάγουν από την Τουρκία. Το διμερές εμπόριο ξεπερνά τα 35 δις δολάρια το χρόνο. Όλα αυτά σημαίνουν ότι η κατάρρευση των σχέσεων δεν συμφέρει κανένα από τους δύο. Η Γερμανία χρειάζεται την Τουρκία, κυρίως για να ελέγχει τα προσφυγικά και μεταναστευτικά ρεύματα προς την Ευρώπη (και την Γερμανία) και η Τουρκία δεν μπορεί να απομονώσει τον σημαντικότερο οικονομικό της εταίρο και μια από τις ισχυρότερες χώρες του κόσμου.

Και όμως η όξυνση των Γερμανο-τουρκικών σχέσεων δεν έχουν προηγούμενο στην μεταπολεμική εποχή. Ο πρόεδρος Erdogan δεν χάνει ευκαιρία να επιτεθεί στο Βερολίνο με όρους που υπερβαίνουν κάθε όριο διπλωματικής και πολιτικής πρόκλησης. Μαζί με την Γερμανία, τα πυρά της Τουρκικής Προεδρίας κατευθύνονται και εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές αντι-ευρωπαϊκό αφήγημα το οποίο αν και έχει την αφετηρία του στις αρχές της δεκαετίας όταν ξέσπασε η Συριακή κρίση, η κλιμάκωση του εντοπίζεται την περίοδο μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του καλοκαιριού του 2016.

Ο εγκλωβισμός της σε εξελίξεις που δύσκολα μπορεί να ελέγξει, η εγγενής καχυποψία ενός καθεστώτος που βλέπει παντού εχθρούς και οι αυταπάτες μεγάλης δύναμης που χαρακτηρίζουν μία συντηρητική εθνολαϊκιστική πολιτική πλειοψηφία στην Άγκυρα έχουν οδηγήσει την Τουρκία στην αγκαλιά περιστασιακών, ευκαιριακών συμμαχιών όπως η Ρωσία. Σε μια τέτοια κατάσταση, η Γερμανία (και η Ευρώπη) είναι ένας χρήσιμος στόχος για τον Πρόεδρο Erdogan. Η πολιτική επιθετικότητα της Άγκυρας έναντι του Βερολίνου είναι ένα σημαντικό κομμάτι ενός μεγαλύτερου γεωπολιτικού παζλ και σύμπτωμα των στρατηγικών αδιεξόδων που αντιμετωπίζει η Τουρκία.

Το πρώτο αδιέξοδο είναι η χωρίς μέλλον ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να υφίστανται μόνον και μόνο γιατί τεχνικά είναι πολύ δύσκολο να διακοπούν επίσημα. Απαιτείται ομοφωνία και παρά τις κατά καιρούς δηλώσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όλοι και όλες ξέρουν ότι το ρήγμα που θα προκληθεί από μία τέτοια απόφαση θα είναι μεγάλο. Από την άλλη, ο πρόεδρος Erdogan δεν πρόκειται να ζητήσει ο ίδιος τον τερματισμό της ενταξιακής διαδικασίας αν και κάνει ότι μπορεί για να την προκαλέσει και είναι έτοιμος να την εκμεταλλευτεί πολιτικά στο εσωτερικό καταγγέλλοντας τους ευρωπαίους και παγιώνοντας την αντιδυτική στροφή της Άγκυρας.

Το δεύτερο αδιέξοδο εντοπίζεται στην κατάσταση στη Μέση Ανατολή και την εφιαλτική προοπτική διαμελισμού ή ομοσπονδιοποίησης της μετεμφυλιακής Συρίας και ανεξαρτητοποίησης του βόρειου Ιράκ. Η πρόσφατη συμφωνία με την Ρωσία και το Ιράν στην Αστάνα για την δημιουργία των ζωνών αποκλιμάκωσης στο Ιντλίμπ, στην ανατολική Γούτα, στην Χομς και στην Λατάκια που θα επιτηρείται από ένα κοινό Ρωσο-ιρανο-τουρκικό Συντονιστικό Κέντρο είναι σημαντική για τον τερματισμό του εξάχρονου πολέμου, αλλά ενώ δίνει στην Άγκυρα μία θέση στο διπλωματικό και πολιτικό τραπέζι έρχεται ενώ η νίκη των δυνάμεων του Άσαντ με την βοήθεια της Ρωσικής αεροπορίας είναι σχεδόν βέβαιη καθώς ελέγχουν πλέον το 85 τοις εκατό της Συριακής επικράτειας. Τα δεδομένα για την επόμενη μέρα έχουν διαμορφωθεί χωρίς την συμμετοχή της Τουρκίας και παρά τις επιδιώξεις της.

Το τρίτο αδιέξοδο έχει να κάνει με το ΝΑΤΟ και την αυξανόμενη αίσθηση στην Άγκυρα ότι η Συμμαχία όχι μόνο δεν προσφέρει κάτι στην Τουρκία αλλά αποδεικνύεται και αρνητική για τα τουρκικά εθνικά συμφέροντα.Η αγορά των ρωσικών S-400 είναι αποκαλυπτική. Η Τουρκία αναζητά περιφερειακούς συμμάχους απεγνωσμένα και η Ρωσία έχει την ευκαιρία να επηρεάσει την τουρκική εξωτερική πολιτική υποστηρίζοντας την τουρκική αμυντική ικανότητα και να διευρύνει το χάσμα μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ (που υποστηρίζουν τις κουρδικές δυνάμεις στη Συρία και το Ιράκ) και μεταξύ Τουρκίας και Γερμανίας.

Οι επιλογές της Άγκυρας είναι ελάχιστες και σχεδόν όλες επιλογές ανάγκης. Στην δεδομένη συγκυρία και με το ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον στραμμένο στην Βορειοανατολική Ασία η Τουρκία γίνεται όχημα των γεωστρατηγικών συμφερόντων της Μόσχας.

* Ο Κώστας Υφαντής είναι Αναπληρωτής Καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Kadir Has της Κωνσταντινούπολης ενώ το 2016 ήταν και επισκέπτης Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Σεούλ.
Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



18 Σεπ 2017


Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου

Η μεγάλη ρωσική στρατιωτική άσκηση Zapad 2017 των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας και της Λευκορωσίας η οποία άρχισε τα ξημερώματα της 14 Σεπτεμβρίου και κορυφώνεται στο τρέχον διήμερο, δημιουργεί αναντίρρητα μία διάχυτη ανησυχία στο ΝΑΤΟ και ιδιαίτερα σε χώρες-μέλη του όπως οι Βαλτικές και η Πολωνία, σε μία εποχή που οι σχέσεις Δύσης-Ρωσίας βρίσκονται όντως στο ναδίρ! Ακόμα εντονότερη είναι ανησυχία αλλά και η ανασφάλεια που προκαλείται στην Ουκρανία καθόσον δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ και δεν καλύπτεται από την προστατευτική «ομπρέλα» της Συμμαχίας, όταν είναι νωπή ακόμα η προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία και σε εξέλιξη τα γεγονότα που αποσταθεροποιούν την ανατολική Ουκρανία.

Αξίζει εδώ να πούμε ότι Ουκρανός Πρόεδρος Petro Poroshenko σε μία προσπάθεια να τραβήξει την προσοχή της Δύσης, υποστήριξε ότι με την η Zapad η Ρωσία απειλεί περαιτέρω την εδαφική ακεραιότητα της χώρας του χωρίς όμως να βρουν απήχηση οι φόβοι του. Σαν να μην έφθανε αυτό παρουσιάστηκε ο πρώην πρόεδρος της Γεωργίας Mikheil Saakashvili, παλαιός μας …γνώριμος από τους τυχοδιωκτισμούς του τον Αύγουστο 2008 και έκανε λόγο για επικείμενη «προσάρτηση» της Λευκορωσίας από τη Ρωσία μέσω της άσκησης!

Γενικές Πληροφορίες για την Άσκηση Zapad (Δύση)

Πρόκειται για μία άσκηση που «γεννήθηκε» στην Σοβιετική περίοδο με ιδιαίτερο συμβολισμό λόγω της κωδικής ονομασίας της που σημαίνει… «Δύση». Η περιοχή διεξαγωγής της καλύπτει το δυτικό τμήμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, την Λευκορωσία, την Βαλτική αλλά και τον θύλακα του Καλίνιγκραντ όπως στον Χάρτη. Είναι μία προγραμματισμένη άσκηση, την οποία οι Ρώσοι χαρακτηρίζουν ως άσκηση ρουτίνας και εκτελείται στην συγκεκριμένη περιοχή κάθε τέσσερα χρόνια μιας και τις υπόλοιπες χρονιές ασκούνται διαδοχικά οι άλλες τρεις Στρατηγικές Διοικήσεις των Ρωσικών ΕΔ (Ανατολική, Κεντρική και Καυκάσου).

Η Ρωσία η οποία έχει την ευθύνη της διεξαγωγής και στην ουσία είναι μία δική της άσκηση έχει πληροφορήσει επισήμως ότι ο αριθμός των συμμετεχόντων στρατιωτών (Ρώσων και Λευκορώσων) θα είναι 12.700, με 10.000 από αυτούς στο έδαφος της Λευκορωσίας. Αν και η Λευκορωσία προσκάλεσε με δική της πρωτοβουλία παρατηρητές από τις όμορες χώρες αλλά και από τον ΟΑΣΕ (OSCE), η Ρωσία δεν έπραξε το ίδιο εκτός από την πρόσκληση δύο παρατηρητών από το ΝΑΤΟ και μάλιστα μόνο για την ημέρα επιδείξεως (VIP Day ή «τελική φάση» όπως μας αρέσει ατυχώς να την αποκαλούμε στην Ελλάδα). Οι προβλέψεις του Πρωτοκόλλου της Βιέννης 1990 (Vienna Document ), το οποίο συνιστά δεσμευτική πολιτική συμφωνία, υποχρεώνει τις χώρες οι οποίες διεξάγουν μεγάλης κλίμακος στρατιωτικές ασκήσεις σε συγκεκριμένα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και Διαφάνειας, με κυρίαρχο στοιχείο να υπάρχουν παρατηρητές σε όλες τις φάσεις αυτών, όταν ο αριθμός των ασκούμενων υπερβαίνει τους ….13.000. Αυτός βέβαια είναι και ο λόγος που δόθηκε από τους Ρώσους ο αριθμός 12.700. Το ΝΑΤΟ όμως υπολόγισε αρχικά ότι ο συνολικός αριθμός των εμπλεκομένων θα υπερβεί τις 75.000 και ίσως προσεγγίσει και τις 100.000 λαμβάνοντας υπόψη την συμμετοχή της Εθνοφυλακή και τους Εφέδρους που έχουν επιστρατευτεί και σε Μονάδες εκτός της κύριας περιοχής ασκήσεως, κάτι όμως που αρνείται πεισματικά η Ρωσία.

Κάποιες πιο ψύχραιμες όμως εκτιμήσεις του τελευταίου τριημέρου και με την άσκηση σε εξέλιξη, αναφέρονται σε περίπου 15.000 συμμετέχοντες, διευκρινίζοντας ότι επειδή θα ασκηθούν και άλλες στρατιωτικές μονάδες καθώς επίσης και διάφορες πολιτικές δομές (πολιτικής προστασίας, δυνάμεις εσωτερικής ασφαλείας κλπ) σε πανεθνικό επίπεδο ο συνολικός αριθμός τελικά των ασκούμενων σε όλη όμως την Ρωσία και Λευκορωσία θα προσεγγίσει τους 100.000.

Τι είναι και τι… δεν είναι η Άσκηση Zapad 2017

Η μεγάλη αυτή ρωσική άσκηση δημιουργεί μέχρι ενός σημείου δικαιολογημένη νευρικότητα και ανησυχία (δυστυχώς σε κάποιες περιπτώσεις φθάνει στα όρια της υστερίας) στις χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ, και μη, που βρίσκονται στην περιοχή, όπως η Σουηδία, η Φιλανδία και κυρίως η Ουκρανία. Όμως ούτε η Συμμαχία αλλά ούτε και σοβαροί Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η άσκηση αυτή είναι το εφαλτήριο επίθεσης στην Ουκρανία ή στις Βαλτικές Χώρες, όπως θα εξηγηθεί παρακάτω στην ανάλυση αυτή. Και παρά το γεγονός ότι έχουμε το προηγούμενο της Γεωργίας το 2008 και μια παρόμοια κατάσταση στην Ουκρανία το 2014, αυτό δεν σημαίνει ότι και κάθε άσκηση θα καταλήγει σε …εισβολή.

Πρόκειται λοιπόν για μία άσκηση που γίνεται με πανεθνική στρατιωτική και πολιτική κινητοποίηση. Στην κύρια περιοχή ασκήσεως ασκούνται συμβατικές επίγειες και αεροναυτικές δυνάμεις αλλά και μονάδες τακτικών πυρηνικών όπλων (μη στρατηγικά). Νατοϊκοί κύκλοι την χαρακτηρίζουν άσκηση… «αποτροπής», όπως άσκηση αποτροπής ήταν και η περσινή άσκηση της Συμμαχίας στην Πολωνία με την συμμετοχή 30.000 Στρατιωτών. Η δήλωση του ΓΓ/ΝΑΤΟ Jens Stoltenberg την περασμένη εβδομάδα στην Εσθονία, επισκεπτόμενος νατοϊκές δυνάμεις που σταθμεύουν εκεί, ότι «ΝΑΤΟ παραμένει ψύχραιμο και σε επαγρύπνηση» καθώς και η λιτή επισήμανση του Αναπληρωτή Διοικητή Συμμαχικών Δυνάμεων Ευρώπης (DSACEUR) Βρετανού Στρατηγού Everard ότι «δεν βλέπει άμεση στρατιωτική απειλή» αντανακλούν την βασική νατοϊκή εκτίμηση για το πόσο η Zapad μπορεί να εξελιχθεί σε επίθεση εναντίον κάποιας χώρας στην περιοχή. Την εκτίμηση αυτή έρχεται να ενισχύσει και η αμερικανική πλευρά δια στόματος του Αντιστράτηγου Ben Hodges, Ανώτερου Διοικητή του Στρατού των ΗΠΑ στην Ευρώπη, ο οποίος με μία ψύχραιμη δήλωση στην DW τόνισε ότι «Δεν υπάρχει κάτι …διαβολικό στην άσκηση και ασφαλώς η Ρωσία έχει το δικαίωμα να ασκεί τις στρατιωτικές της δυνάμεις. Το πρόβλημα όμως είναι η διαφάνεια».

Σύμφωνα με τον Mark Galeotti, ερευνητή-αναλυτή του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων της Πράγας (σχετικό άρθρο της Quartz την 14/9 ), η άσκηση Zapad μπορεί να μην συνιστά μία στρατηγική ανταποδοτική κίνηση (tit-for-tat) είναι όμως μία επιχείρηση στρατηγικού ψυχολογικού πολέμου. Και οπωσδήποτε μία επίδειξη των ρωσικών πολιτικών προθέσεων. Θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε και ως μία προειδοποίηση προς τα μέλη της ΕΕ όπως η Σουηδία και η Φιλανδία να μην ξεκινήσουν ενταξιακές διαδικασίες στο ΝΑΤΟ. Κάτι σαν απειλή «αν επιχειρήσετε να μπείτε στο ΝΑΤΟ θα αντιμετωπίσετε σενάρια …Κριμαίας».

Πέρα όμως από όσα προαναφέραμε, στο ίδιο άρθρο της Quartz ο συνεργάτης του περίφημου Council of Foreign Relations και πρώην επιτελής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, υποστηρίζει ότι η άσκηση λειτουργεί και ως εσωτερική προπαγάνδα. Ο Πρόεδρος Putin χρησιμοποιεί την άσκηση απευθυνόμενος στο εσωτερικό ακροατήριο (με τον εγγενή βαθύ αντιδυτικισμό, η σημείωση δική μου) τονίζοντας ότι είναι αυτός που στέκεται με δύναμη απέναντι στην Δύση.

Η εκτίμηση μας είναι ότι σε επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο η Zapad είναι μία μοναδική ευκαιρία για να δοκιμασθούν στο πεδίο και οι νέες δυνατότητες των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων μετά την σε μεγάλο βαθμό υλοποίηση του προγράμματος εκσυγχρονισμού τους ενώ δοκιμάζονται και τα σχέδια στρατηγικών μεταφορών.

Τελευταίες εξελίξεις που συνθέτουν την παρούσα κατάσταση

Τις τελευταίες ημέρες καταβλήθηκε μία προσπάθεια τόσο από το ΝΑΤΟ όσο και από την Ρωσία να υπάρξει μία «συνεννόηση» για να εξαλειφθεί τουλάχιστον η πολεμική ατμόσφαιρα που καλλιεργήθηκε από κάποιους κύκλους της Συμμαχίας και από κάποιες χώρες-μέλη αυτής αλλά κυρίως κάποιες χώρες… εκτός αυτής.

Το πρώτο που διευκρινίστηκε από ανώτατο αξιωματούχο του ΝΑΤΟ είναι ότι αυτό δεν θα προβεί σε καμία ανταποδοτική άσκηση και το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε ο Οργανισμός είναι μία περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση. Όλα τα μέτρα που έχουν ληφθεί την τελευταία διετία στα πλαίσια της RAP (Readiness Action Plan) θεωρούνται αρκούντως αποτρεπτικά. (Μόνο η Σουηδία διεξάγει αυτές της ημέρες μία μεγάλης κλίμακος άσκηση με πανεθνική κινητοποίηση).

Η ρωσική πλευρά ανταπέδωσε τη «χαλάρωση» πρώτα απ’ όλα με τον Αρχηγό των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, Στρατηγό Valery Gerasimov, o οποίος σε συνάντηση που είχε στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν με τον Πρόεδρο της Στρατιωτικής Επιτροπής τους ΝΑΤΟ Τσέχο Στρατηγό, Petr Pavel, τον ενημέρωσε για την άσκηση Zapad, τονίζοντας ότι έχει βασικά αμυντικό χαρακτήρα και δε στρέφεται εναντίον της ασφάλειας κατά τρίτων χωρών. Την σκυτάλη πήρε ο Ρώσος Πρέσβης στο ΝΑΤΟ, Aleksander Grushko, ο οποίος δύο ημέρες μετά την έναρξη της άσκησης ήταν επίσης καθησυχαστικός και ότι η χώρα του θα δώσει πλήρη στοιχεία για την άσκηση για λογούς διαφάνειας.

Αντί επιλόγου

Ο Ρώσος Πρόεδρος Putin είναι επιτυχημένος στρατηγιστής και ως στρατηγιστής είνια και εξαιρετικά πραγματιστής. Η Ρωσία ποτέ δεν θα χρησιμοποιούσε την άσκηση αυτή ως πρόσχημα για να επιτεθεί στην Ουκρανία ή στις Βαλτικές Χώρες. Επίθεση στις Βαλτικές Χώρες σημαίνει αυτόματα ενεργοποίηση του Άρθρου 5 του Βορειοατλαντικού Συμφώνου με 29 χώρες εναντίον της με ταυτόχρονη επάνοδο των ΗΠΑ στην Ανατολική Ευρώπη. Ουδέποτε θα ήθελε κάτι τέτοιο. Ούτε όμως και για επίθεση στην Ουκρανία, μη μέλος του ΝΑΤΟ, όταν έχει ήδη πετύχει εκεί τους βασικούς στρατηγικούς στόχους και μία κεκαλυμμένη ή υβριδική θα ήταν προτιμότερη από μία άμεση στρατιωτική επίθεση.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια λήξη συναγερμού για την Συμμαχία καθόσον πέρα από τους στρατηγικούς και επιχειρησιακούς σκοπούς της άσκησης όπως προαναφέραμε η Ρωσία και ο Πρόεδρος Putin προσωπικά έστειλε το πολιτικό μήνυμα που ήθελε τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό. Το ΝΑΤΟ μαζί με τα συμπεράσματα που θα εξάγει από τα στοιχεία που θα συγκεντρώσει για τις δυνατότητες των ρωσικών ΕΔ σε επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο αλλά και αυτές των δυνάμεων στρατηγικών μεταφορών από την μία περιοχή σε άλλη, πρέπει να «διπλοτσεκάρει» με την λήξη της Zapad αν έχουν παραμείνει Μονάδες και Μέσα στην Λευκορωσία ή υπήρξε ενίσχυση των ρωσικών δυνάμεων στον θύλακα του Καλίνιγκραντ!

Η Ρωσία ως μεγάλη περιφερειακή δύναμη με φιλοδοξίες να γίνει πραγματικά και παγκόσμια θα συνεχίσει την πολιτική εξασφάλισης ζωνών επιρροής είτε στην πρώην Σοβιετική Ένωση ως προνομιακός «παίκτης» είτε στην υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και στην «πίσω αυλή της». Πέρα από την ενίσχυση της Συμμαχίας πολιτικά και στρατιωτικά, για μία μοντέρνα πολιτική αποτροπής απαιτείται να διατηρούνται ανοικτοί όλοι οι δίαυλοι επικοινωνίας με τη Ρωσία για πολιτική, συνεννόηση όπως είχα επισημάνει και πριν 15 μήνες σε σχετικό άρθρο μου.

* Ο Αντιστράτηγος ε.α. Κωνσταντίνος Λουκόπουλος είναι Συντονιστής-Υπεύθυνος για τα θέματα Άμυνας και Διπλωματίας στο liberal.gr. Είναι απόφοιτος της ΣΕΘΑ και έχει περατώσει Στρατηγικές Σπουδές Ασφαλείας. Διατέλεσε Εκπρόσωπος Τύπου του Α/ΓΕΕΘΑ, Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων στο ΥΕΘΑ/ΓΓΟΣΑΕ, και υπηρέτησε σε διοικητικές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα και στο ΝΑΤΟ (ως Εκπαιδευτής στην Σχολή του ΝΑΤΟ (NATO School) στην Γερμανία και ως Συντονιστής Αμυντικής Σχεδίασης στο Διεθνές Στρατιωτικό Επιτελείο στο Αρχηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες (IMS/NATO HQ).

Πηγές
1. https://qz.com/1073029/zapad-russia-is-playing-war-games-on-natos-eastern-border-heres-what-you-need-to-know/
2. https://www.reuters.com/article/us-russia-nato/russias-zapad-war-games-unnerve-the-west-idUSKCN1BO1OG
3. https://warontherocks.com/2017/08/what-to-expect-when-youre-expecting-zapad-2017/
4. http://www.dw.com/en/nato-voices-skepticism-over-size-of-russias-zapad-military-exercise/a-39682346
Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



17 Σεπ 2017


Του Νίκου Μελέτη

Άρχισε η αντίστροφη μέτρηση στην Μέση Ανατολή καθώς απομένουν μόλις εννιά ημέρες για το δημοψήφισμα στο ιρακινό Κουρδιστάν της 25ης Σεπτεμβρίου και το εάν θα ανοίξουν κανονικά οι κάλπες και κυρίως εάν ο κούρδος ηγέτης Μπαρζανί επιμείνει ή όχι στην κήρυξη της Ανεξαρτησίας, θα κρίνουν πολλά για το μέλλον ολόκληρης της περιοχής, τις περιφερειακές ισορροπίες αλλά και την τύχη του αγώνα για το ξερίζωμα του ISIS στην Μέση Ανατολή.

Μέχρι και τώρα καταβάλλονται ύστατες προσπάθειες ώστε να πεισθεί ο κούρδος ηγέτης Μπαρζανί να αναβάλλει το δημοψήφισμα, και στο πλαίσιο αυτό αντιπροσωπεία από τα Ηνωμένα Έθνη τις ΗΠΑ και την Βρετανία έφθασε στο Duhok του ιρακινού Κουρδιστάν σε απόσταση μόλις 5 χλμ. από το μέτωπο εναντίον του ISIS για να κάνει μια τελική «προσφορά» στον Μπαρζανί.

Η προσφορά «εναλλακτικών» δεν έγινε αποδεκτή καθώς ο Μπαρζανι γνωστός για την επιδεξιότητα των ελιγμών και των παζαριών, δήλωσε ότι «δεν είναι αυτός που αποφασίζει για την αναβολή του δημοψηφίσματος αλλά όλη η κουρδική ηγεσία» και επέμεινε ότι οποιαδήποτε «εναλλακτική» θα πρέπει να προταθεί από τις ηγεσίες των Ηνωμένων Εθνών, των ΗΠΑ, της Ε.Ε. και των άλλων διεθνών παραγόντων, οι οποίοι και θα δεσμευθούν και θα εγγυηθούν την εφαρμογή της.

Ο ίδιος ο Μπαρζανί πριν μερικές ημέρες είχε δηλώσει ότι αυτή η «εναλλακτική, θα πρέπει να είναι καλύτερη επιλογή για την επίτευξη του δικαιώματος των Κουρδών για αυτοδιάθεση από ότι το δημοψήφισμα.»

Το Ιράκ, η Τουρκία, το Ιράν, οι ΗΠΑ τάχθηκαν για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια εναντίον του δημοψηφίσματος. Το Κουρδικό Ζητημα, το ενιαίο μέτωπο εναντίον του ISIS, η σταθεροποίηση του Ιράκ, η ειρήνευση στην Συρία, ο κίνδυνος Βαλκανιοποίησης και άτακτης αλλαγής συνόρων σε όλη την Μέση Ανατολή, είναι θέματα που έχουν εμπλακεί σε ένα πραγματικό γεωπολιτικό κουβάρι, με αφορμή το δημοψήφισμα για την ανεξαρτητοποίηση του Ιρακινού Κουρδιστάν

Η Ανεξαρτητοποίηση θα σημάνει το τέλος του Ιράκ ως ενιαίου κράτους, για την Τουρκία θα ξυπνήσει τον «κουρδικό εφιάλτη» που δεν περιορίζεται μόνο στο Ιράκ αλλά εκτείνεται και στην Συρία και στις νοτιοανατολικές επαρχίες της χώρας, για το Ιράν θα δημιουργήσει ένα ανάχωμα στην προσπάθεια του να συγκροτήσει σιϊτικό άξονα προς την Δαμασκό και την Βηρυτό, και για τις ΗΠΑ δημιουργεί ένα σοβαρό πρόβλημα καθώς πάγια θέση είναι η διατήρηση της ακεραιότητας του Ιράκ και η Ανεξαρτητοποίηση θα θέσει σε κίνδυνο το ενιαίο μέτωπο εναντίον του ISIS στην πιο κρίσιμη στιγμή. Αίσθηση προκάλεσε φυσικά η ανοικτή στήριξη που προσέφερε στο Ερπίλ αλλά και στην προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου κουρδικού κράτους, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μ. Νετανιάχου. Για το Ισραήλ ένα Κουρδικό κράτος θα δημιουργούσε συνθήκες αποδυνάμωσης των άλλων παικτών της περιοχής (Τουρκία, Συρία, Ιράκ) και συγχρόνως θα αποτελούσε ισχυρό ανάχωμα στην προσπάθεια επέκτασης της ιρανικής επιρροής έως τα ανατολικά και βόρεια σύνορα του.

Το Κιρκούκ αποτελεί κομβικό σημείο, καθώς ο κυβερνήτης της πόλης και το περιφερειακό συμβούλιο αποφάσισαν την συμμέτοχή στο Δημοψήφισμα, ενώ τυπικά το Κιρκούκ που κατοικείται όχι μόνο από Κούρδους αλλά και από Τουρκμένους και Άραβες δεν ανήκει στην κουρδική περιοχή KRG. Οι Πεσμεργκά, οι ένοπλες δυνάμεις της KRG έχουν καταλάβει το Κιρκούκ από το 2014 όταν και απέκρουσαν το ISIS την ώρα που ο ιρακινός Στρατός είχε καταρρεύσει. Το Κιρκούκ με τα πλούσια κοιτάσματα σε υδρογονάνθρακες αποτελεί το μήλο της έριδος καθώς ούτε η Βαγδάτη θα το εγκαταλείψει αμαχητί, αλλά και παραδοσιακά διατηρεί βλέψεις για την συγκεκριμένη περιοχή η Άγκυρα.

Ο Μπαρζανί ο πιο σταθερός μέχρι σήμερα σύμμαχος και των ΗΠΑ αλλά και του Ερντογάν, καθώς αποτελούσε ανάχωμα στο ΡΚΚ και στο συριακό κουρδικό κόμμα PYD, αναδεικνύεται αυτή την στιγμή σε απρόβλεπτο παράγοντα, με όλους να θέλουν να πιστεύουν ότι στο τέλος θα βρει έναν τρόπο να αποφύγει την σύγκρουση αποσπώντας κάποια έστω και σημαντικά ανταλλάγματα. Είτε για να αναβάλλει το δημοψήφισμα είτε για να μην ενεργοποιήσει άμεσα την διαδικασία για την Ανεξαρτητοποίηση.

Τουρκία

Το Τουρκικό ΥΠΕΞ προειδοποίησε τους κούρδους του Ιράκ ότι «θα πληρώσουν το τίμημα» για την απόφαση τους να προχωρήσουν στο δημοψήφισμα ενώ και ο ίδιος ο Ερντογάν εκτόξευσε συγκαλυμμένες προς το παρόν απειλές, λέγοντας ότι ο Μπαρζανί και η κυβέρνηση του Iraqi Kurdish Regional Government (IKRG) θα διαπιστώσουν μετά τις 22 Σεπτεμβρίου πόσο σημαντικό είναι για την Τουρκία το θεμα του Δημοψηφίσματος. Την ημέρα εκείνη έχει προγραμματισθεί η ειδική συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας με αποκλειστικό θέμα το Δημοψήφισμα. Αλλά και ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ έκανε λόγο για «τεράστιο λάθος», επαναλαμβάνοντας την «φιλική έκκληση» προς τον Μπαρζανί να «διορθώσει αυτό το λάθος όσο ακόμη υπάρχει καιρός.»

Ο κ. Γιλντιρίμ μάλιστα δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο και επιβολής κυρώσεων εναντίον του Αρμπίλ, ένα θέμα που οι επιλογές της Τουρκίας είναι περιορισμένες και όχι χωρίς κόστος για την ίδια.

Η μεθοριακή διάβαση Habur στα σύνορα της Τουρκίας με το Ιράκ αποτελεί τον μοναδικό εμπορικό διάδρομο του ιρακινού Κουρδιστάν προς τον εξ κόσμο ενώ και ο πετρελαιαγωγοί προς το τουρκικό λιμάνι Σεϋχαν στην Μεσόγειο από το οποίο εξάγουν πετρέλαιο οι Κούρδοι αυτόνομα από την Βαγδάτη, προσφέρει τον πιο σημαντικό πόρο της αυτόνομης σήμερα περιοχής.

Όμως η διάβαση Habur αποτελεί σήμερα και την μοναδική διέξοδο και της ίδιας της Τουρκίας προς την Μέση Ανατολή, καθώς όλες οι μεθοριακές διαβάσεις προς την Συρία παραμένουν κλειστές, ενώ και ο αγωγός από το Ιρακινό Κουρδιστάν μέσω του οποίου μεταφέρεται και το πετρέλαιο του Κιρκούκ προσφέρει οικονομικά και στρατηγικά οφέλη στην ίδια την Τουρκία. Οποιαδήποτε σκέψη για κυρώσεις που αφορούν είτε την μεθοριακή διάβαση είτε τον πετρελαιαγωγό είναι προφανες ότι θα πλήξουν και την Τουρκία.

Και φυσικά κάθε κίνηση εναντίον του Ιρακινού Κουρδιστάν θα στερήσει την Τουρκία από έναν παράξενο και ιδιόρρυθμο μεν, αλλά σημαντικό «σύμμαχο», τον Μπαρζανί, η σιωπηρή ανοχή του οποίου έδωσε την ευκαιρία στην Τουρκία να εξαπολύει τα τελευταία χρόνια επιθέσεις εναντίον των δυνάμεων του ΡΚΚ στο όρος Καντίλ στα τουρκοιρακινά σύνορα.

Επίσης για τον Ερντογάν μια ανοικτή σύγκρουση με τους Κούρδους του Ιράκ, που θεωρούνται μετριοπαθείς, θα έχει αντίθετα αποτελέσματα στους Κούρδους της Νοτιοανατολικής Τουρκίας και αυτό θα εχει και «εκλογικές» επιπτώσεις, καθώς ο Ερντογάν ενόψει των εκλογών του 2019 δεν θα ήθελε να έχει καμία απώλεια ειδικά όταν σχεδόν των 10% των ψήφων υπέρ του κόμματος του ΑΚΡ προέρχονται από τις κουρδικές περιοχές.

Πηγή Liberal


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



16 Σεπ 2017


Οι λόγοι που η Συρία τελειώνει για τη Δύση, οι ανακατατάξεις στην περιοχή και η δυναμική επάνοδος των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν

Έγινε κοινό μυστικό πλέον ότι οι δήθεν εξεγέρσεις κατά ηγετών αυταρχικών καθεστώτων είναι καθοδηγούμενες. Και είναι παντελώς παραπλανητική η εξήγηση, πως η Δύση επεμβαίνει προς υποβοήθηση της ανατροπής δικτατόρων και δημιουργία συνθηκών δημοκρατικής διακυβέρνησης.

Μου είναι αδύνατο να κατανοήσω, πώς αυτό δεν έγινε αντιληπτό από την στιγμή της εκστρατείας κατά του Σαντάμ Χουσεΐν στο Ιράκ, έστω αμέσως μετά από αυτήν όταν απεκαλύφθησαν όλα τα προπαγανδιστικά ψεύδη, από τον κορμολάνο που δήθεν καλύφθηκε με πετρέλαιο, έως τα χημικά που θα εκτόξευσε ο Σαντάμ (και αγόραζαν αντιασφυξιογόνες μάσκες στην Ελβετία, επειδή υπήρχε η "ενημέρωση" ότι η εμβέλεια των ιρακινών πυραύλων ήταν 3.000 χιλιόμετρα).

Ιδιαιτέρως μου προξένησε εντύπωση, όταν καθ’ ην στιγμή έγραφα στη Voria.gr, ότι σκοπός του συστήματος είναι η αποδυνάμωση και διάλυση κρατών ώστε να καταστούν αδύναμα προτεκτοράτα (τόχω γράψει πολλές φορές και δικαιώνομαι σε κάθε επεισόδιο), με βόμβες στον Τρίτο κόσμο και με κατάρρευση των οικονομιών στη Δύση, υπήρξε βουλευτής που συνεπαρμένος από τις επαναστατικές ιδεοληψίες του, ζητούσε επισήμως να εγκριθεί ψήφισμα υπέρ των Αδελφών Μουσουλμάνων, που ανέτρεψαν τον Μπουμάρακ στην Αίγυπτο.

Και δεν ήταν μόνον αυτός. "Επώνυμοι" δημοσιογράφοι και πολιτικοί αναλυτές υμνούσαν την "Αραβική Άνοιξη", όπως έπρατταν και με τις "πορτοκαλί επαναστάσεις" του Σόρος στις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες. Το ερώτημα είναι, και πρέπει να το πούμε καθαρά για να αρχίσουν επί τέλους οι Έλληνες να υποψιάζονται, πόσοι από αυτούς είχαν αδυναμία αντιλήψεως και πόσοι ενεργούσαν καθ’ υπόδειξη; Χωρίς να αναιρείται η σοβαρότητα της παραπλάνησης, όποιο κι αν από τα δύο συμβαίνει.

Εδώ και καιρό υποστηρίζω σ’ αυτήν την στήλη ότι η Συρία τελειώνει για την Δύση, αυτό που ήθελε το πέτυχε, μια ισχυρή χώρα τριχοτομείται, όπως και η Λιβύη, ένα καινούργιο κράτος -το Κουρδιστάν- αναφύεται και οσονούπω θα υπάρξει κάπου εκεί, στα συροϊρακινά σύνορα και κάποια αυτόνομη περιοχή από τους εναπομείναντες σουνίτες, ως εμπόδιο, μαζί με τους Κούρδους, στις βλέψεις του σιιτικού Ιράκ να φτάσει στην Μεσόγειο.

Εκείνο, που φυσικά δεν μπορώ να γνωρίζω είναι ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Δεν λαμβάνω υπόψη τις διαλυτικές τάσεις στα Εμιράτα και την Σαουδική Αραβία, όπως και στην Υεμένη, επειδή αυτά έχουν ήδη δρομολογηθεί. Ο κύριος στόχος είναι το Ιράν, αλλά θα είναι άμεση η εκστρατεία "εκδημοκρατισμού" του ή θα προηγηθεί το Πακιστάν, ώστε να περικυκλωθεί, με δεδομένο ότι οι ΗΠΑ επανέρχονται δυναμικά στο Αφγανιστάν;

Εξετίμησα και εξακολουθώ να το υποστηρίζω, ότι η Δύση ακολουθεί τον αντίθετο δρόμο από αυτόν του "μεταξιού" που ακολουθεί η Κίνα, η οποία θέλει να έρθει στην Ευρώπη, ενώ η Δύση θέλει φτάσει στο Θιβέτ. Έχω γράψει πολλές φορές για τα πλεονεκτήματα που προσφέρει το Θιβέτ, στο κέντρο της Ασίας, ώστε θα κουράσω αν επανέλθω.

Η δυσκολία φυσικά του εγχειρήματος κατά του Ιράν είναι γνωστή. Έχει πολλαπλάσιες εξοπλιστικές δυνατότητες από την Συρία. Και μπορεί με αιφνιδιαστική επίθεση, όπως υποστηρίζει ο Νετανιάχου, να υποστεί μεγάλη καταστροφή, όμως εξίσου σημαντικά θα είναι και τα αποτρεπτικά πλήγματά του κατά δυτικών στόχων.

Αν επιλεγεί η εκ των έσω κατάρρευση, με τους Κούρδους, θα απαιτηθεί πολύς χρόνος. Το ΡΚΚ στην Τουρκία αγωνίζεται πάνω από 40 χρόνια χωρίς να φέρει ποθητά αποτελέσματα. Υπάρχει όμως στο Ιράν μια πολύ ισχυρή ομάδα, η οποία πραγματοποίησε μια εμφάνιση σαν πρόβα, προ ετών, επί πρωθυπουργίας Αχματινεζάντ, αρκετά δυναμική. Πρόκειται για τους οπαδούς της Δυναστείας Παχλεβί. Πάνω από 200.000 διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους, κι εκείνο που πρόσεξα ιδιαιτέρως είναι ότι έφεραν σημαίες του Σάχη, ολοκαίνουργιες. Δεν φαίνονταν βγαλμένες από σεντούκια.

Κοντά σ’ αυτά, έρχεται και το Russia Today με άρθρο του και τίτλο "Οι ΗΠΑ μεταφέρουν τζιχαντιστές σε άλλα μέρη", υποστηρίζοντας πως «Οι αναφορές ότι οι αμερικανικές δυνάμεις κάνουν αερομεταφορές ανταρτών εκτός των πεδίων των συγκρούσεων στη Συρία, υποδηλώνει πως η Ουάσιγκτον διασώζει τα "τρομοκρατικά" της στοιχεία, για να πολεμήσουν, ίσως, μια άλλη μέρα, σε κάποια άλλη δύστυχη χώρα, που θα έχει μπει στο στόχαστρο για την αλλαγή καθεστώτος.
"Ο εξαετής πόλεμος στη Συρία δεν αφορούσε, στην ουσία, μόνον την ίδια. Ήταν μόνον ένα από τα πεδία των μαχών σ’ έναν παγκόσμιο πόλεμο για την κυριαρχία των ΗΠΑ και των συμμάχων της".
Πόση αλήθεια εμπεριέχει η πληροφορία, είναι άγνωστο. Σημειώνω όμως ότι οι UCK επαγγελματίες εκτελεστές, που βρίσκονται σήμερα στην προεδρία και την κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου, αλλού ήσαν πριν εμφανιστούν στην περιοχή τους, εμπειροπόλεμοι και εξοπλισμένοι.

Μακεδών
Πηγή Voria



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Τι θα κάνει ο Άσαντ με Τούρκους και Κούρδους όταν περάσει τον Ευφράτη;

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός

Το κουρδικό κράτος στο βόρειο Ιράκ ετοιμάζεται να ανακηρύξει με δημοψήφισμα την ανεξαρτησία του, καθιστώντας de jure αυτό που εδώ και πολλά χρόνια ισχύει de facto. Στη δε Συρία, οι υπό αμερικανική καθοδήγηση Δημοκρατικές Δυνάμεις Συρίας (συνασπισμός τοπικών δυνάμεων με κορμό του Κούρδους) ελέγχουν περίπου το 25% της συριακής επικράτειας.

Είναι ζήτημα χρόνου αυτός ο συνασπισμός να ολοκληρώσει την κατάληψη της Ράκα και την εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους από την άτυπη πρωτεύουσά του. Μόλις πριν τέσσερα χρόνια πριν, ήταν οι τζιχαντιστές που πολιορκούσαν την παραμεθόριο κουρδική πόλη Κομπάνι, απειλώντας με στρατιωτική και πολιτική εξάλειψη τον κουρδικό παράγοντα στη Συρία.

Η προς το παρόν τουρκική στρατιωτική παρουσία στη βόρεια Συρία εκ των πραγμάτων περιπλέκει και καθιστά ακόμα πιο ασταθείς τις ισορροπίες στην περιοχή. Οι Τούρκοι αποκλείσθηκαν από την επιχείρηση κατάληψης της Ράκα, όπως και από την επιχείρηση κατάληψης της Μοσούλης στο Ιράκ. Για να εδραιώσει την παρουσία της και να αποκτήσει ρόλο, η Άγκυρα συμπλέει με τη Μόσχα και κατ’ επέκτασιν με το καθεστώς Άσαντ! Υπενθυμίζουμε πως ήταν ο Ερντογάν που πριν λίγα χρόνια είχε αναλάβει για λογαριασμό της Δύσης την εργολαβία να ανατρέψει το καθεστώς Άσαντ και στη θέση του να τοποθετήσει ένα σουνιτικό καθεστώς.

Στα μέτωπα της βόρειας Συρίας

Στον Βορρά κυριαρχεί ο υπό την αμερικανική καθοδήγηση συνασπισμός με κορμό τους Κούρδους. Σ’ αυτόν συμμετέχουν κάποιες αραβικές φυλές, Ασσύριοι, Γεζίντι Αρμένιοι και κάποιοι Τουρκομάνοι. Οι Κούρδοι ελέγχονται πολιτικά από το κόμμα PYD, το οποίο είναι το παρακλάδι του ΡΚΚ στη Συρία. Στρατιωτικός στόχος της συμμαχίας είναι η συντριβή των τζιχαντιστών και πολιτικός στόχος η ίδρυση του κράτους της Ροζάβα.

Στη βόρεια Συρία μία περιοχή (ξεκινάει από τα τουρκοσυριακά σύνορα και απλώνεται προς Νότο μέχρι την κωμόπολη Αλ Μπαμπ) ελέγχεται από τουρκικές δυνάμεις. Με τον τρόπο αυτό η Άγκυρα εμποδίζει την εδαφική ένωση του δυτικού κουρδικού καντονιού Αφρίν με τα δύο άλλα κουρδικά καντόνια που βρίσκονται ανατολικά της πόλης Μανμπίτζ. Στρατηγικός στόχος των Κούρδων ήταν και παραμένει η εδαφική αυτή ένωση, η οποία θα εγγράψει και υποθήκη για ενδεχόμενη μελλοντική έξοδό τους στη Μεσόγειο.

Οι Τούρκοι, που έχουν συμμαχήσει με τη Μόσχα, προσδοκούσαν να τους ανάψει το πράσινο φως για να εισβάλουν στο κουρδικό καντόνι του Αφρίν. Η Μόσχα, όμως, δεν τους το άναψε. Η Ουάσιγκτον, άλλωστε, δεν θα ήθελε να ανοίξει αυτό το μέτωπο, επειδή θα οδηγούσε σε μετωπική σύγκρουση Τούρκων-Κούρδων και θα αποδιοργάνωνε όλη τη στρατιωτική στρατηγική της στη Συρία.

Στα βορειοδυτικά η περιοχή γύρω από το Ιντλίμπ ελέγχεται από τζιχαντιστές της Αλ Νούσρα (τοπικό παρακλάδι της Αλ Κάιντα). Η περιοχή αυτή προσεχώς θα εκκαθαριστεί. Το ποιος θα την εκκαθαρίσει έχει κρίσιμη σημασία και θα μπορούσε να προκαλέσει συγκρούσεις ανάμεσα στις δυνάμεις του Άσαντ και στο συνασπισμό με κορμό τους Κούρδους, δηλαδή να φέρει αντιμέτωπες τη Μόσχα και την Ουάσιγκτον.

Οι δύο μεγάλες δυνάμεις, ωστόσο, φροντίζουν να μην περιέλθουν σε τέτοια θέση, παρά τον δεδομένο γεωπολιτικό ανταγωνισμό τους. Γι’ αυτό και για την εκκαθάριση της περιοχής του Ιντλίμπ συμφώνησαν από κοινού βομβαρδισμούς και στη συνέχεια επιχειρήσεις στο έδαφος από τις κουρδικές δυνάμεις που βρίσκονται στο Αφρίν (βορειότερα του Ιντλίμπ) και από ρωσική δύναμη που θα επικουρείται από τις δυνάμεις του Άσαντ. Γι’ αυτό και οι Ρώσοι αρνήθηκαν να συμφωνήσουν σε τουρκική εισβολή στο Αφρίν. Προφανώς η περιοχή του Ιντλίμπ θα μοιρασθεί όσον αφορά τον έλεγχο.

Τα μέτωπα στο Νότο και στην Ανατολή

Στα νοτιοδυτικά της χώρας υπάρχουν περιοχές που ελέγχονται από δυνάμεις της συριακής αντιπολίτευσης. Η ευρύτερη αυτή περιοχή ενδιαφέρει ιδιαιτέρως το Ισραήλ, το οποίο εποφθαλμιά τα υψίπεδα του Γκολάν. Σε κάθε περίπτωση δεν θέλει να δει κοντά στα σύνορά του τη Χεζμπολά και του Ιρανούς πολιτοφύλακες που πολεμούν στο πλευρά του συριακού στρατού. Στην πρόσφατη συνάντηση Πούτιν-Νετανιάχου η ισραηλινή πλευρά ζήτησε τη ρωσική συναίνεση και ενδεχομένως να έχει πάρει κάποια υπόσχεση, προσφέροντας κάποιου είδους αντάλλαγμα.

Το Ισλαμικό Κράτος έχει περιορισθεί στα ανατολικά της Συρίας. Η διάσπαση από τις δυνάμεις του Άσαντ της πολιορκίας της πόλης Ντέιρ Ελ Ζορ (νοτιοδυτικά της Ράκα) από τους τζιχαντιστές και η προέλαση αυτών των δυνάμεων, σε συνδυασμό με την επικείμενη απώλεια της Ράκα, ουσιαστικά σηματοδοτούν την αρχή του τέλους της άλλοτε κραταιάς στρατιωτικής παρουσίας του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία.

Σ’ αυτή την περιοχή το κρίσιμο είναι εάν ο συριακός στρατός θα γεφυρώσει τον Ευφράτη για να περάσει προς την Ανατολή και τον Βορρά ή θα αποδεχθεί ως άτυπο σύνορο τον ποταμό; Προς το παρόν ο συνασπισμός με κορμό τους Κούρδους δεν έχει φέρει εμπόδια στις δυνάμεις του Άσαντ κι αυτό φαίνεται να αντανακλά κάποιου είδους συνεννόηση. Ακόμα κι αν είναι έτσι, όμως, η συνεννόηση δεν φαίνεται να είναι τουλάχιστον προς το παρόν ευσταθής.

Στην άλλη πλευρά του Ευφράτη υπάρχουν τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου της Συρίας. Αυτά θα βρεθούν υπό τον έλεγχο του καθεστώτος Άσαντ ή υπό τον έλεγχο του συνασπισμού με κορμό τους Κούρδους και των Αμερικανών, ώστε να στηρίξουν οικονομικά το κυοφορούμενο κράτος της Ροζάβα; Με εξαιρέσεις, οι Κούρδοι και το καθεστώς Άσαντ έχουν αποφύγει μέχρι τώρα να συγκρουσθούν μεταξύ τους. Θα ήταν, άλλωστε, απαγορευτική πολυτέλεια, δεδομένου ότι είχαν κοινό εχθρό το Ισλαμικό Κράτος, τις άλλες τζιχαντιστικές οργανώσεις και την Τουρκία που βοηθούσε πολλαπλώς τους αντικαθεστωτικούς αντάρτες.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ "Στα κρύα του λουτρού οι Τούρκοι στη Συρία"


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου




Η οικονομική κατάσταση σε Σκόπια, Αλβανία, οι ελπίδες τους για ένταξη στην ΕΕ και τα παιχνίδια στρατηγικής των μεγάλων δυνάμεων.

Οι χώρες των δυτικών Βαλκανίων, τριάντα περίπου χρόνια μετά την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, δεν κατόρθωσαν ακόμη να αποκτήσουν την συνήθη δομή των δυτικών χωρών, άλλοτε για πολιτικούς λόγους, άλλοτε για οικονομικούς, συνήθως και για τους δυο.

Οι τελευταίες πληροφορίες για την οικονομική κατάσταση των Σκοπίων είναι ενδεικτικές της αρνητικής πορείας της χώρας, και με την προσθήκη αφενός των πολιτικών αφετέρου των δυσεπίλυτων εθνοτικών προβλημάτων, το μέλλον δεν προδιαγράφεται ευτυχές [Για εχθές είχε προγραμματιστεί δυναμική εκδήλωση των Σλάβων, που διαμαρτύρονται για την αλβανοποίηση της χώρας, χωρίς να έχω μέχρι στιγμής πληροφορίες].

Η μείωση του ΑΕΠ στην γειτονική αλβανοσλαβική χώρα, κατά 1,8%, προκαλεί ανησυχία, και από την μεν κυβέρνηση αποδίδεται στην σπατάλη της προηγούμενης με τον Ν. Γκρούεφσκι, που γέμισε τα Σκόπια με φαραωνικά εικαστικά -με αμφισβητούμενη την οικονομική διαχείριση-, από δε την αντιπολίτευση στο γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν έχει προβεί ακόμη στην εκπόνηση αναπτυξιακού σχεδίου.

Η αλήθεια είναι πάντως, ότι τα φαινόμενα, σε όλες τις χώρες της βαλκανικής, είχαν εμφανιστεί εδώ και μια τετραετία, τουλάχιστον. Τόσο στην Κροατία, όσο και στην Σερβία, δεκάδες χιλιάδες πολίτες που πήραν στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο, είδαν το ύψος της δόσης να εκτοξεύεται. Μάλιστα, οι τράπεζες βρήκαν την ευκαιρία να ανεβάσουν τα επιτόκια των δανείων καθώς ολοένα και περισσότεροι κάτοικοι καταφεύγουν στο δανεισμό για να τα βγάλουν πέρα.

Στην Αλβανία το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, ήδη από το 2013 είχαν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς το δημόσιο χρέος είχε ξεπεράσει το 60 % με σαφείς τάσεις ανόδου.

Αυτήν την κατάσταση περιγράφουν με μελανά χρώματα ξένοι αναλυτές και πολιτικοί, που θα πρέπει να μας εμβάλλει σε ανησυχίες, λόγω του ότι οι Βαλκάνιοι γείτονές μας λύνουν τις διαφορές τους δυναμικά, και συχνά με αιματηρό τρόπο. Το λιγότερο που θα μας συμβεί, είναι να έχουμε και πρόσφυγες από τον βορρά [έχω σημειώσει εδώ, ότι τα κέντρα υποδοχής προσφύγων, που είχαν κατασκευαστεί αμέσως με την πτώση των κομουνιστικών καθεστώτων στις ακριτικές μας περιοχές, ανακαινίστηκαν προ μηνών].

Ο γνωστός μας και πολυπράγμων Χαβιέ Σολάνα, σε άρθρο του υποστηρίζει ότι λίγες περιφέρειες του κόσμου είναι πιο πολιτιστικά και πολιτικά πολύπλοκες από τα Βαλκάνια. Η δε Μογκερίνι, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, δήλωσε πως «τα Βαλκάνια μπορούν εύκολα να γίνουν μία από τις σκακιέρες όπου μπορεί να παίξουν παιχνίδια στρατηγικής οι μεγάλες δυνάμεις».

Η ελπίδα των χωρών αυτών να ενταχθούν στην Ε.Ε. εξανεμίζεται με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ να ανακοινώνει -ήδη από το 2014- ότι δεν θα γίνουν δεκτά νέα μέλη το 2019. Οι ηγέτες της ΕΕ δεν μπορούν να εγγυηθούν ότι η διαδικασία ένταξης στο μπλοκ θα είναι γρήγορη και εύκολη. Ίσως γι’ αυτό και δεν δίνουν σημασία στην απειλή περί βέτο που εκπέμπει το ελληνικό ΥΠΕΞ.

Υπάρχει όμως και ένα περίεργο δημοσίευμα της βρετανικής Daily Mail, όπου κάνει λόγο και για "Εδάφη της ελληνικής επικράτειας θα διεκδικηθούν από ένοπλες αλβανικές οργανώσεις". Οι σχέσεις πολλών εντύπων με μυστικές Υπηρεσίες δεν είναι άγνωστη, και πρέπει να καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια αποκρυπτογράφησης των γραπτών τους.

Αναφέρεται, το δημοσίευμα, σε εδαφικές αλλαγές και αποσταθεροποιήσεις των υφισταμένων συνόρων στην περιοχή, με επίκεντρο τους αλβανικούς πληθυσμούς. Για την Αλβανία, τονίζει την ύπαρξη κοιτασμάτων πετρελαίου που ορίζουν εν πολλοίς τις βρετανικές θέσεις και προσανατολισμούς. Αυτό το σημείο πρέπει να προσεχθεί, επειδή -όπως πάλι είχα σημειώσει εδώ παλαιότερα- ο χάρτης της Μεγάλης Αλβανίας, τυχαίνει να είναι ο χάρτης των εδαφών που υπάρχουν πετρελαϊκά αποθέματα, τα δικαιώματα των οποίων έχει η ολλανδοβρετανική Shell.

Η αναφορά της εφημερίδας στην Ελλάδα, παρουσιάζει ενδιαφέρον από την άποψη ότι αποκαλύπτει -αν είναι αληθές μένει να διερευνηθεί- πως αλβανικές ομάδες θα επιχειρήσουν προσάρτηση ελληνικών εδαφών, γράφοντας ότι ο διαβόητος Φεστίμ Λιάτο, φερόμενος ως Πρόεδρος της "Δημοκρατίας της Τσαμουριάς", κινείται με βάση οδηγίες των Αμερικανών, ενώ έχει στρατολογηθεί απ’ την ισραηλινή Mosad. Σ’ αυτόν αποκλειστικά Αμερικανοί και Ισραηλινοί φέρεται να έχουν διαρρεύσει το σενάριο αυτό των εδαφικών ανακατατάξεων.

Αναφέρει ως έδρα για τη συγκέντρωση και εκπαίδευση του Απελευθερωτικού Στρατού Τσαμουριάς την πόλη Στρούγκα στα Δυτικά Σκόπια και τα σύνορα με την Αλβανία. Κάνει λόγο μάλιστα για παρουσία πρώην αξιωματικών των Αμερικανών στη Βάση του Μπόντστιλ στο Κοσσυφοπέδιο, που ασχολούνται με τη συγκρότηση του συγκεκριμένου ένοπλου σχήματος που αριθμεί κατά το δημοσίευμα πλέον των 2.200 ανδρών.
Πόση σχέση με την πραγματικότητα έχουν αυτά τα σενάρια που μας αφορούν, και πόσο ευφάνταστα είναι, δεν είμαι αρμόδιος να κρίνω. Προφανώς, και οι αρμόδιες υπηρεσίες γνωρίζουν, ότι και το πιο τρελό σενάριο, μπορεί να εμπεριέχει στοιχεία αλήθειας.

Μακεδών
Πηγή Voria



Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



9 Σεπ 2017


Του Panos Mourdoukoutas
Forbes

Χωρίς αμφιβολία, η Κίνα μπορεί να σταματήσει τις δοκιμές πυραύλων του Kim Jong-un. Μια για πάντα, και να βάλει ένα τέλος σε πολλά προβλήματα των ΗΠΑ και των συμμάχων τους - και των επενδυτών στην Ασία.

Αλλά για να το κάνει αυτό, η Κίνα χρειάζεται ένα μεγάλο "έπαθλο”, τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Ολόκληρη, έτσι ώστε το Πεκίνο να γράψει τους δικούς του κανόνες πλοήγησης, να εκμεταλλευτεί όλα τα πλούτη που είναι κρυμμένα από κάτω της και να ικανοποιήσει το εθνικιστικό συναίσθημα που έχει καλλιεργήσει.

Η κορεατική χερσόνησος είναι πολύ μακριά από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη κρίση στην κορεατική χερσόνησο δεν είναι ανεξάρτητη από ό,τι συμβαίνει στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, καθώς υπάρχει μία χώρα που έχει ρόλο-κλειδί σε κάθε διαμάχη: η Κίνα.

Στην πραγματικότητα, ο Kim Jong-un έχει αναδειχτεί ως το "δόλωμα” της Κίνας στις διαμάχες που αφορούν τη Θάλασσα της Νότια Κίνας. Καθώς ο κόσμος ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τις πυρηνικές δοκιμές και τους πυραύλους του Kim, η Κίνα συνεχίζει να κατασκευάζει τεχνητά νησιά στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας, εκφοβίζοντας κάθε γειτονική χώρα που τολμά να αμφισβητήσει τις φιλοδοξίες της να κυριαρχήσει στην περιοχή. Όπως απείλησε τις Φιλιππίνες με πόλεμο, εάν έθετε σε εφαρμογή μια διεθνή διαιτητική απόφαση, η οποία επιβεβαίωνε ότι η Κίνα δεν έχει "ιστορικό τίτλο” επί των υδάτων της Θάλασσας της Νότιας Κίνας.

Η Κίνα ζήτησε επίσης από το Βιετνάμ και την Ινδία να σταματήσουν να ψάχνουν για πετρέλαιο στην περιοχή, ή αλλιώς θα κινδύνευαν από μια επίθεση στις βάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου. Και απαίτησε από την Ινδονησία να ακυρώσει την απόφασή της να μετονομάσει τη θαλάσσια περιοχή της νοτιοδυτικό τμήμα της Θάλασσας της Νότιας Κίνας ως "Βόρεια Θάλασσα της Natuna", υποστηρίζοντας την κυριαρχία της στην περιοχή.

Αλλά δεν σταμάτησε εκεί. Ζήτησε ακόμη ο στενός σύμμαχος της Αμερικής, η Ιαπωνία, να παραμείνει μακριά από τη "δική της" Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Εν τω μεταξύ, το διμερές εμπόριο μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας αυξήθηκε κατά σχεδόν 20% πέρυσι, όπως σημειώνει ο Apostolos Pittas, αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικών στο Long Island University Post.

Μέχρι στιγμής, οι ασιατικές αγορές επηρεάζονται περισσότερο από την κρίση της κορεατικής χερσονήσου, χάνοντας μερικές ποσοστιαίες μονάδες κάθε φορά που ο Kim εκτοξεύει έναν πύραυλο και λιγότερες όταν η Κίνα εκφοβίζει τις χώρες για τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Κίνα δεν έχει καμία πραγματική πρόθεση να σταματήσει τις φιλοδοξίες του Kim - εκτός αν η Αμερική και οι σύμμαχοί της είναι διατεθειμένοι να αφήσουν το Πεκίνο να πάρει τον έλεγχο σε ολόκληρη τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και να εντείνει τις τακτικές του εκφοβισμού.

Είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν αυτή τη μεγάλη "αμοιβή”;

Πηγή Capital


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου



7 Σεπ 2017


Κάποτε δεν ήθελαν να πιστέψουν την επίθεση από τον Χίτλερ…

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου 

Οι περισσότεροι άνθρωποι (και πολιτικοί) δεν πιστεύουν (ή δεν θέλουν ή δεν τους συμφέρει να πιστεύουν) ότι ένας πυρηνικός πόλεμος είναι δυνατός. Αυτός ακριβώς είναι ένας λόγος που ένας πυρηνικός πόλεμος μπορεί να γίνει. ‘Όταν δεν πιστεύεις ότι υπάρχει απειλή, τότε δεν κινητοποιείσαι για να την αποτρέψεις αποτελεσματικά.

Μια τέτοια κατάσταση, ειρήσθω εν παρόδω, ήταν που επέτρεψε και τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στην πρώτη περίπτωση και τα δύο στρατόπεδα περίμεναν ότι το άλλο θα υποχωρήσει. Από «μπλόφα» σε «μπλόφα», καταλήξαμε στην πρώτη από τις μεγάλες ανθρωποσφαγές του 20ού αιώνα. Δύο δεκαετίες αργότερα, το Παρίσι, το Λονδίνο και η Μόσχα δεν θέλησαν να πιστέψουν ότι ο Χίτλερ ετοιμαζόταν να τους επιτεθεί. Βαυκαλίστηκαν τυχοδιωκτικά και καιροσκοπικά με την εκτίμηση ότι θα μπορούσαν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να τα βρουν μαζί του. ‘Όχι μόνο δεν έκαναν τίποτα για να τον εμποδίσουν, αλλά και τον διευκόλυναν σημαντικά με την πολιτική τους. Το 1940, η Γαλλία κατελήφθη και ντροπιάστηκε συνθηκολογώντας, η ΕΣΣΔ παρολίγον να καταστραφεί (συνέβαλε καθοριστικά στο να μη συμβεί αυτό και η αντίσταση των Ελλήνων τότε στον Φασισμό και οι Κρητικοί που αποδεκάτισαν τους Γερμανούς αλεξιπτωτιστές, κάτι που ίσως να πληρώνουμε ακόμα). Η Βρετανία επεβίωσε, αναγκάστηκε όμως να παραιτηθεί οριστικά από ότι απέμενε από την Αυτοκρατορία της.

Το 1945 έγινε το αντίθετο. Μια ισχυρή μερίδα του αμερικανικού κατεστημένου ήταν έτοιμη να πάει σε τρίτο παγκόσμιο πόλεμο με τη Σοβιετική ‘Ενωση, τότε μάλιστα, και μέχρι το 1949, η Ουάσιγκτων είχε και το μονοπώλιο του πυρηνικού όπλου. Ποιος την εμπόδισε; ‘Όχι τόσο τα όπλα της Ρωσίας, όσο η τεράστια και παγκόσμια πολιτική ακτινοβολία της την επαύριο της νίκης επί του Φασισμού, η ύπαρξη ενόπλων κινητοποιημένων λαών σε μεγάλο τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου, συχνά υπό την ηγεσία κομμουνιστικών αντιστασιακών κινημάτων, η εναργής συνείδηση όλης της ανθρωπότητας για το τι σημαίνει Πόλεμος.

Δυστυχώς, οι παγκόσμιες πολιτικές συνθήκες σήμερα, είναι που συνιστούν τη μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη. Ζούμε μια τρομερή υποχώρηση της πολιτικής συνείδησης παγκόσμια και μια αποσύνθεση της πολιτικής σκέψης – αυτή ακριβώς που επέτρεψε σε ένα κλόουν να παραστήσει τον αγωνιστή υπέρ της ειρήνης (!) και να παγιδεύσει τόσους ανθρώπους και δυνάμεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και παγκοσμίως.

Η Προειδοποίηση της Κίνας

Στις αρχές Αυγούστου η κινεζική ηγεσία αποφάσισε ότι το πράγμα παρατράβηξε. Η πολιτική κατευνασμού της αμερικανικής επιθετικότητας και πιέσεων στη Βόρειο Κορέα, που εφήρμοσε το Πεκίνο, όπως επίσης η Μόσχα και οι Ευρωπαίοι, δεν φαινόταν να αποτρέπει, αντίθετα, έκανε πιο πιθανό το ενδεχόμενο ενός πολέμου στην βορειοανατολική Ασία. Η Κίνα, όπως και όλα τα μέλη του ΣΑ του ΟΗΕ, είχαν ήδη επιβάλλει στη Βόρειο Κορέα σκληρές κυρώσεις, παρόλο που όλος ο κόσμος γνωρίζει από τα προηγούμενα παραδείγματα (π.χ. Γιουγκοσλαβία ή Ιράκ) ότι αυτές οι κυρώσεις πλήττουν πάντα τους λαούς και όχι τα καθεστώτα, δεν επιτυγχάνουν το αποτέλεσμα που λένε ότι επιδιώκουν και αποτελούν συνήθως τον προθάλαμο στρατιωτικής επίθεσης κατά του «τιμωρούμενου» κράτους. Αλλά, αντί η πολιτική τους να οδηγήσει σε κάποιο μαλάκωμα της αμερικανικής στάσης, οδήγησε σε σκλήρυνση, ωθώντας ταυτόχρονα τη Βόρειο Κορέα στη μόνη εναπομένουσα στρατηγική, την απειλή του Σαμψών «Αποθανέτω η Ψυχή μου μετά των Αλλοφύλων». ‘Αλλωστε, ακόμα κι αν η ηγεσία της Βόρειας Κορέας είχε αμφιβολίες, γνωρίζει πολύ καλά τι έπαθαν ο Σαντάμ Χουσείν, ο Καντάφι και ο ‘Ασαντ, αφού «συμμορφώθηκαν» με τις απαιτήσεις ελέγχου των εξοπλισμών τους.

Ο Τραμπ και ο Υπουργός ‘ΑμυναςΜατίς (που μάλιστα εμφανίζεται ως «μετριοπαθής» και «φωνή της λογικής» στην αμερικανική κυβέρνηση από τον τύπο!), διετύπωσαν στις αρχές Αυγούστου, πρωτοφανείς απειλές «τερματισμού» του καθεστώτος της Βόρειας Κορέας αλλά και «καταστροφής» του πληθυσμού της. Στον αμερικανικό τύπο διέρρευσαν πληροφορίες ότι βομβαρδιστικά Β1 είναι έτοιμα να απογειωθούν από το Γκουάμ για να πλήξουν την χώρα.Στις 8 Αυγούστου, δύο Β1 πέταξαν κοντά στην Κορέα.

Το Πεκίνο δεν έχει καμία διάθεση να πάει σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ. Λέγεται ότι η παρακαταθήκη του Ντενγκ στους συμπατριώτες του είναι να έχουν ειρήνη τουλάχιστο μισό αιώνα με την υπερδύναμη. Στο Πεκίνο άλλωστε (όπως και στη Μόσχα) υπάρχει αναπόφευκτα και ένα ισχυρό λόμπυ υπέρ της διατήρησης, πάση θυσία, καλών σχέσεων με τη Δύση, με ισχυρό κοινωνικό έρεισμα αφού εκφράζει τη νεοσχηματιζόμενη αστική τάξη της Κϊνας. Πίσω από τον ασαφή όρο «παγκοσμιοποίηση», υπάρχει μια ολοκληρωτική «Αυτοκρατορία του Χρήματος» και αυτή η Αυτοκρατορία είναι ένα παγκόσμιο κόμμα που βρίσκεται σε όλα τα κέντρα του κόσμου. ‘Οσο για τη «διαθήκη» του Ντενγκ, το πρόβλημα είναι ότι η ειρήνη θέλει δύο, ενώ για τον πόλεμο φτάνει ένας! Αν αυτή ήταν η γνώμη του Ντενγκ, δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι και η Ουάσιγκτων θα συμφωνήσει, θα αφήσει δηλαδή την Κίνα να αναπτυχθεί μέχρι να γίνει ισοδύναμη με την Αμερική!

Στις 10 Αυγούστου το Πεκίνο αποφάσισε να αντιδράσει. Η εφημερίδα GlobalTimes, ιδιοκτησία της «Λαϊκής Ημερησίας», οργάνου του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, δημοσίευσε ένα κύριο άρθρο ασυνήθιστης σαφήνειας. Προειδοποιούσε, μεταξύ άλλων, τις ΗΠΑ να μην επιτεθούν στη Βόρειο Κορέα «απρόκλητες» και να μη δοκιμάσουν να μεταβάλουν με στρατιωτικά μέσα το καθεστώς της και την ισορροπία δυνάμεων στην κορεατική χερσόνησο γιατί, αν δοκιμάσουν να το κάνουν, το Πεκίνο «θα τις εμποδίσει». Ταυτόχρονα, ζητούσε από τη Βόρειο Κορέα να μην εκτοξεύσει πυραύλους που απειλούν το “αμερικανικό έδαφος” γιατί, αν το κάνει, θα την αφήσει ανυπεράσπιστη.
Η Κίνα μόνο ένα μέσο έχει για να “εμποδίσει” τους Αμερικανούς να επιτεθούν στη Βόρειο Κορέα και να μεταβάλλουν την κατάσταση πραγμάτων στην κορεατική χερσόνησο. Το μέσο αυτό είναι οι ένοπλες δυνάμεις της.

Αλλά μια στρατιωτική εμπλοκή Κινέζων και Αμερικανών στην Κορέα συνεπάγεται αυξημένο κίνδυνο παγκόσμιας πυρηνικής σύρραξης.

‘Ηδη, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, το αμερικανικό Πεντάγωνο (κατά τη «μεσοβασιλεία» μεταξύ Κλίντον και υιού Μπους, πιθανώς για να μην πάρει κανείς την ευθύνη) έκανε ασκήσεις επί χάρτου με σενάριο έναν κυβερνοπόλεμο με την Κίνα στον Ειρηνικό, το 2017, με περιορισμένη χρήση πυρηνικών όπλων.

Οι Κινέζοι αντικατέστησαν το προσωπικό που χειρίζεται τα κορεατικά θέματα και μετά το δημοσίευμα της GlobalTimes, ο Πρόεδρος Σι τηλεφώνησε στον Τραμπ και ζήτησε αποφυγή εμπρηστικών δηλώσεων και ενεργειών, ο Κινέζος ΥπουργόςEξωτερικών τηλεφώνησε στον Ρώσο ομόλογό του και του είπε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ότι δεν μπορεί η Κίνα και η Ρωσία να αφήνουν κάποιον να κάνει ότι θέλει στην «αυλή» τους.

Μια συμμαχία Ρωσίας – Κίνας είναι ισχυρός παράγων ανάσχεσης της Υπερδύναμης, το ζήτημα είναι όμως ότι η πρακτική λειτουργία «αντιηγεμονικών» συμμαχιών προσκρούει ενίοτε στην επιθυμία κάθε «πόλου» να μην έρθει σε αντιπαράθεση με την υπερδύναμη, παρά μόνο όταν απειλούνται τα δικά του ζωτικά συμφέροντα. Το Πεκίνο κράτησε για παράδειγμα πολύ χαμηλό προφίλ στις μεσανατολικές συρράξεις, που όμως ήταν και η «εισαγωγή» στην κορεατική κρίση που τώρα αντιμετωπίζει. Οι εναλλακτικοί πόλοι του διεθνούς συστήματος, αθροιζόμενοι, έχουν πολύ μεγαλύτερη ισχύ από την Υπερδύναμη, το πλεονέκτημα όμως της τελευταίας είναι ότι, σε αντίθεση με τους αντιπάλους της, έχει μια πλήρη παγκόσμια, όχι μερική και περιφερειακή, στρατηγική.

Η προειδοποίηση της GlobalTimesθύμισε σε ορισμένους αναλυτές, τηρουμένων των αναλογιών, την ανάλογη που απηύθυνε ο Τσου Εν Λάι στον Πρόεδρο Τρούμαν τον Αύγουστο του 1950, πάλι για την Κορέα. Ο Τρούμαν τη χαρακτήρισε «μπλόφα» και οι Αμερικανοί έτριβαν τα μάτια τους όταν τον Οκτώβριο του 1950 ο κινεζικός στρατός επενέβαινε στην κορεατική χερσόνησο και άρχιζε ένας από τους αγριότερους πολέμους της ιστορίας, με την αεροπορία των ΗΠΑ να ισοπεδώνει όλες ανεξαιρέτως τις κορεατικές πόλεις. «’Εκανα εμετό με όσα είδα στην Κορέα», ομολόγησε ο στρατηγός Μακ ‘Αρθουρ ενώπιον του Κονγκρέσου. Πιστεύεται ότι ο ίδιος ζήτησε χρήση ατομικών όπλων, αλλά οι πολιτικές συνθήκες την απέτρεψαν.

Τραμπ – Απότομη Προσγείωση

Πριν εκλεγεί, ο κ. Τραμπ εμφανίστηκε από τους οπαδούς του, και στην Αμερική και παγκοσμίως, ως φίλος της Ρωσίας, απομονωτιστής, αντίπαλος των πολέμων, επιφυλακτικός αν όχι απορριπτικός για το ΝΑΤΟ και διάφορα άλλα.

‘Ηδη, μόνο στο πρώτο εξάμηνο της θητείας του, το ενδεχόμενο πυρηνικής σύγκρουσης με τη Ρωσία ή/και την Κίναέγινε ορατό τρεις φορές! Πριν από την τωρινή κρίση με την Κορέα, είχαμε τον Απρίλιο, τον αμερικανικό βομβαρδισμό της Συρίας, όπου σταθμεύουν ρωσικές δυνάμεις, τις απειλές Τίλερσον προς τη Μόσχα – “με μας ή με τον ‘Ασαντ” και την υπενθύμιση από τη Ρωσία της ετοιμότητας των πυρηνικών στρατηγικών δυνάμεών της, όπως και το προηγούμενο επεισόδιο Απριλίου κατά της Βορείου Κορέας.

Καθόλου άσχημα για έξη μήνες. Πόσο μάλλον αν προσθέσουμε την έναρξη προετοιμασίας πολέμου κατά του Ιράν (δήλωση του Προέδρου Τραμπ ότι δεν εκπληρώνει τη συμφωνία για τα πυρηνικά), την απειλή Τραμπ για στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα, τη δοκιμή νέων αποσταθεροποιητικών όπλων από τις ΗΠΑ, συμβατικών και ατομικών, ικανών να πλήξουν τα καταφύγια ηγετών εχθρικών χωρών, την στρατιωτική περικύκλωση της Ρωσίας από το ΝΑΤΟ, τις απειλές του Υπουργού ‘Αμυνας της κυβέρνησης Τραμπ ότι θα εξοπλίσει με βαριά, καθαρά επιθετικά όπλα την Ουκρανία, την επικράτηση των νεοσυντηρητικών επί των απόψεων της ηγεσίας των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων με αποτέλεσμα την κατάληψη της Μοσούλης με ισοπέδωση.

Μπορεί κανείς να πιστεύει ότι θέλει για τον Τραμπ. Δεν είναι αντικείμενο του παρόντος άρθρου να αναλύσει τις απίθανες ανοησίες που ελέχθησαν – και λέγονται ακόμα – για το τι είναι αυτός ο άνθρωπος, η εκλογή του οποίου συνιστά πιθανώς μια από τις μεγαλύτερες και πιο επικίνδυνες συνωμοσίες και απάτες της παγκόσμιας ιστορίας. Η διαφορά των έξυπνων ανθρώπων από τους άλλους δεν είναι ότι δεν κάνουν λάθη, ενίοτε και πολύ σοβαρά λάθη. ‘Ολοι κάνουν λάθη. Τα λάθη είναι όχι μόνο αναπόφευκτα, αλλά και «επιθυμητά» κατά κάποιο τρόπο, γιατί είναι μια εκπαιδευτική διαδικασία. «Ο μεγαλύτερος δάσκαλός μου ήταν τα λάθη μου», είπε ο Μεγάλος Πέτρος. Η διαφορά των έξυπνων ανθρώπων από τους … άλλους, έγκειται στην ικανότητά τους να αντιληφθούν γρήγορα, να διορθώσουν, όσο είναι δυνατό, και να διδαχθούν από τα λάθη τους.

Αυτό που γίνεται μπροστά στα μάτια μας, στην πράξη και αυτό είναι που μετράει, είναι ότι, επί των ημερών του κ. Τραμπ, αναβιώνει η γνωστή και δημοσιευμένη από δεκαετιών στρατηγική του «Κόμματος του Πολέμου» και των Νεοσυντηρητικών, που περιλαμβάνει την καταστροφή σχεδόν όλων των καθεστώτων της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Κορέας και που δεν είναι παρά μια άσκηση περικύκλωσης και εξουδετέρωσης, τελικά, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, της Ρωσίας, της Κίνας, αλλά και της Ευρώπης ακόμα, ως δυνατότητας. ‘Ενας πολιτικός που συνδέεται στενά με το «όραμα» των Νεοσυντηρητικών, ο κ. Νετανιάχου, το είπε καθαρά στην πρώτη δήλωσή του μετά τον βομβαρδισμό της Συρίας τον Απρίλιο. Αφού συνεχάρη τους Αμερικανούς, πρόσθεσε ότι ελπίζει η Τεχεράνη, η Βόρειος Κορέα και «άλλοι» να «πάρουν το μήνυμα».

Ακόμα μεγαλύτερη σημασία από το τι πιστεύει ή δεν πιστεύει ο Τραμπ, αν και ποιοι τον «χειραγωγούν», αν θέλει ή πιέζεται να κάνει ότι θέλει, είναι αυτό που κάνει η κυβέρνησή του. Και η κυβέρνησή του πάει fullsteamγια παγκόσμια σύρραξή, ή τουλάχιστον απειλεί με μια τέτοια σύρραξη, αν βασιστούμε για να την κρίνουμε στα γεγονότα, στο τι συμβαίνει και όχι στο τι νομίζουμε, τι μας λένε, τι θέλουμε ή τι έχουμε συμφέρον να πιστεύουμε ότι συμβαίνει.

Το ζήτημα του πολέμου και του ιμπεριαλισμού δεν είναι άλλωστε θέμα προσωπικού γούστου του α’ ή β’ ηγέτη. Οι προσωπικότητες έχουν πράγματι τεράστια σημασία και μπορεί όντως να κάνουν τη διαφορά σε κρίσιμα σημεία της ιστορικής εξέλιξης. ‘Οσο όμως η βαθειά, ολόπλευρη κρίση του παγκόσμιου συστήματος είναι μαζί μας και όσο γίνεται οξύτερη, χωρίς μάλιστα πολιτικές δυνάμεις, κοινωνίες, ηγεσίες, διανοούμενοι να θέτουν συνειδητά το καθήκον δημιουργίας αξιόπιστων εναλλακτικών λύσεων, το ενδεχόμενο μιας παγκόσμιας καταστροφής θα παραμένει επίσης πάρα πολύ μαζί μας.

Το άρθρο των GlobalTimesτης 10ης Αυγούστου έχει ενδιαφέρον και γιατί εντοπίζει και αναλύει έναν μηχανισμό με τον οποίο μπορεί οι ΗΠΑ και η Βόρειος Κορέα να εμπλακούν από κακούς υπολογισμούς σε ένα παιχνίδι που υπερβαίνει τις ικανότητές τους, οδηγούμενες χωρίς πρόθεση για κάτι τέτοιο στον πόλεμο.

Αυτό που δεν εξετάζει το άρθρο είναι η πιθανότητα να υπάρχει «κρυμμένος Αλκιβιάδης» στο σύστημα (με την έννοια μιας αποφασιστικής μειοψηφίας, όπως αυτή που κέρδισε τελικά την πλειοψηφία στη Συνέλευση των Αθηναίων υπέρ της σικελικής εκστρατείας, όπως τη διαιώνισε ο Θουκυδίδης), ο οποίος να χρειάζεται τελικά να γίνει κάπου ένας πυρηνικός πόλεμος, γιατί μόνο τρομάζοντας την ανθρωπότητα θα μπορούσε να πετύχει τους στόχους του. Εκεί οδηγεί στην ακρότητά της η ίδια η λογική της στρατηγικής του Χάους. Ο απόλυτος τρόμος θα ήταν ίσως και ένας τρόπος να αποδεχθούν οι άνθρωποι την ιδέα ενός παγκόσμιου Δικτάτορα, έστω και με τίμημα την προσωρινή τους επιβίωση ως Δούλων.

‘Ηδη άλλωστε, είναι απολύτως σαφές ότι το πρόγραμμα στρατιωτικής ανατροπής των καθεστώτων του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, που εξ αρχής περιλαμβανόταν στην στρατηγική του Κόμματος του Πολέμου και των Νεοσυντηρητικών, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί με συμβατικά στρατιωτικά μέσα. Οδηγεί αναπόφευκτα σε χρήση πυρηνικών όπλων.

Ακόμα κι αν δεν χρησιμοποιηθούν πυρηνικά σύντομα στην Κορέα, μια παράπλευρη αλλά πολύ σημαντική παρενέργεια της τωρινής κρίσης είναι ότι η παγκόσμια κοινή γνώμη εξοικειώνεται με την ιδέα χρήσης των πυρηνικών όπλων, ένα ταμπού της εποχής μετά το 1945. ‘Όταν εκφέρονται τερατώδεις απειλές εναντίον μιας χώρας και κανείς σχεδόν διεθνώς δεν αντιδρά, αυτό τις νομιμοποιεί.

Η Αφωνία του Κόσμου

Το χειρότερο δεν είναι καν αυτά που κάνει η Ουάσιγκτων επί Τραμπ. Το χειρότερο είναι ότι δεν “κουνιέται φύλλο” σε όλο τον κόσμο. Τον Φεβρουάριο 2003, όταν οι Αμερικανοί ετοίμαζαν την εισβολή στο Ιράκ, μαζί με τους Βρετανούς, τους Αυστραλούς και τους Πολωνούς, εκατομμύρια διαδηλωτών βγήκαν παγκοσμίως στο δρόμο για να τους εμποδίσουν. Ο “τελευταίος των Γκωλικών”, ο Πρωθυπουργός της Γαλλίας Ντομινίκ ντε Βιλπέν έγινε το σύμβολο όλης της πολιτισμένης ανθρωπότητας, όταν κατακεραύνωσε, με μια ιστορική ομιλία του στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τις ΗΠΑ για τη σχεδιαζόμενη τότε εισβολή στο Ιράκ. Μετά βέβαια, είναι αλήθεια, ότι και ο Πρόεδρος Σιράκ και ο ΚαγκελλάριοςΣρέντερ κατατρόμαξαν από το ίδιο το θάρρος που επέδειξαν και ανέκρουσαν πρύμνα, συμβάλλοντας έτσι να μην υπάρχει πλέον ούτε ίχνος ανεξαρτησίας στα ευρωπαϊκά κράτη και να έχει καταστραφεί η μισή Μέση Ανατολή και να απειλούμαστε πλέον όχι μόνο με τρομερούς συμβατικούς, αλλά και με πυρηνικούς πολέμους!

Σε όλη την ιστορική περίοδο μετά το 1945 υπήρξε ένα ισχυρότατο φιλειρηνικό, αντιπολεμικό και αντιπυρηνικό κίνημα. Αυτό απέτρεψε έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο μεταξύ 1945 και 1949, όταν η Μόσχα δεν είχε ακόμα πυρηνικά όπλα, αυτό συνέβαλε επίσης καθοριστικά στη δημιουργία μιας δομής στοιχειώδους ελέγχου των εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, αυτό εμπόδισε τους Αμερικανούς να χρησιμοποιήσουν ατομικά όπλα στην Κορέα και στο Βιετνάμ. Οι πόλεμοι της Αλγερίας και του Βιετνάμ κερδήθηκαν εξίσου στα πεδία των μαχών και στους δρόμους των ευρωπαϊκών και αμερικανικών μεγαλουπόλεων. Μια σειρά σπουδαίων διανοούμενων και επιστημόνων, όπως ο ‘Αλμπερτ Αϊνστάιν και πολλοί άλλοι, τάχθηκαν εναντίον του Πολέμου. Ο Ντε Γκωλ διαφώνησε με τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Ακόμα κι όταν του πρότειναν να συλλάβει τον Ζαν Πωλ Σαρτρ, μεσούντος του πολέμου στην Αλγερία, ο Στρατηγός λέγεται ότι απήντησε «δεν συλλαμβάνεις τον Βολταίρο». Στη Γερμανία ο ΒίλυΜπραντ άνοιγε τον δρόμο στην Οστπολιτίκ
Σήμερα δεν υπάρχουν διανοούμενοι και οι «πολιτικοί» έχουν μετατραπεί σε (συχνά εκβιάσιμους) υπαλλήλους τραπεζών. Τα αντιπολεμικά κινήματα και όλα τα κινήματα αμφισβήτησης δεν υπάρχουν ή είναι πολύ περιορισμένα. Μια εκφυλισμένη «αριστερά» τάσσεται συχνά υπέρ του «δικού της» ιμπεριαλισμού, χρησιμοποιώντας τις ορθές ή εσφαλμένες κριτικές εναντίον του καθεστώτος των τρίτων χωρών για να επιτρέπει στρατιωτικές επεμβάσεις σε όλο τον κόσμο. Ζούμε δηλαδή σε μια περίοδο πρωτοφανούς υποχώρησης της ανθρώπινης συνείδησης.

Ακόμα όμως και μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων, η ύπαρξη πυρηνικής ισοτιμίας είναι μακροχρονίως αναγκαία συνθήκη αποτροπής του πυρηνικού πολέμου, όχι όμως και ικανή. Ξέρουμε τώρα ότι στη σύσκεψη για την Κούβα που αποφάσισε αν θα γίνει ή όχι παγκόσμιος πυρηνικός πόλεμος, όλοι οι συμμετέχοντες ήταν υπέρ του πολέμου, εκτός από δύο πρόσωπα, τον Πρόεδρο Κένεντι και τον αδελφό του. Η ύπαρξή τους όμως εκεί μέσα δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο γεγονός. Αντανακλούσε την ιδεολογία, την πολιτική ατμόσφαιρα, τις αντιλήψεις, της κοινωνικές δυνάμεις της εποχής τους, τον καπιταλισμό του 1960 και όχι αυτόν που έχουμε τώρα.

Η εκδίκηση της πολιτικής

Η ανακάλυψη των πυρηνικών όπλων τροποποίησε βαθιά, αλλά δεν ακύρωσε το αξίωμα του Κλαζούζεβιτς: Ο Πόλεμος είναι συνέχεια της Πολιτικής με άλλα μέσα.

Γιατί οι κοινωνίες δεν είναι ανόργανη ύλη, δεν καθορίζεται ντετερμινιστικά η πορεία τους. Πίσω από κάθε απόφαση χρήσης ενός όπλου υπάρχει μια ανθρώπινη βούληση. Οι άνθρωποι όμως είναι ικανοί για λογικές, αλλά και για εντελώς παράλογες συμπεριφορές, για σωφροσύνη και για παραφορσύνη.

Για να λειτουργήσει η πυρηνική αποτροπή χρειάζεται ένα μίνιμουμ επίπεδο ορθολογισμού στο παγκόσμιο σύστημα, αλλοιώς η ύπαρξη πυρηνικών οπλοστασίων μπορεί να οδηγήσει σε αμοιβαία καταστροφή. Κι αυτό που βλέπουμε σήμερα στο παγκόσμιο σύστημα είναι η σταδιακή καταστροφή του ορθολογισμού, σύμπτωμα κοινωνιών που δεν μπορούν να λύσουν τα προβλήματά τους.

Ο Μαρξ είπε ότι οι άνθρωποι, οι κοινωνίες βάζουν στον εαυτό τους τα προβλήματα που μπορούν να λύσουν. Προφανώς δεν βάζουν αυτά που δεν μπορούν να λύσουν. ‘Η τα βάζουν με λάθος, καταστροφικό και παραπλανητικό τρόπο (όπως συνέβη με τους ολοκληρωτισμούς του μεσοπολέμου ή με τον Τραμπ και την Λεπέν σήμερα).

Ο ίδιος ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών π.χ. αμφισβητεί ανοιχτά τα πορίσματα της Επιστήμης, δηλαδή την Επιστήμη, στο μείζον, καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση της ζωής πρόβλημα της Κλιματικής Αλλαγής.

Αμερικανοί επίσημοι συγκρίνουν τον Πούτιν με τον Χίτλερ, δηλαδή πληροφορούν τους Ρώσους αναλυτές ότι πιθανώς ετοιμάζουν πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Τι θα γίνει αύριο αν συμβεί ένα λάθος στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, όπως τόσες φορές στην ιστορία; Αυτοί που θα πρέπει να πάρουν τις αποφάσεις, θα επηρεαστούν όχι μόνο από αυτό που βλέπουν στις οθόνες των ραντάρ, αλλά και από αυτό που εκτιμούν ως πιθανό να συμβαίνει. Πολύ περισσότερο όταν αυτά θα συμβαίνουν σε ένα κυβερνο-περιβάλλον διασποράς πληροφορίας με ρυθμούς και σε ποσότητες που υπερβαίνουν την ικανότητα του ανθρώπινου μυαλού να τις αξιολογήσει.

Η ψυχροπολεμική ρητορεία που άρχισε η Κυρία Κλίντον και συνεχίζει με έργα, όχι με λόγια, ο Τραμπ, καταστρέφει το ελάχιστο κοινά αποδεκτών κανόνων συμπεριφοράς, την ελάχιστη βάση κοινής κατανόησης του κόσμου, μεταξύ των πυρηνικών υπερδυνάμεων. Το ίδιο άλλωστε έκανε και η κατάργηση της συνθήκης για τα αντιβαλλιστικά όπλα ΑΒΜ, καταστρέφοντας το θεμέλιο της δομής του ελέγχου των εξοπλισμών που επέβαλλε μάλιστα η ίδια η Αμερική, για να αποτρέψει από τον κίνδυνο αιφνιδιαστικού πρώτου πλήγματος.

Σήμερα στην Αμερική, δεν κουβεντιάζουν για την πολιτική της χώρας τους ή για την πολιτική της Ρωσίας και της Κίνας. Δεν κουβεντιάζουν ούτε για το τι περιέχουν ή όχι τα μέιλ της Κλίντον ή τι πραγματικά κάνει ο Τραμπ. Κουβεντιάζουν αν οι Ρώσοι υπέκλεψαν ή όχι αυτά τα μέιλ. Επιχειρείται δηλαδή να ταυτισθεί μια βασικά φιλειρηνική δύναμη, όπως η Ρωσία, με έναν Πρόεδρο που η οικονομική και κοινωνική του πολιτική έρχεται σε σύγκρουση με μεγάλα τμήματα της αμερικανικής κοινωνίας. Τα τμήματα αυτά αντικειμενικά θα μπορούσαν να είναι «σύμμαχα» με τη Ρωσία στην επιδίωξη ανατροπής των παγκόσμιων πολεμικών τυχοδιωκτισμών, όπως σε μεγάλο βαθμό έγινε σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο, γιατί αυτοί οι τυχωδιωκτισμοί δεν είναι προς το συμφέρον τους. (1)
Μόνο η επανεμφάνιση της πολιτικής μπορεί να σταματήσει την πορεία προς τον Πόλεμο – η ισοτιμία στα όπλα δεν φτάνει. Μόνο η έγκαιρη συνειδητοποίηση των κινδύνων και η κινητοποίηση παγκοσμίως για να αποτραπούν, της κοινής γνώμης και των πολιτικών δυνάμεων, μπορεί να αποτρέψει τον πόλεμο. Μακροχρόνια άλλωστε είναι αδύνατο να καταπολεμηθεί το σύμπτωμα χωρίς να πολεμηθεί η αιτία. Μόνο η εμφάνιση μιας σοβαρής ολοκληρωμένης εναλλακτικής σε έναν κόσμο «προϊστορικό και βάρβαρο» στην οικονομία, στις κοινωνικές και τις διεθνείς σχέσεις, στον Πολιτισμό, ενός εναλλακτικού οράματος στην ιδεολογία του παγκόσμιου χρηματιστικού κεφαλαίου που σήμερα κυριαρχεί, μόνο η κινητοποίηση μεγάλων κοινωνικών δυνάμεων, διανοουμένων και κρατών, μπορεί να λύσει και το πρόβλημα του πολέμου και της επιβίωσης της ανθρωπότητας.

Σημείωση

1. Το ενδιαφέρον είναι ότι η απίθανη υπόθεση Τραμπ εξ αντικειμένου επέφερε βαρύ πλήγμα και στην εικόνα της Αμερικής ως «εχθρού» στη ρωσική κοινή γνώμη. ‘Όταν η ΜοσκόβσκιΚομσομόλετς γράφει π.χ. τόσο μεγάλες ανοησίες όπως ότι η εκλογή Τραμπ στον Λευκό Οίκο είναι σαν την κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων από τους Μπολσεβίκους (!!!), η σύγχυση που δημιουργείται οδηγεί το ποσοστό των Ρώσων που εκτιμούν – ορθώς – την Αμερική ως εχθρό, να πέσει από το μάλλον ήδη χαμηλό 42% στο 8%.
Αν υπάρχει μια σταθερά στη ρωσική ιστορία είναι ότι αυτή η χώρα δεν μπορεί να καταληφθεί εξ εφόδου, με επίθεση. Μπορεί να καταστραφεί μόνο αν μπερδέψει τους φίλους και τους εχθρούς της. Η ΕΣΣΔ παρολίγον να καταστραφεί το 1941 με αυτόν τον μηχανισμό και κατεστράφη τελικά με την ίδια μέθοδο το 1991. ‘Ενας λόγος που επεβίωσε η εξουσία του Κομμουνιστικού Κόμματος στην Κίνα είναι ότι πάντα η επικοινωνιακή πολιτική διατήρησε την εικόνα της Δύσης ως εχθρού.
Σε κάθε περίπτωση, η σταθερότητα της εσωτερικής κατάστασης στη Ρωσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τρόπο που καταλαβαίνει η ελίτ και η κοινή γνώμη της χώρας τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και της διεθνούς κατάστασης.
* Πρώην Ειδικός Συνεργάτης στο Γραφείο του Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, με αντικείμενο τον έλεγχο των εξοπλισμών και τις σχέσεις Ανατολής-Δύσης, πρώην διευθυντής του Γραφείου του ΑΠΕ στη Μόσχα
Πηγή MIgnatiou


Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου